Tang lễ của một người đàn bà
Cuối tháng 10 vừa qua, nước Mỹ vừa cử hành tang lễ cho một bà cụ già da đen 92 tuổi. Lúc còn sinh thời, bà làm thợ may, học hết tiểu học, vừa đủ biết đọc biết viết. Người chồng nhút nhát hiền lành, làm nghề hớt tóc.
Hai vợ chồng quê mùa sinh trưởng ở Montgomery, tiểu bang Alabama. Mỗi khi vào quán ăn, vợ chồng phải đi cửa riêng và ngồi ăn ở một khu riêng biệt. Khi đi vào cầu tiêu cũng phải đi vào chỗ riêng. Tất cả đều có bảng đề chữ “Color” có nghĩa là dành cho da đen. Đi xe bus phải lên phía trước trả tiền rồi xuống đường đi về cửa sau, ngồi ở các hàng ghế sau cùng.
Đó là cuộc sống dứt khoát kỳ thị chủng tộc dành cho hàng triệu dân da đen ở miền Nam nước Mỹ vào năm 1950. Dù rằng cuộc chiến tranh giải phóng nô lệ đã qua từ hơn một trăm năm nhưng các luật lệ bất thành văn ở tiểu bang và địa phương miền Nam vẫn duy trì dưới những hình thức hết sức bất công đối với dân da màu.
Năm 1962, tôi là một sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa được gửi đi học lớp chiến tranh sinh hóa tại Ford McCleland, tiểu bang Alabama. Đã trải qua những ngày ngớ ngẩn khi ra phố không biết mình được xếp vào loại da trắng hay da màu.
Để tránh trở ngại mỗi cuối tuần xuống phố nhà trường phải cử một anh trung úy Mỹ trắng nói được tiếng Pháp đi tháp tùng anh trung úy Việt Nam.
Một anh đại úy Mỹ đen hộ tống anh chàng đại úy đồng minh người Thái Lan vì anh này tuy Á châu nhưng lại đen như Phi châu.
Mỗi khi có lối ra vào phân biệt là chúng tôi lại phải đi hai ngả kể cả lúc vào nhà hàng ăn cũng phải ngồi riêng. Anh đại úy Thái Lan hiền lành chấp nhận đóng vai Mỹ đen đi theo ông đại úy da màu.
Trong quân đội tại câu lạc bộ sĩ quan thì không có sự phân biệt nhưng ra nhà hàng dưới phố, các sĩ quan Mỹ trắng dù có tình nguyện xuống ngồi ở khu Mỹ đen với bạn đồng ngũ là cũng có chuyện rắc rối.
Những kỷ niệm quân trường ở Alabama vẫn còn được tôi ghi nhớ đến ngày nay.
Khi còn học tại Ford McCleland đầu thập niên 60, tôi chưa biết rằng tại thành phố Montgomery mười năm trước đã từng có một cuộc đình công lịch sử 381 ngày làm rung chuyển Mỹ quốc.
Ngày nay nếu chúng ta hỏi con cháu Việt Nam đã học lịch sử Hoa Kỳ, các em đều biết một người đàn bà da đen tên là Rose Parks với câu chuyện chỗ ngồi trên xe bus chạy trong thành phố ở tiểu bang Alabama.
Ở Việt Nam vào năm 1954, hơn một triệu người Bắc di cư vào Nam tìm tự do, chúng ta đã tìm thấy ở Sài Gòn một xứ sở thần tiên, đời sống dễ dàng và người dân miền Nam đôn hậu xé tờ giấy bạc làm đôi thay cho 50 xu tiền lẻ. Dứt khoát không có những sự kỳ thị tàn nhẫn như đen trắng tại Hoa Kỳ.
Trong khi đó vào năm 1954 tại Alabama, dân da đen đi xe bus phải ngồi phía sau và khi hết chỗ phải đứng lên nhường ghế cho dân da trắng. Tất cả các thành phố miền Nam đều tự nhiên tuân theo một luật lệ bất thành văn như thế. Dân da đen được phép ghi danh đi bầu nhưng qua kỳ trắc nghiệm khả năng thì đều bị đánh trượt để không đủ điều kiện. Phần lớn người da đen đều cam chịu chấp nhận cuộc sống tối tăm bất công, mặc dù luật liên bang cho phép bình đẳng.
Sự chịu đựng câm nín đó tiếp tục hết ngày này qua ngày khác suốt cả trăm năm cho đến một ngày. Đó là ngày 1 tháng 12-1955. Trên chuyến xe bus trở về nhà sau một ngày làm việc mệt mỏi, bà Rose Parks ngồi ghế phía sau. Khi người da trắng lên xe hết chỗ. Tài xế nói mấy người da đen đứng lên. Có hai người thi hành, bà Rose ngồi yên và trả lời rằng hãy gọi cảnh sát bắt tôi đi.
Sau giây phút đó, lịch sử cuộc đấu tranh vang lừng thế giới bắt đầu.
Từ câu chuyện bà Rose Parks ra tòa cho đến cuộc đình công tẩy chay xe bus của dân da đen hơn một năm trời chấn động dư luận báo chí Hoa Kỳ và thế giới.
Là người tạo ra nguyên nhân đấu tranh, lúc đầu bà còn bị chính người chồng hiền lành nhút nhát ngăn cản cũng như nhiều đồng hương da màu bảo thủ không hưởng ứng.
Tuy nhiên, trong cộng đồng của nhóm đấu tranh đã nảy sinh ra một nhà tranh đấu sau này trở thành con người của huyền thoại cách mạng. Đó là mục sư Luther King. Nương theo vụ bà Rose Parks, mục sư King lãnh đạo cuộc đình công đưa đến thắng lợi sau cùng bằng một bản án của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ tuyên bố tiểu bang phân biệt chỗ ngồi trên xe bus là vi hiến.
Khởi đi bằng cuộc đấu tranh từ chỗ ngồi tầm thường trên xe bus đã mở cửa cho con đường đấu tranh lâu dài và gian khổ cho đến ngày người học trò da đen đầu tiên được vệ binh quốc gia theo lệnh tổng thống Kennedy hộ tống vào học trường trung học của người Mỹ da trắng.
Nước Mỹ vốn là quốc gia hùng cường và dẫn đầu về tự do dân chủ trên thế giới cũng đã có lúc bước những bước nặng nề, chậm chạp và đầy tội lỗi trên con đường mưu cầu hạnh phúc cho mọi công dân.
Trong số các công dân của Mỹ quốc, có một người đàn bà vô tình đấu tranh từ bước đầu và trở thành một đời tranh đấu cho dân quyền.
Ngày 21 tháng 10-2005, cụ bà Rose Parks đã qua đời ở Detroit, hưởng thọ 92 tuổi. Nghề nghiệp cũ vẫn được ghi lại: Thợ may và người hoạt động dân quyền.
Nhưng nước Mỹ bây giờ không phải là nước Mỹ năm 1955. Khi ra đời có thể không ai biết cô bé Rose là ai, nhưng khi bà Rose Parks chết thì tên tuổi đã ghi đầy trong sử sách.
Di hài bà được đem vào điện Capitol tại tòa nhà Quốc Hội thủ đô Hoa Thịnh Đốn để thi hành lễ nghi quốc táng.
Trên 4,000 người vào dự tang lễ kéo dài 7 giờ đồng hồ với 38 bài điếu văn. Trong số 4,000 chỗ ngồi có 2,800 chỗ dành cho công chúng mà đa số phải xếp hàng qua đêm để được vào dự tang lễ.
Bà Damie Noel đem mền gối và đèn bấm ngủ qua đêm trước bậc thềm Quốc Hội được xếp hàng số 7 trong số 2,800 chỗ dành cho dân chúng. Bà Noel nói rằng, đây là hạnh phúc và vinh dự một đời. Một ngàn 200 chỗ dành cho các viên chức chính phủ, ngoại giao đoàn, các đoàn thể.
Trên 100 đại diện các tổ chức đấu tranh cho dân quyền và nhân quyền trên thế giới và Hoa Kỳ về dự tang lễ. Trong số các chính khách lên đọc điếu văn có cựu tổng thống Bill Clinton và phu nhân là thượng nghị sĩ đại diện tiểu bang Nữu Ước.
Mục sư Al Sharpton đã nói rằng, trong khi chúng ta chỉ nói về dân quyền thì cụ Rose Parks đã thực sự tham dự vào công cuộc tranh đấu từ bước khởi đầu và còn tiếp tục mãi mãi cho đến khi ra đi.
Cựu tổng thống Clinton nói rằng: Chúng ta không thể quên được, chỉ bằng một hành động đơn giản trên chiếc xe bus hơn 50 năm về trước, bà cụ đã hướng dẫn cho chúng ta mỗi ngày cái ý nghĩa của tự do.
Mục sư Jess Jackson nói rằng: Di sản của bà Rose Parks đã được bảo toàn, nhưng sứ mạng của bà sẽ cần phải tiếp tục.
Khởi đi từ cuộc đấu tranh ở Montgomery, Alabama năm 1955, bà Rose Parks đã dâng hiến cuộc đời còn lại cho công cuộc đấu tranh với vai trò số một của sứ giả phụ nữ da đen.
Vụ án của bà trở thành án lệ và cuộc đời quay thành phim ảnh, các nhạc sĩ soạn bài ca Rose Parks và in thành tiểu thuyết Best Seller. Bà được trao huy chương tự do của tổng thống Hoa Kỳ và của Quốc Hội. Tờ Time tuyên dương bà là một trong 20 khuôn mặt của thế kỷ thứ 20.
Chồng của bà qua đời trước đó vào năm 1977. Nhưng giòng họ của ông với một bảo tàng viện và thư viện mang tên Rose Parks đã được khánh thánh năm 2001 tại thành phố Montgomery.
Chúng ta hẳn còn nhớ mới đây, tổng thống Hoa Kỳ Reagan đã được tổ chức quốc táng và linh cữu quàn tại điện Capitol. Không phải bất cứ tổng thống Hoa Kỳ nào qua đời cũng đều được quàn tại tòa nhà Quốc Hội.
Bà Rose Parks là người phụ nữ da đen đầu tiên và là người thứ nhì trong lịch sử da đen Hoa Kỳ đã được tổ chức đám tang tại điện Capitol. Trước bà cũng đã có một người đàn ông da đen quàn tại đây. Đó là mục sư Luther King bị ám sát chết và tên ông trở thành một ngày National Holiday của Hoa Kỳ.
Ngày xưa, khi tôi đến Mỹ lần đầu năm 1962 còn bỡ ngỡ với cảnh kỳ thị lạ lùng của Alabama. Ngày nay gần 50 năm sau tại California tôi đã thấy hình ảnh gần như tiêu biểu của Hiệp Chủng Quốc. Các sắc dân sống chung rất bình đẳng.
Từ trong ra ngoài, tính chất kỳ thị đã phai nhạt rất nhiều. Được như vậy ta phải nhìn nhận công sức của các di dân và người da đen đi bước trước. Họ đã chịu biết bao nhiêu đau thương khổ cực của cuộc sống lầm than. Trải qua bao nhiêu thế hệ mới mở rộng được một chân trời bao dung như Mỹ quốc ngày nay.
Chúng ta thuộc về sắc dân da vàng đến muộn trên xứ sở này. Đọc bài học lịch sử, tìm hiểu về lớp người đi trước da đỏ, da đen và cả da trắng đầy phiêu lưu mạo hiểm. Công mở nước và dựng nước của họ là điều chúng ta phải ghi nhận và không quên tự nhắc lại một lời cảm ơn.
Xin hãy ấp ủ những câu chuyện hôm nay cho Ngày Lễ Tạ Ơn tháng 11-2005 sắp đến. Người Việt Nam chúng ta sẽ luôn luôn thuộc về một cộng đồng di cư tỵ nạn tử tế của đất nước vĩ đại này. Đất nước của những người phụ nữ như Rose Parks đã làm nên lịch sử.
Giao Chỉ – San Jose 2005
Tạp Ghi , Chuyện Phiếm , Chuyện Vui Hàng Ngày
Khai sinh và khai tử của một tờ báo Việt chủ Mỹ
Bùi Văn Phú
[left]http://www.talawas.org/talaDB/pics/dshd071105_1.jpg[/left]Những chủ nhân kinh doanh thường biết câu nói: “Tưng bừng khai trương, âm thầm đóng cửa” để chỉ sự thất bại của một cơ sở thương mại.
Sinh hoạt với làng báo hải ngoại trong nhiều năm, người viết bài này đã thấy nhiều tờ báo rơi vào cùng hoàn cảnh như thế. Ở San Jose đã có tờ Dân Tộc, Trống Ðồng, Thời Sự, Sóng Việt hay San Jose Cuối Tuần được sinh ra rồi âm thầm từ giã bạn đọc khi còn non dại.
Mới đây một tờ báo khá đặc biệt, được khai trương tưng bừng nhưng cũng khai tử rất ồn ào. Tuần báo Việt Mercury, sinh ngày 29.1.1999 và sẽ chính thức được khai tử với số cuối phát hành ngày 11.11.2005. Nói là khai tử thì không hẳn đúng, nhưng tờ Việt Mercury sau đó được sang nhượng lại cho một tổ hợp đầu tư của người Việt. Số là Việt Mercury không có cha mẹ sinh thành như các báo Việt ngữ khác mà nó được nhật báo mẹ San Jose Mercury News khai sinh, nằm trong tập đoàn truyền thông lớn của Hoa Kỳ là Knight Ridder.
Vì thu nhập của Việt Mercury không đáp ứng được nhu cầu chi phí trong mấy năm qua, nên ban quản lý Mercury News đã quyết định bán tờ Việt Mercury. Cùng lúc, tuần báo tiếng Tây Ban Nha Nuevo Mundo cũng do Mercury News khai sinh sẽ đình bản. Hai sự việc trên là những biện pháp, kể cả việc sa thải nhân viên, để cắt giảm mức chi của San Jose Mercury News dù sau nhiều cải tiến, khuyến mãi nhưng cũng không thu hút thêm được thương vụ quảng cáo.
Mercury News ra đời cách đây hơn một thế kỷ và là tờ báo lớn nhất của vùng Thung lũng Ðiện tử San Jose.
Từ cuối thập niên 1970 khi người Việt đổ về đây sinh sống ngày một đông, tờ báo đã là nguồn cung cấp thông tin cho độc giả người Mỹ hiểu hơn về một cộng đồng người châu Á mới, với quá khứ cùng hệ lụy đã trực tiếp gắn liền với cuộc chiến tranh Việt Nam mà Hoa Kỳ từng can dự, với 60 nghìn lính Mỹ hy sinh để rồi phải rút lui trong thất bại.
Ban biên tập Mercury News đã có nhiều loạt bài về tiến trình hội nhập, về những khó khăn của người Việt, về quá khứ họ đã trải qua, từ kinh nghiệm vượt biển đến những năm lao tù trong các trại học tập cải tạo. Những loạt bài đó giúp cho độc giả tiếng Anh hiểu thêm về người tị nạn Việt Nam và độc giả người Việt biết rằng trải nghiệm của họ cũng được nhắc đến vì hầu hết những bài viết trên Mercury News đã được dịch và đăng tải trên các báo Việt ngữ phát hành khắp nơi trên nước Mỹ.
Về một mặt khác, với thời gian và những thay đổi trong chính trường nước Mỹ trong thập niên 1990, nhật báo Mercury News đưa ra quan điểm thúc đẩy quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, nhất là về mặt kinh tế với sự tin tưởng rằng Thung lũng Ðiện tử, nơi tập trung công nghệ cao, có thể giúp Việt Nam hội nhập nhanh vào nền kinh tế toàn cầu. Ðể có những thông tin trực tiếp và cập nhật giúp cho giới đầu tư trong vùng, ngay từ giữa thập niên 1990, khi tiến trình đổi mới tại Việt Nam có cường độ mạnh nhất, Mercury News đã mở văn phòng tại Hà Nội. Trong báo giới Hoa Kỳ, chỉ hai tờ có văn phòng tại Việt Nam là Mercury News và Los Angeles Times.
Cùng lúc, thành phần dân số vùng Thung lũng Ðiện tử - và cả bang California - thay đổi. Theo những con số thống kê năm 2000, San Jose có 900 nghìn dân và người da trắng đã trở thành thiểu số với 48%. Dân da màu đông nhất là người Mễ Tây Cơ chiếm 25% và người Việt chiếm 9%, cao nhất trong số những sắc dân châu Á. Với những thay đổi dân số như thế, ban điều hành Mercury News, dưới sự lãnh đạo của nhà báo da đen kỳ cựu là Jay T. Harris đã phát triển hệ thống báo chí vào các cộng đồng này bằng sự ra đời của tuần báo Nuevo Mundo vào năm 1996 và sau đó là tờ Việt Mercury vào đầu năm 1999. Mercury News và Việt Mercury muốn làm cầu nối giữa công dân Mỹ và Việt Nam, giữa người Mỹ và Mỹ gốc Việt và giữa người Việt trong ngoài nước.
Nhưng sự chào đời của Việt Mercury không được đồng nghiệp mừng đón, trái lại còn bị chê trách là tờ báo có dụng ý “lấy thịt đè người” bằng giá tiếp thị thật rẻ trong thời gian đầu. Nhiều người quan ngại đến số phận của những tờ báo do người Việt điều hành sẽ phải khai tử. Chủ tịch Jay T. Harris còn làm cộng đồng nổi giận qua một lá thư với lời lẽ cảnh cáo những ai ăn cắp báo Việt Mercury thì cảnh sát sẽ truy tố. Ðộc giả thắc mắc, một tờ báo phát không, được đặt trong 500 thùng báo khắp vùng thì không hiểu có ai muốn lấy cắp nó để làm gì.
Số ra mắt của Việt Mercury dày 88 trang, khổ báo thường gấp làm đôi, in 17 nghìn số. Với quảng cáo giảm một năm, nên chỉ mấy tháng sau số trang đã tăng lên gấp đôi.
Việt Mercury có ban biên tập hùng hậu gồm chủ nhiệm là Trần Ðệ, ký giả lâu năm của Mercury News; tổng thư ký là nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng; hai phóng viên thường trực là Lâm Văn Sang và Vương Trường Nga My (rồi Nguyễn Hoàng Nam và từ năm 2000 thì Ðức Hà thay); nhiếp ảnh viên Lý Hoàng Thu; mấy chuyên viên kỹ thuật trình bày, bốn người dịch tin và một ban thương vụ quảng cáo cả chục người, tất cả được trả lương theo tiêu chuẩn nghiệp vụ ở Hoa Kỳ. Tờ báo còn có những người giữ các mục thường xuyên như nhà bình luận kinh tế Ðỗ Quý Toàn là chủ bút nhật báo Người Việt, bác sĩ Vũ Quí Ðài về y tế, ký giả Vũ Ánh lo phần tin cộng đồng Nam California; giữ mục văn nghệ, điểm phim là Lưu Nam Anh và Cao Thanh Tùng. Những người đóng góp bài vở cho Việt Mercury đều có ký hợp đồng và được trả tiền nhuận bút từ 80 đến 100 đô la cho một bài viết, cao hơn cả tiền nhuận bút viết cho báo mẹ Mercury News.
Việt Mercury sau tăng số phát hành lên 35 nghìn mỗi tuần và từ tháng 3 năm 2003 thì đổi sang khổ nhật báo, mỗi số chừng 40 trang, in đẹp, nội dung phong phú. Ngoài trang chính là phần tin tức, bình luận còn có trang địa phương, trang đời sống và trang văn nghệ, giải trí. Tờ báo đưa tin sinh hoạt của nhiều hội đoàn, tổ chức chống Hà Nội trong cộng đồng người Việt và cũng có thông tin của những tổ chức từ thiện, thương mại, văn hóa, kỹ thuật, giáo dục có cảm tình với nhà nước và muốn giúp Việt Nam. Nhiều quan điểm chính trị của cộng đồng đã được phản ảnh trên Việt Mercury.
Nhưng đối với nhiều người đọc báo tiếng Việt, đa số đã lớn tuổi, có kinh nghiệm sống dưới chế độ cộng sản và quen với những loại thông tin sôi sục đấu tranh, tuyên cáo thì tờ báo không đáp ứng được thị hiếu của họ.
[right]http://www.talawas.org/talaDB/pics/dshd071105_2.jpg[/right]Việt Mercury là tờ báo duy nhất phát hành đặc san kỷ niệm 30 năm ngày 30-4. Nội dung gồm nhiều bài hướng đến tương lai hơn là nhìn lại quá khứ chiến tranh.
Ông Nguyễn Xuân Nam, chủ tịch tổ hợp báo chí Calitoday, với hai tờ báo in và một tờ báo trên mạng, phát biểu về sự thất bại của Việt Mercury như sau: “Việc San Jose Mercury News bán tờ Việt Mercury cho một tập đoàn khác cho thấy sự không thành công của một tập đoàn truyền thông Hoa Kỳ kinh doanh trong lãnh vực truyền thông thiểu số.” Ông Nam có ý kiến rằng: “Báo chí Việt ngữ có đặc trưng của nó mà không hẳn cứ có vốn nhiều, có kinh nghiệm làm báo Mỹ thì sẽ thành công trong việc làm báo Việt ngữ.” Ông nhận xét, tờ báo muốn sống được thì phải “có sự ủng hộ của cộng đồng, phục vụ quyền lợi cộng đồng và người thiểu số muốn sự phát triển truyền thông thiểu số phải do họ làm chủ.”
Ông Vũ Bình Nghi, chủ nhiệm tờ Thời Báo, cũng cùng quan điểm: “Việt Mercury thường hay chọc giận cộng đồng, lại có phóng viên thường trực nguyên là phóng viên báo trong nước nên bị ghét.” Thời Báo là một trong gần chục tờ báo ngày và tuần báo tiếng Việt ở San Jose, phát hành một tuần 5 số, trong tuần dày hơn 20 trang, cuối tuần dày gần 50 trang.
Nêu câu hỏi với chủ nhiệm Trần Ðệ của Việt Mercury về bài học giá trị nào rút ra được qua kinh nghiệm làm báo tiếng Việt, ông cho biết: “Có một nơi cho những thông tin khách quan, không thiên vị trong cộng đồng của chúng ta. Cộng đồng xứng đáng có tờ báo như thế. Ðể tham dự vào những thảo luận nghiêm túc về tự do và dân chủ, cộng đồng cần sẵn sàng và hỗ trợ cho những cơ sở truyền thông khách quan và không thiên vị.”
Thực ra yếu tố kinh tế đã làm cho tờ Việt Mercury thất bại. Tình trạng thu nhập giảm đi của các báo in trước đà phát triển của mạng thông tin điện tử là tình trạng chung của báo Mỹ. Trong khi đó giá biểu quảng cáo của Việt Mercury theo tiêu chuẩn cao, gấp năm bảy lần hơn so với giá của các báo Việt ngữ khác trong vùng, nên những thương vụ quảng cáo của người Việt không đủ mức thu để trang trải số chi. Ðó cũng là lý do các báo Việt ngữ khác vẫn sống vì những người Việt chưa muốn trả giá cao cho những dịch vụ quảng cáo.
Vấn đề liên quan đến chính trị cộng đồng chỉ là phần phụ. Vì tờ báo mẹ Mercury News có văn phòng tại Việt Nam nên tin tức bất lợi cho Hà Nội khiến ban biên tập Việt Mercury phải cân nhắc. Khi loan tin bán tờ Việt Mercury, ký giả John Boudreau của Mercury News có nhắc đến ảnh hưởng của tờ báo vì được quan chức trong nước chú ý theo dõi. Trong thực tế, quan chức của Ban Tư tưởng-Văn hoá và Ban Việt kiều luôn chú ý đến sinh hoạt báo chí Việt ngữ ở hải ngoại, nhất là ở California. Nhưng đối với Việt Mercury nhà nước có thể làm áp lực vì báo mẹ Mercury News có văn phòng đại diện ở Hà Nội. Trưởng văn phòng của Mercury News đã nhiều lần gặp khó khăn khi thi hành công tác báo chí khi Việt Mercury có những thông tin mà nhà nước không thích. Kể từ tháng 6 năm 2005 Mercury News đóng cửa văn phòng ở Việt Nam. Việt Mercury đã chứng tỏ là một cơ quan truyền thông trung thực.
Khi tin tức về việc sang nhượng tờ Việt Mercury đang thua lỗ cho một nhóm người Việt - đại diện là ông Jimmy Chinh Nguyễn - được loan truyền, với giá có thể là bạc triệu, cộng đồng người Việt vùng Vịnh San Francisco rất xôn xao, nhất là trước những nỗ lực ngoại vận của nhà nước trong vài năm qua với nghị quyết 36.
Ông Jimmy Chinh Nguyễn thì không xa lạ gì với những phát triển giao thương giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Khi còn làm trong ủy ban mậu dịch quốc tế của thành phố San Francisco ông đã điều phối chuyến tham quan San Francisco của phái đoàn phó thủ tướng Trần Ðức Lương, vào tháng 5 năm 1994. Tháng 9 năm đó, ủy ban cùng với Phòng Thương mại và Công nghệ Việt Nam đã tổ chức Viet Expo đầu tiên trên đất Mỹ cũng tại San Francisco. Ông chủ tịch Ðoàn Duy Thành và hơn 100 thương nghiệp Việt Nam đã tham dự Expo. Có một thời gian ông làm giám đốc thương vụ quảng cáo cho Việt Mercury. Những năm gần đây ông thường có mặt trong các buổi gặp gỡ quan chức trong nước ra hải ngoại tiếp xúc với doanh nhân vùng Vịnh.
Hỏi ông Vũ Bình Nghi của tờ Thời Báo về khả năng mua lại Việt Mercury của nhà nước Việt Nam, ông nói: “Làm báo để tuyên truyền thì chỉ dẹp tiệm sớm vì độc giả sẽ nhận ra ngay.”
Hơn hai thập niên trước đã có những tờ báo Thái Bình và Cái Ðình Làng tràn ngập bài vở tuyên truyền cho Hà Nội và không sống được. Người chủ trương tờ Cái Ðình Làng còn bị ám sát chết tại San Francisco vào năm 1981. Ðầu thập niên 1990, hai tờ Tuổi Trẻ và Thanh Niên xuất bản trong nước cũng đã được phân phối đến vùng Vịnh qua một đại diện cơ quan người Việt, nhưng không có độc giả hưởng ứng.
Nếu sau ngày 11.11.2005, dưới sự điều hành bởi những người Việt, tờ báo phát huy được hơn nữa tính khách quan, trung thực của nghiệp vụ báo chí, phản ánh được cộng đồng thì đó sẽ là những đóng góp tích cực, tiến bộ trong sinh hoạt truyền thông của người Việt hải ngoại.
Còn không, hợp đồng sang nhượng tờ Việt Mercury, nói một cách tiên tri, thì lại như bản Hiệp định Ba Lê 1973.
© 2005 talawas
Bùi Văn Phú
[left]http://www.talawas.org/talaDB/pics/dshd071105_1.jpg[/left]Những chủ nhân kinh doanh thường biết câu nói: “Tưng bừng khai trương, âm thầm đóng cửa” để chỉ sự thất bại của một cơ sở thương mại.
Sinh hoạt với làng báo hải ngoại trong nhiều năm, người viết bài này đã thấy nhiều tờ báo rơi vào cùng hoàn cảnh như thế. Ở San Jose đã có tờ Dân Tộc, Trống Ðồng, Thời Sự, Sóng Việt hay San Jose Cuối Tuần được sinh ra rồi âm thầm từ giã bạn đọc khi còn non dại.
Mới đây một tờ báo khá đặc biệt, được khai trương tưng bừng nhưng cũng khai tử rất ồn ào. Tuần báo Việt Mercury, sinh ngày 29.1.1999 và sẽ chính thức được khai tử với số cuối phát hành ngày 11.11.2005. Nói là khai tử thì không hẳn đúng, nhưng tờ Việt Mercury sau đó được sang nhượng lại cho một tổ hợp đầu tư của người Việt. Số là Việt Mercury không có cha mẹ sinh thành như các báo Việt ngữ khác mà nó được nhật báo mẹ San Jose Mercury News khai sinh, nằm trong tập đoàn truyền thông lớn của Hoa Kỳ là Knight Ridder.
Vì thu nhập của Việt Mercury không đáp ứng được nhu cầu chi phí trong mấy năm qua, nên ban quản lý Mercury News đã quyết định bán tờ Việt Mercury. Cùng lúc, tuần báo tiếng Tây Ban Nha Nuevo Mundo cũng do Mercury News khai sinh sẽ đình bản. Hai sự việc trên là những biện pháp, kể cả việc sa thải nhân viên, để cắt giảm mức chi của San Jose Mercury News dù sau nhiều cải tiến, khuyến mãi nhưng cũng không thu hút thêm được thương vụ quảng cáo.
Mercury News ra đời cách đây hơn một thế kỷ và là tờ báo lớn nhất của vùng Thung lũng Ðiện tử San Jose.
Từ cuối thập niên 1970 khi người Việt đổ về đây sinh sống ngày một đông, tờ báo đã là nguồn cung cấp thông tin cho độc giả người Mỹ hiểu hơn về một cộng đồng người châu Á mới, với quá khứ cùng hệ lụy đã trực tiếp gắn liền với cuộc chiến tranh Việt Nam mà Hoa Kỳ từng can dự, với 60 nghìn lính Mỹ hy sinh để rồi phải rút lui trong thất bại.
Ban biên tập Mercury News đã có nhiều loạt bài về tiến trình hội nhập, về những khó khăn của người Việt, về quá khứ họ đã trải qua, từ kinh nghiệm vượt biển đến những năm lao tù trong các trại học tập cải tạo. Những loạt bài đó giúp cho độc giả tiếng Anh hiểu thêm về người tị nạn Việt Nam và độc giả người Việt biết rằng trải nghiệm của họ cũng được nhắc đến vì hầu hết những bài viết trên Mercury News đã được dịch và đăng tải trên các báo Việt ngữ phát hành khắp nơi trên nước Mỹ.
Về một mặt khác, với thời gian và những thay đổi trong chính trường nước Mỹ trong thập niên 1990, nhật báo Mercury News đưa ra quan điểm thúc đẩy quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, nhất là về mặt kinh tế với sự tin tưởng rằng Thung lũng Ðiện tử, nơi tập trung công nghệ cao, có thể giúp Việt Nam hội nhập nhanh vào nền kinh tế toàn cầu. Ðể có những thông tin trực tiếp và cập nhật giúp cho giới đầu tư trong vùng, ngay từ giữa thập niên 1990, khi tiến trình đổi mới tại Việt Nam có cường độ mạnh nhất, Mercury News đã mở văn phòng tại Hà Nội. Trong báo giới Hoa Kỳ, chỉ hai tờ có văn phòng tại Việt Nam là Mercury News và Los Angeles Times.
Cùng lúc, thành phần dân số vùng Thung lũng Ðiện tử - và cả bang California - thay đổi. Theo những con số thống kê năm 2000, San Jose có 900 nghìn dân và người da trắng đã trở thành thiểu số với 48%. Dân da màu đông nhất là người Mễ Tây Cơ chiếm 25% và người Việt chiếm 9%, cao nhất trong số những sắc dân châu Á. Với những thay đổi dân số như thế, ban điều hành Mercury News, dưới sự lãnh đạo của nhà báo da đen kỳ cựu là Jay T. Harris đã phát triển hệ thống báo chí vào các cộng đồng này bằng sự ra đời của tuần báo Nuevo Mundo vào năm 1996 và sau đó là tờ Việt Mercury vào đầu năm 1999. Mercury News và Việt Mercury muốn làm cầu nối giữa công dân Mỹ và Việt Nam, giữa người Mỹ và Mỹ gốc Việt và giữa người Việt trong ngoài nước.
Nhưng sự chào đời của Việt Mercury không được đồng nghiệp mừng đón, trái lại còn bị chê trách là tờ báo có dụng ý “lấy thịt đè người” bằng giá tiếp thị thật rẻ trong thời gian đầu. Nhiều người quan ngại đến số phận của những tờ báo do người Việt điều hành sẽ phải khai tử. Chủ tịch Jay T. Harris còn làm cộng đồng nổi giận qua một lá thư với lời lẽ cảnh cáo những ai ăn cắp báo Việt Mercury thì cảnh sát sẽ truy tố. Ðộc giả thắc mắc, một tờ báo phát không, được đặt trong 500 thùng báo khắp vùng thì không hiểu có ai muốn lấy cắp nó để làm gì.
Số ra mắt của Việt Mercury dày 88 trang, khổ báo thường gấp làm đôi, in 17 nghìn số. Với quảng cáo giảm một năm, nên chỉ mấy tháng sau số trang đã tăng lên gấp đôi.
Việt Mercury có ban biên tập hùng hậu gồm chủ nhiệm là Trần Ðệ, ký giả lâu năm của Mercury News; tổng thư ký là nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng; hai phóng viên thường trực là Lâm Văn Sang và Vương Trường Nga My (rồi Nguyễn Hoàng Nam và từ năm 2000 thì Ðức Hà thay); nhiếp ảnh viên Lý Hoàng Thu; mấy chuyên viên kỹ thuật trình bày, bốn người dịch tin và một ban thương vụ quảng cáo cả chục người, tất cả được trả lương theo tiêu chuẩn nghiệp vụ ở Hoa Kỳ. Tờ báo còn có những người giữ các mục thường xuyên như nhà bình luận kinh tế Ðỗ Quý Toàn là chủ bút nhật báo Người Việt, bác sĩ Vũ Quí Ðài về y tế, ký giả Vũ Ánh lo phần tin cộng đồng Nam California; giữ mục văn nghệ, điểm phim là Lưu Nam Anh và Cao Thanh Tùng. Những người đóng góp bài vở cho Việt Mercury đều có ký hợp đồng và được trả tiền nhuận bút từ 80 đến 100 đô la cho một bài viết, cao hơn cả tiền nhuận bút viết cho báo mẹ Mercury News.
Việt Mercury sau tăng số phát hành lên 35 nghìn mỗi tuần và từ tháng 3 năm 2003 thì đổi sang khổ nhật báo, mỗi số chừng 40 trang, in đẹp, nội dung phong phú. Ngoài trang chính là phần tin tức, bình luận còn có trang địa phương, trang đời sống và trang văn nghệ, giải trí. Tờ báo đưa tin sinh hoạt của nhiều hội đoàn, tổ chức chống Hà Nội trong cộng đồng người Việt và cũng có thông tin của những tổ chức từ thiện, thương mại, văn hóa, kỹ thuật, giáo dục có cảm tình với nhà nước và muốn giúp Việt Nam. Nhiều quan điểm chính trị của cộng đồng đã được phản ảnh trên Việt Mercury.
Nhưng đối với nhiều người đọc báo tiếng Việt, đa số đã lớn tuổi, có kinh nghiệm sống dưới chế độ cộng sản và quen với những loại thông tin sôi sục đấu tranh, tuyên cáo thì tờ báo không đáp ứng được thị hiếu của họ.
[right]http://www.talawas.org/talaDB/pics/dshd071105_2.jpg[/right]Việt Mercury là tờ báo duy nhất phát hành đặc san kỷ niệm 30 năm ngày 30-4. Nội dung gồm nhiều bài hướng đến tương lai hơn là nhìn lại quá khứ chiến tranh.
Ông Nguyễn Xuân Nam, chủ tịch tổ hợp báo chí Calitoday, với hai tờ báo in và một tờ báo trên mạng, phát biểu về sự thất bại của Việt Mercury như sau: “Việc San Jose Mercury News bán tờ Việt Mercury cho một tập đoàn khác cho thấy sự không thành công của một tập đoàn truyền thông Hoa Kỳ kinh doanh trong lãnh vực truyền thông thiểu số.” Ông Nam có ý kiến rằng: “Báo chí Việt ngữ có đặc trưng của nó mà không hẳn cứ có vốn nhiều, có kinh nghiệm làm báo Mỹ thì sẽ thành công trong việc làm báo Việt ngữ.” Ông nhận xét, tờ báo muốn sống được thì phải “có sự ủng hộ của cộng đồng, phục vụ quyền lợi cộng đồng và người thiểu số muốn sự phát triển truyền thông thiểu số phải do họ làm chủ.”
Ông Vũ Bình Nghi, chủ nhiệm tờ Thời Báo, cũng cùng quan điểm: “Việt Mercury thường hay chọc giận cộng đồng, lại có phóng viên thường trực nguyên là phóng viên báo trong nước nên bị ghét.” Thời Báo là một trong gần chục tờ báo ngày và tuần báo tiếng Việt ở San Jose, phát hành một tuần 5 số, trong tuần dày hơn 20 trang, cuối tuần dày gần 50 trang.
Nêu câu hỏi với chủ nhiệm Trần Ðệ của Việt Mercury về bài học giá trị nào rút ra được qua kinh nghiệm làm báo tiếng Việt, ông cho biết: “Có một nơi cho những thông tin khách quan, không thiên vị trong cộng đồng của chúng ta. Cộng đồng xứng đáng có tờ báo như thế. Ðể tham dự vào những thảo luận nghiêm túc về tự do và dân chủ, cộng đồng cần sẵn sàng và hỗ trợ cho những cơ sở truyền thông khách quan và không thiên vị.”
Thực ra yếu tố kinh tế đã làm cho tờ Việt Mercury thất bại. Tình trạng thu nhập giảm đi của các báo in trước đà phát triển của mạng thông tin điện tử là tình trạng chung của báo Mỹ. Trong khi đó giá biểu quảng cáo của Việt Mercury theo tiêu chuẩn cao, gấp năm bảy lần hơn so với giá của các báo Việt ngữ khác trong vùng, nên những thương vụ quảng cáo của người Việt không đủ mức thu để trang trải số chi. Ðó cũng là lý do các báo Việt ngữ khác vẫn sống vì những người Việt chưa muốn trả giá cao cho những dịch vụ quảng cáo.
Vấn đề liên quan đến chính trị cộng đồng chỉ là phần phụ. Vì tờ báo mẹ Mercury News có văn phòng tại Việt Nam nên tin tức bất lợi cho Hà Nội khiến ban biên tập Việt Mercury phải cân nhắc. Khi loan tin bán tờ Việt Mercury, ký giả John Boudreau của Mercury News có nhắc đến ảnh hưởng của tờ báo vì được quan chức trong nước chú ý theo dõi. Trong thực tế, quan chức của Ban Tư tưởng-Văn hoá và Ban Việt kiều luôn chú ý đến sinh hoạt báo chí Việt ngữ ở hải ngoại, nhất là ở California. Nhưng đối với Việt Mercury nhà nước có thể làm áp lực vì báo mẹ Mercury News có văn phòng đại diện ở Hà Nội. Trưởng văn phòng của Mercury News đã nhiều lần gặp khó khăn khi thi hành công tác báo chí khi Việt Mercury có những thông tin mà nhà nước không thích. Kể từ tháng 6 năm 2005 Mercury News đóng cửa văn phòng ở Việt Nam. Việt Mercury đã chứng tỏ là một cơ quan truyền thông trung thực.
Khi tin tức về việc sang nhượng tờ Việt Mercury đang thua lỗ cho một nhóm người Việt - đại diện là ông Jimmy Chinh Nguyễn - được loan truyền, với giá có thể là bạc triệu, cộng đồng người Việt vùng Vịnh San Francisco rất xôn xao, nhất là trước những nỗ lực ngoại vận của nhà nước trong vài năm qua với nghị quyết 36.
Ông Jimmy Chinh Nguyễn thì không xa lạ gì với những phát triển giao thương giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Khi còn làm trong ủy ban mậu dịch quốc tế của thành phố San Francisco ông đã điều phối chuyến tham quan San Francisco của phái đoàn phó thủ tướng Trần Ðức Lương, vào tháng 5 năm 1994. Tháng 9 năm đó, ủy ban cùng với Phòng Thương mại và Công nghệ Việt Nam đã tổ chức Viet Expo đầu tiên trên đất Mỹ cũng tại San Francisco. Ông chủ tịch Ðoàn Duy Thành và hơn 100 thương nghiệp Việt Nam đã tham dự Expo. Có một thời gian ông làm giám đốc thương vụ quảng cáo cho Việt Mercury. Những năm gần đây ông thường có mặt trong các buổi gặp gỡ quan chức trong nước ra hải ngoại tiếp xúc với doanh nhân vùng Vịnh.
Hỏi ông Vũ Bình Nghi của tờ Thời Báo về khả năng mua lại Việt Mercury của nhà nước Việt Nam, ông nói: “Làm báo để tuyên truyền thì chỉ dẹp tiệm sớm vì độc giả sẽ nhận ra ngay.”
Hơn hai thập niên trước đã có những tờ báo Thái Bình và Cái Ðình Làng tràn ngập bài vở tuyên truyền cho Hà Nội và không sống được. Người chủ trương tờ Cái Ðình Làng còn bị ám sát chết tại San Francisco vào năm 1981. Ðầu thập niên 1990, hai tờ Tuổi Trẻ và Thanh Niên xuất bản trong nước cũng đã được phân phối đến vùng Vịnh qua một đại diện cơ quan người Việt, nhưng không có độc giả hưởng ứng.
Nếu sau ngày 11.11.2005, dưới sự điều hành bởi những người Việt, tờ báo phát huy được hơn nữa tính khách quan, trung thực của nghiệp vụ báo chí, phản ánh được cộng đồng thì đó sẽ là những đóng góp tích cực, tiến bộ trong sinh hoạt truyền thông của người Việt hải ngoại.
Còn không, hợp đồng sang nhượng tờ Việt Mercury, nói một cách tiên tri, thì lại như bản Hiệp định Ba Lê 1973.
© 2005 talawas
11 November 2005 - 12:36
Nói láo mà chơi, nghe láo chơi!
TỬNG
Thưa bà con,
Tui tên Tửng, Mao Tôn Tửng (bằng lái xe và sổ hộ khẩu có gửi kèm theo bài này đến tòa soạn để xác minh lý lịch), học lực: biết đọc biết viết (hơn ông Tổng bí thư ĐM một lớp, nhưng khác trường khác năm), nghề nghiệp: đệ nhị phó thường dân, gia cảnh: vợ đang bầu, cư ngụ: Phố Nhà băng, bang Tân Nam Wales, đảo Miệt Dưới.
Sở dĩ Tửng phải đôi lời phi ngựa như vậy để chứng minh tui không phải ở lậu xứ này, chẳng thèm giả danh Việt kiều, du sinh, ông kẹ nào hết để tự vái mình hoặc đá giò lái kẻ khác. Có điều, tui rất hâm mộ thầy bàn Mao Tôn Cương nhưng lại mắc cái tính... tửng nên chôm đỡ cái họ của Tiên sinh (cho thêm phần long trọng) để tập làm lại bài luận văn tiểu học “Em hãy nhận xét về...” mà hồi còn mài đũng quần trên ghế nhà trường đã bị cô giáo tặng cho một quả trứng vịt.
Bữa hổm, nhân cái gánh hát rong Duyên dáng Việt Nam ghé ngang thành phố của tui, làm chộn rộn bà con, nên tò mò hỏi thăm cớ sự. Nghe rồi thấy bực. Bực nên nổi sùng. Sùng khiến liều mạng có đôi lời “Nói láo mà chơi, nghe láo chơi!” này để xin Tuần báo Dân Việt miếng đất mà múa vài đường cho hạ hỏa, đụng ai nấy chịu. Kính cáo.
***************************
Chưa bao giờ Tửng tui thấy câu “Làm báo nói láo ăn tiền” đúng phóc như vậy! Xin lỗi, ai có tật thì giật mình, người khác xin cứ vô tư đọc tiếp. Vụ gánh hát rong DDVN “quy mô và hoành tráng nhất từ trước đến nay” ở Canberra và Sydney hồi tuần rồi đã xác định cái “chân (của ông) lý đó không bao giờ thay đổi”. Hổng tin, mời bà con đảo mắt một vòng các tờ báo ở cả xứ Úc lẫn từ Việt Nam mà xem. Nếu kẹt cầy cuốc kiếm cơm mà chẳng có thời giờ đọc báo (ôi, còn đâu thưở vàng son “trây lười lao động” mà Phạm Thủ tướng từng rủa xả “khúc ruột ngàn dặm”?), tui thử gom bi cả mấy chục bài, cả Tây lẫn Ta, để nấu một nồi xà bần cho tiện. Rồi tiện thể, đi luôn vài đường Lời bàn của Mao Tôn Tửng.
Lập đầu danh trạng cú này là báo Thanh Niên của Tổng biên tập Nguyễn Công Khế, bầu show của gánh DDVN, nên phải nhường đường cho ổng. Cả ba chục năm nay mới có được một dịp “lên báo nước ngoài” mà, xin bà con ưu tiên nha. Với mấy chục bài viết và hình ảnh rực rỡ trên trang mạng, ông Chủ xị này chơi liên tục mấy ngày không mệt với những chiêu tá đao tà đạo. Nhưng cũng qua đó, nó lòi ra đôi điều lý thú.
Và để cho khách quan và công bình, Tửng chỉ dẫn chứng bằng những tờ... báo Tây được chính các phóng viên TN hồ hởi thổi lên, chứ chẳng lôi kéo cả trăm tờ báo và diễn đàn điện tử của người Việt hải ngoại vào cuộc làm gì (kẻo bị mang tiếng đánh hùa bởi những “nhóm cực đoan, quá khích và quấy rối”).
Có đọc mới thấy các nhà báo từ cái nước gọi là CHXHCNVN (có lẽ thuộc diện gốc bự đáng tin tưởng nên mới được tháp tùng xuất ngoại mà không sợ bị... “bọn phản động bắt cóc”) thiệt là... tội nghiệp. Ngoài các ký giả trong nhà của tờ TN như Huỳnh Ngọc Chênh, Cao Minh Hiển, Đỗ Tuấn... ông Khế cũng trình làng một số tay viết đeo mặt nạ Việt kiều, du sinh, khách mời... để bốc thơm cho “sự thành công ngoạn mục của chương trình” bằng những bài thật kêu như “Đêm Canberra tuyệt vời”, “Những cái nhất của DDVN tại Úc”, “Mẹ Âu Cơ có buồn chăng?” v.v.. Buồn bỏ xừ đi chứ! Giữa những giòng chữ của họ, người ta nhìn ra bài bản được đúc khuôn y chang từ một guồng máy tuyên truyền từ 60 năm qua, cái mốc lấy cớ “ăn mừng” mà Phan Thủ tướng vịn vào để đưa gánh hát rong sang Úc.
Thử đọc một đoạn trong bài “Đêm Canberra...” của Đỗ Tuấn: “Đêm diễn được mở đầu bằng một câu chuyện sinh động với một thứ tiếng Anh chuẩn của một cựu lưu học sinh tại Úc năm xưa – Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Văn Bằng được toàn bộ khán phòng hưởng ứng nhiệt liệt...”
Cho Tửng xin 5 phút bình an đi, ông nhà báo ơi! Cái mà ông nâng bi là “tiếng Anh chuẩn” đã được thi thố một lần và nổi tiếng khắp thế giới rồi, lúc đồng chí Bằng nhà ông còn làm Đại sứ ở Mỹ cách đây chục năm. Hồi ấy, khi bị bắt quả tang bắt sò trộm trên bãi biển cấm, chú Bằng đã phát ngôn một câu để đời “Me no English” để hòng chạy tội. Nhưng làm sao gạt được cớm Mỹ! Túng thế, ổng mới xuất trình giấy tờ chứng minh “thân phận ngoại giao” để chịu nhục qua ải. Không biết có phải từ đó mà ổng chết tên “Trùm sò” hay không. Có dịp nào chén bác chén tôi, ông nhà báo hỏi lại đồng chí Thứ trưởng thử xem!
Một chi tiết khác cũng được phóng viên Minh Nguyên của tờ Lao Động (viết từ Sydney 3.11.2005) “thành khẩn tự khai” vụng về đến nỗi lòi đuôi cáo: “Buổi diễn kéo dài 3 giờ với hơn 2000 người tham dự. Ngoài bà con Việt kiêàu đang sinh sống tại Australia, hơn một nửa số khán giả đến với chương trình là người Australia.”
Ông nhà báo ơi, bốc như thế là... chửi cha Đại sứ quán của ông rồi! Quan Đại biện lâm thời Trần Văn Hính, người đang tạm thay mặt cho Đại sứ vừa “đi thăm các cụ Mác – Lênin” (chữ của bác Hồ của ông đó, chẳng phải tui bôi bác đâu), nói khán phòng chỉ có sức chứa tối đa 1,200 người thôi mà, lấy chỗ đâu cho số thặng dư gần một nửa lượng khán giả đó? Lại nữa, sự hiện diện của hơn một nửa là khán giả Úc thì cái mục tiêu “đem món ăn tinh thần mà kiều bào lâu nay khao khát” trở thành lố bịch và thảm hại quá! Chẳng những thế, khi khoe con số đó để đánh bóng cho thành công của sự thiết lập “nhịp cầu văn hóa giữa Việt Nam và Úc”, chính ông cũng đã “tiết lộ bí mật nhà nước” về trình độ ngoại giao rất rừng rú của Đại sứ quán CHXHCNVN vì trong khán phòng lộng lẫy của tòa hý viện hạng nhất ở thủ đô Canberra đó KHÔNG có treo một lá quốc kỳ nào của Úc. Nhiều viên chức trong ngoại giao đoàn đã bỏ ra về là vì vậy, ông có biết không?
Một ký giả Úc, ông Kerces của trang mạng Riot ACT, ghi lại những quan sát tại chỗ: vì sợ vắng khách nên vé mời được phát nhiều hơn số chỗ, các bài diễn văn lê thê đến 45 phút với thứ tiếng Anh tồi tệ của quan Thứ trưởng (tên của vị khách danh dự tối hôm đó là TNS Peter Slipper mà từ đầu đến cuối cứ bị gọi rất thoải mái là Peeter Sleeter), ca sĩ vung micro loạn xà ngầu mà không biết điều đó đã tự tố cáo “kỹ thuật hát nhép” theo băng thu sẵn (lip-synching)... Ối chà, còn nhiều thứ lụn vụn khác nữa mà ông ký giả Úc này không ghi lại hết vì... ngủ gục mất rồi.
Một độc giả - khán giả tên Maelinar kể lại trên tờ báo điện tử này: “Hai khán giả cao niên Úc đứng dậy đi ra. Họ bị nhìn bằng cặp mắt thù nghịch khó chịu bởi những người trong khu vực tiếp tân nhưng lại được đoàn biểu tình bên ngoài hoan hô nhiệt liệt. Tội nghiệp ông Slipper ngồi ngáp vặt, nhưng ông đã đọc một bài diễn văn đầy cảm hứng (tôi ghi nhận ông không gọi CHXHCNVN mà là VNCH) và nói rằng cuộc biểu tình ôn hòa bên ngoài là nét đẹp của nền dân chủ Úc, một nhận xét làm cho quan Thứ trưởng cùng bộ sậu trên sân khấu đứng thộn mặt ra.”
(Thiệt tình, Tửng cũng không biết ông Thượng nghị sĩ Chủ tịch của Hội Úc – Việt này có... tửng không khi ông ta tửng tửng đưa lời đề cử quái đản cho Lê Văn Bằng làm Chủ tịch nước Việt Nam. Nếu đúng như lời ghi nhận của khán giả Úc tên Johnboy trên tờ Riot ACT 1.11.05, cái đầu của vị khách danh dự DDVN đó cần được các bác sĩ tâm thần khám nghiệm lại. Không khéo, ông ta còn có thể bị truy tố về tội “âm mưu cố sát lãnh tụ” vì suýt làm cho Trùm Sò đứng tim vì mừng hụt!)
Các ông nhà báo Đỗ Tuấn và Minh Nguyên ơi, thức dậy đi, vãn tuồng rồi. Có ngủ thì cũng đừng để cho “lũ phản động” bên ngoài nhìn thấy kẻo bị hố to. Các ông đã đóng xong vai trò, đã trả xong món nợ ma quỷ cho tấm vé máy bay chùa và mấy đêm khách sạn 5 sao miễn phí nhưng khổ nỗi, mấy màn nâng bi đó nhạt quá! Những “ý kiến khán giả” này nọ ca ngợi kiểu này thì Tửng có thể sáng tác hàng trăm câu trong vài phút xả bầu tâm sự, bảo đảm hay hơn các đoạn điệp khúc nhai mãi đã mòn của ông. Cái lối nhét vào mồm Việt kiều Hùng Nguyễn nào đó từ Melbourne rằng “Tôi cảm thấy buồn khi thấy những người quá khích tẩy chay chương trình” hoặc bịa lời của Bà Việt kiều tên Oanh tưởng tượng từ Mỹ bay sang “Hãy vượt lên những bất đồng và thành kiến để chung tay xây dựng đất nước” là xưa như trái đất và hết ai ngửi nổi rồi. Trong một bài tường trình tại chỗ về “sự kiện văn hóa hoành tráng” như vậy (quái, sao các thợ viết từ trong nước khoái xài chữ nghĩa trật lất vậy cà) mà đầy lỗi “văn phạm báo chí” như thế thì kiếp sao các ông cũng không leo lên Chủ tịch Hội Nhà báo (nói láo ăn tiền) nổi!
Một bài khác được ghi nhận có trình độ hơn là “Mẹ Âu Cơ...” cũng rặt một giọng “lên lớp” với cộng đồng người Việt ở Úc được ẩn mình dưới những dòng chữ đậm nét tình tự dân tộc. Sau lời rao hàng: “Trên sân khấu kia là một phần tâm hồn Việt Nam quê hương tôi đó, một Việt Nam hiền hòa, giàu văn hóa, giàu truyền thống, nhưng cũng hiện đại và mong muốn hòa mình ra toàn thế giới...”, tác giả Vi Khang (một du sinh từ Việt Nam đang ở Canberra?) bèn đổ muối vào vết thương chưa kịp kéo da non bằng một đường mã tấu khoét sâu đau nhói đến té đái: “Dân tộc mình đã có quá đủ nỗi đau chiến tranh, sao chúng ta cứ đào bới mãi những vết thương để cơ thể Việt không có cơ hội lành lặn khỏe mạnh để bù đắp những năm tháng bị tuột mất vì lầm than chiến tranh và nô lệ, vươn vai đuổi kịp bạn bè?”
Tửng tui đọc mấy dòng đó mà rưng rưng. Tui thiệt bụng mong ước rằng Vi Khang là một người có thật để bày ra ruột gan với anh bạn trẻ này. Bạn viết có tình lắm và phản ảnh ước mơ của thế hệ trẻ ngày nay. Nhưng Việt Nam trong lời mô tả của bạn là một quê hương, một dân tộc hiền hòa tình nghĩa chứ không phải là một chế độ đang ăn mừng 60 năm cai trị bằng lưỡi cuốc đập nát sọ người, bằng những tràng AK bắn thẳng vào những kẻ trốn chạy, bằng những trại tù man rợ nhất trong lịch sử văn minh con người đang được ngụy trang mỹ miều dưới vỏ bọc DDVN.
Tửng tin vào tính thiện của con người và sự trong sáng của tuổi trẻ nên có đôi lời phải trái này. Nếu nhìn xuyên qua những lớp đèn màu rực rỡ trên sân khấu DDVN, Vi Khang ơi bạn sẽ thấy những hình ảnh thật của đất nước khốn khổ của mình, nơi mà những kẻ cầm quyền trả thù ngay cả đến người chết bằng hành động đập bia tưởng niệm, dân tình oan ức đến phải tự thiêu, trẻ em bị bán làm nô lệ tình dục cho những tên tư bản đỏ cuồng dâm, con giòi tham nhũng bò lúc nhúc trong xương từ Chủ tịch Nước trở xuống. Và còn những tội ác trời không dung đất không tha khác: non sông gấm vóc cha ông để lại bao đời bị cắt dâng cho Bắc triều, những nhà tu hành bị trù dập đến mức phải tìm cái chết để bảo vệ cho niềm tin của họ, các đồng chí xưa vì nói lên lời công đạo mà bị trù dập, thủ tiêu...
Tửng không tuyên truyền đâu, Vi Khang ạ. Tui chúa ghét cáo trò ấy! Bạn hãy đọc, hãy xem (Tửng tin rằng bạn có khả năng và phương tiện làm như thế ở đất nước tự do này) từ những nguồn tư liệu có uy tín như Hội Ân xá Quốc tế (Amnesty International), tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), Hội Phóng viên Không Biên giới (Reporters Without Borders), Cao ủy Tỵ nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR) v.v.. để thấy cái hậu trường ghê tởm của DDVN.
Hẳn nhiên, giữa đám đông hàng ngàn người biểu tình trong không khí phẫn khích như vậy không thể nào tránh khỏi vài trường hợp biểu hiện có tính cách “phản dân chủ” như bạn mô tả. Tui không ủng hộ điều này tuy rằng, nói thật với bạn, nó xảy ra khá thường (dù tôi được nghe Ban tổ chức nhiều lần nhắc nhở đồng bào tự chế) trong các cuộc xuống đường ở Úc. Nhưng ít ra họ đã không xả súng bắn vào đồng bào khi họ đứng lên đòi lại đất đai bị chiếm, đã không giết người bịt miệng khi bị phanh phui tội ác, đã không mua chuộc bằng tiền bạc để ém nhẹm những hành vi xấu xa như các lãnh tụ của chế độ không do dân bầu ở quê nhà.
Có lẽ bạn sẽ không có những lời kết án hằn học nhưng nông nổi như vậy nếu biết rằng chính những người biểu tình bị khiêu khích và hành hung. Tửng không cho đó là một nét “duyên dáng” chút nào khi bà/ông Linda được tờ TN tâng công một cách sống sượng về việc “bị đánh gãy tay vì phân phát tờ chương trình buổi nhạc hội”, khi John Nguyễn (chủ của Công ty Hip Hop Music từng tổ chức nhạc hội từ thiện trá hình) xâm phạm thân thể người khác chỉ để lập công trước mặt các quan lớn ngay trong hội trường.
Vi Khang à, là một trí thức trẻ, hẳn bạn biết câu “Nửa ổ bánh mì vẫn là bánh mì nhưng một nửa sự thật không phải là sự thật”. Tửng thành thật cầu mong tâm hồn của bạn luôn giữ được sự trong sáng để nhìn ra toàn bộ sự thật. Sống với sự thật, dù chỉ với nửa ổ bánh mì, lương tâm của bạn sẽ an vui biết bao! Hẳn Mẹ Âu Cơ, trong nỗi đau vì bầy con bất hòa, sẽ nở nụ cười bao dung mà tha thứ cho những lời lên án một chiều hết sức gay gắt của bạn.
Rồi trong tổng kết “Những cái nhất của DDVN...” (lại của ông phóng viên ngủ gật Đỗ Tuấn của báo TN) người ta khám phá bên trong còn lắm điều hay. Này nhé, ổng kể DDVN là:
Chương trình ca nhạc thời trang hoành tráng nhất của VN ở hải ngoại: 100 nghệ sĩ và 50 thành viên ăn ké. (Tiền chùa, không đi lại có kẻ thối mồm bảo là ngu!)
Đưa số thiết bị kỹ thuật, đạo cụ nhiều nhất ra nước ngoài: vì Vietnam Airlines là nhà đồng tổ chức với báo TN nên việc vận chuyển số hàng trên là “chuyện nhỏ”. (Chính ông thú nhận điều đó, Tửng tui chẳng bịa đâu!)
Chương trình tập trung nhiều ngôi sao ca nhạc thời trang nhất khi đi nước ngoài biểu diễn: gồm cả cả đống cán bộ cao cấp, người mẫu và tiếp viên hàng không.
Chương trình có đông khán giả đến xem nhất ở hải ngoại: 4,000 người đã đến xem 2 đêm biểu diễn ở Canberra và Sydney. (Xin nhường phần bình loạn cho các khán giả tham dự chương trình về con số này)..
Chương trình nghệ thuật được nhiều báo đài nước ngoài đưa tin nhất (đếm được một đài truyền hình và một tờ báo ở Canberra).
Sự kiện được quan tâm nhất trong cộng đồng người Việt ở Úc: (Điều này đúng, có đến 20,000 người đi biểu tình chứ ít sao!)
Chương trình nghệ thuật huy động nhiều cảnh sát nhất (lực lượng 200 cảnh sát liên bang, chưa kể nhân viên an ninh tư nhân bảo vệ cho đoàn)
Không biết anh chàng Đỗ Tuấn này có làm việc cho... Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) hay không mà toàn nói chuyện bên trong không vậy cà? Vì những cái nhất được đưa ra toàn là bất lợi cho Đảng ta cả. Trong khi Phan Thủ tướng chuẩn chi hơn $1 triệu đô-la vào show diễn này, Hà Nội vẫn lẻo mép nằn nì với APEC rằng Việt Nam chỉ có đủ tiền để mua vắc-xin chống cúm gà cho 60,000 người dân. Con số đó đã tự nói lên cái hoành tráng của chế độ.
Nhiêu đó chắc đủ “những cái nhất” rồi, để Tửng túm lại phần này bằng nhận xét của một khán giả Úc trên tờ Riot ACT về một cái nhất rõ ràng nhất: “Sự kiện mà tôi khoái nhất là các chế độ bạo ngược nhất trên thế giới đều tổ chức những buổi trình diễn hay đẹp nhất. Stalin và Hitler đã từng chứng tỏ những cái nhất như thế. Ủa, mà sao chẳng thấy (nữ ca sĩ Mỹ phản chiến) Jane Fonda lớn họng ca tụng cuộc sống tươi đẹp ở Việt Nam trong mấy năm qua nhỉ?”
Cuối cùng, hãy nói đôi dòng về ông Chủ xị Nguyễn Công Khế và ba lá thư tiếng Anh của ông ta đã đi vào lịch sử “truyện tiếu lâm xuất sắc nhất thế giới”.
(Nhân tiện, xin bốc Dân Việt một phát vì chỉ có tờ báo này dịch đúng câu “Show này chỉ dành cho những phỏng đoán đặc biệt...” (This show just for special guesses...) trong thư của ông Tổng Biên tập, chứ không phải các tờ báo khách dịch nhầm lời vàng ngọc của xếp Editor In Chief là “dành cho những người khách đặc biệt...”)
Khả năng Anh ngữ và nội dung các lá thư của Tổng Biên tập báo Thanh Niên gửi đến một số nhân vật trong cộng đồng người Việt ở Úc thì Tửng xin được “no table” (miễn bàn) vì chữ nghĩa không đủ nên chẳng dám vỗ ngực tự xưng “Tui đây là... Tây đui” như ông Khế. Phải nói thành thật rằng lá thư của anh chàng hâm hâm này là cho Tửng thư giãn được mấy bữa và đám bạn háu chuyện của tui cũng đấu hót vài chầu cà-phê rôm rả. Có điều, trong lá thư cuối cùng trước khi giã từ cái xứ kăng-ga-ru này, ổng viết một câu mà Tửng tui trằn trọc miết. Chẳng lẽ ổng đọc thần chú, hay có ngón nghề tiên tri gì mà bàng dân thiên hạ cả hai nước Việt – Úc đều không biết?
Sau vài dòng... “cám ơn đểu” với các cơ quan truyền thông Việt ngữ và những nhân vật lãnh đạo các cuộc biểu tình ở Canberra và Sydney, ông (có lẽ từ nay phải xưng là Ngài mới đúng địa vị mới) Khế hạ bút (nguyên văn tiếng Anh, kể cả lỗi chính tả): “On behalf of Australian & Vietnamese Government, I really appreciate for your spending time read this letter...”
Thánh thần thiên địa ơi, ổng nhân danh cả hai Chính phủ Úc – Việt để gửi lá tâm thư này đó, bà con ạ! Mười mấy năm trước, Tửng tui liều mạng thót lên chiếc ghe ọp ẹp trốn chạy sang cái xứ tự do này. Tưởng đã yên thân nhè đâu lại bị rượt theo đến Hòn đảo Chuột túi, thế có uổng công không?
Ngẫm lại, Tửng tui còn may mắn hơn xếp Bằng. Hôm khai mạc, ổng suýt bị nhồi máu cơ tim mà xỉu trên sân khấu vì mừng hụt khi được vị khách danh dự Úc đề nghị (lãng xẹt) làm Chủ tịch Nước Việt Nam. Nếu có dịp xài “tiếng Anh chuẩn” để đọc lá thư của đàn em Khế, chắc chắn ổng sẽ bị tai biến mạch máu não mà... chuyển sang từ trần. Cái thằng sao mà hỗn, dành cả hai chức Chủ tịch nước một lúc, dám qua mặt cả tao!
Thôi, cho Tửng can cả nhà đi, chẳng duyên dáng gì đâu. Cãi nhau làm cái dog gì cho lose face!
Như đã “đôi lời phi ngựa” lúc đầu, bài tập làm văn này của Tửng chỉ mong kiếm được cây gậy đi đường, khỏi phải đem về cho má đứa con sắp sinh của tui ở nhà một quả trứng nữa để khỏi phụ công đạp máy thay chồng ngồi viết bài này. Đôi lời tâm sự cho nhẹ bụng, kính mong hải nội chư quân tử đại xá cái tội múa rìu qua mắt thợ. Cũng xin mấy nhà báo, nhứt là anh em trong tờ TN, đừng chấp nê gì nếu bị văng miểng, bởi tui cũng chỉ “thấy sao nói vậy người ơi” thôi mà.
Kiếu hết nghen!
Tuần báo Dân Việt
Xem thêm ở đây
http://the-riotact.com/?p=1443
Nói láo mà chơi, nghe láo chơi!
TỬNG
Thưa bà con,
Tui tên Tửng, Mao Tôn Tửng (bằng lái xe và sổ hộ khẩu có gửi kèm theo bài này đến tòa soạn để xác minh lý lịch), học lực: biết đọc biết viết (hơn ông Tổng bí thư ĐM một lớp, nhưng khác trường khác năm), nghề nghiệp: đệ nhị phó thường dân, gia cảnh: vợ đang bầu, cư ngụ: Phố Nhà băng, bang Tân Nam Wales, đảo Miệt Dưới.
Sở dĩ Tửng phải đôi lời phi ngựa như vậy để chứng minh tui không phải ở lậu xứ này, chẳng thèm giả danh Việt kiều, du sinh, ông kẹ nào hết để tự vái mình hoặc đá giò lái kẻ khác. Có điều, tui rất hâm mộ thầy bàn Mao Tôn Cương nhưng lại mắc cái tính... tửng nên chôm đỡ cái họ của Tiên sinh (cho thêm phần long trọng) để tập làm lại bài luận văn tiểu học “Em hãy nhận xét về...” mà hồi còn mài đũng quần trên ghế nhà trường đã bị cô giáo tặng cho một quả trứng vịt.
Bữa hổm, nhân cái gánh hát rong Duyên dáng Việt Nam ghé ngang thành phố của tui, làm chộn rộn bà con, nên tò mò hỏi thăm cớ sự. Nghe rồi thấy bực. Bực nên nổi sùng. Sùng khiến liều mạng có đôi lời “Nói láo mà chơi, nghe láo chơi!” này để xin Tuần báo Dân Việt miếng đất mà múa vài đường cho hạ hỏa, đụng ai nấy chịu. Kính cáo.
***************************
Chưa bao giờ Tửng tui thấy câu “Làm báo nói láo ăn tiền” đúng phóc như vậy! Xin lỗi, ai có tật thì giật mình, người khác xin cứ vô tư đọc tiếp. Vụ gánh hát rong DDVN “quy mô và hoành tráng nhất từ trước đến nay” ở Canberra và Sydney hồi tuần rồi đã xác định cái “chân (của ông) lý đó không bao giờ thay đổi”. Hổng tin, mời bà con đảo mắt một vòng các tờ báo ở cả xứ Úc lẫn từ Việt Nam mà xem. Nếu kẹt cầy cuốc kiếm cơm mà chẳng có thời giờ đọc báo (ôi, còn đâu thưở vàng son “trây lười lao động” mà Phạm Thủ tướng từng rủa xả “khúc ruột ngàn dặm”?), tui thử gom bi cả mấy chục bài, cả Tây lẫn Ta, để nấu một nồi xà bần cho tiện. Rồi tiện thể, đi luôn vài đường Lời bàn của Mao Tôn Tửng.
Lập đầu danh trạng cú này là báo Thanh Niên của Tổng biên tập Nguyễn Công Khế, bầu show của gánh DDVN, nên phải nhường đường cho ổng. Cả ba chục năm nay mới có được một dịp “lên báo nước ngoài” mà, xin bà con ưu tiên nha. Với mấy chục bài viết và hình ảnh rực rỡ trên trang mạng, ông Chủ xị này chơi liên tục mấy ngày không mệt với những chiêu tá đao tà đạo. Nhưng cũng qua đó, nó lòi ra đôi điều lý thú.
Và để cho khách quan và công bình, Tửng chỉ dẫn chứng bằng những tờ... báo Tây được chính các phóng viên TN hồ hởi thổi lên, chứ chẳng lôi kéo cả trăm tờ báo và diễn đàn điện tử của người Việt hải ngoại vào cuộc làm gì (kẻo bị mang tiếng đánh hùa bởi những “nhóm cực đoan, quá khích và quấy rối”).
Có đọc mới thấy các nhà báo từ cái nước gọi là CHXHCNVN (có lẽ thuộc diện gốc bự đáng tin tưởng nên mới được tháp tùng xuất ngoại mà không sợ bị... “bọn phản động bắt cóc”) thiệt là... tội nghiệp. Ngoài các ký giả trong nhà của tờ TN như Huỳnh Ngọc Chênh, Cao Minh Hiển, Đỗ Tuấn... ông Khế cũng trình làng một số tay viết đeo mặt nạ Việt kiều, du sinh, khách mời... để bốc thơm cho “sự thành công ngoạn mục của chương trình” bằng những bài thật kêu như “Đêm Canberra tuyệt vời”, “Những cái nhất của DDVN tại Úc”, “Mẹ Âu Cơ có buồn chăng?” v.v.. Buồn bỏ xừ đi chứ! Giữa những giòng chữ của họ, người ta nhìn ra bài bản được đúc khuôn y chang từ một guồng máy tuyên truyền từ 60 năm qua, cái mốc lấy cớ “ăn mừng” mà Phan Thủ tướng vịn vào để đưa gánh hát rong sang Úc.
Thử đọc một đoạn trong bài “Đêm Canberra...” của Đỗ Tuấn: “Đêm diễn được mở đầu bằng một câu chuyện sinh động với một thứ tiếng Anh chuẩn của một cựu lưu học sinh tại Úc năm xưa – Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Văn Bằng được toàn bộ khán phòng hưởng ứng nhiệt liệt...”
Cho Tửng xin 5 phút bình an đi, ông nhà báo ơi! Cái mà ông nâng bi là “tiếng Anh chuẩn” đã được thi thố một lần và nổi tiếng khắp thế giới rồi, lúc đồng chí Bằng nhà ông còn làm Đại sứ ở Mỹ cách đây chục năm. Hồi ấy, khi bị bắt quả tang bắt sò trộm trên bãi biển cấm, chú Bằng đã phát ngôn một câu để đời “Me no English” để hòng chạy tội. Nhưng làm sao gạt được cớm Mỹ! Túng thế, ổng mới xuất trình giấy tờ chứng minh “thân phận ngoại giao” để chịu nhục qua ải. Không biết có phải từ đó mà ổng chết tên “Trùm sò” hay không. Có dịp nào chén bác chén tôi, ông nhà báo hỏi lại đồng chí Thứ trưởng thử xem!
Một chi tiết khác cũng được phóng viên Minh Nguyên của tờ Lao Động (viết từ Sydney 3.11.2005) “thành khẩn tự khai” vụng về đến nỗi lòi đuôi cáo: “Buổi diễn kéo dài 3 giờ với hơn 2000 người tham dự. Ngoài bà con Việt kiêàu đang sinh sống tại Australia, hơn một nửa số khán giả đến với chương trình là người Australia.”
Ông nhà báo ơi, bốc như thế là... chửi cha Đại sứ quán của ông rồi! Quan Đại biện lâm thời Trần Văn Hính, người đang tạm thay mặt cho Đại sứ vừa “đi thăm các cụ Mác – Lênin” (chữ của bác Hồ của ông đó, chẳng phải tui bôi bác đâu), nói khán phòng chỉ có sức chứa tối đa 1,200 người thôi mà, lấy chỗ đâu cho số thặng dư gần một nửa lượng khán giả đó? Lại nữa, sự hiện diện của hơn một nửa là khán giả Úc thì cái mục tiêu “đem món ăn tinh thần mà kiều bào lâu nay khao khát” trở thành lố bịch và thảm hại quá! Chẳng những thế, khi khoe con số đó để đánh bóng cho thành công của sự thiết lập “nhịp cầu văn hóa giữa Việt Nam và Úc”, chính ông cũng đã “tiết lộ bí mật nhà nước” về trình độ ngoại giao rất rừng rú của Đại sứ quán CHXHCNVN vì trong khán phòng lộng lẫy của tòa hý viện hạng nhất ở thủ đô Canberra đó KHÔNG có treo một lá quốc kỳ nào của Úc. Nhiều viên chức trong ngoại giao đoàn đã bỏ ra về là vì vậy, ông có biết không?
Một ký giả Úc, ông Kerces của trang mạng Riot ACT, ghi lại những quan sát tại chỗ: vì sợ vắng khách nên vé mời được phát nhiều hơn số chỗ, các bài diễn văn lê thê đến 45 phút với thứ tiếng Anh tồi tệ của quan Thứ trưởng (tên của vị khách danh dự tối hôm đó là TNS Peter Slipper mà từ đầu đến cuối cứ bị gọi rất thoải mái là Peeter Sleeter), ca sĩ vung micro loạn xà ngầu mà không biết điều đó đã tự tố cáo “kỹ thuật hát nhép” theo băng thu sẵn (lip-synching)... Ối chà, còn nhiều thứ lụn vụn khác nữa mà ông ký giả Úc này không ghi lại hết vì... ngủ gục mất rồi.
Một độc giả - khán giả tên Maelinar kể lại trên tờ báo điện tử này: “Hai khán giả cao niên Úc đứng dậy đi ra. Họ bị nhìn bằng cặp mắt thù nghịch khó chịu bởi những người trong khu vực tiếp tân nhưng lại được đoàn biểu tình bên ngoài hoan hô nhiệt liệt. Tội nghiệp ông Slipper ngồi ngáp vặt, nhưng ông đã đọc một bài diễn văn đầy cảm hứng (tôi ghi nhận ông không gọi CHXHCNVN mà là VNCH) và nói rằng cuộc biểu tình ôn hòa bên ngoài là nét đẹp của nền dân chủ Úc, một nhận xét làm cho quan Thứ trưởng cùng bộ sậu trên sân khấu đứng thộn mặt ra.”
(Thiệt tình, Tửng cũng không biết ông Thượng nghị sĩ Chủ tịch của Hội Úc – Việt này có... tửng không khi ông ta tửng tửng đưa lời đề cử quái đản cho Lê Văn Bằng làm Chủ tịch nước Việt Nam. Nếu đúng như lời ghi nhận của khán giả Úc tên Johnboy trên tờ Riot ACT 1.11.05, cái đầu của vị khách danh dự DDVN đó cần được các bác sĩ tâm thần khám nghiệm lại. Không khéo, ông ta còn có thể bị truy tố về tội “âm mưu cố sát lãnh tụ” vì suýt làm cho Trùm Sò đứng tim vì mừng hụt!)
Các ông nhà báo Đỗ Tuấn và Minh Nguyên ơi, thức dậy đi, vãn tuồng rồi. Có ngủ thì cũng đừng để cho “lũ phản động” bên ngoài nhìn thấy kẻo bị hố to. Các ông đã đóng xong vai trò, đã trả xong món nợ ma quỷ cho tấm vé máy bay chùa và mấy đêm khách sạn 5 sao miễn phí nhưng khổ nỗi, mấy màn nâng bi đó nhạt quá! Những “ý kiến khán giả” này nọ ca ngợi kiểu này thì Tửng có thể sáng tác hàng trăm câu trong vài phút xả bầu tâm sự, bảo đảm hay hơn các đoạn điệp khúc nhai mãi đã mòn của ông. Cái lối nhét vào mồm Việt kiều Hùng Nguyễn nào đó từ Melbourne rằng “Tôi cảm thấy buồn khi thấy những người quá khích tẩy chay chương trình” hoặc bịa lời của Bà Việt kiều tên Oanh tưởng tượng từ Mỹ bay sang “Hãy vượt lên những bất đồng và thành kiến để chung tay xây dựng đất nước” là xưa như trái đất và hết ai ngửi nổi rồi. Trong một bài tường trình tại chỗ về “sự kiện văn hóa hoành tráng” như vậy (quái, sao các thợ viết từ trong nước khoái xài chữ nghĩa trật lất vậy cà) mà đầy lỗi “văn phạm báo chí” như thế thì kiếp sao các ông cũng không leo lên Chủ tịch Hội Nhà báo (nói láo ăn tiền) nổi!
Một bài khác được ghi nhận có trình độ hơn là “Mẹ Âu Cơ...” cũng rặt một giọng “lên lớp” với cộng đồng người Việt ở Úc được ẩn mình dưới những dòng chữ đậm nét tình tự dân tộc. Sau lời rao hàng: “Trên sân khấu kia là một phần tâm hồn Việt Nam quê hương tôi đó, một Việt Nam hiền hòa, giàu văn hóa, giàu truyền thống, nhưng cũng hiện đại và mong muốn hòa mình ra toàn thế giới...”, tác giả Vi Khang (một du sinh từ Việt Nam đang ở Canberra?) bèn đổ muối vào vết thương chưa kịp kéo da non bằng một đường mã tấu khoét sâu đau nhói đến té đái: “Dân tộc mình đã có quá đủ nỗi đau chiến tranh, sao chúng ta cứ đào bới mãi những vết thương để cơ thể Việt không có cơ hội lành lặn khỏe mạnh để bù đắp những năm tháng bị tuột mất vì lầm than chiến tranh và nô lệ, vươn vai đuổi kịp bạn bè?”
Tửng tui đọc mấy dòng đó mà rưng rưng. Tui thiệt bụng mong ước rằng Vi Khang là một người có thật để bày ra ruột gan với anh bạn trẻ này. Bạn viết có tình lắm và phản ảnh ước mơ của thế hệ trẻ ngày nay. Nhưng Việt Nam trong lời mô tả của bạn là một quê hương, một dân tộc hiền hòa tình nghĩa chứ không phải là một chế độ đang ăn mừng 60 năm cai trị bằng lưỡi cuốc đập nát sọ người, bằng những tràng AK bắn thẳng vào những kẻ trốn chạy, bằng những trại tù man rợ nhất trong lịch sử văn minh con người đang được ngụy trang mỹ miều dưới vỏ bọc DDVN.
Tửng tin vào tính thiện của con người và sự trong sáng của tuổi trẻ nên có đôi lời phải trái này. Nếu nhìn xuyên qua những lớp đèn màu rực rỡ trên sân khấu DDVN, Vi Khang ơi bạn sẽ thấy những hình ảnh thật của đất nước khốn khổ của mình, nơi mà những kẻ cầm quyền trả thù ngay cả đến người chết bằng hành động đập bia tưởng niệm, dân tình oan ức đến phải tự thiêu, trẻ em bị bán làm nô lệ tình dục cho những tên tư bản đỏ cuồng dâm, con giòi tham nhũng bò lúc nhúc trong xương từ Chủ tịch Nước trở xuống. Và còn những tội ác trời không dung đất không tha khác: non sông gấm vóc cha ông để lại bao đời bị cắt dâng cho Bắc triều, những nhà tu hành bị trù dập đến mức phải tìm cái chết để bảo vệ cho niềm tin của họ, các đồng chí xưa vì nói lên lời công đạo mà bị trù dập, thủ tiêu...
Tửng không tuyên truyền đâu, Vi Khang ạ. Tui chúa ghét cáo trò ấy! Bạn hãy đọc, hãy xem (Tửng tin rằng bạn có khả năng và phương tiện làm như thế ở đất nước tự do này) từ những nguồn tư liệu có uy tín như Hội Ân xá Quốc tế (Amnesty International), tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), Hội Phóng viên Không Biên giới (Reporters Without Borders), Cao ủy Tỵ nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR) v.v.. để thấy cái hậu trường ghê tởm của DDVN.
Hẳn nhiên, giữa đám đông hàng ngàn người biểu tình trong không khí phẫn khích như vậy không thể nào tránh khỏi vài trường hợp biểu hiện có tính cách “phản dân chủ” như bạn mô tả. Tui không ủng hộ điều này tuy rằng, nói thật với bạn, nó xảy ra khá thường (dù tôi được nghe Ban tổ chức nhiều lần nhắc nhở đồng bào tự chế) trong các cuộc xuống đường ở Úc. Nhưng ít ra họ đã không xả súng bắn vào đồng bào khi họ đứng lên đòi lại đất đai bị chiếm, đã không giết người bịt miệng khi bị phanh phui tội ác, đã không mua chuộc bằng tiền bạc để ém nhẹm những hành vi xấu xa như các lãnh tụ của chế độ không do dân bầu ở quê nhà.
Có lẽ bạn sẽ không có những lời kết án hằn học nhưng nông nổi như vậy nếu biết rằng chính những người biểu tình bị khiêu khích và hành hung. Tửng không cho đó là một nét “duyên dáng” chút nào khi bà/ông Linda được tờ TN tâng công một cách sống sượng về việc “bị đánh gãy tay vì phân phát tờ chương trình buổi nhạc hội”, khi John Nguyễn (chủ của Công ty Hip Hop Music từng tổ chức nhạc hội từ thiện trá hình) xâm phạm thân thể người khác chỉ để lập công trước mặt các quan lớn ngay trong hội trường.
Vi Khang à, là một trí thức trẻ, hẳn bạn biết câu “Nửa ổ bánh mì vẫn là bánh mì nhưng một nửa sự thật không phải là sự thật”. Tửng thành thật cầu mong tâm hồn của bạn luôn giữ được sự trong sáng để nhìn ra toàn bộ sự thật. Sống với sự thật, dù chỉ với nửa ổ bánh mì, lương tâm của bạn sẽ an vui biết bao! Hẳn Mẹ Âu Cơ, trong nỗi đau vì bầy con bất hòa, sẽ nở nụ cười bao dung mà tha thứ cho những lời lên án một chiều hết sức gay gắt của bạn.
Rồi trong tổng kết “Những cái nhất của DDVN...” (lại của ông phóng viên ngủ gật Đỗ Tuấn của báo TN) người ta khám phá bên trong còn lắm điều hay. Này nhé, ổng kể DDVN là:
Chương trình ca nhạc thời trang hoành tráng nhất của VN ở hải ngoại: 100 nghệ sĩ và 50 thành viên ăn ké. (Tiền chùa, không đi lại có kẻ thối mồm bảo là ngu!)
Đưa số thiết bị kỹ thuật, đạo cụ nhiều nhất ra nước ngoài: vì Vietnam Airlines là nhà đồng tổ chức với báo TN nên việc vận chuyển số hàng trên là “chuyện nhỏ”. (Chính ông thú nhận điều đó, Tửng tui chẳng bịa đâu!)
Chương trình tập trung nhiều ngôi sao ca nhạc thời trang nhất khi đi nước ngoài biểu diễn: gồm cả cả đống cán bộ cao cấp, người mẫu và tiếp viên hàng không.
Chương trình có đông khán giả đến xem nhất ở hải ngoại: 4,000 người đã đến xem 2 đêm biểu diễn ở Canberra và Sydney. (Xin nhường phần bình loạn cho các khán giả tham dự chương trình về con số này)..
Chương trình nghệ thuật được nhiều báo đài nước ngoài đưa tin nhất (đếm được một đài truyền hình và một tờ báo ở Canberra).
Sự kiện được quan tâm nhất trong cộng đồng người Việt ở Úc: (Điều này đúng, có đến 20,000 người đi biểu tình chứ ít sao!)
Chương trình nghệ thuật huy động nhiều cảnh sát nhất (lực lượng 200 cảnh sát liên bang, chưa kể nhân viên an ninh tư nhân bảo vệ cho đoàn)
Không biết anh chàng Đỗ Tuấn này có làm việc cho... Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) hay không mà toàn nói chuyện bên trong không vậy cà? Vì những cái nhất được đưa ra toàn là bất lợi cho Đảng ta cả. Trong khi Phan Thủ tướng chuẩn chi hơn $1 triệu đô-la vào show diễn này, Hà Nội vẫn lẻo mép nằn nì với APEC rằng Việt Nam chỉ có đủ tiền để mua vắc-xin chống cúm gà cho 60,000 người dân. Con số đó đã tự nói lên cái hoành tráng của chế độ.
Nhiêu đó chắc đủ “những cái nhất” rồi, để Tửng túm lại phần này bằng nhận xét của một khán giả Úc trên tờ Riot ACT về một cái nhất rõ ràng nhất: “Sự kiện mà tôi khoái nhất là các chế độ bạo ngược nhất trên thế giới đều tổ chức những buổi trình diễn hay đẹp nhất. Stalin và Hitler đã từng chứng tỏ những cái nhất như thế. Ủa, mà sao chẳng thấy (nữ ca sĩ Mỹ phản chiến) Jane Fonda lớn họng ca tụng cuộc sống tươi đẹp ở Việt Nam trong mấy năm qua nhỉ?”
Cuối cùng, hãy nói đôi dòng về ông Chủ xị Nguyễn Công Khế và ba lá thư tiếng Anh của ông ta đã đi vào lịch sử “truyện tiếu lâm xuất sắc nhất thế giới”.
(Nhân tiện, xin bốc Dân Việt một phát vì chỉ có tờ báo này dịch đúng câu “Show này chỉ dành cho những phỏng đoán đặc biệt...” (This show just for special guesses...) trong thư của ông Tổng Biên tập, chứ không phải các tờ báo khách dịch nhầm lời vàng ngọc của xếp Editor In Chief là “dành cho những người khách đặc biệt...”)
Khả năng Anh ngữ và nội dung các lá thư của Tổng Biên tập báo Thanh Niên gửi đến một số nhân vật trong cộng đồng người Việt ở Úc thì Tửng xin được “no table” (miễn bàn) vì chữ nghĩa không đủ nên chẳng dám vỗ ngực tự xưng “Tui đây là... Tây đui” như ông Khế. Phải nói thành thật rằng lá thư của anh chàng hâm hâm này là cho Tửng thư giãn được mấy bữa và đám bạn háu chuyện của tui cũng đấu hót vài chầu cà-phê rôm rả. Có điều, trong lá thư cuối cùng trước khi giã từ cái xứ kăng-ga-ru này, ổng viết một câu mà Tửng tui trằn trọc miết. Chẳng lẽ ổng đọc thần chú, hay có ngón nghề tiên tri gì mà bàng dân thiên hạ cả hai nước Việt – Úc đều không biết?
Sau vài dòng... “cám ơn đểu” với các cơ quan truyền thông Việt ngữ và những nhân vật lãnh đạo các cuộc biểu tình ở Canberra và Sydney, ông (có lẽ từ nay phải xưng là Ngài mới đúng địa vị mới) Khế hạ bút (nguyên văn tiếng Anh, kể cả lỗi chính tả): “On behalf of Australian & Vietnamese Government, I really appreciate for your spending time read this letter...”
Thánh thần thiên địa ơi, ổng nhân danh cả hai Chính phủ Úc – Việt để gửi lá tâm thư này đó, bà con ạ! Mười mấy năm trước, Tửng tui liều mạng thót lên chiếc ghe ọp ẹp trốn chạy sang cái xứ tự do này. Tưởng đã yên thân nhè đâu lại bị rượt theo đến Hòn đảo Chuột túi, thế có uổng công không?
Ngẫm lại, Tửng tui còn may mắn hơn xếp Bằng. Hôm khai mạc, ổng suýt bị nhồi máu cơ tim mà xỉu trên sân khấu vì mừng hụt khi được vị khách danh dự Úc đề nghị (lãng xẹt) làm Chủ tịch Nước Việt Nam. Nếu có dịp xài “tiếng Anh chuẩn” để đọc lá thư của đàn em Khế, chắc chắn ổng sẽ bị tai biến mạch máu não mà... chuyển sang từ trần. Cái thằng sao mà hỗn, dành cả hai chức Chủ tịch nước một lúc, dám qua mặt cả tao!
Thôi, cho Tửng can cả nhà đi, chẳng duyên dáng gì đâu. Cãi nhau làm cái dog gì cho lose face!
Như đã “đôi lời phi ngựa” lúc đầu, bài tập làm văn này của Tửng chỉ mong kiếm được cây gậy đi đường, khỏi phải đem về cho má đứa con sắp sinh của tui ở nhà một quả trứng nữa để khỏi phụ công đạp máy thay chồng ngồi viết bài này. Đôi lời tâm sự cho nhẹ bụng, kính mong hải nội chư quân tử đại xá cái tội múa rìu qua mắt thợ. Cũng xin mấy nhà báo, nhứt là anh em trong tờ TN, đừng chấp nê gì nếu bị văng miểng, bởi tui cũng chỉ “thấy sao nói vậy người ơi” thôi mà.
Kiếu hết nghen!
Tuần báo Dân Việt
Xem thêm ở đây
http://the-riotact.com/?p=1443
Trở thành tỉ phú từ ý tưởng lạ đời
Lớn lên từ đường phố của khu dân nghèo, Mark Cuban vẫn có trong mình cái máu phiêu lưu bạt tử với những ý tưởng kỳ quặc Nói đến Mark Cuban là ai cũng biết một trường hợp kiếm tiền điển hình kiểu Mỹ. Chỉ cần một ý tưởng lạ đời và chỉ một vụ mua bán may mắn vào một ngày “đẹp trời”, Mark Cuban đã trở thành tỷ phú. Với việc bán Broadcast.com, một Cty kinh doanh đài truyền thanh qua mạng Internet cho tập đoàn Yahoo, Mark Cuban đã có ngay hàng đống tiền mặt.
Mark Cuban còn gây ra một sự kiện chấn động nữa trong giới hâm mộ bóng rổ, môn thể thao được ưa chuộng số 1 ở Mỹ. Không thể tin được nhưng là sự thật khi Mark Cuban đã bỏ ra tới 280 triệu USD để mua đứt cả đội bóng rổ Dallas Maverricks.
Hiện nay Mark Cuban đang là ông chủ của một tập đoàn chuyên kinh doanh trong lĩnh vực giải trí và truyền thông. Hệ thống 58 rạp chiếu bóng mang tên Landmark Theather của Mark Cuban thuộc loại lớn nhất ở Mỹ. Tất cả các rạp chiếu bóng đang được Mark Cuban hiện đại hoá với việc đầu tư các máy chiếu kỹ thuật số. Ngoài ra, Mark Cuban còn sở hữu riêng 2 kênh truyền hình tư nhân, một Cty sản xuất phim tư nhân, một hệ thống kinh doanh phim ảnh cùng 2 tạp chí điện ảnh và truyền hình.
Giỏi kiếm tiền từ bé
Mark Cuban sinh năm 1960 tại một thị trấn nhỏ gần Pittburgh, trong một gia đình công nhân rất nghèo khó. Bố của ông làm thuê cho một xưởng bọc da, đệm cho ghế ô tô. Mark Cuban đã phải lăn lộn rất sớm để giúp gia đình và sớm tỏ ra có khiếu kiếm tiền.
Hàng ngày, sau giờ học người ta vẫn thấy cậu bé Mark Cuban mới hơn 10 tuổi đã thoăn thoắt đi gõ cửa từng nhà để bán từng thứ lặt vặt. Cuộc sống nghèo của gia đình cùng những mong muốn bằng bạn bè đã tạo nên động lực kiếm tiền rất lớn cho Mark Cuban.
Mark Cuban học Đại học Tổng hợp Indiana, chuyên ngành kinh tế. Để có tiền ăn học, Mark Cuban làm đủ mọi thứ. Mark lúc này là một thanh niên khá điển trai, cao 1m90 và rất thích nhảy. Anh đi nhảy ở các vũ trường rồi dạy nhảy cho thanh niên, sinh viên khác để có tiền.
Có lần không còn tiền đóng học phí, Mark Cuban đã liều mạng bắt đầu một trò chơi bằng kiểu phát tán thư quảng cáo theo cấp số nhân giống như nguyên tắc của kiểu tiếp thị bán hàng đa cấp. Mỗi người một xíu, chỉ thử chơi nhưng Mark đã thu về một số tiền không nhỏ, không những đủ đóng học phí mà còn đủ tiền sinh hoạt cho cả một học kỳ.
Mark Cuban đã làm quen với thực tế kinh doanh từ trên ghế giảng đường đại học khi ông còn vừa học vừa mở một quán bar nhỏ.
Tay không làm nên nghiệp lớn
Những gì kiếm được khi đi học chỉ đủ trang trải cho học phí và sinh hoạt. Ra trường Mark Cuban vẫn trắng tay. Lớn lên từ đường phố của khu dân nghèo, Mark Cuban vẫn có trong mình cái máu phiêu lưu bạt tử với những ý tưởng kỳ quặc.
Đầu những năm 1980, nhu cầu tin học, máy tính bùng nổ và Mark Cuban đã có cảm nhận mình không thể bỏ qua cơ hội này. Thế là Mark Cuban thành lập Cty tư nhân Microsolution. Ông nhận làm dịch vụ tất cả mọi thứ về tin học gia đình và máy tính. Chiêu dụ khách đầu tiên của Mark Cuban là làm dịch vụ 24/24.
Bí quyết thành công của Mark Cuban là “phải luôn nói có với khách hàng”. Khách hàng hỏi gì, cần gì ông cũng nói có, làm được, đang làm và sắp làm xong, mặc dù như ông tự nhận là không hiểu chút gì về máy tính, từ kiến thức sơ đẳng nhất. Mặt khác, sau khi khách về thì Mark Cuban lại tất bật đi thuê Cty khác làm.
Mark Cuban quả là người liều mạng, khi thực chất chỉ làm môi giới chứ không hề làm dịch vụ trực tiếp cho khách hàng. Thế nhưng Mark Cuban lại may mắn thành công, khách hàng đến rất nhiều bởi dịch vụ 24/24 cho mọi yêu cầu của khách hàng.
Năm 1991, ở tuổi 31, Mark Cuban chính thức trở thành triệu phú khi Cty CompuServe hỏi mua lại MicroSolution với cái giá 30 triệu USD. Không cần suy nghĩ gì, Mark Cuban gật đầu luôn.
Về sau nhìn lại, không chỉ người ngoài mà ngay chính bản thân Mark Cuban cũng thừa nhận và tự hỏi tại sao ông có thể quyết đoán nhanh và đúng như vậy. Đấy không chỉ là lần duy nhất mà ông còn có những lần khác thể hiện tài gật đầu ra quyết định đúng thời điểm tốt nhất như thế.
Đam mê bóng rổ và ý tưởng lạ đời
Mark Cuban say mê bóng rổ đến điên cuồng. Ông chính là một cổ động viên cuồng nhiệt nhất của đội bóng rổ quê nhà Hoosiers của bang Indiana. Trong đầu Mark Cuban đã xuất hiện một ý tưởng được coi là rất lạ đời lúc đó. Những trận đấu của các đội bóng rổ nhỏ chỉ được các đài phát thanh địa phương tường thuật. Không phải ở đâu cũng có thể bắt sóng các đài này. Đây chính là mong mỏi của các fans bóng rổ trong đó có Mark Cuban. Ông có ý nghĩ thông qua Internet để có thể nghe được các đài địa phương tường thuật trực tiếp những trận đấu hâm mộ.
Còn bao nhiêu tiền, năm 1995, Mark Cuban dốc cả vào dự án thành lập Cty Broadcast.com. Mark Cuban đã thuyết phục được vài trăm người làm cho ông, chủ yếu là họ hàng và bạn bè là những người hâm mộ bóng rổ. Mark Cuban đã biến hàng trăm máy tính 3.000 USD chỉ có giá trị như những chiếc đài phát thanh giá 5 USD.
Bản thân Mark Cuban cũng đã có lúc hoang mang với ý tưởng của mình. Không đủ trả tiền cho 300 người làm với mức lương 10 USD/giờ, Mark Cuban cam kết sẽ trả bằng cổ phiếu Cty, cho dù lúc đó Broadcast.com chưa hề phát hành cổ phiếu. Mark Cuban cũng tự biết rằng đây là một canh bạc lớn nên đã tìm cách động viên bạn bè, người làm và cả chính mình.
Nhưng mọi sự đã xảy ra ngoài sự tưởng tượng của ngay chính Mark Cuban. Năm 1999, chỉ vài tháng sau khi niêm yết trên thị trường chứng khoán, Mark Cuban đã bán lại Broadcast.com cho Yahoo với cái giá 5,7 tỷ USD.
Điều kỳ diệu ở đây là khả năng thương lượng và lựa chọn thời điểm bán của Mark Cuban quá ư là hoàn hảo. Chỉ ít lâu sau phi vụ này là sự sụp đổ của lĩnh vực kinh tế Internet sau giai đoạn bùng nổ bất thường. Nếu Mark Cuban có bán Broadcast.com vào lúc này thì chẳng thể được vài trăm triệu chứ đừng nói đến bạc tỷ.
Niềm đam mê bóng rổ của Mark Cuban lại một lần nữa thể hiện với phi vụ động trời trong làng thể thao nước Mỹ. Ông bỏ hẳn ra 280 triệu USD để một mình sở hữu riêng đội bóng rổ Dallas Maverricks. Một loạt danh thủ được ông chủ cuồng nhiệt với bóng rổ mua về. Chỉ chơi có 12 trận nhưng cầu thủ Dennis Rodman được trả tới 500.000 USD.
Mark Cuban chiều chuộng các cầu thủ của mình hết mức để mong chiến thắng trong các trận đấu. 9 trợ lý huấn luyện viên và cả một đội bác sĩ riêng được Mark Cuban trả lương để phục vụ đội bóng. Mark Cuban như sống cùng với đội bóng rổ của mình. Ông còn không tiếc tiền mua hẳn một chuyên cơ trị giá 48 triệu USD cho đội bóng. Các hàng ghế được tháo hết, đóng lại để cho dàn cầu thủ bóng rổ toàn cao trên 2 m được ngồi thoải mái.
Lớn lên từ đường phố của khu dân nghèo, Mark Cuban vẫn có trong mình cái máu phiêu lưu bạt tử với những ý tưởng kỳ quặc Nói đến Mark Cuban là ai cũng biết một trường hợp kiếm tiền điển hình kiểu Mỹ. Chỉ cần một ý tưởng lạ đời và chỉ một vụ mua bán may mắn vào một ngày “đẹp trời”, Mark Cuban đã trở thành tỷ phú. Với việc bán Broadcast.com, một Cty kinh doanh đài truyền thanh qua mạng Internet cho tập đoàn Yahoo, Mark Cuban đã có ngay hàng đống tiền mặt. Mark Cuban còn gây ra một sự kiện chấn động nữa trong giới hâm mộ bóng rổ, môn thể thao được ưa chuộng số 1 ở Mỹ. Không thể tin được nhưng là sự thật khi Mark Cuban đã bỏ ra tới 280 triệu USD để mua đứt cả đội bóng rổ Dallas Maverricks.
Hiện nay Mark Cuban đang là ông chủ của một tập đoàn chuyên kinh doanh trong lĩnh vực giải trí và truyền thông. Hệ thống 58 rạp chiếu bóng mang tên Landmark Theather của Mark Cuban thuộc loại lớn nhất ở Mỹ. Tất cả các rạp chiếu bóng đang được Mark Cuban hiện đại hoá với việc đầu tư các máy chiếu kỹ thuật số. Ngoài ra, Mark Cuban còn sở hữu riêng 2 kênh truyền hình tư nhân, một Cty sản xuất phim tư nhân, một hệ thống kinh doanh phim ảnh cùng 2 tạp chí điện ảnh và truyền hình.
Giỏi kiếm tiền từ bé
Mark Cuban sinh năm 1960 tại một thị trấn nhỏ gần Pittburgh, trong một gia đình công nhân rất nghèo khó. Bố của ông làm thuê cho một xưởng bọc da, đệm cho ghế ô tô. Mark Cuban đã phải lăn lộn rất sớm để giúp gia đình và sớm tỏ ra có khiếu kiếm tiền.
Hàng ngày, sau giờ học người ta vẫn thấy cậu bé Mark Cuban mới hơn 10 tuổi đã thoăn thoắt đi gõ cửa từng nhà để bán từng thứ lặt vặt. Cuộc sống nghèo của gia đình cùng những mong muốn bằng bạn bè đã tạo nên động lực kiếm tiền rất lớn cho Mark Cuban.
Mark Cuban học Đại học Tổng hợp Indiana, chuyên ngành kinh tế. Để có tiền ăn học, Mark Cuban làm đủ mọi thứ. Mark lúc này là một thanh niên khá điển trai, cao 1m90 và rất thích nhảy. Anh đi nhảy ở các vũ trường rồi dạy nhảy cho thanh niên, sinh viên khác để có tiền.
Có lần không còn tiền đóng học phí, Mark Cuban đã liều mạng bắt đầu một trò chơi bằng kiểu phát tán thư quảng cáo theo cấp số nhân giống như nguyên tắc của kiểu tiếp thị bán hàng đa cấp. Mỗi người một xíu, chỉ thử chơi nhưng Mark đã thu về một số tiền không nhỏ, không những đủ đóng học phí mà còn đủ tiền sinh hoạt cho cả một học kỳ.
Mark Cuban đã làm quen với thực tế kinh doanh từ trên ghế giảng đường đại học khi ông còn vừa học vừa mở một quán bar nhỏ.
Tay không làm nên nghiệp lớn
Những gì kiếm được khi đi học chỉ đủ trang trải cho học phí và sinh hoạt. Ra trường Mark Cuban vẫn trắng tay. Lớn lên từ đường phố của khu dân nghèo, Mark Cuban vẫn có trong mình cái máu phiêu lưu bạt tử với những ý tưởng kỳ quặc.
Đầu những năm 1980, nhu cầu tin học, máy tính bùng nổ và Mark Cuban đã có cảm nhận mình không thể bỏ qua cơ hội này. Thế là Mark Cuban thành lập Cty tư nhân Microsolution. Ông nhận làm dịch vụ tất cả mọi thứ về tin học gia đình và máy tính. Chiêu dụ khách đầu tiên của Mark Cuban là làm dịch vụ 24/24.
Bí quyết thành công của Mark Cuban là “phải luôn nói có với khách hàng”. Khách hàng hỏi gì, cần gì ông cũng nói có, làm được, đang làm và sắp làm xong, mặc dù như ông tự nhận là không hiểu chút gì về máy tính, từ kiến thức sơ đẳng nhất. Mặt khác, sau khi khách về thì Mark Cuban lại tất bật đi thuê Cty khác làm.
Mark Cuban quả là người liều mạng, khi thực chất chỉ làm môi giới chứ không hề làm dịch vụ trực tiếp cho khách hàng. Thế nhưng Mark Cuban lại may mắn thành công, khách hàng đến rất nhiều bởi dịch vụ 24/24 cho mọi yêu cầu của khách hàng.
Năm 1991, ở tuổi 31, Mark Cuban chính thức trở thành triệu phú khi Cty CompuServe hỏi mua lại MicroSolution với cái giá 30 triệu USD. Không cần suy nghĩ gì, Mark Cuban gật đầu luôn.
Về sau nhìn lại, không chỉ người ngoài mà ngay chính bản thân Mark Cuban cũng thừa nhận và tự hỏi tại sao ông có thể quyết đoán nhanh và đúng như vậy. Đấy không chỉ là lần duy nhất mà ông còn có những lần khác thể hiện tài gật đầu ra quyết định đúng thời điểm tốt nhất như thế.
Đam mê bóng rổ và ý tưởng lạ đời
Mark Cuban say mê bóng rổ đến điên cuồng. Ông chính là một cổ động viên cuồng nhiệt nhất của đội bóng rổ quê nhà Hoosiers của bang Indiana. Trong đầu Mark Cuban đã xuất hiện một ý tưởng được coi là rất lạ đời lúc đó. Những trận đấu của các đội bóng rổ nhỏ chỉ được các đài phát thanh địa phương tường thuật. Không phải ở đâu cũng có thể bắt sóng các đài này. Đây chính là mong mỏi của các fans bóng rổ trong đó có Mark Cuban. Ông có ý nghĩ thông qua Internet để có thể nghe được các đài địa phương tường thuật trực tiếp những trận đấu hâm mộ.
Còn bao nhiêu tiền, năm 1995, Mark Cuban dốc cả vào dự án thành lập Cty Broadcast.com. Mark Cuban đã thuyết phục được vài trăm người làm cho ông, chủ yếu là họ hàng và bạn bè là những người hâm mộ bóng rổ. Mark Cuban đã biến hàng trăm máy tính 3.000 USD chỉ có giá trị như những chiếc đài phát thanh giá 5 USD.
Bản thân Mark Cuban cũng đã có lúc hoang mang với ý tưởng của mình. Không đủ trả tiền cho 300 người làm với mức lương 10 USD/giờ, Mark Cuban cam kết sẽ trả bằng cổ phiếu Cty, cho dù lúc đó Broadcast.com chưa hề phát hành cổ phiếu. Mark Cuban cũng tự biết rằng đây là một canh bạc lớn nên đã tìm cách động viên bạn bè, người làm và cả chính mình.
Nhưng mọi sự đã xảy ra ngoài sự tưởng tượng của ngay chính Mark Cuban. Năm 1999, chỉ vài tháng sau khi niêm yết trên thị trường chứng khoán, Mark Cuban đã bán lại Broadcast.com cho Yahoo với cái giá 5,7 tỷ USD.
Điều kỳ diệu ở đây là khả năng thương lượng và lựa chọn thời điểm bán của Mark Cuban quá ư là hoàn hảo. Chỉ ít lâu sau phi vụ này là sự sụp đổ của lĩnh vực kinh tế Internet sau giai đoạn bùng nổ bất thường. Nếu Mark Cuban có bán Broadcast.com vào lúc này thì chẳng thể được vài trăm triệu chứ đừng nói đến bạc tỷ.
Niềm đam mê bóng rổ của Mark Cuban lại một lần nữa thể hiện với phi vụ động trời trong làng thể thao nước Mỹ. Ông bỏ hẳn ra 280 triệu USD để một mình sở hữu riêng đội bóng rổ Dallas Maverricks. Một loạt danh thủ được ông chủ cuồng nhiệt với bóng rổ mua về. Chỉ chơi có 12 trận nhưng cầu thủ Dennis Rodman được trả tới 500.000 USD.
Mark Cuban chiều chuộng các cầu thủ của mình hết mức để mong chiến thắng trong các trận đấu. 9 trợ lý huấn luyện viên và cả một đội bác sĩ riêng được Mark Cuban trả lương để phục vụ đội bóng. Mark Cuban như sống cùng với đội bóng rổ của mình. Ông còn không tiếc tiền mua hẳn một chuyên cơ trị giá 48 triệu USD cho đội bóng. Các hàng ghế được tháo hết, đóng lại để cho dàn cầu thủ bóng rổ toàn cao trên 2 m được ngồi thoải mái.
Lý do gì người ta yêu nhau?
Có phải yêu là để tìm một con đường trốn chạy nỗi đau dằn xé của sự cô đơn hay là tìm một cảm giác ấm cúng để sưởi ấm trái tim ta? Ðối với tôi, tình yêu là sự thiết yếu đối với mỗi con người. Chúng ta không thể sống mà không có tình yêu thương của người khác. Sống vì người khác sẽ làm cho cuộc đời thêm trọn vẹn. Mỗi nhịp đập của trái tim, mỗi hơi thở và mỗi suy nghĩ nhỏ nhoi đều là một phần của tình yêu được chia sẻ cùng người khác.
Người ta yêu ai?
Có phải hai người dự định đi đến với nhau hay chỉ vì một lýdo cô độc? Con tim chỉ có thể nói khi tình yêu đã đến. Và nó có thể cảm nhận một niềm khao khát cháy bỏng từ một nơi sâu lắng nhất tâm hồn và cảm nhận được sự thu hút làm mê mẩn lòng người khi ở gần bên nhau. Họ chỉ yêu một người mà trái tim họ đã chọn và trái tim anh đã chọn em để thổn thức.
Người ta yêu nhau khi nào?
Hay chăng con người ta chia sẻ tình yêu thương của mình trong một buổi sương mai phơn phớt hay trong cơn gió nhẹ thoảng qua của một đêm buồn? Họ yêu nhau không biết đêm, ngày, bóng tối hay ánh sáng. Tình yêu là một điều diễn biến liên tục. Tình anh dành cho em liên tục lớn lên qua từng giây phút. Lý do, đối tượng, thời gian, họ "ràng buộc" lẫn nhau, với tình anh bao chùm tất cả.
Lý do ư, vì em là những gì anh thường mơ thấy.
Với ai ư, trái tim anh đang bảo rằng em là người anh đang tìm kiếm.
Khi nào ư, anh sẽ trả lời rằng hiện tại và cho đến mai sau. Tình anh dành cho em sẽ không bao giờ thay đổi. Ðể không bao giờ kết thúc đối với một tình yêu đích thực.
Người ta yêu ai?
Có phải hai người dự định đi đến với nhau hay chỉ vì một lýdo cô độc? Con tim chỉ có thể nói khi tình yêu đã đến. Và nó có thể cảm nhận một niềm khao khát cháy bỏng từ một nơi sâu lắng nhất tâm hồn và cảm nhận được sự thu hút làm mê mẩn lòng người khi ở gần bên nhau. Họ chỉ yêu một người mà trái tim họ đã chọn và trái tim anh đã chọn em để thổn thức.
Người ta yêu nhau khi nào?
Hay chăng con người ta chia sẻ tình yêu thương của mình trong một buổi sương mai phơn phớt hay trong cơn gió nhẹ thoảng qua của một đêm buồn? Họ yêu nhau không biết đêm, ngày, bóng tối hay ánh sáng. Tình yêu là một điều diễn biến liên tục. Tình anh dành cho em liên tục lớn lên qua từng giây phút. Lý do, đối tượng, thời gian, họ "ràng buộc" lẫn nhau, với tình anh bao chùm tất cả.
Lý do ư, vì em là những gì anh thường mơ thấy.
Với ai ư, trái tim anh đang bảo rằng em là người anh đang tìm kiếm.
Khi nào ư, anh sẽ trả lời rằng hiện tại và cho đến mai sau. Tình anh dành cho em sẽ không bao giờ thay đổi. Ðể không bao giờ kết thúc đối với một tình yêu đích thực.
Những Dòng Thơ Trào Phúng
Theo cụ Nguyễn Văn Lục viết về văn chương trào phúng thì nó chính là mũi kim chích trong xã hội khi mà con người mang những nét hợm hĩnh, lập dị hay kệch cỡm. Lời nhận xét như sau: - "Văn chương trào phúng là một thứ dị ứng, đố kỵ với cái mới quá và nhất là cái cũ mà rích. Văn chương đó gắn liền với thực tế xã hội nhất định của một thời đại. Nó phản ánh xã hội đó, nó phóng chiếu và đưa ra cái nhìn soi mói, giễu cợt về thực tại xã hội, nhìn ra được những nét thô kệch, dị hợm đã quá đát, hoặc quá tải của một thời.
Nhiều người nói nó là tấm gương phản chiếu xã hội cũng không xa lắm đâu. Nhưng nó vẫn nhằm mục đích tối hậu là vui đùa, là diễu cợt, dí dỏm hóm hĩnh. Không đạt được điều đó, nó thành thứ văn chương phê bình có đao thớt, có đâm chặt mất vui. Cái khó là ở chỗ đó. Vì thế, thời xưa Aristote đã nói một câu đáng đời: - “Hài hước là biểu tỏ một trình độ khôn ngoan và tri thức cao”..."
[left]http://www.take2tango.com/uploads/ThoTraoPhung00.jpg[/left]Bằng dòng dẫn nhập đó tôi xin trích ra một số thơ của nhà thơ trào phúng Tú Lắc, tức nhà văn Cung Diễm, có tên thật là Hoàng Kim Dũng, ông hiện nghỉ hưu tại miền bắc California. Thi tập mới in cua Tú Lắc mang tên vỏn vẹn "Thơ Trào Phúng", dĩ nhiên của mũi kim Tú Lắc. Chỉ riêng bút hiệu không thôi cho thấy tác giả đã tự chọn cho mình trường phái “Tú Xương” tếu lâm lí lắc, trào phúng chọc cười thiên hạ, cười để cải thiện đối tượng bị ám chỉ trong thơ văn.
Ngày xưa Tú Xương sáng tác thơ trào lộng, chế diểu thiên hạ chúc tết nhau theo cung cách tối hảo như của ba ông tiên Phước, Lộc, Thọ qua 3 đoạn văn tiêu biểu. Trước tiên người cao niên, lớn tuổi lại muồn thành tiên ông "bách niên giai lão" trong bài "Chúc Tết" của ông:
"Lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau:
Chúc nhau trăm tuổi bạc đầu râu.
Phen này ông quyết đi buôn cối
Thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu."
Đó là cái khôi hài của Tú Xương của làng Vị Xuyên, Nam Định, của cuối thế kỷ 19 xa xưa (Trần Tế Xương, 1870-1907). Ngày nay đầu thế kỷ 21 trên vùng đất Thung lủng Hoa Vàng của xứ sở văn minh Cờ Hoa này, đệ tứ quyền về quyền tự do ngôn luận được luật pháp bảo vệ tận răng qua bản Đệ Nhất Tu Chính Án mà Việt Hải ngôn về hai ông Tú như dòng thơ sau:
"Trào lộng xuân về cùng chúc nhau
Tú Xương chúc thọ bạc đầu râu
Tú Lắc chúc thọ tiền già lĩnh
Bách niên giai lão sống dài lâu"
Trong bài trùng tên "Chúc Tết" trang 27, Tú Lắc vung nét bút chúc quý vị cao niên lãnh tiền già tại Hoa Kỳ:
"Năm mới năm me chúc quí ngài
Tiền già tháng tháng lĩnh lai rai
No cơm ấm cật lo chi nữa
Sáng sáng rong chơi, tối... trả bài"
Tú Xương châm chích lời chúc cho bổng lộc, phát tài, giàu to:
"Lẳng lặng mà nghe nó chúc giàu:
Trăm, nghìn, vạn mớ để vào đâu ?
Phen này, ắt hẳn gà ăn bạc
Đồng rụng, đồng rơi, lọ phải cầu."
[right]http://www.take2tango.com/uploads/ThoTraoPhung.jpg[/right]Cao niên Tú Lắc không chúc giàu vì đa số dân tị nạn cao niên khó lòng theo chân nổi Donald Trump hay Bill Gates, nên ông tự trào:
"Năm mới năm me tự chúc mình
Duyên già vớ được "Cón-cù-bin"
Cho vườn thơ cóc thêm hoa lạ
Hòa giọng mà ca "chuyện chúng mình"
Dưới xã hội nghèo khó và làm người dân bị trị, Tú Xương mang hình ảnh hai ông tiên Lộc cho đoạn văn trên, và Phước tiên ông cho đoạn văn sau đây, chúc cho phước phần đặng trúng tuyển làm quan, làm sang:
"Lẳng lặng mà nghe nó chúc sang:
Đứa thì mua tước; đứa mua quan.
Phen này ông quyết đi buôn lọng,
Vừa bán vừa la cũng đắt hàng."
Tại xứ văn minh này phụ nữ vốn được luật pháp ưu đãi, nuông chiều, Tú Lắc vung bút chúc tết tiếp cho quí bà như sau:
"Năm mới năm me chúc quí bà
Năm nay khỏe mạnh mập phè ra
Bề ngang "phát triển" như bề dọc
Vuông vức cho thêm đẹp gái già"
Ý thơ của Tú Lắc là loại thơ phiếm hài, thơ vui đùa, đôi khi mang nghĩa bóng của sự tục thanh, theo hệ phái của cụ bà Hồ Xuân Hương, ví dụ trong bài "Mã Đáo Thành Công" trang 71, mà Tú Lắc mượn ý của bài "Đánh Cờ" của cụ Hồ Xuân Hương (1706-1783), một bậc sư mẫu của văn học tục thanh, mang ý nghĩa vui đùa ý nhị mà nhiều học giả Pháp, Mỹ đã viết về bà, VH sẽ có dịp trở lại đề tài về vị nữ sĩ này. Thơ của nữ sĩ Hồ Xuân Hương về môn ban đêm đánh cờ người:
"Chàng với thiếp đêm khuya trằn trọc,
Đốt đèn lên đánh cuộc cờ người.
Hẹn rằng đấu trí mà chơi,
Cấm ngoại thuỷ không ai được biết.
Nào tướng sĩ dàn ra cho hết,
Để đôi ta quyết liệt một phen.
Quân thiếp trắng, quân chàng đen,
Hai quân ấy chơi nhau đà đã lửa."
Tú Lắc với đầu xuân năm mã, thi nhân chơi môn polo đua ngựa theo ý nghĩa của Tú Lắc hay đánh cờ người của Hồ Xuân Hương:
"Năm nay mã đáo thành công
Thiếp không sợ nước xe lồng chàng ơi !
Mới vào, chàng đã nhảy ngựa rồi
Đầu xuân chơi cuộc "cờ người" nửa đêm
Hượm nào, để vén tịnh lên
Xe hà hãy gác hai bên thử nào
Sức kia đâu có là bao
Dám đem dú dí tốt đầu vào cung"
Bộ môn cờ người của Hồ Xuân Hương được thi vị hóa khi tình chàng ý thiếp toa rập bằng những ẩn ý mang vẻ tượng hình như "tốt đầu dú dí vô cung" hay "Nước pháo đã nổ đùng ra chiếu" làm người thưởng ngoạn ý thơ hiểu được thâm cung cờ người vào nửa đêm về sáng:
"Thoạt mới vào chàng liền nhảy ngựa,
Thiếp vội vàng vén phứa tịnh lên.
Hai xe hà, chàng gác hai bên,
Thiếp thấy bí, thiếp liền ghểnh sĩ.
Chàng lừa thiếp đương khi bất ý,
Đem tốt đầu dú dí vô cung,
Thiếp đang mắc nước xe lồng,
Nước pháo đã nổ đùng ra chiếu.
Chàng bảo chịu, thiếp rằng chẳng chịu
Thua thì thua quyết níu lấy con.
Khi vui nước nước non non,
Khi buồn lại giở bàn son quân ngà."
Tương tự với thơ của nữ sĩ Hồ Xuân Hương, nhà thơ Tú Lắc dùng ý tưởng thanh cao của thú chơi ngựa đua hay đánh cờ người qua lời hò hẹn "Tha hồ pháo bảy ngựa ba":
"Thiếp không ngán nước xe lồng
Sợ chi cái nước pháo đùng nổ ra ?
Bàn son cùng với quân ngà
Đầu năm ta hãy dĩ hòa chàng ơi !
Năm dài, ta hãy còn chơi
Nửa đêm ta lại cờ người bày ra
Tha hồ pháo bảy ngựa ba"
Trang 13 Tú Lắc cho trình bày bài thơ "Bệnh Cúm Chim", nếu dịch y chữ từ ngữ của người Anh Mỹ là "bird's flu". Mà loại chim thường bị loài người ví von, đồng hóa với thứ gì đó thầm kín nhất, nhậy cảm nhất hay dễ nhột trong cõi người ta. Bệnh Cúm gà hay cúm chim hoành hành các xứ Việt Nam, Thái Lan và Trung Hoa, loài siêu vi H5N1 cúm chim đã được các khoa học gia khắp nơi tìm giải pháp đối phó:
"Các khoa học gia đang tìm
Thuốc ngừa "virus" cúm chim để mà...
Nhắn cùng các cụ gần xa
Nhốt chim cho kỹ kẻo mà... khổ chim
Có chim nên cố giữ gìn
Tránh xa đừng để "cúm chim" hoành hành
Giữ cho chim được yên lành
Nghểnh cao cổ đứng trên cành mà kêu
Kêu mai rồi lại kêu chiều
Chớ đừng... ển ển xìu xìu khó coi..."
Tú Lắc hết trêu chim, trêu gà, trêu vịt, trêu các loài ong bướm mơ hoa lạ, bây giờ đến trêu hùm, trêu hổ ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung quốc. Nạn tàn sát loài cọp đến lúc các quốc gia có những chương trình truyền giống cho cọp. Sở thú Tứ Xuyên có nuôi vài chú cọp đực, xung quanh là một bầy cọp cái mơn mởn tình xuân, nhưng những chú cọp đực lại thờ ơ, chểnh mảng trong nhiệm vụ truyền giống, bởi vì các chàng đeo súng, nhưng là súng hết đạn. Do vậy các bác sĩ thú y tại sở thú này bèn tiếp đạn cho các chàng bằng cách tiêm siêu linh dược Viagra cho các chàng hổ đứng lên đáp lời sông núi. Trước sự kiện như vậy Tú Lắc vui đùa vuốt râu hùm:
[left]http://www.take2tango.com/uploads/cop.jpg[/left]"Các "bà" cọp thành nghiêng nước đổ
Các "ông" hùm chẳng ngó chẳng nhìn
Cho nên sở thú Tứ Xuyên
Thuốc Viagra phải dùng tiêm cho hùm
Cọp thấm thuốc mới gầm mới thét
Mới đi tìm phái đẹp lân la...
Tưởng đâu chỉ có người già
Mới cần đến thuốc Viagra tăng cường
Ai ngờ cọp cũng... liệt dương!"
Kể từ ngày công ty Pfizer khám phá ra thần dược làm cho các tay súng bất khiển dụng lâu nay, bổng dưng tìm ra chân trời mới điển hình là ông lão cao niên là cựu thượng nghị sĩ Bob Dole công khai nhìn nhận thuốc rất hiệu quả, vì ông xung phong trong toán thử nghiệm, ông giơ ngón tay "number one" trả lời báo chí. Tú Lắc pha trò, chế nhạo mấy cụ bô lão vốn còn tính ham vui qua bài "Thuốc... Quỷ", chú thích tên Viagra được thi nhân ghi tếu lâm là "Vida":
[left]http://www.take2tango.com/uploads/viagra-splash.jpg[/left]"Vừa rồi bác sĩ cho toa
Mang ra tiệm thuốc mua "Vida" về dùng
Uống vô "thằng nhỏ" nổi xung
Khiến cho thằng lớn phát khùng chạy quanh
Hỏi thăm các bậc đàn anh
Rằng ai có bị như mình hay không ?
Nói ra, lòng những thẹn lòng
Già toi, già dịch, già không nên già !..."
Hai từ ngữ "đồng bào" và "đồng hương" khi dùng trong phạm vi cộng đồng nó ám chỉ người Việt chúng ta. Sự kiện "đồng hương" ngoảnh mặt với "đồng bào" có nhiều lý do mà ta không muốn phân tích ở đây vì có vô vàng sự thể tế nhị, hãy chỉ xét thơ Tú Lắc nhìn đề tài này qua thơ tếu của ông mà thôi:
"Đồng hương gặp gỡ đồng bào
Đồng bào ngoảnh mặt không chào đồng hương
Gặp nhau dưới phố ngoài phường
Đồng hương làm giận không thương đồng bào
Chống nhau cứ loạn cào cào
Hai bên cũng lại đồng bào đồng hương
"Nhiễu phủ lấy giá gương"
Đồng hương sao lại chẳng thương đồng bào
Sự tình chẳng biết làm sao
Hỏi thăm quí vị đồng bào đồng hương"
Tú Lắc trong bài "Làm Thơ" trang 65 than vãn làm thơ khó quá, ông muốn làm thi sĩ mà thơ lại khó làm, nên ông chỉ làm "vè si" mà thôi:
"Thơ hay, thơ dở mặc ai
Tôi buồn "mần bậy” ít bài cho vui
Sợ thơ Đường luật rối nùi
Thì "mần" lục bát xuôi xuôi được rồi
Tưởng rằng lục bát dễ xơi
Ai hay lục bát, trời ơi, khó "mần" !
Câu đầu vần hạ ở chân
Tiếp theo câu tám thì vần ở lưng
Luật là như vậy, thế nhưng...
Khó sao là khó quá chừng thơ ơi !..."
Sau khi trêu đời qua hơn 65 bài ông làm thi phú tự trào về mình, ông tự chế nhạo về tài cán của minh, trang 121 qua bài "Phú Tự Trào":
"Có một anh chàng
Xú danh Tú Lắc
Chữ nghĩa lem nhem
Học hành dốt đặc
"Thực vô cầu bão"
ăn cầm chừng bữa đói bữa no..."
Ông cho biếi ông là người Quảng Nam trong bài này. Tôi tham khảo quyển “Khung Trời Hướng Vọng” in tai Paris tháng Giêng 2005, Tú Lắc còn có bút hiệu Lộng Giả, tuổi Nhân Mã. Thực ra nhà thơ Cung Diễm bên ngoài thơ văn trào phúng, ông sáng tác rất nhiều áng thơ tình tự mượt mà về tình yêu đắm say hay thâm tình quê hương, mà tiện đây tôi xin đơn cử 2 ví dụ trước khi chấm dứt bài về một nhân tài trong số nhiều nhân tài của vùng đất Quảng Nam.
Cung Diễm và bài "Dưới Bóng Trăng Vàng":
"Từ em vương hậu đăng quang
Ta đi dưới bóng trăng vàng lẻ loi
Niềm riêng không nói nên lời
Đơn phương riêng một phía trời tương tư !"
Diễn tả niềm đau khi ông nhìn về cố hương, Cung Diễm ngậm ngùi qua bài "Đau Niềm Cố Lý":
"Cách xa, chỉ cách trời hai hướng
Mà đếm đau thương đến vạn niềm
Chén rượu thấm đau niềm cố lý
Men nồng nghe máu réo con tim
Quê hương tuy thoát niềm ly loạn
Đất nước còn trong cảnh nổi chìm !
Kỳ ký không còn dai sức ngựa
Hộc, hồng cũng đã mỏi đường chim
Ôi thôi, nghĩ hổ danh tùng bách
Đất lạ đành cam phận sắn bìm"
Lời thơ trên cho tôi nghe âm vang nỗi buồn thao thức của nhà thơ cao niên an phận khi lượng giá sức mình, nỗi trăn trở hay ngậm ngùi về quê hương đất nước đó, theo ý tôi, đã không cách xa nỗi sầu cô quạnh khi qua đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan của năm xưa.
Để kết thúc bài viết về nhà thơ Tú Lắc, tôi xin mượn lời của nhà thơ lão thành Hà Thượng Nhân đã nhận xét về thơ Tú Lắc như một lời tri ân cho người thi nhân tận tụy với từng câu thơ, từng dòng chữ viết nói lên tâm tình của mình với cái thế giới chung quanh, dù vui hay buồn đó là cái thế giới mà chúng ta chia chung, hẳn có niềm tự hào về nền văn học Việt Nam của tất cả chúng ta. Sau đây là lời của Hà thi nhân:
"Thơ trào phúng của Tú Lắc có cái vẻ riêng của nó, phần lớn nó có tính cách ngụ ngôn. Tú Lắc nắm rất vững thi ca cổ điển, bởi thế chữ nghĩa của anh rất điêu luyện, anh xử dụng được tất cả các loại thơ, cả "phú" nữa, là một lối văn rất khó làm.
Anh cười người và cười mình, cười cái nhố nhăng vẫn hằng ngày xảy ra chung quanh chúng ta. Nếu cười cợt cũng là cách sửa chữa những thói hư tật xấu của xã hội thì biết đâu thơ trào phúng của Tú Lắc lại chẳng giúp ít nhiều cho cộng đồng chúng ta tại Hoa Kỳ."
Việt Hải Los Angeles
Theo cụ Nguyễn Văn Lục viết về văn chương trào phúng thì nó chính là mũi kim chích trong xã hội khi mà con người mang những nét hợm hĩnh, lập dị hay kệch cỡm. Lời nhận xét như sau: - "Văn chương trào phúng là một thứ dị ứng, đố kỵ với cái mới quá và nhất là cái cũ mà rích. Văn chương đó gắn liền với thực tế xã hội nhất định của một thời đại. Nó phản ánh xã hội đó, nó phóng chiếu và đưa ra cái nhìn soi mói, giễu cợt về thực tại xã hội, nhìn ra được những nét thô kệch, dị hợm đã quá đát, hoặc quá tải của một thời.
Nhiều người nói nó là tấm gương phản chiếu xã hội cũng không xa lắm đâu. Nhưng nó vẫn nhằm mục đích tối hậu là vui đùa, là diễu cợt, dí dỏm hóm hĩnh. Không đạt được điều đó, nó thành thứ văn chương phê bình có đao thớt, có đâm chặt mất vui. Cái khó là ở chỗ đó. Vì thế, thời xưa Aristote đã nói một câu đáng đời: - “Hài hước là biểu tỏ một trình độ khôn ngoan và tri thức cao”..."
[left]http://www.take2tango.com/uploads/ThoTraoPhung00.jpg[/left]Bằng dòng dẫn nhập đó tôi xin trích ra một số thơ của nhà thơ trào phúng Tú Lắc, tức nhà văn Cung Diễm, có tên thật là Hoàng Kim Dũng, ông hiện nghỉ hưu tại miền bắc California. Thi tập mới in cua Tú Lắc mang tên vỏn vẹn "Thơ Trào Phúng", dĩ nhiên của mũi kim Tú Lắc. Chỉ riêng bút hiệu không thôi cho thấy tác giả đã tự chọn cho mình trường phái “Tú Xương” tếu lâm lí lắc, trào phúng chọc cười thiên hạ, cười để cải thiện đối tượng bị ám chỉ trong thơ văn.
Ngày xưa Tú Xương sáng tác thơ trào lộng, chế diểu thiên hạ chúc tết nhau theo cung cách tối hảo như của ba ông tiên Phước, Lộc, Thọ qua 3 đoạn văn tiêu biểu. Trước tiên người cao niên, lớn tuổi lại muồn thành tiên ông "bách niên giai lão" trong bài "Chúc Tết" của ông:
"Lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau:
Chúc nhau trăm tuổi bạc đầu râu.
Phen này ông quyết đi buôn cối
Thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu."
Đó là cái khôi hài của Tú Xương của làng Vị Xuyên, Nam Định, của cuối thế kỷ 19 xa xưa (Trần Tế Xương, 1870-1907). Ngày nay đầu thế kỷ 21 trên vùng đất Thung lủng Hoa Vàng của xứ sở văn minh Cờ Hoa này, đệ tứ quyền về quyền tự do ngôn luận được luật pháp bảo vệ tận răng qua bản Đệ Nhất Tu Chính Án mà Việt Hải ngôn về hai ông Tú như dòng thơ sau:
"Trào lộng xuân về cùng chúc nhau
Tú Xương chúc thọ bạc đầu râu
Tú Lắc chúc thọ tiền già lĩnh
Bách niên giai lão sống dài lâu"
Trong bài trùng tên "Chúc Tết" trang 27, Tú Lắc vung nét bút chúc quý vị cao niên lãnh tiền già tại Hoa Kỳ:
"Năm mới năm me chúc quí ngài
Tiền già tháng tháng lĩnh lai rai
No cơm ấm cật lo chi nữa
Sáng sáng rong chơi, tối... trả bài"
Tú Xương châm chích lời chúc cho bổng lộc, phát tài, giàu to:
"Lẳng lặng mà nghe nó chúc giàu:
Trăm, nghìn, vạn mớ để vào đâu ?
Phen này, ắt hẳn gà ăn bạc
Đồng rụng, đồng rơi, lọ phải cầu."
[right]http://www.take2tango.com/uploads/ThoTraoPhung.jpg[/right]Cao niên Tú Lắc không chúc giàu vì đa số dân tị nạn cao niên khó lòng theo chân nổi Donald Trump hay Bill Gates, nên ông tự trào:
"Năm mới năm me tự chúc mình
Duyên già vớ được "Cón-cù-bin"
Cho vườn thơ cóc thêm hoa lạ
Hòa giọng mà ca "chuyện chúng mình"
Dưới xã hội nghèo khó và làm người dân bị trị, Tú Xương mang hình ảnh hai ông tiên Lộc cho đoạn văn trên, và Phước tiên ông cho đoạn văn sau đây, chúc cho phước phần đặng trúng tuyển làm quan, làm sang:
"Lẳng lặng mà nghe nó chúc sang:
Đứa thì mua tước; đứa mua quan.
Phen này ông quyết đi buôn lọng,
Vừa bán vừa la cũng đắt hàng."
Tại xứ văn minh này phụ nữ vốn được luật pháp ưu đãi, nuông chiều, Tú Lắc vung bút chúc tết tiếp cho quí bà như sau:
"Năm mới năm me chúc quí bà
Năm nay khỏe mạnh mập phè ra
Bề ngang "phát triển" như bề dọc
Vuông vức cho thêm đẹp gái già"
Ý thơ của Tú Lắc là loại thơ phiếm hài, thơ vui đùa, đôi khi mang nghĩa bóng của sự tục thanh, theo hệ phái của cụ bà Hồ Xuân Hương, ví dụ trong bài "Mã Đáo Thành Công" trang 71, mà Tú Lắc mượn ý của bài "Đánh Cờ" của cụ Hồ Xuân Hương (1706-1783), một bậc sư mẫu của văn học tục thanh, mang ý nghĩa vui đùa ý nhị mà nhiều học giả Pháp, Mỹ đã viết về bà, VH sẽ có dịp trở lại đề tài về vị nữ sĩ này. Thơ của nữ sĩ Hồ Xuân Hương về môn ban đêm đánh cờ người:
"Chàng với thiếp đêm khuya trằn trọc,
Đốt đèn lên đánh cuộc cờ người.
Hẹn rằng đấu trí mà chơi,
Cấm ngoại thuỷ không ai được biết.
Nào tướng sĩ dàn ra cho hết,
Để đôi ta quyết liệt một phen.
Quân thiếp trắng, quân chàng đen,
Hai quân ấy chơi nhau đà đã lửa."
Tú Lắc với đầu xuân năm mã, thi nhân chơi môn polo đua ngựa theo ý nghĩa của Tú Lắc hay đánh cờ người của Hồ Xuân Hương:
"Năm nay mã đáo thành công
Thiếp không sợ nước xe lồng chàng ơi !
Mới vào, chàng đã nhảy ngựa rồi
Đầu xuân chơi cuộc "cờ người" nửa đêm
Hượm nào, để vén tịnh lên
Xe hà hãy gác hai bên thử nào
Sức kia đâu có là bao
Dám đem dú dí tốt đầu vào cung"
Bộ môn cờ người của Hồ Xuân Hương được thi vị hóa khi tình chàng ý thiếp toa rập bằng những ẩn ý mang vẻ tượng hình như "tốt đầu dú dí vô cung" hay "Nước pháo đã nổ đùng ra chiếu" làm người thưởng ngoạn ý thơ hiểu được thâm cung cờ người vào nửa đêm về sáng:
"Thoạt mới vào chàng liền nhảy ngựa,
Thiếp vội vàng vén phứa tịnh lên.
Hai xe hà, chàng gác hai bên,
Thiếp thấy bí, thiếp liền ghểnh sĩ.
Chàng lừa thiếp đương khi bất ý,
Đem tốt đầu dú dí vô cung,
Thiếp đang mắc nước xe lồng,
Nước pháo đã nổ đùng ra chiếu.
Chàng bảo chịu, thiếp rằng chẳng chịu
Thua thì thua quyết níu lấy con.
Khi vui nước nước non non,
Khi buồn lại giở bàn son quân ngà."
Tương tự với thơ của nữ sĩ Hồ Xuân Hương, nhà thơ Tú Lắc dùng ý tưởng thanh cao của thú chơi ngựa đua hay đánh cờ người qua lời hò hẹn "Tha hồ pháo bảy ngựa ba":
"Thiếp không ngán nước xe lồng
Sợ chi cái nước pháo đùng nổ ra ?
Bàn son cùng với quân ngà
Đầu năm ta hãy dĩ hòa chàng ơi !
Năm dài, ta hãy còn chơi
Nửa đêm ta lại cờ người bày ra
Tha hồ pháo bảy ngựa ba"
Trang 13 Tú Lắc cho trình bày bài thơ "Bệnh Cúm Chim", nếu dịch y chữ từ ngữ của người Anh Mỹ là "bird's flu". Mà loại chim thường bị loài người ví von, đồng hóa với thứ gì đó thầm kín nhất, nhậy cảm nhất hay dễ nhột trong cõi người ta. Bệnh Cúm gà hay cúm chim hoành hành các xứ Việt Nam, Thái Lan và Trung Hoa, loài siêu vi H5N1 cúm chim đã được các khoa học gia khắp nơi tìm giải pháp đối phó:
"Các khoa học gia đang tìm
Thuốc ngừa "virus" cúm chim để mà...
Nhắn cùng các cụ gần xa
Nhốt chim cho kỹ kẻo mà... khổ chim
Có chim nên cố giữ gìn
Tránh xa đừng để "cúm chim" hoành hành
Giữ cho chim được yên lành
Nghểnh cao cổ đứng trên cành mà kêu
Kêu mai rồi lại kêu chiều
Chớ đừng... ển ển xìu xìu khó coi..."
Tú Lắc hết trêu chim, trêu gà, trêu vịt, trêu các loài ong bướm mơ hoa lạ, bây giờ đến trêu hùm, trêu hổ ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung quốc. Nạn tàn sát loài cọp đến lúc các quốc gia có những chương trình truyền giống cho cọp. Sở thú Tứ Xuyên có nuôi vài chú cọp đực, xung quanh là một bầy cọp cái mơn mởn tình xuân, nhưng những chú cọp đực lại thờ ơ, chểnh mảng trong nhiệm vụ truyền giống, bởi vì các chàng đeo súng, nhưng là súng hết đạn. Do vậy các bác sĩ thú y tại sở thú này bèn tiếp đạn cho các chàng bằng cách tiêm siêu linh dược Viagra cho các chàng hổ đứng lên đáp lời sông núi. Trước sự kiện như vậy Tú Lắc vui đùa vuốt râu hùm:
[left]http://www.take2tango.com/uploads/cop.jpg[/left]"Các "bà" cọp thành nghiêng nước đổ
Các "ông" hùm chẳng ngó chẳng nhìn
Cho nên sở thú Tứ Xuyên
Thuốc Viagra phải dùng tiêm cho hùm
Cọp thấm thuốc mới gầm mới thét
Mới đi tìm phái đẹp lân la...
Tưởng đâu chỉ có người già
Mới cần đến thuốc Viagra tăng cường
Ai ngờ cọp cũng... liệt dương!"
Kể từ ngày công ty Pfizer khám phá ra thần dược làm cho các tay súng bất khiển dụng lâu nay, bổng dưng tìm ra chân trời mới điển hình là ông lão cao niên là cựu thượng nghị sĩ Bob Dole công khai nhìn nhận thuốc rất hiệu quả, vì ông xung phong trong toán thử nghiệm, ông giơ ngón tay "number one" trả lời báo chí. Tú Lắc pha trò, chế nhạo mấy cụ bô lão vốn còn tính ham vui qua bài "Thuốc... Quỷ", chú thích tên Viagra được thi nhân ghi tếu lâm là "Vida":
[left]http://www.take2tango.com/uploads/viagra-splash.jpg[/left]"Vừa rồi bác sĩ cho toa
Mang ra tiệm thuốc mua "Vida" về dùng
Uống vô "thằng nhỏ" nổi xung
Khiến cho thằng lớn phát khùng chạy quanh
Hỏi thăm các bậc đàn anh
Rằng ai có bị như mình hay không ?
Nói ra, lòng những thẹn lòng
Già toi, già dịch, già không nên già !..."
Hai từ ngữ "đồng bào" và "đồng hương" khi dùng trong phạm vi cộng đồng nó ám chỉ người Việt chúng ta. Sự kiện "đồng hương" ngoảnh mặt với "đồng bào" có nhiều lý do mà ta không muốn phân tích ở đây vì có vô vàng sự thể tế nhị, hãy chỉ xét thơ Tú Lắc nhìn đề tài này qua thơ tếu của ông mà thôi:
"Đồng hương gặp gỡ đồng bào
Đồng bào ngoảnh mặt không chào đồng hương
Gặp nhau dưới phố ngoài phường
Đồng hương làm giận không thương đồng bào
Chống nhau cứ loạn cào cào
Hai bên cũng lại đồng bào đồng hương
"Nhiễu phủ lấy giá gương"
Đồng hương sao lại chẳng thương đồng bào
Sự tình chẳng biết làm sao
Hỏi thăm quí vị đồng bào đồng hương"
Tú Lắc trong bài "Làm Thơ" trang 65 than vãn làm thơ khó quá, ông muốn làm thi sĩ mà thơ lại khó làm, nên ông chỉ làm "vè si" mà thôi:
"Thơ hay, thơ dở mặc ai
Tôi buồn "mần bậy” ít bài cho vui
Sợ thơ Đường luật rối nùi
Thì "mần" lục bát xuôi xuôi được rồi
Tưởng rằng lục bát dễ xơi
Ai hay lục bát, trời ơi, khó "mần" !
Câu đầu vần hạ ở chân
Tiếp theo câu tám thì vần ở lưng
Luật là như vậy, thế nhưng...
Khó sao là khó quá chừng thơ ơi !..."
Sau khi trêu đời qua hơn 65 bài ông làm thi phú tự trào về mình, ông tự chế nhạo về tài cán của minh, trang 121 qua bài "Phú Tự Trào":
"Có một anh chàng
Xú danh Tú Lắc
Chữ nghĩa lem nhem
Học hành dốt đặc
"Thực vô cầu bão"
ăn cầm chừng bữa đói bữa no..."
Ông cho biếi ông là người Quảng Nam trong bài này. Tôi tham khảo quyển “Khung Trời Hướng Vọng” in tai Paris tháng Giêng 2005, Tú Lắc còn có bút hiệu Lộng Giả, tuổi Nhân Mã. Thực ra nhà thơ Cung Diễm bên ngoài thơ văn trào phúng, ông sáng tác rất nhiều áng thơ tình tự mượt mà về tình yêu đắm say hay thâm tình quê hương, mà tiện đây tôi xin đơn cử 2 ví dụ trước khi chấm dứt bài về một nhân tài trong số nhiều nhân tài của vùng đất Quảng Nam.
Cung Diễm và bài "Dưới Bóng Trăng Vàng":
"Từ em vương hậu đăng quang
Ta đi dưới bóng trăng vàng lẻ loi
Niềm riêng không nói nên lời
Đơn phương riêng một phía trời tương tư !"
Diễn tả niềm đau khi ông nhìn về cố hương, Cung Diễm ngậm ngùi qua bài "Đau Niềm Cố Lý":
"Cách xa, chỉ cách trời hai hướng
Mà đếm đau thương đến vạn niềm
Chén rượu thấm đau niềm cố lý
Men nồng nghe máu réo con tim
Quê hương tuy thoát niềm ly loạn
Đất nước còn trong cảnh nổi chìm !
Kỳ ký không còn dai sức ngựa
Hộc, hồng cũng đã mỏi đường chim
Ôi thôi, nghĩ hổ danh tùng bách
Đất lạ đành cam phận sắn bìm"
Lời thơ trên cho tôi nghe âm vang nỗi buồn thao thức của nhà thơ cao niên an phận khi lượng giá sức mình, nỗi trăn trở hay ngậm ngùi về quê hương đất nước đó, theo ý tôi, đã không cách xa nỗi sầu cô quạnh khi qua đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan của năm xưa.
Để kết thúc bài viết về nhà thơ Tú Lắc, tôi xin mượn lời của nhà thơ lão thành Hà Thượng Nhân đã nhận xét về thơ Tú Lắc như một lời tri ân cho người thi nhân tận tụy với từng câu thơ, từng dòng chữ viết nói lên tâm tình của mình với cái thế giới chung quanh, dù vui hay buồn đó là cái thế giới mà chúng ta chia chung, hẳn có niềm tự hào về nền văn học Việt Nam của tất cả chúng ta. Sau đây là lời của Hà thi nhân:
"Thơ trào phúng của Tú Lắc có cái vẻ riêng của nó, phần lớn nó có tính cách ngụ ngôn. Tú Lắc nắm rất vững thi ca cổ điển, bởi thế chữ nghĩa của anh rất điêu luyện, anh xử dụng được tất cả các loại thơ, cả "phú" nữa, là một lối văn rất khó làm.
Anh cười người và cười mình, cười cái nhố nhăng vẫn hằng ngày xảy ra chung quanh chúng ta. Nếu cười cợt cũng là cách sửa chữa những thói hư tật xấu của xã hội thì biết đâu thơ trào phúng của Tú Lắc lại chẳng giúp ít nhiều cho cộng đồng chúng ta tại Hoa Kỳ."
Việt Hải Los Angeles
Một nghề sáng giá
Thùy Dương
Tôi du học Tây về! Câu đơn giản thế nhưng lanh lảnh như tiếng chuông mới đúc. Chữ "Tây" không chính xác về địa lý nhưng chuẩn xác về sự phân chia cấp bậc cũng như cái nhìn trong xã hội. Có điều tôi chỉ đi "Tây" Nga về chứ không "Tây" Mỹ, "Tây" Úc hay "Tây" Đức, Pháp... Cái "thiệt thòi" hôm nay là "ưu đãi" trước kia của Bộ đại học dành cho tôi. Chả gì nước Nga cũng "ông anh cả" của Việt nam "nước cộng hòa thứ 16 của Liên xô".
Tôi là kỹ sư kinh tế ở Nga về. Nghe không vang như câu trên. Phải thôi. Kinh tế Nga chục năm nay lu mu, chả ra "kế hoạch quốc gia", chả ra "kinh tế thị trường". Sách vở là phương tiện cãi nhau của các nhà "đổi mới". Năm năm đèn sách nhét thứ đó vào đầu không ngớ ngẩn là may.
Tôi mang chiếc bằng đi xin việc. Đầu tiên tôi mua báo, nghiên cứu "tuyển người", đánh dấu xanh đỏ những chỗ "khả thi" và bắt đầu gọi điện. Nhà có điện thoại lợi đủ đường. Tuy nhiên, mỗi lần "bắt" được giọng đầu dây kia, hiện tượng này chiếm 30% số lần gọi, mẹ và bà chị dâu đều "ý tứ" xem đồng hồ. Nào tôi có ham "nấu cháo điện thoại" mà tại phí điện thoại "cấu" vào đồng lương gớm quá.
Tôi đi Tây, tưởng "kinh tế" cho gia đình mấy năm sinh viên. Nào đâu đúng thời kỳ khó khăn. Việt nam qua thời "tem phiếu" từ lâu mà nước Nga bắt đầu "talon"*. Tháng 2 kg đường, 7 lạng thịt, 2 chai vôtka là tiêu chuẩn sinh viên! "Talon" đường, rượu tạm đủ còn thịt thiếu nặng. Ra chợ, có đấy, nhưng học bổng eo hẹp. Chẳng nhẽ để con gái chết đói ở đất nước Xã hội chủ nghĩa, mẹ tôi đành tiếp viện. Năm năm "hạch toán" ra chắc cũng lõm của mẹ tôi ối. Biết thân, biết phận, về nước tôi không dám làm mình, làm mẩy "quen ở Tây" thế nọ, thế kia. Chỉ duy nhất cái "màn tra tấn" 6 giờ sáng bị khua bằng đủ âm thanh "nội" "ngoại" là tôi "choáng" hẳn. "Nội" là tiếng mẹ tôi mở cửa sắt đi tập thể dục, chị dâu tranh thủ sáng có nước bơm giặt giũ. Xô chậu "duyệt binh" xủng xoảng ra trữ nước dùng trong ngày. "Ngoại" là tiếng rao bán. Từ "mỳ nóng", "bánh cuốn", "xôi" các loại đến gạo tẻ, gạo nếp "tên tuổi" nghe như tiếng Thổ, hoặc mắm muối kèm mùi khó tả... Điên nhất là ông mãnh "mỳ nóng" sáng nào cũng như "đồng hồ Tây". Nó đứng dưới cửa sổ tôi gào "mì nóng" lanh lỏi, kết thúc bằng chữ "ròn". Chao ôi, khâm phục độ nẩy của lưỡi nó.
Đồ rằng, cả miền Bắc có mình nó biết phát âm chữ R! Không trốn được những âm thanh đó, tôi chúi đầu vào đống chăn chịu đựng qua "cơn bĩ cực". Nhưng giờ "thái lai" đến là lúc mẹ tôi đi tập thể dục về. Nhìn con gái còn "giương đò", bà lại ca "dậy sớm có lợi cho sức khỏe" là lá la... Thôi thà dậy béng cho xong.
Chuyện xin việc không thể gọi điện thoại. Tôi đã qua bài học thứ nhất khi tổng kết thông tin qua điện thoại là con số 0 tròn trĩnh. Mấy người trực điện thoại hoặc nhấm nhẳng hoặc chẳng trả lời câu nào cho ra hồn.
Tôi mò tới "Trung tâm giới thiệu việc làm" và thấy ngay mình là con ngớ ngẩn. Vừa lộ "tốt nghiệp ở Nga về", họ hỏi ngay:
Sao không ở lại, về làm gì?
Làm việc.
Việc gì mà làm?
Tôi trố mắt nhìn họ, thầm điểm lại xem mình có vào nhầm chỗ.
Ở đây không giới thiệu việc à? Sao ngoài kia cả chục người làm hồ sơ?
Họ làm hồ sơ xin đi ra nước ngoài lao động, làm ăn. Đi Hàn quốc, Libi, Iran... có cả đi Nga đấy. Cô có muốn...
Tôi xua tay cám ơn rồi chuồn thẳng ra cổng.
Bài học thứ hai. Tránh lai vãng ở "Trung tâm giới thiệu mờ ám". Không khéo bị lẫn vào hàng ngũ các cô gái "sính" chồng Đài Loan.
Sau hai bài học, 50% nhiệt tình "phục vụ đất nước" đã đi tong. Tôi chuyển sang "xu hướng" nghe ngóng chứ không đâm đầu làm theo báo nữa. Người thân mong ngóng tôi về sau những năm xa cách, qua 5 tháng, tình cảm cũng vơi đi. Đến mẹ tôi còn sốt ruột khi thấy con gái thất nghiệp nằm chỏng gọng ở nhà. Bà rỉ rả "nhàn cư vi rồi đấy con ạ". Đúng quá, nhàn đến "rách việc" đây. Sáng chiều cơm nước. Từ ngày tôi về, tự dưng "Osin" về quê. Chả hiểu bà chị dâu tốt nghiệp khoa kinh tế ở đâu mà giỏi tính thế. Tôi hậm hực cũng chịu, nhăn nhó mẹ tôi chả "hát" nửa tiếng đến ong thủ mất. Bạn bè, đứa có việc đi cả ngày, đứa chưa có việc lại có người yêu, chồng con. Tôi trơ thổ địa, chẳng nhẽ trách ông Trời. May còn dăm ba đứa "lơ lửng giữa trời". Tối tối tôi xách xe chạy qua nhà chúng tán gẫu, chia xẻ "mánh khóe sống đời". Tôi hiểu giờ người ta xin việc là xin vào chỗ có "mầu".
"Mầu" là bổng lộc. Khoản này không thể có ngay khi mới làm mà phải nhích lên "lão làng". Không phải ai cũng nhấp nhổm lên được. Chỉ những "tinh hoa" thôi. "Mầu" nữa là "mầu đi Tây" theo suất "nâng cao". Tụi bạn tôi may mắn có việc thấy chí tiến thủ của chúng nhuộm sắc "hướng ngoại". Chúng cong mông theo các lớp tiếng Anh, tiếng Pháp như lũ "sống gấp", xem ngoại ngữ là cái "cánh" mang chúng ra bầu trời tự do. Sau mấy tháng "thất nghiệp" từ một con "Nga ngố" tôi kết hợp tính nói thẳng, nói thật của Tây với ngoa ngoắt của mấy bà hàng rau, hàng thịt mà mỗi ngày hai lần tôi nhẵn mặt thành một dạng "củ chuối" mà mẹ tôi không chấp nhận được. Bạn bè bầu tôi là "huấn luyện viên phụ huynh" tầm cỡ. Từ chỗ mẹ tôi muốn lấy lại hình ảnh đứa con gái út thùy mị của trước ngày đi Tây, chuyển sang tôi "biến" bà phải chấp nhận triết lý "cái gì cũng có thể với con gái mình", thậm chí là cướp biển! Một kết quả đôi bên cùng có lợi. Tôi được tự do, mẹ tôi khỏi thấp thỏm khi khuya khoắt. Nhưng một cái lợi nữa mà tôi chưa lường được. Tình trạng "bụi đời" của tôi khủng bố tinh thần cả nhà nên họ huy động toàn bộ các mối quen biết họ hàng từ "bắn đại bác" đến "phi dao" để tìm việc cho tôi.
Vào một bữa cơm chiều, ông anh trai yêu quý thông báo một tin quan trọng rằng ông giám đốc, bạn cũ hồi phổ thông, dù mới tìm lại nhưng có nhiều duyên nợ, nhận tôi vào công ty ông ta. Mà đó là công ty nhà nước trăm phần trăm, thuộc Bộ khoa học và Công nghệ môi trường cơ mà. Cả nhà xôn xao, khởi sắc. Tôi cũng hí hửng như sắp thành "ông nọ, bà kia".
Thêm bài học thứ ba. Muốn xin được việc phải quen biết. Tổng quát, muốn được bất kỳ việc gì đều phải có "quan hệ". Cứ kiểm chứng bằng những buổi tôi "đánh quả" nhà bạn bè là biết. Chị dâu hay mẹ tôi đi chợ, y rằng bọn bán hàng nó giúi cho rau già, bí xơ, thịt dai nhoách. Không có "quan hệ khách hàng thường xuyên" tôi xây dựng mấy tháng nay làm sao có đồ ăn ngon. Tôi giờ ra chợ mua cả tuần không trả tiền là cứ vô tư. Quen thế, không chừng khi nào cưới, tôi phát đại cho chúng thiếp mời cũng chẳng có gì muối mặt hết! Ông anh giục tôi tới Bộ Giáo dục và Đào tạo xin giấy chứng nhận tốt nghiệp làm hồ sơ. Tôi ngoạc mồm cãi "bằng sờ sờ ra còn chứng nhận, chứng nhiếc gì" liền bị cả nhà xúm vào sỉ vả ác liệt. Mỗi người một giọng lên lớp hòng dẹp cái thói "ngông nghênh" của tôi.
Mười giờ sáng tôi có mặt ở cổng Bộ Giáo dục và Đào tạo. "Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người" có khác, nhà cửa của Bộ đàng hoàng, khang trang. Khu vườn thênh thang giữa thủ đô tấc đất, tấc vàng nhìn sướng mắt. Tôi tiến đến khu nhà 5 tầng, bắt đầu một chuỗi những "xin lỗi chú", "xin lỗi cô" và cuộc "việt dã" theo cầu thang. Giờ tôi mới biết người Việt nam nào có tính "nhúng mũi" vào chuyện người khác. Tất cả các câu hỏi của tôi đều được trả lời u ơ "không rõ", "hình như". Tôi khùng người vì leo thang nhưng ngộ ra vì sao mẹ tôi về hưu rồi còn tập chạy(!). Cuối cùng tôi cũng mò ra phòng phụ trách lưu học sinh tốt nghiệp. Tôi gõ cửa dõng dạc, bước vào sau tiếng hừm. Tôi chào lịch sự dù chỉ nhận lại chiếc gật hay lay động cơ cổ.
Cô cần gì?
Một trong hai người đàn ông đang đọc báo hất hàm hỏi.
Thưa, cháu xin chứng nhận tốt nghiệp để làm hồ sơ xin việc.
Về bao giờ?
Dạ, gần một năm.
Sao giờ mới lên đây?
Dạ... chẳng ai bảo cháu phải lên ngay cả.
Cô này vô tổ chức, nguyên tắc về nước phải báo cáo ngay, còn chờ ai bảo.
Bị mắng "ngứa tai" lắm nhưng bài học cả nhà dạy hôm qua còn nguyên nên tôi im như hến. Tôi rút bằng, sổ điểm cùng giấy sứ quán cấp trình ông ta. Ông ta cầm tấm bằng, không đọc mà lật qua, lật lại. Lật chán ông quay nhìn tôi. Nhìn như đánh giá mặt hàng, không khác gì tôi chọn cá. Thậm chí còn bĩu môi. Tôi nghĩ, ông này mua cá mà "thể hiện" thế, bọn hàng cá chửi cho tanh người. Nghĩ gì thì nghĩ tôi vẫn làm mặt khép nép. Chợt ông ta ném bẹt cả bằng lẫn giấy tờ của tôi xuống bàn, hỏi gọn lỏn:
Học gì? Ở đâu?
Dạ kinh tế, trường Plekhanov ở Matxcơva.
Học từ năm nào? Tốt nghiệp năm nào?
Dạ... những điều đó có cả trong bằng rồi, sao chú còn hỏi.
Tôi hỏi là việc của tôi. Cô không trả lời được phải không?
Ông ta ngẩng nhìn tôi mãn nguyện. Chả hiểu ông ta phát minh được cái quái gì từ mấy câu hỏi trẻ con đó mà mắt ông chợt ánh lên ranh mãnh.
Cô học hành cái gì. Sang chỉ lo đi buôn, bằng thì mua.
Tôi há hốc mồm còn chưa tin ông ta đang "vu cáo" mình. Ông ta dồn tiếp:
Cô nói tôi nghe, bằng này cô mua bao nhiêu?
Đến nước này tôi chịu hết nổi. Bao kinh nghiệm cãi nhau với mấy bà ngoài chợ chợt loang loáng trở về. Tôi vênh mặt không kém ông ta, mắt cũng "đèn pha ôtô" xoáy áp đảo:
Chú nói bằng này giả? Chú nói bằng này mua? Nghĩa là bảng điểm cũng giả, giấy chứng nhận của chú trưởng phòng Lưu học sinh Matxcơva cũng mua nốt. Vậy chú làm ơn ghi cho cháu mấy chữ vào đây. Tiện ký và đóng dấu luôn cho cháu. "Nói có sách, mách có chứng", mai kia có người sang Matxcơva, cháu kiểm chứng lời chú.
Vừa nói tôi vừa rút xoạch tờ giấy và cây bút đặt trước mặt ông ta. Ông ta đứng bật dậy, há hốc mồm chẳng khác gì tôi lúc trước, lắp bắp:
Cô... cô ăn nói với tôi thế hả. Giọng lưỡi con buôn...
Chú nhìn người như thần. Cháu học kinh tế chú nói đi buôn. Bằng chú lật qua mà biết giả, thật kém gì người buôn "xanh"...
Ông ta đập bàn đánh rầm:
Cô tưởng đây là chợ, cô phát biểu vô tổ chức... biết đây là đâu không?
Tôi suýt nữa cũng học bà bán thịt bò kèm 70% thịt trâu ngoài chợ chống tay vô hông, "quạc" lại:
Cháu biết... thì chỉ có chợ mới nói "giả, thật, giá bao nhiêu" chứ.
Mặt ông ta đỏ rần như người có triệu chứng huyết áp "quá tải". Tôi trót "cưỡi lưng hổ", tự biết không đường lui. Cuộc đấu khẩu sẽ đến đâu nếu không có tiếng cười của người đàn ông thứ hai trong phòng. Cả hai "đối thủ" cùng dồn mắt sang ông ta. Người đàn ông chậm rãi tới bên tôi. Nét mặt hòa nhã nhưng mắt giấu vẻ khoái chí sau cặp kính.
Cháu nói với chú Đạo thế là không được. Chú Đạo người lớn chẳng chấp cháu "trẻ người, non dạ" làm gì. Đứa nào mới đi Tây về chẳng thế. Đưa bộ copy đây chú vào sổ. Chiều mai lên lấy giấy ở phòng 32. Thôi, chưa xin lỗi chú Đạo còn chờ gì?
Nghe vậy là tôi đủ "thông minh" hiểu ý. Một trọng tài kinh nghiệm thổi còi đúng lúc nhắc hai cầu thủ "fair play"! Tôi chuyển tần số lời nói:
Chú Đạo bỏ qua cho cháu mấy lời láo lếu vừa rồi. Ở nhà cháu vẫn bị mẹ mắng suốt vì tội cãi bướng mà. "Chú Đạo" kia mặt vẫn đỏ nhưng lẽ nào không "miễn cưỡng bắt tay đối thủ". Ông ta lầm lỳ chẳng ra gật, ra lắc ngồi xuống cầm tờ báo đọc tiếp. Tôi lại gần người đàn ông mang kính để ký vào sổ, khẽ nói nhỏ:
Cháu cám ơn chú nhiều.
Ông ta mỉm cười với tôi:
Molodec! (Cừ lắm!)
Bữa cơm chiều, tôi "tường thuật" lại chuyện "chú Đạo". Chị dâu tôi khoái bất ngờ tới mức trước mặt mẹ chồng dám vỗ đùi đôm đốp. Tôi ngờ rằng bà này cũng từng bị cái Bộ kia "đì" rồi nên giờ được "trả thù quá khứ". Mẹ và anh tôi nhăn nhó. Mãi sau mẹ mới chép miệng:
Mày thật chả khác bố mày ngày xưa.
Bố tôi ra đi sớm khi tôi mới 10 tuổi. Tôi chẳng còn nhớ nhiều về bố. Nhưng tôi tin, nếu ông còn, ông sẽ xoa đầu con gái rượu chứ chẳng mắng đâu.
Đầu tuần, theo lời ông giám đốc tôi đến cơ quan làm việc. Không biết nếu tôi đi làm dâu mẹ tôi có lo như tối hôm trước ngày tôi đi làm. Bà đi ra nhắc, đi vào dặn. Anh trai tôi răn đe:
Mày làm thế nào cho tao còn gặp lại được bạn bè. Bớt mồm đi. Người ta hỏi, trả lời cho ngoan ngoãn. Lớn rồi, nghe hỏi phải biết ý họ mà trả lời.
Con bạn thân đọc "lesson" cho tôi lĩnh hội. Nào bánh kẹo, thuốc lá, trà ra sao, chào ai cô chú, ai anh chị... Đặc biệt khoản "ngoại hình":
Mặc đầm cho nữ tính. Đầm dài bớt ganh ghét của đồng nghiệp nữ nhưng mất cổ động viên nam. Độ ngắn của đầm tỉ lệ thuận với trình độ văn hóa.
Tôi lục tung valy tìm ra chiếc đầm xanh. Màu hơi ngớ ngẩn nhưng có vẻ nữ tính. Độ dài của nó vừa khéo để không sexy cái đầu gối củ lạc, lại chứng tỏ tính kín đáo của bằng Đại học.
Tôi đi sớm, lởn vởn chờ phòng số 4 có người. Theo lời giám đốc, tôi xông tới "làm quen". Ở nhà mẹ vẫn khen tôi có đức "trơ tráo". Tôi còn nhiễm tính "tự tin mù quáng" của người Nga nên chả bối rối chút nào khi bước vào.
Chào các chị, các anh - Tôi hơi nghêng người và nở nụ cười bài bản - Em là Thu, anh Bình giám đốc nhận em vào làm công ty mình từ hôm nay.
Năm người, định vị năm bàn quay nhìn tôi. Một giây, hai giây... năm giây. Tôi chợt thấy nụ cười trên môi mình vô duyên trước 10 chiếc mắt dọi vào. Từ hôm về nước, tôi xem nhiều phim Việt nam và không chịu được vẻ vô cảm của các "sao" điện ảnh. Giá họ học được vẻ mặt của năm người đang chiếu tướng tôi đây chắc nền điện ảnh Việt nam sẽ phất kém gì Holywood. Sang giây thứ sáu, muốn hay không nụ cười của tôi cũng không le lói hơn được nữa. Tôi đứng đực ra chờ phản hồi nhưng hình như họ cố làm vẻ nghễnh ngãng. Tôi thầm rủa số mình đi đâu cũng không xuôi xẻ.
Sao tôi chả biết gì nhỉ?
Một giọng nam chất kim vang lên phá tan bầu không khí "mặc niệm".
Ông Bình làm những chuyện lạ đời. Đùng đùng cái gì cũng theo ý mình, hay dở thế nào cho người khác đổ vỏ.
Giọng nữ ồ ồ cằn nhằn.
Em có nghe loáng thoáng - giọng cô gái khá trẻ ngồi bàn gần cửa - Anh Bình nói nhận người về. Sắp tới công ty mình ký hợp đồng với công ty thiết bị y học của Nga.
Ôi dào, viện này thiếu gì kỹ sư học Nga về. Toàn thằng chẳng làm được việc gì lại còn nhận thêm.
Giọng kim vừa nẫy nhưng tôi đã phát hiện ra của người đàn ông ngồi góc phải. Dù cửa sổ mang ánh sáng ban mai vào nhưng khuôn mặt ông vẫn không vì thế bớt già nua và nhăn nhó như quả táo Tàu. Kinh nhất là cặp mắt kẻ chỉ, khó đăm đăm đang tranh thủ "miệt thị" tôi.
Tôi vẫn đứng vì chả có ai định mời mình ngồi xuống chịu trận. May hôm nay tôi mặc chiếc đầm xanh. Tuy ngớ ngẩn nhưng theo các nhà "tâm lý học", màu sắc có tác dụng giải tỏa. Màu xanh lờ lợ đó như lá chuối đặt trên thùng nước đang sánh qua sánh lại. Khổ nỗi "chiếc lá chuối" này không mảy may tác dụng "tâm lý" ông giọng kim. Ông chán bâng quơ, chuyển sang chĩa mũi dùi vào tôi:
Ai bảo cô tới đây?
Kinh nghiệm ở Bộ Giáo dục và Đào tạo đã dạy tôi chẳng nên ngạc nhiên trước câu hỏi thừa. Ngoan ngoãn như lời ông anh dặn, tôi thỏ thẻ:
Dạ thưa, anh Bình dặn sáng nay em tới làm quen với các anh chị.
Tình hình nghe ra chẳng sáng sủa hơn sau câu trả lời nhún nhường của tôi. May cô gái gần cửa bước tới kéo ghế mời tôi. Tôi đầy cảm kích. Tôi liếc tìm bộ ấm pha trà, lấy mấy gói bánh kẹo, thuốc lá ra đặt trên bàn, mạnh dạn hỏi cô gái còn đang đứng gần tôi:
Cho mình mượn mấy chiếc đĩa được không?
"Đồng minh trong hy vọng" của tôi nhanh nhẹn mở tủ lấy đồ và giúp tôi. Tôi thầm cám ơn Trời. Dù thái độ của tôi giờ không còn tự tin như trước nhưng tôi vẫn đủ "khả năng" bê ra từng bàn mời các vị đang chiễm chệ đọc báo và bình luận chuyện không đâu. Tất nhiên họ uống trà. Tất nhiên họ gặm nhấm bánh kẹo và coi sự phục vụ của tôi là "tất nhiên" khỏi cần cảm ơn. Còn tôi "tất nhiên" phải quên thói lịch sự của Tây mà coi đó là văn hóa Việt nam!
Người đàn ông ngồi gần cửa sổ chợt cắt ngang câu chuyện về giá xe máy Thái lan đang xuống:
Em học ngành gì bên Nga?
Dạ em học Kinh tế.
Lại Kinh tế - giọng kim lần này hơi méo cólẽdo chiếc kẹo Hải châu còn mắc trong răng - Đâu cũng nhan nhản kỹ sư kinh tế. Mang tiếng học hành mà chả biết "đếch" gì. Làm hợp đồng viết ngu bỏ mẹ. Cháu ông Viện phó học Kinh tế vừa vào Viện, con bà Hoài phòng "Công nghệ nguyên tử" cũng đang làm hợp đồng bên đó.
Tôi khẽ nhăn mặt. "Lại gặp bạn "chú Đạo" rồi. Giờ mà ông hỏi giá bằng Đại học, mình phải hô bao nhiêu đây?".
Cô ở đâu đến đây?
Chiếc kẹo đã chui tọt vào họng nên câu hỏi vang lên lanh lảnh. Một câu hỏi đơn giản như bài học đầu tiên của chương trình học ngoại ngữ, ông có hỏi bằng tiếng Anh tôi vẫn trả lời vô tư.
Em ở Hà nội ạ.
Những khuôn mặt "đầy ấn tượng" hiện ra. Cáu kỉnh là của ông giọng kim:
Ai chả biết Hà nội. Quen ai mà tới đây?
Á... - hơi ngượng vì sự "chậm hiểu" nhưng tôi chữa ngay
Dạ, em chỉ quen anh Bình giám đốc thôi ạ.
Quen mỗi ông Bình mà xin được vào Viện lớn thế này. Giọng ồ ồ thắc mắc kèm theo cái nhìn nghi vấn rất "nữ tính".
Tôi còn quen thêm được ai từ ngày về nước ngoài mấy bà buôn ngoài chợ.
Thế cô con ai?
Cái hất hàm đầy tính "khảo sát" của ông giọng kim chĩa vào tôi. Tất nhiên lần này tôi đã "thấu" câu hỏi. Ông anh tôi chả dặn phải xem ý người ta mà trả lời là gì. Tôi dõng dạc:
Dạ em không con ai cả ạ.
Có bịt tai tôi cũng nghe tiếng cô gái "đồng minh" cười váng lên. Tiếng ho khục khục giấu tiếng cười "thiên nhiên" là của ông ngồi kế cửa sổ, anh chàng trung niên từ đầu chưa nói gì chợt rút kính lau lấy, lau để. Chỉ còn lại hai khuôn mặt của hai chất giọng "ngược đời" là thộn ra. Giọng kim rít lên:
Cô học đâu kiểu nói trêu ngươi thế hả? Cô biết tôi là ai không?
Tôi nghệt mặt chả hiểu mình có tội gì. Tôi quay sang "đồng minh" cầu cứu nhưng cô ta còn mải cười đến mức chạy bắn ra hành lang, vội vàng lao ngay vào ông Bình đang bước tới. Cô khẽ "Ối", ngượng nghịu. Bốn người còn lại kéo ghế đứng lên chào đồng loạt. Chỉ có tôi đang ngẩn ngơ vì "quả mắng" nên ngồi tại chỗ khẽ lúng búng.
Chào mọi người! - Giọng sang sảng đúng chất Sếp - Làm quen vui quá. Nhân viên mới có quà cho anh em hả. Được đấy.
Quay sang bên, ông giám đốc nói:
Anh Trung tổ chức và chị kế toán lên phòng tôi có việc cần bàn nhé!
Hai người đứng dậy theo ông lên phòng. Tôi toát mồ hôi. Thôi xong. Ông anh nhắc "khéo lời với ông trưởng phòng tổ chức mới hòng được vào biên chế". Loạng quạng thế nào tôi "trêu ngươi" ông ta rồi. Vụ này khéo đứt!
Ngày sau, tôi đến, chẳng có chỗ riêng của mình trong phòng, chẳng có việc cụ thể. Giám đốc bảo làm quen công việc nhưng có ai nói năng gì với tôi đâu. Cô "đồng minh" trở nên giữ kẽ. Mặt ai cũng như bức tường. Cảm tưởng tôi bị tẩy chay. Tôi ra hành lang nghe chim sẻ chíu chít trên nhánh xà cừ, buồn bã như giữa đảo hoang. Vài ngày sau, giám đốc chỉ tôi phòng nhỏ, kêu dọn dẹp, kê bàn vào lấy chỗ làm việc. Sáng 8 giờ đi, trưa cơm nhà, chiều lại công ty. Việc duy nhất là ngồi và ngó qua cửa sổ. "8 giờ vàng ngọc" thoải mái tiêu. Chán, tôi lò dò xuống phố thăm tình hình Model của Hà nội.
Từ ngày tôi đi làm, dù tập sự không lương, mẹ yên lòng hẳn. Tôi thành "thất nghiệp" toàn phần. Hiếm hoi gặp bọn bạn chẳng biết kể chuyện gì. Chẳng lẽ kể chuyện "năm anh em trên chiếc xe tăng" hở ra là nã đạn vào tôi. Hay kể chuyện Sếp sáng đảo qua công ty vài phút là biến. Thỉnh thoảng, ông định vị trong phòng thì toàn thấy "họp... kín". Có lần không nén được tò mò, tôi ghé tai nghe trộm. Hoá ra các bố chơi "tá lả". Tôi chán ngấy đóng vai người thừa. Ho hoe tính chuyện xin thử chỗ khác đã bị ông anh dạy thế nào là đức kiên tâm "trường kỳ kháng chiến". Tiền tiêu do mẹ tài trợ đủ ăn sáng, bơm xe, tình rỗng tuyếch, công việc đuổi ruồi. Tôi tù túng trong mọi ràng buộc từ nhà đến công ty. Mẹ tôi nhắc khéo chuyện "gia đình". Tôi tỉnh queo:
Mẹ chi tiền. Con ra chợ coi thằng nào "sạch nước cản" mua về làm chồng.
Bà chán. Tôi buồn, tôi nhớ nước Nga. Khi ở đó tôi chỉ nhìn thấy những điều đen tối mà chê nhưng khi về rồi, tôi biết, tôi thiếu nó. Cho dù ngày đó có bơ vơ, có khó khăn, khắc nghiệt nhưng tất cả thật rõ rằng để mình phải vượt qua. Còn sống nơi quê hương sao tôi lạc lõng. Ai giúp tôi mài bớt những sù sì, góc cạnh để có thể lăn tròn trong xã hội này? Tối thứ bảy, tôi ngồi nhà xem vở tuồng "tân cổ giao duyên", ngoan như bà góa thủ tiết với chồng. Chuông điện thoại kêu, tôi uể oải nhấc.
Thu hả?
Thu đây, ai đó?
Còn nhớ Thắng "mập" không? Tao đây.
Ôi Thắng, mày đang ở đâu vậy? Tôi reo lên khi nhận ra thằng bạn thân từ ngày học phổ thông đến suốt năm tháng ở Nga.
Matxcơva chứ ở đâu. Mày thế nào, nghe tụi nó bảo đi làm rồi hả?
Làm khỉ gì, chán muốn bỏ. Tao đã thấy lời mày khuyên ở lại là "chân lý".
Thế mày còn thích đến với "chân lý" không?
Thích cũng phải qua ối "cửa" mới tới được "chân lý". Còn mày thế nào?
Tao gọi về hỏi mày chịu qua giúp tao phụ trách phần kế toán cho công ty của tao ở Matxcơva không? Đồng ý tao gửi giấy tờ về làm hộ chiếu. Tao điểm ra chỉ mày đủ khả năng, đúng nghề và tính "bà la sát" của mày mới trị được bọn trong công ty. Nghĩ sao?
Tôi bất ngờ chẳng nói được lời nào. Hơn một năm qua, tôi đã biết, ở Việt Nam "nghề" sáng giá nhất là "nghề đi Tây", "nghề xuất ngoại" dù ngắn hạn, dài hạn. Những ai chê "nghề" này chắc chắn là Sếp. Mà Sếp chỉ chê "dài hạn" vì đi lâu dễ "vênh cạ" chứ "ngắn hạn" Sếp OK đầu tiên.
Ê, chán nước Nga chưa mà im như thóc vậy?
Không... tao đang tính - tôi lúng túng không biết nên nói kiểu gì để hợp "phong cách người Hà nội"- mẹ tao lo đi nữa sẽ "ê sắc ế"...
A... mày định lấy chồng kiểu gì tao không biết nhưng nếu định lấy thằng yêu mày thì lấy tao đi. Tao yêu mày lâu rồi.
Lần này tôi "cấm khẩu" hoàn toàn. Thắng chợt chuyển giọng:
Nói thật đấy.
Trời ạ, mẹ tôi nói cấm có sai "Ngưu tầm ngưa, báng bổ như mày, chỉ gặp thằng ngang ngửa".
Nhưng dù "củ chuối" cỡ nào tôi cũng không thể tưởng tượng ra được màn tỏ tình "mày" "tao" qua điện thoại quốc tế!
Thu ơi, suy nghĩ đến trưa mai nhé! Thời Edison chỉ cho suy nghĩ 5 phút thôi mà -Thắng cười hì hì- không đùa đâu, 100% nghiêm túc.
Hẹn mai!
Máy bay cất cánh, mảnh đất quê hương chao nghiêng. Dòng sông Hồng kia rồi, quanh năm đỏ đậm phù sa. Hà nội li ti, nhấp nhô mái ngói. Tôi lại ra đi lần nữa. Chút nhơ nhớ, bâng khuâng về Hà nội, về mẹ. Giọng cô chiêu đãi viên Nga nhắc người ngồi cạnh đeo dây an toàn nghe quen như mới hôm qua. Nhưng hình như vẫn có gì là lạ. Có lẽ, lạ vì không ngơ ngác như khi xưa sang học. Con đường phía trước sẽ không trải thảm, sẽ không ít khó khăn, nhưng tôi biết, ở đó tôi có thể sống và làm việc mình mong muốn. Cảm giác tự do ngọt ngào.
Hà nội mờ dần qua làn mây mỏng. Quê hương ơi, ta sẽ về như tìm bóng cây giữa con đường chang nắng. Sẽ về để thêm động lực ra đi. Về để hiểu ta Người Việt Nam và Quê hương ngàn đời vẫn một!
*talon: phiếu mua hàng theo tiêu chuẩn
Thùy Dương
Tôi du học Tây về! Câu đơn giản thế nhưng lanh lảnh như tiếng chuông mới đúc. Chữ "Tây" không chính xác về địa lý nhưng chuẩn xác về sự phân chia cấp bậc cũng như cái nhìn trong xã hội. Có điều tôi chỉ đi "Tây" Nga về chứ không "Tây" Mỹ, "Tây" Úc hay "Tây" Đức, Pháp... Cái "thiệt thòi" hôm nay là "ưu đãi" trước kia của Bộ đại học dành cho tôi. Chả gì nước Nga cũng "ông anh cả" của Việt nam "nước cộng hòa thứ 16 của Liên xô".
Tôi là kỹ sư kinh tế ở Nga về. Nghe không vang như câu trên. Phải thôi. Kinh tế Nga chục năm nay lu mu, chả ra "kế hoạch quốc gia", chả ra "kinh tế thị trường". Sách vở là phương tiện cãi nhau của các nhà "đổi mới". Năm năm đèn sách nhét thứ đó vào đầu không ngớ ngẩn là may.
Tôi mang chiếc bằng đi xin việc. Đầu tiên tôi mua báo, nghiên cứu "tuyển người", đánh dấu xanh đỏ những chỗ "khả thi" và bắt đầu gọi điện. Nhà có điện thoại lợi đủ đường. Tuy nhiên, mỗi lần "bắt" được giọng đầu dây kia, hiện tượng này chiếm 30% số lần gọi, mẹ và bà chị dâu đều "ý tứ" xem đồng hồ. Nào tôi có ham "nấu cháo điện thoại" mà tại phí điện thoại "cấu" vào đồng lương gớm quá.
Tôi đi Tây, tưởng "kinh tế" cho gia đình mấy năm sinh viên. Nào đâu đúng thời kỳ khó khăn. Việt nam qua thời "tem phiếu" từ lâu mà nước Nga bắt đầu "talon"*. Tháng 2 kg đường, 7 lạng thịt, 2 chai vôtka là tiêu chuẩn sinh viên! "Talon" đường, rượu tạm đủ còn thịt thiếu nặng. Ra chợ, có đấy, nhưng học bổng eo hẹp. Chẳng nhẽ để con gái chết đói ở đất nước Xã hội chủ nghĩa, mẹ tôi đành tiếp viện. Năm năm "hạch toán" ra chắc cũng lõm của mẹ tôi ối. Biết thân, biết phận, về nước tôi không dám làm mình, làm mẩy "quen ở Tây" thế nọ, thế kia. Chỉ duy nhất cái "màn tra tấn" 6 giờ sáng bị khua bằng đủ âm thanh "nội" "ngoại" là tôi "choáng" hẳn. "Nội" là tiếng mẹ tôi mở cửa sắt đi tập thể dục, chị dâu tranh thủ sáng có nước bơm giặt giũ. Xô chậu "duyệt binh" xủng xoảng ra trữ nước dùng trong ngày. "Ngoại" là tiếng rao bán. Từ "mỳ nóng", "bánh cuốn", "xôi" các loại đến gạo tẻ, gạo nếp "tên tuổi" nghe như tiếng Thổ, hoặc mắm muối kèm mùi khó tả... Điên nhất là ông mãnh "mỳ nóng" sáng nào cũng như "đồng hồ Tây". Nó đứng dưới cửa sổ tôi gào "mì nóng" lanh lỏi, kết thúc bằng chữ "ròn". Chao ôi, khâm phục độ nẩy của lưỡi nó.
Đồ rằng, cả miền Bắc có mình nó biết phát âm chữ R! Không trốn được những âm thanh đó, tôi chúi đầu vào đống chăn chịu đựng qua "cơn bĩ cực". Nhưng giờ "thái lai" đến là lúc mẹ tôi đi tập thể dục về. Nhìn con gái còn "giương đò", bà lại ca "dậy sớm có lợi cho sức khỏe" là lá la... Thôi thà dậy béng cho xong.
Chuyện xin việc không thể gọi điện thoại. Tôi đã qua bài học thứ nhất khi tổng kết thông tin qua điện thoại là con số 0 tròn trĩnh. Mấy người trực điện thoại hoặc nhấm nhẳng hoặc chẳng trả lời câu nào cho ra hồn.
Tôi mò tới "Trung tâm giới thiệu việc làm" và thấy ngay mình là con ngớ ngẩn. Vừa lộ "tốt nghiệp ở Nga về", họ hỏi ngay:
Sao không ở lại, về làm gì?
Làm việc.
Việc gì mà làm?
Tôi trố mắt nhìn họ, thầm điểm lại xem mình có vào nhầm chỗ.
Ở đây không giới thiệu việc à? Sao ngoài kia cả chục người làm hồ sơ?
Họ làm hồ sơ xin đi ra nước ngoài lao động, làm ăn. Đi Hàn quốc, Libi, Iran... có cả đi Nga đấy. Cô có muốn...
Tôi xua tay cám ơn rồi chuồn thẳng ra cổng.
Bài học thứ hai. Tránh lai vãng ở "Trung tâm giới thiệu mờ ám". Không khéo bị lẫn vào hàng ngũ các cô gái "sính" chồng Đài Loan.
Sau hai bài học, 50% nhiệt tình "phục vụ đất nước" đã đi tong. Tôi chuyển sang "xu hướng" nghe ngóng chứ không đâm đầu làm theo báo nữa. Người thân mong ngóng tôi về sau những năm xa cách, qua 5 tháng, tình cảm cũng vơi đi. Đến mẹ tôi còn sốt ruột khi thấy con gái thất nghiệp nằm chỏng gọng ở nhà. Bà rỉ rả "nhàn cư vi rồi đấy con ạ". Đúng quá, nhàn đến "rách việc" đây. Sáng chiều cơm nước. Từ ngày tôi về, tự dưng "Osin" về quê. Chả hiểu bà chị dâu tốt nghiệp khoa kinh tế ở đâu mà giỏi tính thế. Tôi hậm hực cũng chịu, nhăn nhó mẹ tôi chả "hát" nửa tiếng đến ong thủ mất. Bạn bè, đứa có việc đi cả ngày, đứa chưa có việc lại có người yêu, chồng con. Tôi trơ thổ địa, chẳng nhẽ trách ông Trời. May còn dăm ba đứa "lơ lửng giữa trời". Tối tối tôi xách xe chạy qua nhà chúng tán gẫu, chia xẻ "mánh khóe sống đời". Tôi hiểu giờ người ta xin việc là xin vào chỗ có "mầu".
"Mầu" là bổng lộc. Khoản này không thể có ngay khi mới làm mà phải nhích lên "lão làng". Không phải ai cũng nhấp nhổm lên được. Chỉ những "tinh hoa" thôi. "Mầu" nữa là "mầu đi Tây" theo suất "nâng cao". Tụi bạn tôi may mắn có việc thấy chí tiến thủ của chúng nhuộm sắc "hướng ngoại". Chúng cong mông theo các lớp tiếng Anh, tiếng Pháp như lũ "sống gấp", xem ngoại ngữ là cái "cánh" mang chúng ra bầu trời tự do. Sau mấy tháng "thất nghiệp" từ một con "Nga ngố" tôi kết hợp tính nói thẳng, nói thật của Tây với ngoa ngoắt của mấy bà hàng rau, hàng thịt mà mỗi ngày hai lần tôi nhẵn mặt thành một dạng "củ chuối" mà mẹ tôi không chấp nhận được. Bạn bè bầu tôi là "huấn luyện viên phụ huynh" tầm cỡ. Từ chỗ mẹ tôi muốn lấy lại hình ảnh đứa con gái út thùy mị của trước ngày đi Tây, chuyển sang tôi "biến" bà phải chấp nhận triết lý "cái gì cũng có thể với con gái mình", thậm chí là cướp biển! Một kết quả đôi bên cùng có lợi. Tôi được tự do, mẹ tôi khỏi thấp thỏm khi khuya khoắt. Nhưng một cái lợi nữa mà tôi chưa lường được. Tình trạng "bụi đời" của tôi khủng bố tinh thần cả nhà nên họ huy động toàn bộ các mối quen biết họ hàng từ "bắn đại bác" đến "phi dao" để tìm việc cho tôi.
Vào một bữa cơm chiều, ông anh trai yêu quý thông báo một tin quan trọng rằng ông giám đốc, bạn cũ hồi phổ thông, dù mới tìm lại nhưng có nhiều duyên nợ, nhận tôi vào công ty ông ta. Mà đó là công ty nhà nước trăm phần trăm, thuộc Bộ khoa học và Công nghệ môi trường cơ mà. Cả nhà xôn xao, khởi sắc. Tôi cũng hí hửng như sắp thành "ông nọ, bà kia".
Thêm bài học thứ ba. Muốn xin được việc phải quen biết. Tổng quát, muốn được bất kỳ việc gì đều phải có "quan hệ". Cứ kiểm chứng bằng những buổi tôi "đánh quả" nhà bạn bè là biết. Chị dâu hay mẹ tôi đi chợ, y rằng bọn bán hàng nó giúi cho rau già, bí xơ, thịt dai nhoách. Không có "quan hệ khách hàng thường xuyên" tôi xây dựng mấy tháng nay làm sao có đồ ăn ngon. Tôi giờ ra chợ mua cả tuần không trả tiền là cứ vô tư. Quen thế, không chừng khi nào cưới, tôi phát đại cho chúng thiếp mời cũng chẳng có gì muối mặt hết! Ông anh giục tôi tới Bộ Giáo dục và Đào tạo xin giấy chứng nhận tốt nghiệp làm hồ sơ. Tôi ngoạc mồm cãi "bằng sờ sờ ra còn chứng nhận, chứng nhiếc gì" liền bị cả nhà xúm vào sỉ vả ác liệt. Mỗi người một giọng lên lớp hòng dẹp cái thói "ngông nghênh" của tôi.
Mười giờ sáng tôi có mặt ở cổng Bộ Giáo dục và Đào tạo. "Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người" có khác, nhà cửa của Bộ đàng hoàng, khang trang. Khu vườn thênh thang giữa thủ đô tấc đất, tấc vàng nhìn sướng mắt. Tôi tiến đến khu nhà 5 tầng, bắt đầu một chuỗi những "xin lỗi chú", "xin lỗi cô" và cuộc "việt dã" theo cầu thang. Giờ tôi mới biết người Việt nam nào có tính "nhúng mũi" vào chuyện người khác. Tất cả các câu hỏi của tôi đều được trả lời u ơ "không rõ", "hình như". Tôi khùng người vì leo thang nhưng ngộ ra vì sao mẹ tôi về hưu rồi còn tập chạy(!). Cuối cùng tôi cũng mò ra phòng phụ trách lưu học sinh tốt nghiệp. Tôi gõ cửa dõng dạc, bước vào sau tiếng hừm. Tôi chào lịch sự dù chỉ nhận lại chiếc gật hay lay động cơ cổ.
Cô cần gì?
Một trong hai người đàn ông đang đọc báo hất hàm hỏi.
Thưa, cháu xin chứng nhận tốt nghiệp để làm hồ sơ xin việc.
Về bao giờ?
Dạ, gần một năm.
Sao giờ mới lên đây?
Dạ... chẳng ai bảo cháu phải lên ngay cả.
Cô này vô tổ chức, nguyên tắc về nước phải báo cáo ngay, còn chờ ai bảo.
Bị mắng "ngứa tai" lắm nhưng bài học cả nhà dạy hôm qua còn nguyên nên tôi im như hến. Tôi rút bằng, sổ điểm cùng giấy sứ quán cấp trình ông ta. Ông ta cầm tấm bằng, không đọc mà lật qua, lật lại. Lật chán ông quay nhìn tôi. Nhìn như đánh giá mặt hàng, không khác gì tôi chọn cá. Thậm chí còn bĩu môi. Tôi nghĩ, ông này mua cá mà "thể hiện" thế, bọn hàng cá chửi cho tanh người. Nghĩ gì thì nghĩ tôi vẫn làm mặt khép nép. Chợt ông ta ném bẹt cả bằng lẫn giấy tờ của tôi xuống bàn, hỏi gọn lỏn:
Học gì? Ở đâu?
Dạ kinh tế, trường Plekhanov ở Matxcơva.
Học từ năm nào? Tốt nghiệp năm nào?
Dạ... những điều đó có cả trong bằng rồi, sao chú còn hỏi.
Tôi hỏi là việc của tôi. Cô không trả lời được phải không?
Ông ta ngẩng nhìn tôi mãn nguyện. Chả hiểu ông ta phát minh được cái quái gì từ mấy câu hỏi trẻ con đó mà mắt ông chợt ánh lên ranh mãnh.
Cô học hành cái gì. Sang chỉ lo đi buôn, bằng thì mua.
Tôi há hốc mồm còn chưa tin ông ta đang "vu cáo" mình. Ông ta dồn tiếp:
Cô nói tôi nghe, bằng này cô mua bao nhiêu?
Đến nước này tôi chịu hết nổi. Bao kinh nghiệm cãi nhau với mấy bà ngoài chợ chợt loang loáng trở về. Tôi vênh mặt không kém ông ta, mắt cũng "đèn pha ôtô" xoáy áp đảo:
Chú nói bằng này giả? Chú nói bằng này mua? Nghĩa là bảng điểm cũng giả, giấy chứng nhận của chú trưởng phòng Lưu học sinh Matxcơva cũng mua nốt. Vậy chú làm ơn ghi cho cháu mấy chữ vào đây. Tiện ký và đóng dấu luôn cho cháu. "Nói có sách, mách có chứng", mai kia có người sang Matxcơva, cháu kiểm chứng lời chú.
Vừa nói tôi vừa rút xoạch tờ giấy và cây bút đặt trước mặt ông ta. Ông ta đứng bật dậy, há hốc mồm chẳng khác gì tôi lúc trước, lắp bắp:
Cô... cô ăn nói với tôi thế hả. Giọng lưỡi con buôn...
Chú nhìn người như thần. Cháu học kinh tế chú nói đi buôn. Bằng chú lật qua mà biết giả, thật kém gì người buôn "xanh"...
Ông ta đập bàn đánh rầm:
Cô tưởng đây là chợ, cô phát biểu vô tổ chức... biết đây là đâu không?
Tôi suýt nữa cũng học bà bán thịt bò kèm 70% thịt trâu ngoài chợ chống tay vô hông, "quạc" lại:
Cháu biết... thì chỉ có chợ mới nói "giả, thật, giá bao nhiêu" chứ.
Mặt ông ta đỏ rần như người có triệu chứng huyết áp "quá tải". Tôi trót "cưỡi lưng hổ", tự biết không đường lui. Cuộc đấu khẩu sẽ đến đâu nếu không có tiếng cười của người đàn ông thứ hai trong phòng. Cả hai "đối thủ" cùng dồn mắt sang ông ta. Người đàn ông chậm rãi tới bên tôi. Nét mặt hòa nhã nhưng mắt giấu vẻ khoái chí sau cặp kính.
Cháu nói với chú Đạo thế là không được. Chú Đạo người lớn chẳng chấp cháu "trẻ người, non dạ" làm gì. Đứa nào mới đi Tây về chẳng thế. Đưa bộ copy đây chú vào sổ. Chiều mai lên lấy giấy ở phòng 32. Thôi, chưa xin lỗi chú Đạo còn chờ gì?
Nghe vậy là tôi đủ "thông minh" hiểu ý. Một trọng tài kinh nghiệm thổi còi đúng lúc nhắc hai cầu thủ "fair play"! Tôi chuyển tần số lời nói:
Chú Đạo bỏ qua cho cháu mấy lời láo lếu vừa rồi. Ở nhà cháu vẫn bị mẹ mắng suốt vì tội cãi bướng mà. "Chú Đạo" kia mặt vẫn đỏ nhưng lẽ nào không "miễn cưỡng bắt tay đối thủ". Ông ta lầm lỳ chẳng ra gật, ra lắc ngồi xuống cầm tờ báo đọc tiếp. Tôi lại gần người đàn ông mang kính để ký vào sổ, khẽ nói nhỏ:
Cháu cám ơn chú nhiều.
Ông ta mỉm cười với tôi:
Molodec! (Cừ lắm!)
Bữa cơm chiều, tôi "tường thuật" lại chuyện "chú Đạo". Chị dâu tôi khoái bất ngờ tới mức trước mặt mẹ chồng dám vỗ đùi đôm đốp. Tôi ngờ rằng bà này cũng từng bị cái Bộ kia "đì" rồi nên giờ được "trả thù quá khứ". Mẹ và anh tôi nhăn nhó. Mãi sau mẹ mới chép miệng:
Mày thật chả khác bố mày ngày xưa.
Bố tôi ra đi sớm khi tôi mới 10 tuổi. Tôi chẳng còn nhớ nhiều về bố. Nhưng tôi tin, nếu ông còn, ông sẽ xoa đầu con gái rượu chứ chẳng mắng đâu.
Đầu tuần, theo lời ông giám đốc tôi đến cơ quan làm việc. Không biết nếu tôi đi làm dâu mẹ tôi có lo như tối hôm trước ngày tôi đi làm. Bà đi ra nhắc, đi vào dặn. Anh trai tôi răn đe:
Mày làm thế nào cho tao còn gặp lại được bạn bè. Bớt mồm đi. Người ta hỏi, trả lời cho ngoan ngoãn. Lớn rồi, nghe hỏi phải biết ý họ mà trả lời.
Con bạn thân đọc "lesson" cho tôi lĩnh hội. Nào bánh kẹo, thuốc lá, trà ra sao, chào ai cô chú, ai anh chị... Đặc biệt khoản "ngoại hình":
Mặc đầm cho nữ tính. Đầm dài bớt ganh ghét của đồng nghiệp nữ nhưng mất cổ động viên nam. Độ ngắn của đầm tỉ lệ thuận với trình độ văn hóa.
Tôi lục tung valy tìm ra chiếc đầm xanh. Màu hơi ngớ ngẩn nhưng có vẻ nữ tính. Độ dài của nó vừa khéo để không sexy cái đầu gối củ lạc, lại chứng tỏ tính kín đáo của bằng Đại học.
Tôi đi sớm, lởn vởn chờ phòng số 4 có người. Theo lời giám đốc, tôi xông tới "làm quen". Ở nhà mẹ vẫn khen tôi có đức "trơ tráo". Tôi còn nhiễm tính "tự tin mù quáng" của người Nga nên chả bối rối chút nào khi bước vào.
Chào các chị, các anh - Tôi hơi nghêng người và nở nụ cười bài bản - Em là Thu, anh Bình giám đốc nhận em vào làm công ty mình từ hôm nay.
Năm người, định vị năm bàn quay nhìn tôi. Một giây, hai giây... năm giây. Tôi chợt thấy nụ cười trên môi mình vô duyên trước 10 chiếc mắt dọi vào. Từ hôm về nước, tôi xem nhiều phim Việt nam và không chịu được vẻ vô cảm của các "sao" điện ảnh. Giá họ học được vẻ mặt của năm người đang chiếu tướng tôi đây chắc nền điện ảnh Việt nam sẽ phất kém gì Holywood. Sang giây thứ sáu, muốn hay không nụ cười của tôi cũng không le lói hơn được nữa. Tôi đứng đực ra chờ phản hồi nhưng hình như họ cố làm vẻ nghễnh ngãng. Tôi thầm rủa số mình đi đâu cũng không xuôi xẻ.
Sao tôi chả biết gì nhỉ?
Một giọng nam chất kim vang lên phá tan bầu không khí "mặc niệm".
Ông Bình làm những chuyện lạ đời. Đùng đùng cái gì cũng theo ý mình, hay dở thế nào cho người khác đổ vỏ.
Giọng nữ ồ ồ cằn nhằn.
Em có nghe loáng thoáng - giọng cô gái khá trẻ ngồi bàn gần cửa - Anh Bình nói nhận người về. Sắp tới công ty mình ký hợp đồng với công ty thiết bị y học của Nga.
Ôi dào, viện này thiếu gì kỹ sư học Nga về. Toàn thằng chẳng làm được việc gì lại còn nhận thêm.
Giọng kim vừa nẫy nhưng tôi đã phát hiện ra của người đàn ông ngồi góc phải. Dù cửa sổ mang ánh sáng ban mai vào nhưng khuôn mặt ông vẫn không vì thế bớt già nua và nhăn nhó như quả táo Tàu. Kinh nhất là cặp mắt kẻ chỉ, khó đăm đăm đang tranh thủ "miệt thị" tôi.
Tôi vẫn đứng vì chả có ai định mời mình ngồi xuống chịu trận. May hôm nay tôi mặc chiếc đầm xanh. Tuy ngớ ngẩn nhưng theo các nhà "tâm lý học", màu sắc có tác dụng giải tỏa. Màu xanh lờ lợ đó như lá chuối đặt trên thùng nước đang sánh qua sánh lại. Khổ nỗi "chiếc lá chuối" này không mảy may tác dụng "tâm lý" ông giọng kim. Ông chán bâng quơ, chuyển sang chĩa mũi dùi vào tôi:
Ai bảo cô tới đây?
Kinh nghiệm ở Bộ Giáo dục và Đào tạo đã dạy tôi chẳng nên ngạc nhiên trước câu hỏi thừa. Ngoan ngoãn như lời ông anh dặn, tôi thỏ thẻ:
Dạ thưa, anh Bình dặn sáng nay em tới làm quen với các anh chị.
Tình hình nghe ra chẳng sáng sủa hơn sau câu trả lời nhún nhường của tôi. May cô gái gần cửa bước tới kéo ghế mời tôi. Tôi đầy cảm kích. Tôi liếc tìm bộ ấm pha trà, lấy mấy gói bánh kẹo, thuốc lá ra đặt trên bàn, mạnh dạn hỏi cô gái còn đang đứng gần tôi:
Cho mình mượn mấy chiếc đĩa được không?
"Đồng minh trong hy vọng" của tôi nhanh nhẹn mở tủ lấy đồ và giúp tôi. Tôi thầm cám ơn Trời. Dù thái độ của tôi giờ không còn tự tin như trước nhưng tôi vẫn đủ "khả năng" bê ra từng bàn mời các vị đang chiễm chệ đọc báo và bình luận chuyện không đâu. Tất nhiên họ uống trà. Tất nhiên họ gặm nhấm bánh kẹo và coi sự phục vụ của tôi là "tất nhiên" khỏi cần cảm ơn. Còn tôi "tất nhiên" phải quên thói lịch sự của Tây mà coi đó là văn hóa Việt nam!
Người đàn ông ngồi gần cửa sổ chợt cắt ngang câu chuyện về giá xe máy Thái lan đang xuống:
Em học ngành gì bên Nga?
Dạ em học Kinh tế.
Lại Kinh tế - giọng kim lần này hơi méo cólẽdo chiếc kẹo Hải châu còn mắc trong răng - Đâu cũng nhan nhản kỹ sư kinh tế. Mang tiếng học hành mà chả biết "đếch" gì. Làm hợp đồng viết ngu bỏ mẹ. Cháu ông Viện phó học Kinh tế vừa vào Viện, con bà Hoài phòng "Công nghệ nguyên tử" cũng đang làm hợp đồng bên đó.
Tôi khẽ nhăn mặt. "Lại gặp bạn "chú Đạo" rồi. Giờ mà ông hỏi giá bằng Đại học, mình phải hô bao nhiêu đây?".
Cô ở đâu đến đây?
Chiếc kẹo đã chui tọt vào họng nên câu hỏi vang lên lanh lảnh. Một câu hỏi đơn giản như bài học đầu tiên của chương trình học ngoại ngữ, ông có hỏi bằng tiếng Anh tôi vẫn trả lời vô tư.
Em ở Hà nội ạ.
Những khuôn mặt "đầy ấn tượng" hiện ra. Cáu kỉnh là của ông giọng kim:
Ai chả biết Hà nội. Quen ai mà tới đây?
Á... - hơi ngượng vì sự "chậm hiểu" nhưng tôi chữa ngay
Dạ, em chỉ quen anh Bình giám đốc thôi ạ.
Quen mỗi ông Bình mà xin được vào Viện lớn thế này. Giọng ồ ồ thắc mắc kèm theo cái nhìn nghi vấn rất "nữ tính".
Tôi còn quen thêm được ai từ ngày về nước ngoài mấy bà buôn ngoài chợ.
Thế cô con ai?
Cái hất hàm đầy tính "khảo sát" của ông giọng kim chĩa vào tôi. Tất nhiên lần này tôi đã "thấu" câu hỏi. Ông anh tôi chả dặn phải xem ý người ta mà trả lời là gì. Tôi dõng dạc:
Dạ em không con ai cả ạ.
Có bịt tai tôi cũng nghe tiếng cô gái "đồng minh" cười váng lên. Tiếng ho khục khục giấu tiếng cười "thiên nhiên" là của ông ngồi kế cửa sổ, anh chàng trung niên từ đầu chưa nói gì chợt rút kính lau lấy, lau để. Chỉ còn lại hai khuôn mặt của hai chất giọng "ngược đời" là thộn ra. Giọng kim rít lên:
Cô học đâu kiểu nói trêu ngươi thế hả? Cô biết tôi là ai không?
Tôi nghệt mặt chả hiểu mình có tội gì. Tôi quay sang "đồng minh" cầu cứu nhưng cô ta còn mải cười đến mức chạy bắn ra hành lang, vội vàng lao ngay vào ông Bình đang bước tới. Cô khẽ "Ối", ngượng nghịu. Bốn người còn lại kéo ghế đứng lên chào đồng loạt. Chỉ có tôi đang ngẩn ngơ vì "quả mắng" nên ngồi tại chỗ khẽ lúng búng.
Chào mọi người! - Giọng sang sảng đúng chất Sếp - Làm quen vui quá. Nhân viên mới có quà cho anh em hả. Được đấy.
Quay sang bên, ông giám đốc nói:
Anh Trung tổ chức và chị kế toán lên phòng tôi có việc cần bàn nhé!
Hai người đứng dậy theo ông lên phòng. Tôi toát mồ hôi. Thôi xong. Ông anh nhắc "khéo lời với ông trưởng phòng tổ chức mới hòng được vào biên chế". Loạng quạng thế nào tôi "trêu ngươi" ông ta rồi. Vụ này khéo đứt!
Ngày sau, tôi đến, chẳng có chỗ riêng của mình trong phòng, chẳng có việc cụ thể. Giám đốc bảo làm quen công việc nhưng có ai nói năng gì với tôi đâu. Cô "đồng minh" trở nên giữ kẽ. Mặt ai cũng như bức tường. Cảm tưởng tôi bị tẩy chay. Tôi ra hành lang nghe chim sẻ chíu chít trên nhánh xà cừ, buồn bã như giữa đảo hoang. Vài ngày sau, giám đốc chỉ tôi phòng nhỏ, kêu dọn dẹp, kê bàn vào lấy chỗ làm việc. Sáng 8 giờ đi, trưa cơm nhà, chiều lại công ty. Việc duy nhất là ngồi và ngó qua cửa sổ. "8 giờ vàng ngọc" thoải mái tiêu. Chán, tôi lò dò xuống phố thăm tình hình Model của Hà nội.
Từ ngày tôi đi làm, dù tập sự không lương, mẹ yên lòng hẳn. Tôi thành "thất nghiệp" toàn phần. Hiếm hoi gặp bọn bạn chẳng biết kể chuyện gì. Chẳng lẽ kể chuyện "năm anh em trên chiếc xe tăng" hở ra là nã đạn vào tôi. Hay kể chuyện Sếp sáng đảo qua công ty vài phút là biến. Thỉnh thoảng, ông định vị trong phòng thì toàn thấy "họp... kín". Có lần không nén được tò mò, tôi ghé tai nghe trộm. Hoá ra các bố chơi "tá lả". Tôi chán ngấy đóng vai người thừa. Ho hoe tính chuyện xin thử chỗ khác đã bị ông anh dạy thế nào là đức kiên tâm "trường kỳ kháng chiến". Tiền tiêu do mẹ tài trợ đủ ăn sáng, bơm xe, tình rỗng tuyếch, công việc đuổi ruồi. Tôi tù túng trong mọi ràng buộc từ nhà đến công ty. Mẹ tôi nhắc khéo chuyện "gia đình". Tôi tỉnh queo:
Mẹ chi tiền. Con ra chợ coi thằng nào "sạch nước cản" mua về làm chồng.
Bà chán. Tôi buồn, tôi nhớ nước Nga. Khi ở đó tôi chỉ nhìn thấy những điều đen tối mà chê nhưng khi về rồi, tôi biết, tôi thiếu nó. Cho dù ngày đó có bơ vơ, có khó khăn, khắc nghiệt nhưng tất cả thật rõ rằng để mình phải vượt qua. Còn sống nơi quê hương sao tôi lạc lõng. Ai giúp tôi mài bớt những sù sì, góc cạnh để có thể lăn tròn trong xã hội này? Tối thứ bảy, tôi ngồi nhà xem vở tuồng "tân cổ giao duyên", ngoan như bà góa thủ tiết với chồng. Chuông điện thoại kêu, tôi uể oải nhấc.
Thu hả?
Thu đây, ai đó?
Còn nhớ Thắng "mập" không? Tao đây.
Ôi Thắng, mày đang ở đâu vậy? Tôi reo lên khi nhận ra thằng bạn thân từ ngày học phổ thông đến suốt năm tháng ở Nga.
Matxcơva chứ ở đâu. Mày thế nào, nghe tụi nó bảo đi làm rồi hả?
Làm khỉ gì, chán muốn bỏ. Tao đã thấy lời mày khuyên ở lại là "chân lý".
Thế mày còn thích đến với "chân lý" không?
Thích cũng phải qua ối "cửa" mới tới được "chân lý". Còn mày thế nào?
Tao gọi về hỏi mày chịu qua giúp tao phụ trách phần kế toán cho công ty của tao ở Matxcơva không? Đồng ý tao gửi giấy tờ về làm hộ chiếu. Tao điểm ra chỉ mày đủ khả năng, đúng nghề và tính "bà la sát" của mày mới trị được bọn trong công ty. Nghĩ sao?
Tôi bất ngờ chẳng nói được lời nào. Hơn một năm qua, tôi đã biết, ở Việt Nam "nghề" sáng giá nhất là "nghề đi Tây", "nghề xuất ngoại" dù ngắn hạn, dài hạn. Những ai chê "nghề" này chắc chắn là Sếp. Mà Sếp chỉ chê "dài hạn" vì đi lâu dễ "vênh cạ" chứ "ngắn hạn" Sếp OK đầu tiên.
Ê, chán nước Nga chưa mà im như thóc vậy?
Không... tao đang tính - tôi lúng túng không biết nên nói kiểu gì để hợp "phong cách người Hà nội"- mẹ tao lo đi nữa sẽ "ê sắc ế"...
A... mày định lấy chồng kiểu gì tao không biết nhưng nếu định lấy thằng yêu mày thì lấy tao đi. Tao yêu mày lâu rồi.
Lần này tôi "cấm khẩu" hoàn toàn. Thắng chợt chuyển giọng:
Nói thật đấy.
Trời ạ, mẹ tôi nói cấm có sai "Ngưu tầm ngưa, báng bổ như mày, chỉ gặp thằng ngang ngửa".
Nhưng dù "củ chuối" cỡ nào tôi cũng không thể tưởng tượng ra được màn tỏ tình "mày" "tao" qua điện thoại quốc tế!
Thu ơi, suy nghĩ đến trưa mai nhé! Thời Edison chỉ cho suy nghĩ 5 phút thôi mà -Thắng cười hì hì- không đùa đâu, 100% nghiêm túc.
Hẹn mai!
Máy bay cất cánh, mảnh đất quê hương chao nghiêng. Dòng sông Hồng kia rồi, quanh năm đỏ đậm phù sa. Hà nội li ti, nhấp nhô mái ngói. Tôi lại ra đi lần nữa. Chút nhơ nhớ, bâng khuâng về Hà nội, về mẹ. Giọng cô chiêu đãi viên Nga nhắc người ngồi cạnh đeo dây an toàn nghe quen như mới hôm qua. Nhưng hình như vẫn có gì là lạ. Có lẽ, lạ vì không ngơ ngác như khi xưa sang học. Con đường phía trước sẽ không trải thảm, sẽ không ít khó khăn, nhưng tôi biết, ở đó tôi có thể sống và làm việc mình mong muốn. Cảm giác tự do ngọt ngào.
Hà nội mờ dần qua làn mây mỏng. Quê hương ơi, ta sẽ về như tìm bóng cây giữa con đường chang nắng. Sẽ về để thêm động lực ra đi. Về để hiểu ta Người Việt Nam và Quê hương ngàn đời vẫn một!
*talon: phiếu mua hàng theo tiêu chuẩn
Với đàn ông, điều gì là quyến rũ?
Hầu hết đàn ông đều đặt tình dục trên tình yêu?
Đàn ông thích tình dục hay tình yêu? Họ bị hút hồn bởi người phụ nữ có những đường cong gợi cảm? Họ thích ngắm các cô gái trong những chiếc quần jean bó sát hay trong những bộ váy xinh xắn dễ thương hơn?
Xung quanh vấn đề muôn thủa: điều gì có sức hấp dẫn thực thụ đối với phái mạnh, chị em vẫn còn rẩ nhiều băn khoăn:
1. Đàn ông thích phụ nữ dùng nước hoa có mùi gợi dục?
2. Đàn ông thích phụ nữ "tấn công" trước ngay lần đầu tiên gặp gỡ?
3. Khi người phụ nữ đòi được trả tiền cho bữa ăn của hai người trong buổi đi chơi lần đầu, họ sẽ khiến đàn ông chán ngấy?
4. Người phụ nữ lần đầu được mời đi ăn lại ngỏ ý mời chàng về nhà dùng bữa ăn do chính tay mình làm, điều ấy khiến đàn ông vui sướng, thích thú hơn?
5. Phụ nữ có việc làm đặc biệt sẽ lôi cuốn đàn ông hơn?
6. Hầu hết đàn ông đều đặt tình dục trên tình yêu?
7. Ngoại hình của phụ nữ quyến rũ đàn ông hơn khuôn mặt và cá tính?
8. Đàn ông thích phụ nữ mặc quần jean bó sát người hơn áo đầm?
9. Đàn ông thích phụ nữ dùng tiếng lóng... thanh mà tục?
Sự thật thì, chỉ có câu 3, 5, 7 là đúng, còn lại đều sai. Điều này được giải thích như sau:
1. Đàn ông thích mùi cơ thể tự nhiên của phụ nữ hơn là mùi nước hoa. Đó mới chính là thứ quyến rũ họ nhất. Sau đó mới đến mùi nước hoa nhẹ, thoang thoảng. Sau cùng là mùi nước hoa mạnh, gợi tình.
2. Đàn ông rất sợ mỗi khi phụ nữ tấn công. Điều đó làm họ không được thoải mái và phá vỡ quan niệm về "phái mạnh" của họ.
3. Đàn ông bị quyến rũ bởi mẫu người phụ nữ không chấp nhận lý "đàn ông là người phải trả tiền" này.
4. Đàn ông rất sợ được mời tới nhà nàng dùng cơm thân mật quá sớm. Họ sợ bị ràng buộc vào mối quan hệ thân thiết mà họ chưa chuẩn bị kịp.
5. Phụ nữ có nghề nghiệp lạ, thú vị sẽ gây tò mò cho nam giới.
6. Khi được hỏi chọn tình dục hay tình yêu, thì lúc nào số đông đàn ông cũng trả lời "tình yêu" hơn là "tình dục".
7. Phụ nữ có thân hình yểu điệu, thon thả là hấp dẫn nhất, theo ý kiến của đa số cánh mày râu.
8. Đàn ông thích phụ nữ mặc áo đầm vì trông họ nữ tính và quyến rũ hơn.
9. Đàn ông thấy... ghê tởm khi nghe phụ nữ nói tục tĩu, cho dù những lời lẽ ấy có... thanh đến mấy!
Hầu hết đàn ông đều đặt tình dục trên tình yêu?
Đàn ông thích tình dục hay tình yêu? Họ bị hút hồn bởi người phụ nữ có những đường cong gợi cảm? Họ thích ngắm các cô gái trong những chiếc quần jean bó sát hay trong những bộ váy xinh xắn dễ thương hơn?
Xung quanh vấn đề muôn thủa: điều gì có sức hấp dẫn thực thụ đối với phái mạnh, chị em vẫn còn rẩ nhiều băn khoăn:
1. Đàn ông thích phụ nữ dùng nước hoa có mùi gợi dục?
2. Đàn ông thích phụ nữ "tấn công" trước ngay lần đầu tiên gặp gỡ?
3. Khi người phụ nữ đòi được trả tiền cho bữa ăn của hai người trong buổi đi chơi lần đầu, họ sẽ khiến đàn ông chán ngấy?
4. Người phụ nữ lần đầu được mời đi ăn lại ngỏ ý mời chàng về nhà dùng bữa ăn do chính tay mình làm, điều ấy khiến đàn ông vui sướng, thích thú hơn?
5. Phụ nữ có việc làm đặc biệt sẽ lôi cuốn đàn ông hơn?
6. Hầu hết đàn ông đều đặt tình dục trên tình yêu?
7. Ngoại hình của phụ nữ quyến rũ đàn ông hơn khuôn mặt và cá tính?
8. Đàn ông thích phụ nữ mặc quần jean bó sát người hơn áo đầm?
9. Đàn ông thích phụ nữ dùng tiếng lóng... thanh mà tục?
Sự thật thì, chỉ có câu 3, 5, 7 là đúng, còn lại đều sai. Điều này được giải thích như sau:
1. Đàn ông thích mùi cơ thể tự nhiên của phụ nữ hơn là mùi nước hoa. Đó mới chính là thứ quyến rũ họ nhất. Sau đó mới đến mùi nước hoa nhẹ, thoang thoảng. Sau cùng là mùi nước hoa mạnh, gợi tình.
2. Đàn ông rất sợ mỗi khi phụ nữ tấn công. Điều đó làm họ không được thoải mái và phá vỡ quan niệm về "phái mạnh" của họ.
3. Đàn ông bị quyến rũ bởi mẫu người phụ nữ không chấp nhận lý "đàn ông là người phải trả tiền" này.
4. Đàn ông rất sợ được mời tới nhà nàng dùng cơm thân mật quá sớm. Họ sợ bị ràng buộc vào mối quan hệ thân thiết mà họ chưa chuẩn bị kịp.
5. Phụ nữ có nghề nghiệp lạ, thú vị sẽ gây tò mò cho nam giới.
6. Khi được hỏi chọn tình dục hay tình yêu, thì lúc nào số đông đàn ông cũng trả lời "tình yêu" hơn là "tình dục".
7. Phụ nữ có thân hình yểu điệu, thon thả là hấp dẫn nhất, theo ý kiến của đa số cánh mày râu.
8. Đàn ông thích phụ nữ mặc áo đầm vì trông họ nữ tính và quyến rũ hơn.
9. Đàn ông thấy... ghê tởm khi nghe phụ nữ nói tục tĩu, cho dù những lời lẽ ấy có... thanh đến mấy!
Anh Lynh Cao ơi!lynhcao wrote:Với đàn ông, điều gì là quyến rũ?
Sự thật thì, chỉ có câu 3, 5, 7 là đúng, còn lại đều sai. Điều này được giải thích như sau:
5. Phụ nữ có nghề nghiệp lạ, thú vị sẽ gây tò mò cho nam giới.
9. Đàn ông thấy... ghê tởm khi nghe phụ nữ nói tục tĩu, cho dù những lời lẽ ấy có... thanh đến mấy![/align]
5. Nghề lạ là nghề gì theo các anh nghĩ ?
Mấy bà mà biết thì sẽ gáng chạy theo học bỗ túc . Cho cục hút nam châm mạnh thim chút híu đó ha
Last edited by KHương on Sat Dec 10, 2005 6:02 am, edited 1 time in total.
ĐỂ TRỞ THÀNH MỘT NGƯỜI TÌNH NÓNG BỎNG
Tim Trinh
Hãy đánh thức các giác quan của bạn! Hãy quên đi những ngại ngùng, e thẹn! Hãy tự tin dấn bước vào những cuộc thám hiểm vườn địa đàng tình yêu… chỉ cần một chút tinh nghịch, một chút lãng mạn, bạn không những sẽ tìm được những xúc cảm yêu đương mãnh liệt nhất, mà còn đem lại điều tuyệt diệu ấy đến cho người tình của bạn, để cùng nhau bạn sẽ giữ được mãi ngọn lửa tình yêu nồng nàn, cháy bỏng!
Người đàn ông của bạn sẽ vẫn không hết đam mê, vẫn mãi khao khát không thôi nếu bạn biết cách biến mình thành một người tình nóng bỏng, mang trong mình trái tim của Nữ thần ái tình… Những chia sẻ dưới đây có thể bạn chưa biết vì không đê ý, có thể bạn đã biết nhưng chưa thực hành qua, vậy thì hãy thử xem sao, bạn sẽ chẳng có gì để mất. Trong tình yêu – ái ân không chỉ đơn giản là nhu cầu, mà là một trò chơi vô cùng lãng mạn, nếu bạn không nhiệt tình trong cuộc chơi, bạn sẽ thấy đó chỉ là một nghĩa vụ. Nếu bạn có một chút đam mê: chắc chắn bạn sẽ tìm thấy ở đó những hoan lạc bất tận của cuộc đời - điều kỳ diệu nhất mà thượng đế hào hiệp tặng cho loài người, từ thuở chỉ riêng có Adam và Eva…
“Một buổi tối khi tôi trong phòng tắm, bạn trai của tôi bước vào để rửa mặt”, bạn M. nhớ lại – “Tôi không để ý lắm vì đang bận gội tóc. Nhưng rồi tôi phát hiện ra rằng anh ấy cứ đứng đấy, đắm đuối nhìn tôi không rời. Khi tôi bước ra khỏi buồng tắm naked với chỉ chiếc khăn nhỏ choàng vai, anh ấy đã ôm ghì lấy tôi, người ‘nóng hừng hực’ từ lúc nào. Anh cho tôi biết, nhìn thấy tôi khỏa thân sau cửa kiếng mờ, hai tay thoa từng cụm xà phòng lên bộ ngực trần, kỳ cọ những đường cong hấp dẫn đã khiến anh ấy không cưỡng được nữa, khao khát trỗi dậy…”.
Thực tế sex là sự vuốt ve, va chạm. Thế nhưng, chúng ta đã vô tình không để ý tới vai trò quan trọng của những giác quan khác. Nếu bạn biết dùng hình ảnh, mùi vị, âm thanh… vào những lúc thích hợp, không những sẽ nâng cao cảm giác thích thú của riêng bạn, mà còn có sức cảm dỗ người tình một cách kỳ diệu.
Bạn đã sẵn sàng biến bạn trai của mình thành một ‘nô lệ tình ái’? những bí mật dưới đây sẽ giúp bạn trở thành kẻ chinh phục ‘bất khả chiến bại’.
Ánh mắt đam mê
Theo tiến sĩ Sandra Scantling (Extraordinary Sex Now, Doubleday, 1998): “chỉ cần được nhìn hình dáng vệ nữ của bạn cũng đủ mang lại cho anh ta những khát khao tột cùng, những ám ảnh nóng bỏng. Ánh nhìn đó sẽ có thể ‘thiêu đốt’ bạn”.
Hãy thử quyến rũ người tình ấy bằng nghệ thuật cởi nịt ngực (bra- takeoff) ‘chết người’ sau đây: ban đầu, hướng ánh nhìn của anh ta về phía bạn, rồi nhẹ nhàng vòng tay ra sau gỡ móc cài, để “đôi gò bồng đảo” (half-naked), khêu gợi trí tưởng tượng của anh ta. Khi gỡ xong móc cài, bạn hãy nhắm mắt lại, khẽ nhún người theo điệu nhạc và từ từ đánh rơi chiếc bra trên tay. Chắc chắn khi đó người bạn tình của mình sẽ ngập tràn cảm giác rạo rực, thôi thúc. Bạn có thể thay đổi trò chơi, bằng cách làm tương tự với quần lót (undies) – bảo đảm anh ta sẽ ‘chết cứng’ người cho mà xem.
Mùi vị quyến rũ
“Mùi vị có thể là một cảm giác tình dục quan trọng nhất”, Chuyên gia Alan Hirsch của Hội nghiên cứu và chữa trị khứu giác và vị giác (Smell and Taste Treatment and Research Foundation) ở Chicago giải thích, “có một tuyến nối trực tiếp các dây thần kinh khứu giác ở mũi và trung tâm giác quan ở não bộ”. Chỉ cần chút mùi sexy thoảng qua cũng gợi những ‘thao thức’ không thôi ở đàn ông.
Bạn có biết những mùi nào quyến rũ khứu giác nam giới? Theo tiến sĩ Hirsch, đó là mùi quế (cinnamon), mùi oải hương (lavender), lan nhiệt đới (vanilla), mùi bánh nướng (doughnuts), và bánh bí đỏ (pumpkin pie)… Hãy ướp hương cho căn phòng của bạn bằng các loại nến có mùi nồng đượm, hoặc dùng các loại nước hoa mà người bạn tình của mình đặc biệt yêu thích.
Còn riêng bạn thì sao, chắc chắn bạn cũng có cảm giác muốn khám phá ‘hương vị’ ở chàng, hãy nói cho chàng biết là bạn thích mùi mồ hôi tự nhiên của chàng, bảo chàng thỉnh thoảng đừng dùng nước hoa, mùi tự nhiên ở đàn ông cũng quyến rũ không kém, nó giúp khởi màn cho những xúc cảm dục tính ở bạn đấy.
Khúc nhạc gợi tình
Âm nhạc có ảnh hưởng đến những hứng thú tình dục của con người, một điệu nhạc đúng lúc, đúng nơi có thể thức tỉnh những cảm giác yêu thương tận đáy lòng, đưa bạn vào thế giới ái tình đắm say, lãng mạn. “Những bản tình ca nhẹ nhàng, điệu nhạc Latin cuồng nhiệt… có thể gây ra những rung động ở phần dưới cơ thể bạn”, Don G. Campbell, tác giả của The Mozart Effect (Avon Books, 1997) giải thích, “những rung cảm này khuấy động cảm giác, hướng bạn đến những liên tưởng ái ân”.
Nên đưa âm nhạc dìu dặt vào những ‘giấc mơ tình ái’ trong thế giới của riêng bạn, Linda Rodgers, của Audio Prescriptives Foundation, cho biết bất cứ loại nhạc nào có âm điệu nhanh hơn nhịp tim của con người cũng có tác dụng tuyệt vời làm tăng thêm hứng thú của bạn. Nếu bạn muốn không ngừng ‘tăng tốc’ trong khi chăn gối hãy dùng nhạc sôi động, nhịp điệu thay đổi liên tục để giữ bạn ở đỉnh cao của ham muốn. Còn nếu bạn muốn ôm ấp người tình với những ve vuốt nhẹ nhàng, những ‘va chạm’ ngọt ngào… hãy chọn nhạc những địa nhạc hòa tấu du dương, dịu nhẹ.
Dấn thân vào sự chinh phục
Đàn ông và phụ nữ có những cử chỉ âu yếm, vuốt ve bạn tình của mình không giống nhau. Theo bác sĩ Andrew Stanway, tác giả cuốn A Couple's Guide to Loving (Caroll & Graf, 1999): “Thông thường phụ nữ thấy hứng thú với những vuốt ve nhẹ nhàng, cùng với những nụ hôn và sự mơn trớn ở phần dưới, trong khi đàn ông thích cảm giác mạnh mẽ hơn, những vuốt ve mạnh và nhanh”.
Bạn có muốn giữ người tình của mình ở trạng thái rạo rực thèm khát lâu hơn trước khi thực sự bắt đầu cuộc ‘mây mưa’? hãy dùng kỹ thuật massage của chính bạn: nhấn và xoa mạnh bộ ngực trần của bạn lên phần ngực bạn tình, không ngừng cọ xát chúng từ trên xuống, đùa giỡn với ‘vùng cấm’ của bạn tình bằng đôi ngực căng tròn của mình không những sẽ mang lại cảm xúc tuyệt vời cho anh ta mà còn cho cả chính bạn, Bác sĩ Stanway nói thêm, “chỉ điều đó thôi cũng sắp đủ để đưa người tình của bạn vào vườn địa đàng rồi đấy. Đàn ông thích sự va chạm mạnh mẽ như thế hơn là những mơn trớn hời hợt”.
Kích thích ham muốn bằng vị giác
Chúng ta điều biết thức ăn và sex có mối quan hệ tự nhiên với nhau, theo tiến sĩ Hirsch “những loại thức ăn cay, nhiều gia vị (hot, spicy) như Mexico, Thái, Tàu… giúp cơ thể sản xuất những hóa chất làm tăng hưng phấn trong chuyện chăn gối, đưa hai người vào những đam mê dữ dội hơn”.
Hương vị tự nhiên cũng mang lại không khí lãng mạn hơn cho căn phòng ngủ của bạn, một chút tinh nghịch trên giường sẽ cho bạn và người tình những giây phút đáng nhớ. Dùng tấm vải mỏng bịt mắt người tình, nhỏ vài giọt chocolate hay mật ong trên cơ thể khi bạn đang khỏa thân trên giường, rồi yêu cầu người bạn tình dùng lưỡi để khám phá… Tương tự, đến lượt bạn hãy làm như vậy. Những trò chơi nhỏ này sẽ giúp hai người tìm được những cảm giác thật mới lạ.
--- Tim Trinh ---
Tim Trinh
Hãy đánh thức các giác quan của bạn! Hãy quên đi những ngại ngùng, e thẹn! Hãy tự tin dấn bước vào những cuộc thám hiểm vườn địa đàng tình yêu… chỉ cần một chút tinh nghịch, một chút lãng mạn, bạn không những sẽ tìm được những xúc cảm yêu đương mãnh liệt nhất, mà còn đem lại điều tuyệt diệu ấy đến cho người tình của bạn, để cùng nhau bạn sẽ giữ được mãi ngọn lửa tình yêu nồng nàn, cháy bỏng!
Người đàn ông của bạn sẽ vẫn không hết đam mê, vẫn mãi khao khát không thôi nếu bạn biết cách biến mình thành một người tình nóng bỏng, mang trong mình trái tim của Nữ thần ái tình… Những chia sẻ dưới đây có thể bạn chưa biết vì không đê ý, có thể bạn đã biết nhưng chưa thực hành qua, vậy thì hãy thử xem sao, bạn sẽ chẳng có gì để mất. Trong tình yêu – ái ân không chỉ đơn giản là nhu cầu, mà là một trò chơi vô cùng lãng mạn, nếu bạn không nhiệt tình trong cuộc chơi, bạn sẽ thấy đó chỉ là một nghĩa vụ. Nếu bạn có một chút đam mê: chắc chắn bạn sẽ tìm thấy ở đó những hoan lạc bất tận của cuộc đời - điều kỳ diệu nhất mà thượng đế hào hiệp tặng cho loài người, từ thuở chỉ riêng có Adam và Eva…
“Một buổi tối khi tôi trong phòng tắm, bạn trai của tôi bước vào để rửa mặt”, bạn M. nhớ lại – “Tôi không để ý lắm vì đang bận gội tóc. Nhưng rồi tôi phát hiện ra rằng anh ấy cứ đứng đấy, đắm đuối nhìn tôi không rời. Khi tôi bước ra khỏi buồng tắm naked với chỉ chiếc khăn nhỏ choàng vai, anh ấy đã ôm ghì lấy tôi, người ‘nóng hừng hực’ từ lúc nào. Anh cho tôi biết, nhìn thấy tôi khỏa thân sau cửa kiếng mờ, hai tay thoa từng cụm xà phòng lên bộ ngực trần, kỳ cọ những đường cong hấp dẫn đã khiến anh ấy không cưỡng được nữa, khao khát trỗi dậy…”.
Thực tế sex là sự vuốt ve, va chạm. Thế nhưng, chúng ta đã vô tình không để ý tới vai trò quan trọng của những giác quan khác. Nếu bạn biết dùng hình ảnh, mùi vị, âm thanh… vào những lúc thích hợp, không những sẽ nâng cao cảm giác thích thú của riêng bạn, mà còn có sức cảm dỗ người tình một cách kỳ diệu.
Bạn đã sẵn sàng biến bạn trai của mình thành một ‘nô lệ tình ái’? những bí mật dưới đây sẽ giúp bạn trở thành kẻ chinh phục ‘bất khả chiến bại’.
Ánh mắt đam mê
Theo tiến sĩ Sandra Scantling (Extraordinary Sex Now, Doubleday, 1998): “chỉ cần được nhìn hình dáng vệ nữ của bạn cũng đủ mang lại cho anh ta những khát khao tột cùng, những ám ảnh nóng bỏng. Ánh nhìn đó sẽ có thể ‘thiêu đốt’ bạn”.
Hãy thử quyến rũ người tình ấy bằng nghệ thuật cởi nịt ngực (bra- takeoff) ‘chết người’ sau đây: ban đầu, hướng ánh nhìn của anh ta về phía bạn, rồi nhẹ nhàng vòng tay ra sau gỡ móc cài, để “đôi gò bồng đảo” (half-naked), khêu gợi trí tưởng tượng của anh ta. Khi gỡ xong móc cài, bạn hãy nhắm mắt lại, khẽ nhún người theo điệu nhạc và từ từ đánh rơi chiếc bra trên tay. Chắc chắn khi đó người bạn tình của mình sẽ ngập tràn cảm giác rạo rực, thôi thúc. Bạn có thể thay đổi trò chơi, bằng cách làm tương tự với quần lót (undies) – bảo đảm anh ta sẽ ‘chết cứng’ người cho mà xem.
Mùi vị quyến rũ
“Mùi vị có thể là một cảm giác tình dục quan trọng nhất”, Chuyên gia Alan Hirsch của Hội nghiên cứu và chữa trị khứu giác và vị giác (Smell and Taste Treatment and Research Foundation) ở Chicago giải thích, “có một tuyến nối trực tiếp các dây thần kinh khứu giác ở mũi và trung tâm giác quan ở não bộ”. Chỉ cần chút mùi sexy thoảng qua cũng gợi những ‘thao thức’ không thôi ở đàn ông.
Bạn có biết những mùi nào quyến rũ khứu giác nam giới? Theo tiến sĩ Hirsch, đó là mùi quế (cinnamon), mùi oải hương (lavender), lan nhiệt đới (vanilla), mùi bánh nướng (doughnuts), và bánh bí đỏ (pumpkin pie)… Hãy ướp hương cho căn phòng của bạn bằng các loại nến có mùi nồng đượm, hoặc dùng các loại nước hoa mà người bạn tình của mình đặc biệt yêu thích.
Còn riêng bạn thì sao, chắc chắn bạn cũng có cảm giác muốn khám phá ‘hương vị’ ở chàng, hãy nói cho chàng biết là bạn thích mùi mồ hôi tự nhiên của chàng, bảo chàng thỉnh thoảng đừng dùng nước hoa, mùi tự nhiên ở đàn ông cũng quyến rũ không kém, nó giúp khởi màn cho những xúc cảm dục tính ở bạn đấy.
Khúc nhạc gợi tình
Âm nhạc có ảnh hưởng đến những hứng thú tình dục của con người, một điệu nhạc đúng lúc, đúng nơi có thể thức tỉnh những cảm giác yêu thương tận đáy lòng, đưa bạn vào thế giới ái tình đắm say, lãng mạn. “Những bản tình ca nhẹ nhàng, điệu nhạc Latin cuồng nhiệt… có thể gây ra những rung động ở phần dưới cơ thể bạn”, Don G. Campbell, tác giả của The Mozart Effect (Avon Books, 1997) giải thích, “những rung cảm này khuấy động cảm giác, hướng bạn đến những liên tưởng ái ân”.
Nên đưa âm nhạc dìu dặt vào những ‘giấc mơ tình ái’ trong thế giới của riêng bạn, Linda Rodgers, của Audio Prescriptives Foundation, cho biết bất cứ loại nhạc nào có âm điệu nhanh hơn nhịp tim của con người cũng có tác dụng tuyệt vời làm tăng thêm hứng thú của bạn. Nếu bạn muốn không ngừng ‘tăng tốc’ trong khi chăn gối hãy dùng nhạc sôi động, nhịp điệu thay đổi liên tục để giữ bạn ở đỉnh cao của ham muốn. Còn nếu bạn muốn ôm ấp người tình với những ve vuốt nhẹ nhàng, những ‘va chạm’ ngọt ngào… hãy chọn nhạc những địa nhạc hòa tấu du dương, dịu nhẹ.
Dấn thân vào sự chinh phục
Đàn ông và phụ nữ có những cử chỉ âu yếm, vuốt ve bạn tình của mình không giống nhau. Theo bác sĩ Andrew Stanway, tác giả cuốn A Couple's Guide to Loving (Caroll & Graf, 1999): “Thông thường phụ nữ thấy hứng thú với những vuốt ve nhẹ nhàng, cùng với những nụ hôn và sự mơn trớn ở phần dưới, trong khi đàn ông thích cảm giác mạnh mẽ hơn, những vuốt ve mạnh và nhanh”.
Bạn có muốn giữ người tình của mình ở trạng thái rạo rực thèm khát lâu hơn trước khi thực sự bắt đầu cuộc ‘mây mưa’? hãy dùng kỹ thuật massage của chính bạn: nhấn và xoa mạnh bộ ngực trần của bạn lên phần ngực bạn tình, không ngừng cọ xát chúng từ trên xuống, đùa giỡn với ‘vùng cấm’ của bạn tình bằng đôi ngực căng tròn của mình không những sẽ mang lại cảm xúc tuyệt vời cho anh ta mà còn cho cả chính bạn, Bác sĩ Stanway nói thêm, “chỉ điều đó thôi cũng sắp đủ để đưa người tình của bạn vào vườn địa đàng rồi đấy. Đàn ông thích sự va chạm mạnh mẽ như thế hơn là những mơn trớn hời hợt”.
Kích thích ham muốn bằng vị giác
Chúng ta điều biết thức ăn và sex có mối quan hệ tự nhiên với nhau, theo tiến sĩ Hirsch “những loại thức ăn cay, nhiều gia vị (hot, spicy) như Mexico, Thái, Tàu… giúp cơ thể sản xuất những hóa chất làm tăng hưng phấn trong chuyện chăn gối, đưa hai người vào những đam mê dữ dội hơn”.
Hương vị tự nhiên cũng mang lại không khí lãng mạn hơn cho căn phòng ngủ của bạn, một chút tinh nghịch trên giường sẽ cho bạn và người tình những giây phút đáng nhớ. Dùng tấm vải mỏng bịt mắt người tình, nhỏ vài giọt chocolate hay mật ong trên cơ thể khi bạn đang khỏa thân trên giường, rồi yêu cầu người bạn tình dùng lưỡi để khám phá… Tương tự, đến lượt bạn hãy làm như vậy. Những trò chơi nhỏ này sẽ giúp hai người tìm được những cảm giác thật mới lạ.
--- Tim Trinh ---
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us
