Tạp Ghi , Chuyện Phiếm , Chuyện Vui Hàng Ngày

[nguyenthanh]

Cái bắt tay

Bùi Bảo Trúc Tính tới nay, tôi đã sống hơn nửa thế kỷ ở ngoài Việt Nam. Hết Tân Tây Lan, Anh, Canada rồi Mỹ. Nên muốn gọi tôi là (người) gì thì cũng được. Thời gian sống ở Việt Nam tính ra cũng không được bao nhiêu nhưng ở nhiều khía cạnh, tôi vẫn là một anh nhà quê. Tôi vẫn không tên Tây, tên Mỹ, mà vẫn giữ cái tên ông bà cụ đặt cho, giữ hoài đến tận ngày hôm nay, cái tên lúc thì nghe như tiếng gọi gà (chuck chuck), lúc thì nghe như một kiểu xe... vận tải (truck). Ấy là chỉ vì tôi sợ mai mốt xuống dưới ấy (?) hai ông bà đi kiếm trong cái danh sách mới nhập cư (?) cứ tìm (bằng cái tên cũ) hoài không ra thì tội cho hai người.

Còn một chuyện rất nhà quê khác của tôi là tôi vẫn chưa cảm thấy thoải mái với những cái bắt tay của phụ nữ dành cho tôi. Với mấy cô đầm thì... sao cũng được. Thực ra thì phải nói là càng... bắt tay, càng vui. Có ôm một cái... cho biết thật giả (?) lại càng vui hơn. Ôm rồi hôn hai hai... ba cái trên má lại càng tốt. Nhưng với các phụ nữ Việt Nam thì khác. Tôi vẫn đối xử với các nàng như nữ hoàng Anh và theo đúng nghi lễ (protocol) của hoàng gia, nghĩa là nữ hoàng đưa tay ra trước, thì thường dân (như tôi) mới bắt lấy tay của (các) nàng. Rồi để cho (các) nàng lắc như ... bò lúc lắc, khi nào chán thì buông ra cũng được.

Đối với tôi, chuyện bắt tay chẳng có gì quan trọng. Bắt cũng được, không cũng chẳng sao. Tôi không biết là đối với một số người, chuyện bắt tay lạ có thể quan trọng đến thế.

Hồi xưa, thời của ông già Khổng tử, con trai con gái bắt đầu từ một tuổi nào đó, mọi tiếp xúc phải hạn chế ở mức tối thiểu. Cần đưa cho nhau cài gì cũng phải tránh không đụng chạm vào tay của nhau. Phải đặt vật đó xuống bàn để cho người kia cầm lên. Nam nữ thụ thụ bất thân là như thế. Thời ấy thì nhất định không có trò bắt tay.

Trong truyện Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu thì Vân Tiên vừa thấy Nguyệt Nga định bước xuống kiệu để cám ơn chàng vì nhờ chàng ra tay nghĩa hiệp cứu thoát nàng khỏi tay bọn cướp thì chàng liền tung ra hai câu đúng theo tinh thần cụ Khổng:

Khoan khoan ngồi đó chớ ra

Nàng là phận gái, ta là phận trai...

Thế thì có chán không cơ chứ ! Tôi tin là thời Nguyễn Đình Chiểu vẫn còn nhiều người hành xử như anh chàng cù lần Lục Vân Tiên chứ không phải là không.

Nhưng thực ra, thì ngay trong thế giới ngày nay, nói đúng ra là mới cách đây vài ba ngày, đầu Tháng Tư năm 2016, ở Thụy Sĩ đã xẩy ra một chuyện không khác gì chuyện Vân Tiên với Nguyệt Nga hay câu dậy dỗ (nam nữ thụ thụ bất thân) của cụ Khổng.

Ở thị trấn Therwil, có hai thiếu niên thuộc một gia đình Syria được cho tuyên thệ để trở thành công dân Thụy Sĩ sau khi đã cùng gia đình sống tại Thụy Sĩ từ năm 2001 đến nay. Người cha trong gia đình là một giáo sĩ Hồi Giáo được chính phủ Thụy Sĩ cho tị nạn năm 2001. Hai thiếu niên này, tuổi 14 và 15, tức là đã được sinh ra và lớn lên tại Thụy Sĩ, đi học trường Thụy Sĩ. Chuyện nhập tịch Thụy Sĩ chỉ là vấn đề thủ tục, hình thức, để có cuốn sổ thông hành của một quốc gia văn minh được nể vì ở mọi nơi trên thế giới. Thụy Sĩ đối xử với gia đình này hết sức tốt đẹp. Đất nước này đã mở rộng vòng tay ra đón lấy gia đình Syrie này trong lúc họ gặp phải những cảnh quẫn bách nhất. Trong ngày tuyên thệ nhập tịch của hai thiếu niên này, các thầy giáo, cô giáo của cả hai thiếu niên cũng đến dự.

Khi cả hai được gọi lên tuyên thệ, các cô giáo và thầy giáo muốn bắt tay hai cậu để chúc mừng họ trở thành công dân mới nhất của Thụy Sĩ thì cả hai từ chối những cái bắt tay thân hữu đó. Cả hai nói rằng việc bắt tay những phụ nữ không có liên hệ gia đình hay họ tộc đều bị tôn giáo (Hồi giáo) của họ nghiêm cấm.

Ngay sau khi hai thiếu niên này nói rõ lý do họ không bắt tay các cô giáo của họ tại buổi lễ tuyên thệ, giới chức chính phủ có trách nhiệm tổ chức buổi lễ đã ngưng ngay lễ tuyên thệ. Cả hai không được cho nhập tịch để trở thành công dân Thụy Sĩ.

Chuyện này sau đó đã được đưa lên báo. Bộ Trưởng Tư Pháp Thụy Sĩ Simonetta Sommaruga lập tức tuyên bố bà đồng ý với quyết định ngưng lễ tuyên thệ cho hai thiếu niên này. Bà nói rằng bắt tay là một truyền thống, là nét văn minh, văn hóa của Thụy Sĩ. Từ chối cái bắt tay là từ chối hội nhập vào, và chấp nhận hòa mình vào đời sống của đất nước đã đón nhận họ, cho họ cơ hội để có một đời sống tốt đẹp hơn.

Tử tế không muốn. Muốn những chuyên khốn nạn thì có ngay lập tức. Được cho sống ở một xứ sở bình yên, văn minh, hạnh phúc nhất thế giới thì đạp đi chỉ vì sự ngu muội, cuồng tín trung cổ mọi rợ thì được ngay.

Nhưng vài năm nữa, nếu nổi điên muốn vác xác đi theo bọn chó dại làm khủng bố thì làm sao có cái passport Thụy Sĩ mà mua vé máy bay?

Muốn sống đời khốn nạn thì dễ quá, không có “bông rua” là được ngay.

[doluoi]

CS Họp Báo: Formosa Vô Tội, Cấm Hỏi Tổn Hại Đất Nước;
2 Cầu Thủ Đội Tuyển Bóng Đá VN Ngộ Độc Vì Ăn Cá Biển Đà Nẵng
HANOI -- Sau khi một thợ lặn bơi gần biển Vũng Áng của Formosa chết, lại có thêm 9 công nhân Formosa phải đi khám bệnh.

Bản tin báo Pháp Luật ghi rằng vào ngày 27-4, một nguồn tin cho biết trong hai ngày qua có chín người của Công ty CP Xây dựng và Cung ứng lao động quốc tế Nibelc (một nhà thầu của Formosa) có chi nhánh tại tỉnh Quảng Bình đã đến khám bệnh tại BV Trung ương Huế.

Những người này chỉ đến khám sức khỏe thông thường, sau khi có kết quả thì tất cả đã về quê chứ không có ai nhập viện. "Trong số đó có một người yêu cầu bệnh viện xét nghiệm chỉ số đồng và chì ở trong máu" - nguồn tin cho biết.

Trong khi đó, báo Công An cho biết nước biển Vũng Áng độc tới mức cá vào là chết.

Báo CA viết:

"Cá chết chỉ trong 2 phút ngâm mình vào nước biển Formosa...

Trong bản tin mới đây được phát trên VTC1, một cuộc thử nghiệm thực tế để xem xét mức độ nhiễm độc của nước biển Vũng Áng được tiến hành. Kết quả thu được, khiến nhiều người phải nghi ngại khi mà cá chết chỉ sau 2 phút "ngâm mình" vào "nước biển Formosa".

Một thử nghiệm nhỏ cũng được đưa ra bằng cách thả 2 con cá vào chậu "nước biển Formosa". Khoảng hơn 1 phút thì cá lả đi, bơi chậm dần. Đúng 2 phút, cả 2 con cá đều ngửa bụng và chết hẳn.

Dù clip thử nghiệm của VTC1 chỉ mang tính khách quan, chưa phải là kết luận có căn cứ khoa học nhưng rõ ràng nó rất đáng quan tâm, nhất là khi vấn đề cá chết đang được dư luận đổ dồn nghi vấn về việc xả thải độc hại chưa qua xử lý từ Khu công nghiệp Formosa."

Một bản tin của Dân Làm Báo ghi nhận Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân nổi nóng với phóng viên, và hăm dọa báo chí rằng có một sô câu hỏi "làm tổn hại đất nước."

Bản tin DLB viết:

"...trong cuộc phỏng vấn được phát hình trực tiếp trên facebook báo Thanh Niên, vị thứ trưởng này bèn tỏ thái độ tức giận, rồi bỏ đi khi một nữ phóng viên chất vấn về việc kim loại nặng Crom trong nước biển Lăng Cô cao gấp 9 lần mức cho phép.

Theo ông Nhân, câu hỏi này đã "gây tổn hại cho đất nước", đồng thời yêu cầu các phóng viên phải tắt máy.

...Dưới đây là nội dung đối đáp trong video trước khi ông thứ trưởng "tháo chạy":

- Phóng viên: Thưa ông, trong kiểm nghiệm gần đây nhất của sở tài nguyên môi trường Thừa Thiên Huế, chỗ có hàng loạt bè cá bị chết, họ có nói là trong nước kiểm nghiệm có cả kim loại nặng như là crom…

Và vấn đề là trong khoảng thời gian tới, ở đây, ý chúng tôi muốn là mình cho một khoảng thời gian ngắn, vì mùa du lịch sắp tới rồi, và cá thì…

- Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân: Tắt máy nha. Xin lỗi.

- Phóng viên: Không không, em chỉ hỏi là mình có thể đưa ra một cái mốc thời gian…

- Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân: Không, không, để cho anh nói hết. Nói riêng với em, đừng hỏi câu đó, hỏi câu đó tổn hại cho đất nước của mình. Nhá.

- Phóng viên: Mình không đưa ra được mốc thời gian gần nhất…

- Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân: Em hỏi câu đó là tổn hại cho đất nước. Ra khỏi máy anh nói chuyện với em."(ngưng trích)

Trong khi đó, bản tin RFA viết:

"Việt Nam công bố kết quả điều tra nguyên nhân cá chết hàng loạt...

Chưa có bằng chứng kết luận về sự liên hệ giữa Formosa và các nhà máy hoạt động ở Vũng Áng đối với hiện tượng cá chết hàng loạt gần đây tại các tỉnh miền Trung Việt Nam. Đó là kết luận được đưa ra tại buổi họp báo do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức vào 8 giờ tối giờ địa phương ngày 27 tháng 4.

Thứ trường Bộ tài nguyên môi trường, ông Võ Tuấn Nhân cho biết sau các khảo sát và điều tra của các cơ quan chức năng Việt Nam và các nhà khoa học, hai yếu tố chính được xác định có liên quan đến vụ cá chết hàng loạt bao gồm độc tố hóa học do con người thải ra từ đất liền và thủy triều đỏ tức tảo nở hoa.

Ông Nhân cho biết vụ ô nhiễm tại vùng biển các tỉnh miền trung là một vấn đề phúc tạp xảy ra nhiều nơi trên thế giới đòi hỏ mất nhiều thời gian để tìm hiểu nguyên nhân chính xác. Ông cũng cho biết sắp tới Việt Nam có thể sẽ huy động sự giúp đỡ của các nhà khoa học nước ngoài để tìm hiểu nguyên nhân cụ thể."

Mặt khác, bản tin VOA viết:

"...Tin tức hôm nay (27/4) cũng cho biết hai tuyển thủ của Việt Nam là Công Vinh và Văn Hoàn vừa cho biết đã bị ngộ độc cá biển ở Đà Nẵng, với các triệu chứng nôn ói, choáng váng…sau bữa ăn của đội bóng, khiến thực đơn của đội phải được điều chỉnh lại và tuyệt đối không có cá biển."

[thuyduong]

Thầy bói xem voi?
Phạm Thanh Nghiên (Danlambao) - Không phải một con voi mà là hàng ngàn tấn cá chết ở vùng biển trải dài khắp Miền Trung và đã trở thành thảm họa môi trường. Cũng không có ông nào là thầy bói. Họ, là những nhà khoa học, những ông thứ trưởng, bộ trưởng và cả ông thủ tướng (hẳn hoi). Theo thống kê, Việt Nam hiện nay có khoảng gần 25 ngàn ông/bà tiến sĩ. Đấy là chưa kể các nhà nghiên cứu, các chuyên gia, giáo sư và thạc sĩ. Vấn đề thảm họa môi trường xem ra giống như trò thầy bói xem voi. Chỉ khác, trong “thầy bói xem voi” không có ai phải chết cả, con voi cũng không chết. Còn chuyện của chúng ta bây giờ, là câu chuyện của sự hủy hoại. Hủy hoại mạng sống con người, hủy hoại môi sinh, hủy hoại lòng tin và hủy hoại cả tương lai đất nước.

Cá chết, thảm họa môi trường đã xảy ra hơn 20 ngày nay rồi. Ấy vậy mà chưa ai tìm ra nguyên nhân. Ông thì bảo cá vẫn an toàn, biển vẫn bình thường và khuyên người dân cứ vô tư ăn cá và tắm biển. Tất nhiên nếu chết thì ráng chịu. Ông lại phán, cá chết là do “chấn động âm thanh”. Ông khác nữa lại khẳng định “do tác động của các độc tố hoá học thải ra từ hoạt động của con người trên đất liền và trên biển… Do hiện tượng dị thường tự nhiên kết hợp với tác động của con người tạo nên hiện tượng tảo nở hoa của nước mà trên thế giới gọi là hiện tượng thuỷ triều đỏ”.

Rồi hôm nay lại có một số nhà khoa học phản bác rằng “Không thể có hai nguyên nhân này một lúc, bởi có chất độc thì không có tảo và ngược lại”, và "Tảo chết rồi thì làm gì nở hoa được".

Không biết đến bao giờ, cái trò “thầy bói xem voi” này mới kết thúc. Chỉ sợ khi ấy, không chỉ cá chết hàng loạt mà số người chết tăng lên vẫn không ông to bà lớn nào trong cái gọi là những “cơ quan chức năng” tìm ra nguyên nhân. Sự thực nằm ở đâu, thì cả người dân (nạn nhân), thủ phạm, kẻ chủ mưu và kẻ bao che đều biết.

Xin nhắc nhau một điều rằng, chúng ta đều vẫn đang (phải) sống trong cái rọ cộng sản khi mà nhân loại đã đạt đến ngưỡng hạnh phúc của cuộc sống.

Ngó qua giới văn nghệ sĩ Việt Nam, liên tưởng tới bài thơ “Lạ” của nhà thơ Thái Bá Tân, mà thấy nực cười. Cười nhưng xót, chứ không vui:

“Trước ống kính, xúc động,
Các nghệ sĩ lâm ly
Cắn móng tay thương tiếc
Loài tê giác Châu Phi.

Nhưng cá Miền Trung chết,
Chưa thấy ai cắn gì.
Chắc cá Việt không quí
Bằng tê giác Châu Phi”.

(trích bài thơ “Lạ” của Thái Bá Tân)

Tất nhiên, cũng còn có một số nhà khoa học, một số ít những văn nghệ sĩ còn đau đáu chuyện nước non. Nhưng số ấy ít quá. Suy cho cùng, không riêng gì giới văn nghệ sĩ, mà nhiều thành phần trong xã hội này đều đang ở trong một tâm thế quy hàng. Quy hàng trước cái ác, cái xấu.

Những ngày qua, trên các trang Facebook đã có hàng ngàn lượt likes, lượt shares, lượt bình luận về những thông tin liên quan đến vụ cá chết. Nhưng ngày 1/5 tới đây, bao nhiêu trong số đó dám biến lời nói, ước vọng của mình thành hành động?

Xuống đường- không phải chặng đường quá xa từ mỗi căn nhà đến nơi tập trung biểu tình. Hoặc mỗi người cũng có thể tự chọn cho mình một nơi thích hợp để công khai bày tỏ thái độ trước vấn đề trọng đại của đất nước. Nhưng, từ trên mạng bước ra đời thật phải chăng với nhiều người là một chặng đường quá dài không thể vượt qua?

Chúng ta có thể SỢ, có thể NHÁT, nhưng chúng ta không thể HÈN. Không thể HÈN mãi được.

Phạm Thanh Nghiên

[TuanAnh]

Chế độ cộng sản Việt Nam trong gọng kềm Formosa

Thạch Đạt Lang
(Danlambao) - Tháng 04.2016 tình hình Việt Nam trở nên sôi động, không phải vì nguy cơ chiến tranh ở biển Đông do bọn tầu khựa gây ra mà do thảm họa môi sinh khởi đi từ khu công nghiệp Formosa, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, trải dài xuống bờ biển phía Nam qua 3 tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế.

Sự thiệt hại về kinh tế, xáo trộn xã hội, môi trường bị hủy hoại trải dài trên 4 tỉnh miền Trung đã khiến cho chế độ cộng sản VN phản ứng quýnh quáng một cách bất lực.

Trong tứ đầu chế thì 3 người là Nguyễn Phú Trọng, Trần Đại Quang, Nguyễn Thị Kim Ngân (lặn sâu và lặn lâu) không thấy tăm hơi, để lại một mình Nguyễn Xuân Phúc đương đầu với thảm họa môi sinh rúng động đất nước.

Vì ngu dốt, tham lam, gian ác, chế độ CSVN rước giặc vào nhà nên hậu quả đã diễn ra như ngày hôm nay. Hàng trăm ngàn nếu không là hàng triệu ngư dân cùng gia đình ở bờ biển 4 tỉnh miền Trung nói trên sẽ kéo về các thành phố để mưu sinh khi ngư trường đã chết.

Những làng mạc, thị xã ven biển sẽ trở thành những vùng đất chết, hoang vắng, tiêu điều không người. Hóa chất độc hại thải ra từ KCN không chỉ hòa tan vào trong nước biển, nó còn thấm vào đất, cát, hòa vào không khí khi nước biển bốc hơi, cây cối sẽ khô khốc, rụng lá, tróc rể, chim chóc rồi sẽ chết dần hay phải di cư đi nơi khác.

Hậu quả ra sao có thể tiên đoán. Ngay cả KCN Formosa rồi cũng sẽ phải đóng cửa, sớm hay trễ mà thôi. Không ai có thể làm việc trong một môi trường mà không khí hoặc nước bị nhiễm độc. Tin tức về những người thợ lặn làm việc cho Formosa chết hoặc đang nằm trong bệnh viện đã chứng minh điều đó.(1)

Vấn nạn đất nước không ngừng lại ở chuyện cá, tôm, chim chóc chết mà sẽ trở thành một dây chuyền lan sang các lãnh vực khác như an ninh, y tế... Chế độ CSVN chắc chắn không có khả năng giải quyết vấn đề.

Sự tham nhũng của lãnh đạo đảng CSVN khiến cho chế độ không thể có phản ứng rõ rệt, mạnh mẽ với tập đoàn Formosa, bởi há miệng mắc quai. Những hợp đồng được ký kết lén lút với các điều khoản mờ ám - thông qua các khoản tiền hối lộ không lồ, có thể tới vài trăm triệu hay cả tỉ USD - sẽ bị tiết lộ nếu chế độ CSVN làm mạnh, đòi khám nghiệm nước thải trong KCN Formosa.

Các phản ứng chậm chạp cùng những tuyên bố chòng chéo, phủ nhận trách nhiệm, bào chữa cho Formosa trong việc xả chất thải độc hại của các cán bộ lãnh đạo liên hệ, việc tháo gỡ bài báo trên Dân Trí ngày 28.04.2016 về cuộc họp của Nguyễn Xuân Phúc phủ nhận lời tuyên bố của Võ Tuấn Nhân trong cuộc họp báo dài chưa tới 10 phút tối ngày 27.04.2016 chứng tỏ chế độ CSVN chắc chắn sẽ nhận chìm xuồng thảm họa môi sinh này bằng mọi giá.

Tình trạng hiện tại cho thấy đảng và chế độ CSVN đang nằm trong một gọng kềm, gọi là gọng kềm Formosa. Lực tác động của gọng kềm mạnh hay yếu tùy theo sức đề kháng của người dân VN.

Bằng những thủ đoạn gian ác, thâm hiểm, đảng và chế độ CSVN đang cố gằng vùng vẫy để thoát ra khỏi gọng kềm. Mọi phương tiện truyền thông, báo chí đã nhận được lệnh không tiếp tục phổ biến tin tức bất lợi cho Formosa, chỉ tập trung vào kỷ niệm 30.04.

Tuy nhiên, nếu sức phản kháng của người dân đủ mạnh, gọng kềm xiết lại, chế độ CSVN bắt buộc phải chọn một trong hai cách giải quyết:

1. Tạm thời ra lệnh đóng cửa nhà máy thép Formosa, cho điều tra về đường ống thải, kiểm soát quy trình xử lý nước thải công khai (99% không thể xẩy ra), trả lời rõ ràng cho dân chúng.

2. Tiếp tục dung dưỡng, che chở, bào chữa cho Formosa phun chất thải độc hại ra biển, đồng thời đàn áp sự phản đối của dân chúng (99% CSVN sẽ chọn cách giải quyết này).

Cả 2 cách giải quyết trên đều đưa đảng cộng sản VN đến bước đường cùng. Chuyện gì xẩy ra khi lòng dân đã căm phẫn cao độ? Tin tức mới nhất cho biết đã nổ ra những cuộc biểu tình của người dân Quảng Bình trên quốc lộ 1A, giao thông đã ngưng trệ.

Bài này được viết vào ngày 29.04.2016, lúc 17 giờ chiều ở Việt Nam tức chỉ còn ít giờ nữa là đúng 41 năm ngày CS chiếm được miền Nam, thống nhất đất nước bằng bạo lực.

Ngày 30/04 năm nay phải là một ngày tang cho cả nước, không phân biệt Bắc, Trung, Nam.

Chế độ CSVN đã có kế hoạch ăn mừng rất lớn với diễn hành, lễ hội, bắn pháo bông… Nếu người dân VN thờ ơ với thảm họa môi trường do Formosa gây ra, vẫn vui chơi, rủ rê nhau tham gia lễ hội, văn nghệ, ca hát, nhẩy múa, kéo nhau đi xem bắn pháo bông... thì tương lai đất nước rõ ràng đã được định đoạt.

Tất cả tùy thuộc vào sự đề kháng của người dân trước thảm họa mang tầm vóc quốc gia. Nếu lực đủ mạnh, gọng kềm Formosa sẽ xiết chặt, bóp chết chế độ và đảng CSVN, mở ra tương lai mới cho dân tộc, đất nước, còn không thì việc Hán hóa, diệt vong của người Việt Nam chỉ còn là vấn đề thời gian vài năm tới.

Thạch Đạt Lang
danlambaovn.blogspot.com

[baphai]

Thư khẩn gửi các anh chị em cá của tôi
Bùi Bảo Trúc
Các anh chị em cá của tôi ơi:

Tôi vừa từ Vũng Áng trở về, chưa hoàn hồn, nhưng vẫn cố viết lá thư này gửi các anh chị em. Tôi vừa dại dột lại vừa liều lĩnh một mình làm một chuyến bơi vào vùng biển mà báo chí nói là cả mấy triệu anh chị em cá của chúng ta từ đầu Tháng Tư đã bỏ mạng một cách bi thảm ở các vùng biển thuộc bốn tỉnh miền trung Việt Nam. Lúc đầu khi nghe tin này, tôi không tin, tưởng đó là chuyện đùa hơi độc ác, trò cá Tháng Tư (poisson d'Avril) của loài người nên muốn tìm hiểu hư thực thế nào.

Tôi tách đàn bơi về Vũng Áng nơi tin tức nói là anh chị em cá chúng ta chết nhiều nhất xem sao. Dọc đường tôi gặp một đoàn các anh chị cá heo bơi trở ra. Các anh chị ra hiệu cho tôi quay đầu lại, bơi ra biển nhưng tôi không nghe vì cái tính ương ngạnh vốn dĩ của tôi. Tôi bơi tiếp mặc dù các anh chị cá heo la lớn rằng đã có mấy anh chị bỏ mạng, xác tấp lên bờ được dân chúng chôn cất trên bãi biển. Không những chỉ các anh chị cá heo bảo tôi quay đầu bơi trở lại ra biển, mà cả các anh chị cá khác, như mú, tuna, cá thu, cá hồng, cá đuôi vàng... cũng nói với tôi như thế.

Gần đến Vũng Áng, tôi bắt đầu thấy vài ba dấu hiệu bất ổn. Nhiều đàn anh chị em thuộc các giống cá khác hình như đều có vẻ lừ đừ, uể oải khác thường, tuy vẫn bơi, nhưng không còn tung tăng như thường ngày mà có vẻ mỏi mệt thấy rõ. Tôi chặn hỏi một vài anh chị thì chỉ được đáp lại bằng những cái lắc đầu, không nói một lời nào. Tôi đoán chừng họ không muốn tôi bơi tiếp vào khu mà họ vừa rời bỏ. Điều đó càng làm tôi muốn đi tiếp để tới Vũng Áng.

Rồi tôi bỗng cảm thấy choáng váng, hơi khó thở. Tôi trồi lên mặt nước, hớp lấy không khí thì thấy đỡ ngay. Tôi lại bơi tiếp, nhưng không thở bằng go nữa. Tôi cứ làm như thế, chỉ hớp không khí khi ngoi lên trên mặt biển chứ không thở dưới nước nữa. Gần tới Vũng Áng, tôi thấy anh chị em chúng ta chết, lúc đầu ít rồi càng lúc càng nhiều. Không phải là vài ba, không phải mấy chục, mấy trăm mà phải là hàng ngàn, hàng nhiều ngàn, rồi hàng trăm ngàn. Mà đó chỉ mới là các anh chị em chết dưới biển. Số bị thủy triều tấp lên bờ còn nhiều hơn thế nữa. Tôi bơi tiếp, dưới xác cả ngàn anh chị em cá đã chết nổi lều bều ở trên, thỉnh thoảng ngoi lên để thở. Càng vào gần bờ, số anh chị em cá chết càng nhiều. Tôi nghĩ riêng khu gần Vũng Áng cũng phải vài trăm ngàn hay cả triệu anh chị em cá chết.
Vũng Áng resort

Tôi thấy khó thở hơn. Tôi phải ngoi lên khỏi mặt nước để thở nhiều hơn. Tôi cũng cảm thấy ngứa ngáy sau làn vẩy, có lúc thấy như vẩy tróc hết ra đến nơi. Quanh tôi, trước sau, trên đầu toàn là xác anh chị em nhà cá chúng ta. Một sự im lặng rợn mình. Không còn tiếng quẫy quen thuộc nữa. Chỉ còn hàng ngàn anh chị em cá nằm nghiêng hay ngửa bụng lên trời, một số rất ít mang còn ngáp ngáp. Tôi bắt đầu thấy sợ. Số lần tôi phải ngoi lên hớp không khí gia tăng nhiều hơn nhưng tôi vẫn bơi tiếp xem thế nào.

Và bỗng tôi hiểu. Tôi thấy một đường ống phun xối xả một chất lỏng có mầu vàng hòa vào nước biển của chúng ta. Cái đường ống ấy khá lớn, đường kính phải khoảng một mét rưỡi, chôn ngầm dưới đáy biển chạy từ bờ ra tới chừng gần 2 kilômét. Ở đó, đường ống có 3 lỗ thoát cho các chất thải chẩy thẳng vào nước biển. Mắt tôi không nhìn thấy gì nữa, lượng không khí tôi vừa hớp được trước đó vài giây không còn trong phổi nữa. Tôi vùng vẫy cố ngoi lên mặt biển hớp vội lấy chút không khí và lặn xuống thêm một lần nữa để xem kỹ lại cái đường ống rất lớn mà các anh chị em cá khác nói là chạy từ cái nhà máy thép trên bờ thẳng ra biển. Như vậy là đúng như lời trối trăn của cả ngàn anh chị em đủ mọi loại cá để lại cho chúng ta trước khi chết lềnh bềnh rồi giạt vào bờ đang phân hủy thối rữa trên các bãi biển từ Nghệ Tĩnh qua Quảng Bình, Quảng Trị vào tới tận Thừa Thiên.

Tôi ngoi lên hớp thêm một chút không khí rồi lặn xuống, bơi tới sát cái đường ống thêm một lần nữa. Tôi thấy trên một đoạn đường ống có những chữ mà tôi đọc không được. Nhưng may quá, khi bơi sát một khúc đường ống khác, tôi thấy hàng chữ Made in China. Thôi thế là đúng rồi. Bọn khốn nạn từng đánh bắt chúng ta ở quanh vùng Hoàng Sa và Trường Sa lại vào tận đất liền để đầu độc chúng ta, không cho ngư dân Việt Nam mà chúng ta đã nuôi họ từ bao nhiêu năm nay được chúng ta giúp đỡ nữa.

Tôi bơi thêm một vòng cuối rồi quay đầu bơi ra biển. Vừa bơi vừa nín thở, ngoi lên hớp không khí cho đến khi ra khỏi được vùng biển chết đó thì lại phải tránh những đoàn tàu “lạ” khốn nạn phục kích chờ đánh bắt chúng ta ở những vùng hải phận chính ra là của Việt Nam. Tôi bơi một mạch suốt hai ngày mới tới được Nha Trang và cố gắng viết lá thư này cho các bạn để cảnh cáo các bạn tạm tránh xa vùng biển thuộc bốn tỉnh của Việt Nam nếu chúng ta còn muốn giúp các ngư dân Việt Nam, những người anh em của chúng ta chia tay nhau từ thuở Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ một nửa lên non một nửa xuống biển.

Tình cảnh của chúng ta bi đát như thế, mà bọn lãnh đạo ở Hà Nội vẫn chưa một lần lên tiếng để tìm cách cứu lấy anh chị em nhà cá chúng ta. Chúng nó biến thành hến hết. Chúng nó câm mồm nín khe ở Hà Nội trong khi các anh chị em nghêu sò ở miền Trung cũng đang chết tức tưởi. Riêng ở Hà Tĩnh (Kỳ Phương, Kỳ Anh) đã có hơn 60 tấn ngao trắng chết đầy biển. Trong khi đó, bọn lãnh đạo vẫn làm hến cho mãi đến tận ngày hôm nay, sau khi anh chị em cá chúng ta chết hàng triệu tấn.

Nhà cầm quyền không lên tiếng một lân nhưng lại để mặc cho một tên cắc ké Chu Xuân Phàm làm việc cho công ty Formosa, công ty đang diều hành và khai thác một nhà máy ở Vũng Áng nói với người dân đang đối đầu với thảm họa là phải lựa chọn hoặc có nhà máy hoặc có cá mà ăn!

Chao ôi sao lại có một câu phát ngôn hỗn hào coi thường đất nước và con người Việt Nam nặng nề đến như thế. Rốt cuộc chỉ nghe thấy những tiếng gào thét, nguyền rủa phẫn nộ của người dân trong khi bọn hến vẫn thủ khẩu như bình.

Thằng cắc ké Chu Xuân Phàm của Formosa còn đưa ra một giải thích ngu xuẩn khác, theo đó, anh chị em cá chúng ta chết ở các vùng biển từ Hà Tĩnh tới Thừa Thiên là vì người dân Việt Nam tắm biển không chịu chạy lên bờ đái mà đái ngay dưới biển nên họ hàng nhà cá chúng ta mới chết như thế.

Đúng là ăn nói tào lao xịt bộp. Thằng này liền bị Formosa cho nghỉ việc để tìm cách làm dịu bớt sự bực bội của người Việt. Bọn Formosa lên tiếng xin lỗi một cách bâng quơ (về câu nói của Chu Xuân Phàm) nhưng không đả động gì tới việc thải chất độc xuống biển ở Vũng Áng.

Mãi mấy hôm sau, bộ trưởng Tài Nguyên và Môi Sinh mới tổ chức họp báo về vấn đề này để đọc một bản phát biểu ngắn vỏn vẹn 10 phút, không trả lời một câu hỏi nào của nhà báo và bỏ chạy như một thằng ăn cắp.

Trong khi đó, anh chị em nhà cá chúng ta vẫn tiếp tục chết, xác thối rữa trên bờ biển. Ngư dân Việt Nam bỗng nhiên mất hẳn cách kiếm ăn: Cái ... cân câu cá không câu được cá nữa. Có câu được mang ra chợ cũng không ai dám mua. Khoảng mấy chục ngàn gia đình ngư dân làm sao sống đây.

Một thằng ngu khác, Đặng Ngọc Sơn, phó chủ tịch ủy ban nhân dân Hà Tĩnh thì kêu gọi mọi người cứ yên tâm ăn cá ở Vũng Áng và tắm biển như thường. Nhưng khi bị báo chí hỏi là bao giờ đi tắm biển thì nó nói là chưa có lịch. Tôi muốn nói thẳng với nó rằng tắm biển đâu có gì là khó: cởi quần áo ra, chạy xuống nước, đứng xớ rớ ở đó, một phút thôi là đủ, rồi lên bờ, ăn một em cá rô biển chiên dòn coi... Vậy mà không dám làm. Đúng là ác với dân, hèn với... cá.

Đáng lẽ chúng nó phải đóng cửa cái nhà máy, kiểm nghiệm nước biển, xác định nguyên do làm chết anh chị em cá chúng ta, nếu thấy Formosa có lỗi thì truy tố cả lũ nhà chúng nó, trừng phạt nặng, bắt chúng nó bồi thường thiệt hại cho các ngư dân, làm sạch vùng biển bị ô nhiễm và cấm các công ty từng tạo nguy cơ cho môi trường hoạt động tại Việt Nam.

Nhưng rồi ai sẽ đớp tiền hối lộ cho bọn đầu sỏ ở nước Việt Nam khốn khổ này đây?

Chuyện Vũng Áng đau lòng lắm anh chị em cá ơi. Các anh chị em cẩn thận giữ mình nhé, để còn giúp cho người dân Việt tội nghiệp.

Chắc chúng ta lại phải ca bài... con cá mất thôi!

__._,_.___

[kalua]

Đảng Lãnh Đạo

Đảng lãnh đạo hèn quá phải không anh
Cá chết trắng lạnh tanh câm miệng hến
Chả thằng nào to đầu dám mò đến
Tận hiện trường xét kiểm thử xem sao

Đảng lãnh đạo anh nhỉ chỉ tào lao
Chúng hèn hạ không đụng vào " người lạ "
Cá hay dân chết thì mặc kệ cá
Đảng sinh tồn lẽ sống đảng của ta

Đảng lãnh đạo phục vụ Formosa
Lũ cá chết là vì chúng chán sống
Nói tới cá là thù nghịch phản động
Do Mỹ Ngụy gài lại C.I.A

Đảng lãnh đạo không bảo vệ dân ta
Chỉ bảo vệ nguồn đô-la cho đảng
Hỡi toàn dân hãy tìm người xứng đáng
Đủ đức tài đủ can đảm hy sinh

Thay thế ngay lũ lãnh đạo vô tình
Cho đất nước cho dân mình bớt khổ
Đừng trùm mền rút đầu nằm ấm chỗ
Hãy xuống đường lật đổ chúng mau lên


Kahat

[bichphuong]

Anh đã có câu trả lời cho Cô Giáo.


Đất nước mình không quá lạ đâu em
Bốn nghìn tuổi bỗng thành ra bé bỏng
Bời có những thằng du côn Hồ, Khải, Phiêu, Triết, Mười, Lương, Trọng
Hùng, Mạnh, Kiệt, Khải, Anh, Thọ, Giáp, Chinh, Đồng
Và bọn bất lương Thanh, Hoan, Sang, Dũng,
Chúng bán nước, buôn dân, mê gái, mê tiền, mê danh, theo cộng

Chớ em ơi,
Xưa kia,
Bốn ba tuổi đời đã Trưng Vương lồng lộng
Hơn hai trăm năm Quang Trung đã nhất thống sơn hà

Trong nước, bây giờ vì lũ cầm đầu tung lưỡi hái yêu ma
Nên người dân phải gật đầu nhất trí
Gật riết thành quen
Quen riết thành hèn
Ai lắc đầu thì chúng còng, chúng gí
Chúng bỏ tù, chúng đập tả tơi
Đó, em biết tại sao
"Trước những bất công vẫn không biết kêu đòi"
Họ biết đấy nhưng vì quá sợ

Thêm nữa em ơi,
Ở hải ngoại này có loại côn trùng quái gở
Nói toàn những thứ liếm vô
Chúng vỗ ngực xưng tên chống cộng bài Hồ
Nhưng chúng chống cho cộng không xiêu, không đổ
Chúng khuyến dụ người rằng
Không bao giờ được kêu gào lật đổ
Vì lật đổ chính quyền cộng sản là sai
Quyền làm người cũng không được đòi nhé, nghịch tai
Mà chỉ được XIN cộng đỏ
Đó, vì hải ngoại có những loại côn trùng như thế đó


Nên nước ta nó mới có ngày này
Chúng có một băng, một đảng, một bày
Đánh dưới thắt lưng những người chống cộng
Chúng bịt miệng người ngay bằng luật rừng, lời cộng
Bằng đường lối công an,
Chúng vu chụp, điêu ngoa, tục tằn, thủ đoạn của loài đầu gấu dã man
Người ta ghê tởm chúng
Gọi chúng là bày bọ hung
Phủ phục quanh những tên gian manh đầu xỏ
Nhưng em an tâm
Nước Việt chúng ta rồi sẽ lại trưởng thành
Và sẽ sạch những loại côn trùng như lũ nó

Cô giáo ơi,
Anh đã có có câu trả lời cho em rồi đó
Dù lũ Việt cộng, Việt gian, nằm vùng, đỏ lòng, vàng vỏ
Có cái lưu manh, bất lương của loài Pác Bó
Ăn sóng, nói gió
Hay dù chúng có cả cái côn đồ của K9, hậu Việt Tân

Nhưng vì chúng bất nhân
Nên đất trời tru diệt.


Trần Chính, Paris

[kalua]

TRĂM NGHÌN NHÁNH KHỔ
Vũ Thế Thành
Các quán nhậu vỉa hè dọc kênh Nhiêu Lộc dạo này nhiều người hát rong, cũng ampli, loa, micro không dây, nhạc đệm,…Họ chỉ hát toànnhạc xưa, nhạc sến, với điệu rumba, bolero nghe tưởng như đồng hồ đếm ngược. Lần trước về Sàigòn, tôi đã ngồi quán vỉa hè, nghe những bài ca vỉa hè như thế…Lặng cả người, “…Buồn vào hồn không tên, thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa vào đời. Đường phố vắng đêm nao quen một người, mà yêu thương trót trao nhau trọn lời..

Tôi chợt nhớ những ngày sau tháng tư 75, đám bạn bỗng nhiên làm đám cưới chớp nhoáng, lấy vợ lấy chồng để “đối phó” với thời cuộc, rồi vội vã tìm đường vượt biên. Có đứa vượt qua biên giới, nhưng cũng có đứa về bên kia thế giới. Những người ở lại tưởng họ đã đến bến bờ thiên đường.

Bước lên tàu là ngàn khơi sóng vỗ, không phải là chuyến xe Sàigòn- Đà Lạt. Có khi Hà bá mời xuống chơi, có khi tủi nhục trên đường vượt biển, phần còn lại là may mắn. Mà có may mắn lọt vào xứ người cũng chưa hết. Cô bạn tôi cao chưa quá thước rưỡi, với tay đưa khay bánh vào ngăn, trượt chân, u đầu sứt trán. Quên cả đau, vội vội vàng vàng lượm bánh xếp lại vào khay. Bà xếp Tây mắng, “Xứ này không ăn dơ như thế”.

Cũng có người đi làm nail, tiền tươi thóc thật, dồn hết cho con ăn học. Hy sinh đời bố, củng cố đời con, hiểu sát nghĩa đen là đây, là mồ hôi trộn nước mắt. Tiền gửi về nhà, người thân trong nước tưởng đâu bên đó kiếm tiền dễ như ăn cơm sườn, xin thêm thứ này thứ nọ. Có biết đâu đó là tiền chắt chiu, có khi là tiền thí mạng, không mua bảo hiểm y tế.

Nhưng cũng có người kiên nhẫn vừa làm vừa học, thành danh nơi xứ người. Nhưng cho dùthế nào nơi xứ người, vẫn còn ít nhiều cơ hội, có chịu nắm hay không mà thôi. Trong nước thì coi như bế tắc. Hồi đó, tôi dạy kèm thêm luyện thi đại học, dạy nhóm 5-7 học sinh. Có em học xuất sắc, bài thi làm không chê vào đâu được. Vậy mà rớt. Em là con “ngụy”, thứ “ngụy” còn trong trại cải tạo, làm sao vào đại học nổi, em rớt ngay từ bãi gửi xe. Em đến báo tin, thầy trò ngồi uống cà phê vỉa hè, buồn ứa nước mắt. Đất nước này không dung những tiềm năng như em… Số phận đời người chứ đâu phải trò chơi chính trị. Sao lại có thể xây dựng đất nước bởi những con người bằng thiệt học giả?

Những năm sau 75, đói khổ và ê chề thấy rõ. Giáo sư, bác sĩ, ông này bà nọ xuống đường ra chợ trời hết, người đạp xích lô, người bơm mực bút bi, bán bún riêu, buôn hàng lạc xon,… Lanh hơn thì buôn hột xoàn đổi đô la,…

Năm 78, tôi gặp một phụ nữ ăn mặc lam lũ, nhưng đẹp, qúy phái, không quá 30, trên chuyến tàu chợ. Chị kéo lê 2 bao than ra gần cửa tàu, ngước mắt nhìn tôi, nói như năn nỉ: “Lát nữa gần đến ga Bình Triệu, anh làm ơn đạp dùm tôi 2 bao than này xuống”. Chị buôn lậu than, đến ga sẽ bị tịch thu. Đôi mắt chị buồn và nhẫn nhục quá, làm tôi nhớ đến đôi mắt của bà mẹ trong một tác phẩm của C.V.Gheorghiu. Cảnh sát bắt bà mẹ vào bót để tra hỏi nơi ẩn nấp của con bà. Gheorghiu đã mô tả đôi mắt của bà cũng buồn và nhẫn nhục như thế.

Có lần đi chơi khuya, tôi gặp Bùi Giáng ở ngã ba Trần Quang Diệu-Trương Minh Giảng, ăn mặc chắp vá màu mè như phường tuồng, cầm cây chổi cùn múa may, chặn đầu xe tôi lại, “Cho trẫm điếu thuốc”. Hoàng thượng đã chiếu cố xin thuốc dân đen, dân nào dám cãi. Tôi rút điếu thuốc và cung kính châm lửa cho hoàng thượng. Ngài rít một hơi rồi phẩy tay, “Cho lui…”. Lui rồi, ngoái cổ lại, thấy hoàng thượngtiếp tục múa chổi đi quyền.

Bùi Giáng đã có mầm mống bất thường từ trước rồi, sau 75 nặng hơn, lang thang khắp chốn. Cái điên của Bùi Giáng thật hay giả, cũng khó biết. Mất trí như ông vậy mà hay, ý thức buồn vui làm chi cho khổ?

Mà Sài Gòn lúc đó sao lắm người điên thế! Cũng không phải điên, họ có phá phách gì ai đâu. Tôi thường gặp vài ông ăn mặc lịch sự lắm, áo sơ mi trong quần, có ông còn đeo cà vạt, đi đi lại lại ở khu Lê Công Kiều, nơi bán sách cũ. Vừa đi vừa khua tay, lảm nhảm rồi lại gật gù, nào là Marx, Hegel, Mounier, Sartre,…

Người bạn tôi qua được tới bến bờ, vừa làm vừa học, gửi về cho tôi thùng quà chừng 1,5 kg kèm bức thư ngắn: “Gửi mày mấy hộp thuốc tây, bán đi mà lai rai. Còn lọ nhỏ để uống, đừng bán. Thuốc an thần đó”. Tâm thần phải chăng là lối thoátcủa con người với thực tại quá phũ phàng?

Sau 75, tôi học được một điều, mà đến nay vẫn thấy chí lý. Đó là, người chiến thắng tuyệt đối đúng. Lịch sử thuộc về người chiến thắng. Chân lý cũng thuộc về người chiến thắng luôn. Đánh thắng cả 3 tên đế quốc đầu sỏ, sao lại không đúng?Cái gì không có nội dung, mới cần tới hình thức là thế. Người chiến thắng tự hào là đúng rồi, nhưng tự hào cả những cái sai. Sai mà cứ tưởng mình đúng. Chuyện “tủ lạnh chạy đầy đường” chỉ là chuyện khôi hài, chuyện nhỏ. Cái “sai mà tưởng đúng” mới làm đất nước ra nông nỗi thế này, di lụy chẳng biết bao giờ mới hết.

Ngẫm lại, một nhà chính trị tài giỏi là người có thểđưa đất nước tới mục tiêu mà ít đổ máu nhất, chứ đâu cần phải đốt cả dãy Trường Sơn, đánh tới người cuối cùng. Mạng người quá bèo. Bèo thì cũng đành, nhưng hệ lụy cho người còn sống, cha mẹ vợ con họ mới là nỗi đau gặm nhấm cả đời.

Cả đất nước sống bằng khẩu hiệu, đất nước ta dân chủ gấp vạn lần,… Nghe riết rồi quen, nghe tai này lọt tai kia cũng quen luôn. Không quen lỡ có ngày phát điên thì sao?

Người lẽ ra phải điên mà không chịu điên, đó là mấy bà. Cầm có tí tẹo tiền, xách giỏ đi chợ, loanh quanh đầu chợ cuối chợ cả tiếng đồng hồ,có khi chẳng mua được thứ gì. Mà có tiền đi chợ là còn may, có người chỉ khoai sắn, rau lang, bí đỏ,…quanh năm. Ăn để sống sót thì thứ gì chẳng nhét vô bụng được. Bột ngọt khi đó là thần thánh.

Mấy ông “tù cải tạo” coi vậy chứ chỉ khổ cái thân, chứ cái đầu chưa đến nỗi. Có biết bên ngoài thế nào đâu mà khổ, mà lo. Vợ một bác sĩ quân y đi thăm nuôi, dúi vào tay chồng ít tiền. Thăm nuôi lần sau, thấy tiền vẫn còn nguyên, ông chồng không dám xài. Bà than, “Tội nghiệp cho cả gia đình tôi ! Ở ngoài vợ con nhịn đói để nuôi tù, ở trong nhịn đói vì không nỡ nuốt cái đói khát của vợ con”. Não lòng đến thế là cùng!Nước mắt nuốt ngược thế này, chỉ bị nghẹn mà không phát điên,bà nàychắc có căn phần phúc đức.

Nghe nói mấy ông “ngụy cải tạo” định lập ra ngày vinh danh mấy bà vợ. Không đủ đâu mấy ông. Mấy bà này chắc phải phong thánh.

Tháng tư năm nay, Sàigòn nóng khủng khiếp. Sàigòn không mưa nhưng Đà Lạt mưa. Những ngày cuối tháng tư năm nào Đà Lạt cũng mưa, mưa mù mịt che khuất cả đồi thông ởCouventdes Oiseaux đối diện nhà, nhưng mưa chỉ vào lúc trưa chiều, tối tạnh.

Đà Lạt 8 giờ tối đã như 12 giờ khuya ở Sài Gòn. Tôi vẫn thích đi bộ mỗi khi có chút hơi men thế này. Con đường dốc về nhà như kéo theo mệt mỏi của đời người. Tựa lưng vào cửa nhà, hoa lá trong vườn yên tĩnh như đêm. Dưới ánh đèn đường rọi qua hàng rào, bóng của lá cây ngọc lan chập chờn trên mặt sân. Cuối tháng tư rồi. Người ta sẽ đốt pháo hoa ở Sàigòn để ăn mừng. Ai vui xin cứ vui. Nhưng còn chút tâm tình này của kẻ buồn, không nói cho thế hệ sau biết những buồn bã sau 75 là như thế đó, lòng dạ nào yên?

Đời trăm nghìn nhánh khổ, nhánh nào cho người, nhánh nào cho mình? Năm 75 là ngã rẽ của đời người. Bạn bè, người thành danh, đứa bầm dập, và cho dù có ở phương trời nào, tây hay ta, nỗi khổ vẫn theo số mệnh mà đến. Giờ đây, đứa nào cũng chạm tay vào buổi hoàng hôn cuộc đời rồi. Tháng tư, tôi thắp ngọn nến trong lòng. Thoảng trong mùi hương ngọc lan, tôi hát theo, hát thầm bài hát nghe được ở quán rượu “…Cuộc đời là hư vô, bôn ba chi xứ người, khi mình còn đôi tay…” (**)

Vũ Thế Thành
Đà Lạt, 28 tháng 4, 2016

[nhuvan]

Xúi trẻ ăn cánh (?) gà

Bùi Bảo Trúc
Cái tựa của bài viết, “Xúi Trẻ Ăn Cánh Gà,” chắc chắn sẽ/đã làm cho người đọc thắc mắc không ít. Chuyện xúi bẩy nhất định không thể nào là chuyện cần thiết. Xúi bẩy chỉ cần khi một hành động nào đó không phải là chuyện đem lại thú vị, thuận lợi, có ích... cho người ta. Những điều ngược lại có thể tạo thích thú, lợi ích thì nhất định không cần phải được xúi bẩy. Thí dụ món cánh gà chiên bơ, hay chiên nước mắm chẳng hạn thì cần gì phải đợi được xúi bẩy người ta mới ăn. Người Mỹ cũng rất ưa món buffalo wing. Không cần được xúi mới ăn.

Món chân gà trong thực đơn của mấy tiệm Tầu, với cái tên “phụng trảo,” nghe hấp dẫn và bí hiểm hơn cũng vậy. Không cần phải xúi, vẫn có nhiều người mê nó.

Thế thì tại sao lại có cái tựa nghe không thuận tai cho bài viết này? Lý do là vì có thể một vài người lại thấy... không thuận tai nếu viết đúng như người xưa vẫn nói từ rất lâu. Câu người xưa vẫn nói là “xúi trẻ ăn cứt gà.” Nhưng với một số người thì danh từ “cứt” không được thanh tao lắm nên mỗi khi đề cập tới nó, nhiều người tránh nói thẳng ra mà thay vào đó, chọn cách viết tắt chữ “cứt” thành “c...” Việc (viết tắt) này chỉ có thể làm được sau khi ông Bá Đa Lộc và mấy ông cố đạo Bồ Đào Nha đến Việt Nam và chế ra chữ quốc ngữ cho chúng ta. Có chữ quốc ngữ chúng ta mới biết viết tắt. Trước khi có chữ quốc ngữ thì các cụ muốn tránh nói huỵch toẹt ra thì phải làm sao? Không lẽ xẻ đôi chữ Nôm ra, dùng chữ “thỉ,” bỏ chữ “cát” đi hay sao? Dĩ nhiên là không được. Viết tắt như vậy thì ông Hàn Thuyên hay bà Hồ Xuân Hương, bà chúa thơ Nôm cũng chịu thua. Vậy thì cứ làm như người Anh, người Mỹ : “Call a spade a spade,” gọi cái xuổng là cái xuổng cho tiện việc sổ sách.

Chuyện “xúi trẻ ăn cứt gà” tưởng chỉ là một cách nói của chúng ta khi muốn đề cập tới chuyện khuyến khích, hối thúc ai đó làm một công việc mà chính người làm công việc xúi bẩy đó không sẵn sàng để làm, vì việc đó chắc chắn sẽ bất lợi, gây thiệt hại hay tổn thương cho người làm công việc đó.

Nhưng mới đây, ở Việt Nam, các trường học đã đem dùng một bộ sách có tên “ Thực Hành Kỹ Năng Sống” do nhà xuất bản Giáo Dục phát hành từ năm 2014. Bộ sách này gồm nhiều cuốn dùng để dậy các học sinh ở nhiều trình độ khác nhau nhắm phát triển kỹ năng sống, trở thành những người can đảm, dũng mãnh. Sách dậy các em không biết sợ là gì. Thí dụ dùng cưa một quả bom chưa nổ để lấy thuốc nổ trong quả bom. Hay dậy các em can đảm đi chân trần trên những mảnh thủy tinh vỡ. Toàn là những việc làm mà các cha mẹ của các em từng tốn bao nhiêu công sức để dậy các em tránh đừng làm. Ngay cả ông già Nguyễn Trãi cũng phải dùng mấy chục câu song thất lục bát trong Gia Huấn Ca để can ngăn dậy dỗ. Nhưng bộ sách “Thực Hành Kỹ Năng Sống” thì dẹp hết những lời can ngăn khuyên bảo đó để cố sao đào tạo được những người Việt anh dũng để dựng xây cho được một xã hội toàn những người anh hùng không biết sợ là gì.

Trong một cuốn thuộc bộ sách “Thực Hành Kỹ Năng Sống” có một bài kể lại chuyện trong một lớp học, cô giáo đã dậy cho các học sinh trong lớp của cô không nên sợ bất cứ gì trên đời, trong đó có cả chuyện ăn cứt gà. Một em học sinh tên là Ân đã được xúi bẩy để làm công việc đó. Lúc đầu em còn băn khoăn không biết có làm công việc đó được hay không. Nhưng sau những lời khuyến khích của cô giào, Ân ăn luôn đống phân gà và thấy cũng... được, không quá ghê rợn nên hết sợ luôn.

Em học sinh quả là một người can đảm không biết sợ là gì, khi cần em sẽ là anh hùng như Lê Văn Tám tẩm xăng vào người đốt kho xăng của Tây ngày nào, cho dù Lê Văn Tám không bao giờ là người có thật như trong trò dối trá của bọn Cộng Sản Việt Nam từ suốt mấy chục năm nay bất chấp những lời thú nhận của Trần Huy Liệu và Phan Huy Lê, theo đó, không hề có nhân vật Lê Văn Tám. Lê Văn Tám chỉ là trò dối trá của Trần Huy Liệu.

Ngày nay, nhà nước lại cần thêm những trò giả dối, bịa đặt theo kiểu Lê Văn Tám và đang muốn tạo dựng những thứ anh hùng tưởng tượng như vậy. Anh hùng vào lúc này là những người sẵn sàng ăn cá ở Vũng Áng và xuống tắm ở các vùng biển có cá chết để lấp liếm những trò khốn nạn của bọn đầu sỏ đã được nhét đầy túi những đồng tiền của bọn khốn nạn Formosa.

Sống chết mặc bay, tiền thì bọn khốn nạn đã nhét đầy túi...

[VuPhong]

Vì đâu nên nỗi?

Nguyễn-Xuân Nghĩa Chiến thắng của Donald Trump hay đại họa cho nước Mỹ


Không, bài này không viết về chuyện Việt Nam, dù ngạn ngữ của tiểu tựa khiến chúng ta tự hỏi là người Việt Nam đã phạm những tội gì để ngày nay có một chính quyền như vậy. Trong cột mục “Hoa Kỳ Nhìn Từ Bên Ngoài,” bài này viết về nước Mỹ và cuộc bầu cử năm nay.

Ngoại trừ một biến cố hết sức bất thường, cuộc tranh cử tổng thống trong hai đảng chính đã ngã ngũ, với Hillary Clinton có thể là ứng cử viên Dân Chủ và Donald Trump là ứng cử viên Cộng Hòa. Ðiều quái gở là cả hai đều có “tỷ lệ tiêu cực” cao nhất, nói cho đơn giản là cả hai đều ít được cử tri trong đảng tin tưởng và là nhân vật đáng ghét nhất.



Rốt cuộc, loại cử tri có tinh thần “chiến lược” đôi khi lại dồn phiếu cho người này chỉ để người kia thất cử, cho bõ ghét.

Ða số còn lại có khi lại ngao ngán ngồi nhà.

Tuy nhiên, căn cứ trên chuỗi bất ngờ dồn dập từ tám tháng qua, chưa ai có thể đoán kết quả và mọi người ngạc nhiên là các cuộc thăm dò dân ý đều trật lất. Vì sao nên nỗi? Chúng ta nên trở lại đầu nguồn, rồi những biến thái về sau.

***

Nền Cộng Hòa Hoa Kỳ được các nhà lập quốc xây dựng theo nguyên tắc lạ: thu hẹp ảnh hưởng của chính quyền và trao nhiều quyền hạn cho cơ chế “gần dân” nhất là Hạ viện, mỗi hai năm bầu lại toàn phần theo ý người dân - vào lúc đó. Nét thứ hai, lạ không kém là bậc tổ phụ không coi chính trị là sinh hoạt chính của dân chúng: đời sống người dân thể hiện qua các trung tâm khác, như gia đình, nhà thờ, hiệp hội, chính quyền địa phương và doanh nghiệp, v.v....

Ðã vậy, từ xưa, các vòng sơ bộ của nền dân chủ ở cấp cơ sở lại thường bỏ phiếu vào một ngày Thứ Ba giữa mùa giá lạnh đầu năm, khi người dân còn bận việc nhà, việc sở, chuyện con cái hay chợ búa. Chính trị là phụ và đời sống mới là chính! Trong các nền dân chủ trên thế giới, Hoa Kỳ là nơi mà tỷ lệ đi bầu thuộc loại thấp cũng vì những lẽ đó.

***

Khi ấy, ai thật sự quyết định về vị đại diện dân cử cao cấp nhất cho quốc gia là tổng thống?

Ðấy là thẩm quyền của từng tiểu bang qua đại hội đảng ở địa phương, khi lãnh đạo của đảng dưới cơ sở chọn các đại biểu đi dự Ðại hội Toàn quốc. Tập thể đại biểu này, hay cử tri đoàn ở địa phương, sẽ thay dân bầu lên tổng thống. Thể thức gián tiếp ấy trao thẩm quyền cho các bậc trưởng thượng của đảng, là những người sẽ chọn đại biểu và ứng cử viên qua các vòng sơ bộ mà ta gọi là “primaries.”

Trong thế kỷ 20, thể thức đó cho nước Mỹ nhiều tổng thống xuất sắc như Theodore Roosevelt, Woodrow Wilson, Franklin Roosevelt, Harry Truman, Dwight Eisenhower hoặc nhiều người kém tài mà cũng chẳng thể làm nước Mỹ suy sụp: bề nào thì bốn năm sau lại có bầu cử và người mua hớ có quyền đổi ý.

Kết luận sơ khởi là hệ thống bầu cử gián tiếp - và hơi mờ ám vì vai trò quá lớn của các bậc trưởng thượng trong đảng - thật ra cũng không đến nỗi tệ!

Nhưng sau ba kinh nghiệm tai hại, John Kennedy, Lyndon Johnson và Richard Nixon, từ năm 1972, thành phần lý tưởng hay tiến bộ trong đảng đã cải cách thể thức bầu cử theo tinh thần thân dân: quyền dân được thể hiện trực tiếp hơn là ảnh hưởng của bậc trưởng thượng trong đảng. Các trưởng tràng địa phương bị lột mão từ vòng sơ bộ, thay vào đó là đại hội đại biểu “caucus,” mỗi tiểu bang lại có một thủ tục riêng và thủ tục này thường thay đổi, gọi là được cải tiến.

Khốn nỗi, và ta trở lại đầu nguồn, bậc quốc phụ của Hoa Kỳ không coi chính trị là trung tâm của sinh hoạt quốc gia. Và thực tế thì đa số dân Mỹ chỉ chú ý đến cuộc bầu cử tổng thống vào vài tháng cuối mà thôi. Cho nên việc cải cách thể thức bầu bán dẫn tới một hậu quả bất lường.

Ðó là trước sự thờ ơ của đa số, một thiểu số quan tâm nhất đến chính trị hoặc có nhiệt tình nhất với sinh hoạt dân chủ lại tích cực tham gia từ rất sớm. Ðấy là thành phần coi trọng ý thức hệ và thường liên lạc với nhau qua các phương tiện thông tin ngày càng hiện đại. Hiện đại mà thô thiển vì đặc tính tức thời, chớp nhoáng, và thiếu chiều sâu của hệ thống thông tin.

Qua điện thư hay mạng điện tử, họ không thể trình bày bối cảnh rạch ròi của từng hồ sơ lớn với những giải pháp khả thể quá chuyên môn, mà chỉ trao nhau các thông điệp ngắn ngủi hay phản ứng quy tụ vào khẩu hiệu. Hiện tượng mới là điện thoại di động còn làm cho việc khảo sát ý kiến bị sai lệch: dân số mẫu có thể phản ảnh “lòng dân” là một đám mây mơ hồ lơ lửng chứ không được neo vào một địa phương hay ngành nghề nhất định của kỹ thuật thăm dò cổ điển.

Vì vậy mà vòng sơ bộ khởi sự rất sớm đã dẫn tới nhiều kết quả bất ngờ.

Các bậc trưởng thượng trong đảng thì vẫn còn đó, nhưng phải đổi nghề, tham gia vào ban tham mưu tranh cử hoặc trở thành tư vấn về truyền thông và bắt mạch cử tri qua phản ứng tức thời nên dễ đoán trật! Họ là đại gia lỡ thời và chính trường là nơi tung hoành của thiểu số tích cực. Thiểu số ấy có tinh thần triệt để, bị thiểu số bên kia đả kích là có chủ trương cực đoan, nên cuộc tranh cử khiến hai ứng cử viên bị nhiều người ghét nhất lại dẫn đầu. Ða số còn lại thì bàng hoàng ngao ngán!

Nhìn từ bên ngoài, chúng ta có thể nêu câu hỏi, rằng thiểu số đầy nhiệt tình ấy có đại diện cho nước Mỹ thâm sâu không? Câu hỏi ấy chẳng có giải đáp nhưng chắc chắn là đang ám ảnh những người đòi cải cách thể thức tuyển cử. Họ muốn lòng dân có cơ hội thể hiện nhưng đấy là lòng dân sao?

Qua thể thức mới, từ năm 1972, nước Mỹ có bầu lên tổng thống xuất sắc mà cũng gặp người kém tài, Ronald Reagan hay Jimmy Carter là hai thí dụ trái ngược. Nhưng chưa khi nào, ít ra qua khả năng nhận định của người viết, lại có ứng cử viên bị căm thù như trường hợp năm nay!

Dĩ nhiên là ta phải nói đến các yếu tố chi phối khá đặc biệt như kinh tế, xã hội, an ninh hay đối ngoại, nhưng các yếu tố ấy lại được thiểu số suy diễn theo kiểu “mì ăn liền” với kết luận nóng hổi, hoặc nông nổi nếu nhìn từ giác độ của thiểu số tích cực ở bên kia “chiến tuyến.” Họ tích cực đến độ vượt rào, nhảy vào phá hoại vòng sơ bộ của đối phương, để bảo vệ nền dân chủ hay lý tưởng của họ.

Cột lại cho gọn thì trước đây, người ta ủy thác cho các bậc trưởng thượng trong đảng việc cầu hiền và bầu ra các đại biểu sẽ bỏ phiếu cho vị đại diện dân cử cao cấp nhất. Thế rồi, vì không tin vào các đại gia ấy, hoặc vì muốn quần chúng trực tiếp tham gia vào tiến trình tuyển chọn, họ lại trao quyền quyết định cho một thiểu số tích cực nhất qua các vòng sơ bộ bất tận.

Ða số còn lại đang chưng hửng với hậu quả dị thường vì vòng sơ bộ chọn ra hai khuôn mặt tiêu cực nhất, đáng ghét nhất!

Nạn ách tắc chính trị từ 10 năm qua có thể khiến quần chúng hết tin vào các chính khách nhà nghề, trong đó có các bậc trưởng thượng trong đảng. Vì vậy, nhiều ứng cử viên sáng giá bên đảng Cộng Hòa đã bị tắt đèn và Nghị Sĩ Bernie Sanders bên đảng Dân Chủ mới làm một chính khách nhà nghề là Hillary Clinton vất vả. Nhưng thể thức tuyển cử đã được cải tổ từ hơn 40 năm trước rồi. Và khoa học kỹ thuật của thông tin ngày nay làm nốt phần vụ còn lại, là khuếch đại quan điểm của thiểu số tích cực trước sự cổ võ của truyền thông có nhiệt tình hốt bạc mỗi khi tường thuật các đòn đốp chát kỳ cục như trong một hài kịch truyền hình.

Nhiệt tình ấy làm nền Dân Chủ Hoa Kỳ bốc khói.