Thảm họa bauxite tràn vào sông Danube ở Âu châu
Wednesday, October 06, 2010
BRUSSELS, Bỉ (AP) - Hungary hôm Thứ Tư mở cuộc điều tra hình sự về vụ ngập lụt chất thải độc hại, và Liên Hiệp Âu Châu (EU) khẩn cấp thúc giục chính quyền nước này phải bằng mọi cách đừng để chất thải bauxit tràn vào sông Danube, khiến ảnh hưởng đến nửa tá quốc gia ở trong vùng.
Không ảnh cho thấy quang cảnh nhà cửa, xe cộ, đường sá sau khi cơn lũ bùn đỏ quét qua,
hậu quả của hồ chứa chất thải hóa chất thuộc nhà máy sản xuất bauxit bị vỡ bất ngờ. (Hình: AP/Sandor H. Szabo)
Hằng trăm người phải di tản sau khi hồ chứa chất thải khổng lồ bị vỡ hôm Thứ Hai. Hồ này thuộc một nhà máy kim loại ở thị trấn Ajka, cách thủ đô Budapest 100 dặm về hướng Tây Nam.
Có ít nhất 4 người bị thiệt mạng, ba mất tích và 120 bị thương khi dòng lũ chất thải không thể ngăn được, gây ngập lụt nhà cửa, quét xe cộ văng ra khỏi đường. Số lượng chất độc tràn vào nhiều thị trấn chung quanh ước chừng 1 triệu mét khối.
Hôm Thứ Tư chính quyền chưa hiểu được tại sao hồ chứa bị vỡ. Thủ Tướng Hungary, Viktor Orban nói rằng tai họa này khiến chính quyền bị bất ngờ vì cả nhà máy lẫn hồ chứa vừa mới được thanh tra chỉ hai tuần trước đó và không thấy có dấu hiệu nào bất thường.
Chỉ Huy Trưởng Cảnh Sát Quốc Gia Jozsef Hatala quyết định đích thân điều tra vụ này vì tính cách quan trọng và phức tạp của nó. Phát ngôn viên cảnh sát cho biết thêm, cơ quan điều tra hàng đầu này đang mở một cuộc điều tra hình sự có thể do hành động bất cẩn.
Một người bộ hành đi ngang qua xác chó bị chết sau vụ lũ quét bùn đỏ. Chất thải bauxit làm ngập một diện tích hàng trăm mẫu
mà người ta e sẽ vĩnh viễn không tẩy rửa đi hết được. (Hình: AP/Bela Szandelszky)
Ðược biết hồ chứa chất thải bauxit khổng lồ này dài hơn 300m và rộng 450m và đã ngưng tuôn ra ngoài vào hôm Thứ Tư.
Dòng nước đỏ ngầu hiện đã lấn xuống đến sông Marcal nhưng chưa rõ mức lan trên con sông này xa đến đâu. Công nhân cấp cứu đổ 1,000 tấn vữa thạch cao xuống sông, hy vọng kết dính chất bùn đỏ bauxit lại khiến chúng không chảy tiếp vào sông Danube, nằm cách đó 45 dặm.
Cơ Quan Ðiều Hành Nước của Hungary hôm Thứ Ba ước chừng rằng chất thải hóa học sẽ đi mất năm ngày mới đến sông Danube, một trong những thủy lộ quan trọng của Âu Châu. Ở phía Nam Hungary, dòng Danube chảy qua Croatia, Serbia, Romania, Bulgaria, Urkraine và Moldova, trước khi đổ ra Hắc Hải.
Sông Danube dài 2,850 cây số, là con sông dài thứ nhì Âu Châu và lưu trữ kho tàng thú hoang dã quí báu nhất của lục địa này.
Thoạt đầu chính quyền Hungary dự tính chuyển hướng chảy của sông Marcal vào các cánh đồng ở gần đó nhưng về sau lại thôi, e rằng thiệt hại còn tệ hơn.
Các công nhân vớt cặn bùn ra khỏi sông, đồng thời dùng vữa thạch cao và acid để trung hòa các hóa chất độc hại. Việc đo lường độ kiềm pH ban đầu cho thấy độ kiềm có trị số 13 ngay sau khi vừa có tai nạn.
Liên Hiệp Âu Châu nói rằng họ sợ cơn lụt chất thải độc hại này sẽ trở nên một thảm họa môi trường cho nhiều nước và giục Hungary phải tập trung nỗ lực để chúng không lan đến sông Danube.
Herwit Schuster, phát ngôn viên của tổ chức Greenpeace International nói: “Cả một vùng đất nông nghiệp rộng 40 cây số vuông bị ô nhiễm và bị hư hại trong một thời gian dài. Nếu có sự hiện diện của các hóa chất như arsenic và thủy ngân ắt sẽ ảnh hưởng về lâu về dài đến hệ thống sông ngòi và nước ngầm.”
Ðược biết bùn đỏ là phó sản khi tinh luyện bauxite thành alumina, một chất liệu căn bản để chế biến thành nhôm. Trong phó sản này có chứa chất kim loại nặng và rất độc hại nếu lỡ uống phải. Ðể giải quyết loại bùn đỏ này, người ta chứa chúng trong hồ, để cho nước bốc hơi, còn lại là thứ đất đỏ như đất sét. (TP)