Chính phủ chi $700 tỷ, Ai được lợi? Ai bị thiệt?
Sunday, September 28, 2008
Washington - Trong ngày Thứ Hai, Hạ Viện hy vọng sẽ thông qua dự luật 700 tỷ giải cứu hệ thống tài chánh và ngân hàng nước Mỹ; Thượng Viện sẽ biểu quyết trong vòng 2 ngày sau. Tổng Thống Bush chắc chắn sẽ ký ban hành đạo luật. Hành Pháp và Quốc Hội Mỹ đã đi tới một thỏa thuận sau khi tưởng rằng sẽ bế tắc vì bị không khí chính trị mùa tranh cử cản trở.
Sáng nay, thị trường New York mở cửa hy vọng sẽ không bị xáo động vì tình hình bất trắc trộn lẫn lo âu và hy vọng trong suốt tuần qua. Nhưng sau khi Quốc Hội đồng ý cho chính phủ chi 250 tỷ Mỹ kim ngay lập tức, 100 tỷ trong thời gian sắp tới, còn 350 tỷ phải chờ đợi xét lại, thì những ai sẽ được lợi và ai bi thiệt thòi khi 700 tỷ đô la được đem dùng “làm việc từ thiện” cứu các nhà tư bản?
Giữa hai ứng cử viên tổng thống, không biết ai sẽ được coi là chiếm ưu thế sau quyết định chi tiêu này; vì cả hai vị đều ủng hộ đạo luật một cách dè dặt. Mỗi người, Nghị Sĩ John McCain và Nghị Sĩ Barack Obama đều có thể tuyên bố mình đã giúp thúc đẩy cho đạo luật thành hình. Tuy nhiên, khi kinh tế trong nước xuống thì công chúng thường có khuynh hướng bỏ rơi đảng đang cầm quyền; cuộc thảo luận gay gắt trong những ngày qua khiến các cử tri Mỹ nghiêng về phía đảng Dân Chủ hơn một chút.
Tổng Thống George W.Bush khó nhận công về phía ông trong việc ban hành đạo luật này, vì hai nhân vật chính trong Hành Pháp đóng vai chủ động thiết kế việc giải cứu hệ thống ngân hàng là ông Bộ Trưởng Tài Chánh Henry Paulson và ông Ben Bernanke, chủ tịch Hệ Thống Dự Trữ Liên Bang, tức Ngân Hàng Trung Ương Mỹ.
Người dân đóng thuế ở Mỹ sẽ phải chịu gánh nặng chi tiêu 700 tỷ đô la để cứu các ngân hàng, sẽ là những người chịu sự thiệt hại chung. Chính phủ sẽ phải vay nợ để có số tiền đó, và sẽ phải dùng công quỹ để trả tiền lại. Tổng số nợ của quốc gia đã được nâng lên trên 10 ngàn tỷ Mỹ kim.
Những người ủng hộ đạo luật nghĩ rằng dân Mỹ sẽ không mất hết 700 tỷ. Vì khi chính phủ mua lại những món nợ khó đòi của các ngân hàng thì không phải tất cả những món nợ đó đều không đòi được đồng nào. Nếu may mắn mà các con nợ mua nhà vẫn trả nợ thì có thể chỉ mất một nửa hay ít hơn. Năm 1989 dưới thời cựu Tổng Thống Bush, thân vụ tổng thống đương nhiệm, chính phủ Mỹ đã bỏ ra gần 400 tỷ để cứu các ngân hàng tiết kiệm (Savings and Loans) bằng cách mua các tài sản mất giá của những con nợ phá sản, thì sau đó mấy năm đã đem bán các tài sản đó thu lại được 124 tỷ.
Một điều khoản được quốc hội thêm vào trong dự luật có thể lấy lại tiền cho các người đóng thuế, là buộc các ngân hàng được trợ giúp phải cho chính phủ quyền mua các cổ phần của họ với giá rẻ. Nếu các ngân hàng này phát đạt, các cổ phần lên giá thì công quỹ sẽ có lời. Năm 1979 chính phủ Carter đã “làm việc thiện” đứng ra bảo đảm cho công ty xe hơi Chrysler đi vay 1.5 tỷ mỹ kim để tránh bị phá sản. Ðổi lại, công ty cho chính phủ quyền mua nhiều cổ phần với giá hạ. Sau hai năm, công ty Chrysler đã phát đạt, trả hết nợ, và giá cổ phần lên giúp cho công khố được lời to!
Nhưng trước mắt, các ngân hàng sẽ hưởng lợi ngay sau khi đạo luật được ký. Họ sẽ có tiền ngay để tiếp tục việc cho vay. Nhờ người tiêu thụ cũng như các xí nghiệp vay được tiền, kinh tế Mỹ sẽ phục hoạt. Các người mua nhà sẽ hưởng lãi suất thấp hơn, các sinh viên sẽ vay được tiền tiếp tục đi học, những người dùng thẻ tín dụng không phải trả lãi suất cắt cổ nữa. Những người để tiền tiết kiệm trong các ngân hàng mà không thuộc loại trương mục ký thác sẽ được lợi vì không lo mất tiền.
Những người lãnh đạo các ngân hàng được cứu trợ sẽ bị thiệt, vì dự luật ấn định những ngân hàng được cứu trợ từ 300 triệu trở lên nếu trả thù lao các vị quản đốc trên 500,000 đô la một năm sẽ bị đánh thuế nặng.
Những người đang lo nhà bị sai áp vì thiếu tiền trả sẽ được lợi vì các dân biểu đảng Dân Chủ sửa lại dự luật cho phép chính phủ mua những món nợ khó đòi thương thuyết với chủ nhà thay đổi số tiền trả hàng tháng để những con nợ sẵn lòng trả sẽ khỏi bị mất nhà. Rất tiếc, những ngôi nhà đã bị sai áp rồi thì không có hy vọng được cứu, những ngôi nhà mà giá trị thấp hơn món tiền nợ cũng không thể cứu được! Các dân biểu Dân Chủ đã chịu nhượng bộ không đòi dự luật cho phép các thẩm phán thay đổi các món nợ mua nhà, sau khi Nghị Sĩ Barack Obama khuyến cáo họ thỏa hiệp.
Theo dự luật sắp thông qua thì sau khi tiêu 350 tỷ Mỹ kim, chính phủ có thể chi thêm 350 tỷ nữa, trừ khi Quốc Hội làm nghị quyết bác bỏ. Tuy nhiên điều này khó thành sự thật vì vị tổng thống, ông Bush, hoặc một trong hai ứng cử viên, có thể phủ quyết; trong trường hợp đó Quốc Hội phải có 2 phần ba phản đối thì mới chống lại được ông tổng thống.
TIN HOA KỲ
Thượng Viện Hoa Kỳ sửa đổi và thông qua kế hoạch cứu nguy $700 tỉ
Wednesday, October 01, 2008
Đòan xe của Nghị sĩ McCain đưa ông về Thượng Viện để bỏ phiếu cho dự luật cứu nguy kinh tế. (Hình:AP) WASHINGTON, DC -- Sau khi bị thất bại ở Hạ Viện hôm Thứ Hai vừa qua, dự luật cứu nguy tài chánh trị giá $700 tỉ lại tái sinh hôm Thứ Tư sau khi Thượng Viện Hoa Kỳ thông qua dự luật sửa đổi vớitỉsố 74 phiếu thuận và 25 phiếu chống.
Những thay đổi trong dự luật ở Thượng Viện cũng nhằm đáp lại nhiều đòi hỏi của các dân biểu Hạ Viện. Dự luật có thể được Hạ Viện thảo luận lần nữa trong mấy ngày sắp tới, với hy vọng nhiều dân biểu đã từng chống sẽ có lý do để thay đổi ý kiến.
Một điều quan trọng được ghi thêm vào dự luật là nâng các tài khoản ngân hàng được bảo hiểm từ 100,000 lên 250,000 đô la cho mỗi người, gửi ở mỗi ngân hàng. Ðây là một yêu cầu của nhiều ngân hàng nhỏ ở địa phương, họ rất lo ngại các thân chủ sẽ rút tiền chuyển sang các ngân hàng hàng lớn hơn. Ðề nghị nâng số tiền được bảo hiểm lên tới 250,000 đô la đã được cả hai ứng cử viên nghị sĩ John McCain và Barack Obama lên tiếng ủng hộ và chính cơ quan FDIC cũng đã đề nghị. Nhiều dân biểu Cộng Hòa đã bỏ phiếu chống dự luật cứu nguy tài chánh hôm Thứ Hai cũng tỏ ý có thể đổi ý kiến sau khi có thay đổi.
Cơ quan bảo hiểm của chính phủ Mỹ FDIC đã đề nghị tạm nâng số tiền được bảo hiểm lên trong một thời gian để qua cơn khủng hoảng. Tuy nhiên, sau này nếu chính phủ và Quốc Hội muốn quay trở lại giới hạn cũ sẽ rất khó.
Trong thời gian xẩy ra cơn bão Katrina, nhiều ngân hàng nhỏ ở vùng bị bão lụt đã bị đe dọa khi thấy các thân chủ đến rút tiền nhiều quá. Các ngân hàng đã yêu cầu chính phủ nâng số tiền được bảo hiểm lên trên 100,000 đô la. Tuy chính phủ Mỹ chưa quyết định nhưng tin này cũng trấn an các trương chủ và nạn rút tiền đã chấm dứt.
Sau khi hai ngân hàng cỡ lớn Washington Mutual, Wachovia gặp thất bại và được chính phủ giúp bán cho các ngân hàng J.P. Morgan và Citi Group để tránh cảnh phá sản và tiếp tục hoạt động bình thường, nhiều người có thể nghĩ là các ngân hàng quá nhỏ sẽ không được cứu, do đó họ có thể lo lắng chuyển tiền đi chỗ khác. Những tư nhân gửi ngân hàng dưới 100 ngàn cũng không muốn gặp rắc rối trong việc đòi lại tiền nếu ngân hàng phá sản, dù chính phủ Mỹ hứa sẽ trả trong vòng 2 ngày. Các xí nghiệp gửi tiền ở ngân hàng những số tiền lớn càng không muốn bị kẹt tiền nếu ngân hàng suy sụp.
Hiện nay, việc rút tiền ra khỏi các ngân hàng không diễn ra ồn ào ngoài đường như một thế kỷ trước đây, vì nhiều thân chủ của ngân hàng có thể ngồi nhà dùng Internet chuyển tiền từ ngân hàng này sang ngân hàng khác.
Hiện nay quỹ của FDIC chỉ còn 45 tỷ đô la, sau khi đã chi để bồi hoàn các chủ trương mục của ngân hàng IndyMac ở California sập đổ. Tổng số những trương mục được bảo hiểm trong toàn quốc là 4,500 tỷ đô la, tức là số tiền có sẵn chỉ bằng 1% tổng số được bảo hiểm. Nếu FDIC thiếu tiền thì Bộ Tài Chánh sẽ phải bù đắp.
Dự luật đưa ra Thượng Viện biểu quyết cũng ghi thêm những đề nghị của các đại biểu Dân Chủ, như tăng thời gian nhận bảo hiểm thất nghiệp cho những công nhân mất việc làm và giảm thuế cho những chủ nhà lợi tức thấp. Nhiều người đi vay để mua nhà khi khai thuế không khai số tiền lãi phải chịu để được trừ thuế, một số vì lợi tức thấp, nay có thể được bớt 1,000 đô la tiền thuế dù không khai xin trừ.
Dự luật ở Thượng Viện cũng kèm theo với những đề nghị cắt giảm thuế cho các xí nghiệp và cá nhân thuộc giới trung lưu qua việc thay đổi Luật Thuế Tối Thiểu.
Một đề nghị khác cũng được ghi vào dự luật là thay đổi một quy tắc kế toán, cho phép các xí nghiệp và ngân hàng không phải thay đổi giá trị các chứng khoán theo giá thị trường trong sổ sách ngay lập tức. Chính quy tắc này khiến nhiều ngân hàng gặp nguy vì công chúng thấy giá trị tài sản của họ xuống quá nhanh khi thị trường tê liệt và không ai mua bán chứng khoán mà họ giữ; trong khi sự thực các chứng khoán đó vẫn còn giá trị.
Với những thay đổi trên, dự luật giải cứu hệ thống tài chánh có thể được hồi sinh sau khi bị Hạ Viện bác bỏ hôm đầu tuần này, khiến thị trường chứng khoán New York tụt gần 800 điểm.
Hôm Thứ Hai vừa qua, Hạ Viện Hoa Kỳ đã bác dự luậtvới số phiếu 228 chống và 205 thuận.
Wednesday, October 01, 2008
Đòan xe của Nghị sĩ McCain đưa ông về Thượng Viện để bỏ phiếu cho dự luật cứu nguy kinh tế. (Hình:AP) WASHINGTON, DC -- Sau khi bị thất bại ở Hạ Viện hôm Thứ Hai vừa qua, dự luật cứu nguy tài chánh trị giá $700 tỉ lại tái sinh hôm Thứ Tư sau khi Thượng Viện Hoa Kỳ thông qua dự luật sửa đổi vớitỉsố 74 phiếu thuận và 25 phiếu chống.
Những thay đổi trong dự luật ở Thượng Viện cũng nhằm đáp lại nhiều đòi hỏi của các dân biểu Hạ Viện. Dự luật có thể được Hạ Viện thảo luận lần nữa trong mấy ngày sắp tới, với hy vọng nhiều dân biểu đã từng chống sẽ có lý do để thay đổi ý kiến.
Một điều quan trọng được ghi thêm vào dự luật là nâng các tài khoản ngân hàng được bảo hiểm từ 100,000 lên 250,000 đô la cho mỗi người, gửi ở mỗi ngân hàng. Ðây là một yêu cầu của nhiều ngân hàng nhỏ ở địa phương, họ rất lo ngại các thân chủ sẽ rút tiền chuyển sang các ngân hàng hàng lớn hơn. Ðề nghị nâng số tiền được bảo hiểm lên tới 250,000 đô la đã được cả hai ứng cử viên nghị sĩ John McCain và Barack Obama lên tiếng ủng hộ và chính cơ quan FDIC cũng đã đề nghị. Nhiều dân biểu Cộng Hòa đã bỏ phiếu chống dự luật cứu nguy tài chánh hôm Thứ Hai cũng tỏ ý có thể đổi ý kiến sau khi có thay đổi.
Cơ quan bảo hiểm của chính phủ Mỹ FDIC đã đề nghị tạm nâng số tiền được bảo hiểm lên trong một thời gian để qua cơn khủng hoảng. Tuy nhiên, sau này nếu chính phủ và Quốc Hội muốn quay trở lại giới hạn cũ sẽ rất khó.
Trong thời gian xẩy ra cơn bão Katrina, nhiều ngân hàng nhỏ ở vùng bị bão lụt đã bị đe dọa khi thấy các thân chủ đến rút tiền nhiều quá. Các ngân hàng đã yêu cầu chính phủ nâng số tiền được bảo hiểm lên trên 100,000 đô la. Tuy chính phủ Mỹ chưa quyết định nhưng tin này cũng trấn an các trương chủ và nạn rút tiền đã chấm dứt.
Sau khi hai ngân hàng cỡ lớn Washington Mutual, Wachovia gặp thất bại và được chính phủ giúp bán cho các ngân hàng J.P. Morgan và Citi Group để tránh cảnh phá sản và tiếp tục hoạt động bình thường, nhiều người có thể nghĩ là các ngân hàng quá nhỏ sẽ không được cứu, do đó họ có thể lo lắng chuyển tiền đi chỗ khác. Những tư nhân gửi ngân hàng dưới 100 ngàn cũng không muốn gặp rắc rối trong việc đòi lại tiền nếu ngân hàng phá sản, dù chính phủ Mỹ hứa sẽ trả trong vòng 2 ngày. Các xí nghiệp gửi tiền ở ngân hàng những số tiền lớn càng không muốn bị kẹt tiền nếu ngân hàng suy sụp.
Hiện nay, việc rút tiền ra khỏi các ngân hàng không diễn ra ồn ào ngoài đường như một thế kỷ trước đây, vì nhiều thân chủ của ngân hàng có thể ngồi nhà dùng Internet chuyển tiền từ ngân hàng này sang ngân hàng khác.
Hiện nay quỹ của FDIC chỉ còn 45 tỷ đô la, sau khi đã chi để bồi hoàn các chủ trương mục của ngân hàng IndyMac ở California sập đổ. Tổng số những trương mục được bảo hiểm trong toàn quốc là 4,500 tỷ đô la, tức là số tiền có sẵn chỉ bằng 1% tổng số được bảo hiểm. Nếu FDIC thiếu tiền thì Bộ Tài Chánh sẽ phải bù đắp.
Dự luật đưa ra Thượng Viện biểu quyết cũng ghi thêm những đề nghị của các đại biểu Dân Chủ, như tăng thời gian nhận bảo hiểm thất nghiệp cho những công nhân mất việc làm và giảm thuế cho những chủ nhà lợi tức thấp. Nhiều người đi vay để mua nhà khi khai thuế không khai số tiền lãi phải chịu để được trừ thuế, một số vì lợi tức thấp, nay có thể được bớt 1,000 đô la tiền thuế dù không khai xin trừ.
Dự luật ở Thượng Viện cũng kèm theo với những đề nghị cắt giảm thuế cho các xí nghiệp và cá nhân thuộc giới trung lưu qua việc thay đổi Luật Thuế Tối Thiểu.
Một đề nghị khác cũng được ghi vào dự luật là thay đổi một quy tắc kế toán, cho phép các xí nghiệp và ngân hàng không phải thay đổi giá trị các chứng khoán theo giá thị trường trong sổ sách ngay lập tức. Chính quy tắc này khiến nhiều ngân hàng gặp nguy vì công chúng thấy giá trị tài sản của họ xuống quá nhanh khi thị trường tê liệt và không ai mua bán chứng khoán mà họ giữ; trong khi sự thực các chứng khoán đó vẫn còn giá trị.
Với những thay đổi trên, dự luật giải cứu hệ thống tài chánh có thể được hồi sinh sau khi bị Hạ Viện bác bỏ hôm đầu tuần này, khiến thị trường chứng khoán New York tụt gần 800 điểm.
Hôm Thứ Hai vừa qua, Hạ Viện Hoa Kỳ đã bác dự luậtvới số phiếu 228 chống và 205 thuận.
2009: Hoa Kỳ nhận sẽ 80,000 người tị nạn thế giới
Wednesday, October 01, 2008
WASHINGTON - Chính phủ Bush vừa loan báo hôm 30 Tháng Chín, là vào năm tới (2009) Hoa Kỳ sẽ nhận đến 80,000 người tị nạn từ khắp thế giới, vì các lý do nhân đạo, cũng bằng con số người tị nạn được Hoa Kỳ nhận vào trong năm nay (2008).
Chính Tổng Thống Bush đã đưa ra con số trên trong một bản ghi nhớ gởi cho các bộ trưởng ngoại giao, nội an, sau khi ông có tham khảo với Quốc Hội như thông lệ hàng năm.
Tổng Thống Bush cũng đưa ra các con số tối đa các người tị nạn tùy theo từng vùng của thế giới, mà Hoa Kỳ có thể nhận vào được, và sau đây là các con số cụ thể:
Cận Ðông và Nam Á: 37,000 người.
Ðông Á: 19,000 người.
Phi Châu : 12,000 người.
Mỹ Châu La Tinh và Caribbe: 4,500 người.
Âu Châu và Trung Á: 2,500 người.
Số còn lại là 5,000 người sẽ tùy Bộ Ngoại Giao quyết định cho bất cứ vùng nào khi có nhu cầu xin vào Hoa Kỳ tị nạn. (L.T.)
Bà Palin và ông Biden tranh luận sôi nổi nhưng lịch sự về kinh tế, Iraq
Friday, October 03, 2008
Nghị Sĩ Joe Biden và nữ Thống Ðốc Sarah Palin cười với nhau sau khi tranh luận đêm Thứ Năm, 2 Tháng Mười. (Hình: Carlos Barria/Reuters) ST. LOUIS, Missouri – Ứng cử viên Cộng Hòa Sarah Palin và ứng cử viên Dân Chủ Joe Biden đã đấu lý về kinh tế Hoa Kỳ cũng như về cuộc chiến Iraq trong một cuộc tranh luận sống động vào đêm Thứ Năm. Thay vì nhắm vào nhau, những lời chỉ trích của họ hướng về hai ứng cử viên cho chức vụ tổng thống trong liên danh.
Trong cuộc tranh luận duy nhất giữa hai ứng cử viên phó tổng thống trước ngày bầu cử 4 Tháng Mười Một, ông Biden cho rằng ứng cử viên tổng thống John McCain không biết về hiện trạng của nền kinh tế Hoa Kỳ. Ông cũng nói Nghị Sĩ McCain không là một người có tinh thần độc lập như lời đề cao của bà Palin, nhất là trong những vấn đề quan trọng mà người Mỹ đang phải đối phó.
Hai phía Biden và Palin đều tuyên bố thắng trận trong một cuộc tranh tài mà kết quả sẽ không thay đổi tình hình của cuộc đua vào Tòa Bạch Ốc. Ông Barack Obama đang có lợi thế hơn trong cuộc đua này.
Trong hai cuộc thăm dò ý kiến được thực hiện ngay sau buổi tranh luận kết thúc, của đài CNN và của CBS News, ông Biden được xem như người thắng thế. Tuy nhiên, cuộc thăm dò của CNN cũng ghi nhận rằng đa số nhận thấy bà Palin đã tạo được một ấn tượng khá hơn so với sự chờ đợi của họ.
Truớc khi tham dự tranh luận với Nghị Sĩ Biden, nữ Thống Ðốc Sarah Palin phải đối đầu trước sự ngờ vực của các cử tri Hoa Kỳ về khả năng của bà. Họ không chắc bà có chuẩn bị sẵn sàng để giữ vai trò phó tổng thống.
Với khả năng ứng khẩu tương đối vững vàng, thống đốc của tiểu bang Alaska có thể chặn đứng sự tuột dốc trong niềm tin của các cử tri từng dành cho bà tại đại hội đảng Cộng Hòa năm tuần trước đây. Riêng đối với ông McCain thì bà không chắc giúp gì hơn.
Bà Palin, 44 tuổi, nói rằng ứng cử viên Obama có khuynh hướng bè phái, không thể tạo sự hợp tác giữa hai đảng để mang lại thay đổi cho đất nước. Bà cũng nói ông Obama “phất cờ trắng đầu hàng” trong cuộc chiến Iraq.
Nữ thống đốc liên tục tấn công ông Obama và cam kết rằng bà và ông McCain sẽ phục vụ thành phần trung lưu Mỹ.
Trong khi đó, có lúc ông Biden, 65 tuổi, bày tỏ sự xúc động khi nhắc đến thời gian ông phải nuôi hai con trai còn nhỏ sau khi mẹ của chúng qua đời trong một tai nạn xe cộ.
Cuộc tranh luận diễn ra trong lúc ông Obama đang củng cố vị trí dẫn trước một cách vững chắc hơn trên các kết quả thăm dò ý kiến người dân. Trong khi cuộc khủng hoảng tài chánh lan rộng từ Wall Street đến các địa phương, ứng cử viên tổng thống của đảng Dân Chủ đạt thêm lợi thế tại các tiểu bang đang có tỉ lệ ủng hộ ngang ngửa dành cho hai đảng.
Cả hai ông Biden và bà Palin đều nói rằng họ sẽ làm việc để mang đến thay đổi trong chính sách kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho giới công nhân trung lưu. Ông Biden nêu ra một lời tuyên bố của ông McCain rằng nền kinh tế của Hoa Kỳ vẫn mạnh ở cấp căn bản đúng lúc cuộc khủng hoảng Wall Street bắt đầu xảy ra.
“Ðiều đó không có nghĩa là ông John McCain là kẻ xấu, thế nhưng nó cho thấy ông không đi sát với thực tế,” ông Biden nói trong cuộc tranh luận tại trường Washington University ở thành phố St. Louis, tiểu bang Missouri.
Ông Biden cam kết rằng ông và Nghị Sĩ Obama sẽ mang đến một kết thúc sớm cho cuộc chiến Iraq.
Tại Hoa Thịnh Ðốn, Nghị Sĩ Biden nổi tiếng là người thường “phát ngôn bừa bãi” mặc dù ông có nhiều kinh nghiệm chính trị. Tuy vậy, trong cuộc đụng độ với bà Palin, ông tránh đưa ra những lời chỉ trích hoặc chê bai đối phương. Ông dồn sự tấn công nhắm vào mục tiêu McCain theo đúng vai trò của nhân vật số 2 trên lá phiếu.
Về phần bà Palin, nữ thống đốc cũng giữ vai trò truyền thống của ứng cử viên phó tổng thống, thường xuyên ca ngợi ông McCain và chỉ trích ông Obama.
“Ông John McCain là một người có tinh thần độc lập và tài giỏi,” bà Palin nói. “Còn ông Barack Obama, lẽ đương nhiên ông ta chỉ bỏ phiếu theo đường lối của đảng mà thôi.”
Ðáp lại, ông Biden nói rằng Nghị Sĩ McCain không là một người có lối suy nghĩ độc lập trong những vấn đề quan trọng đối với Hoa Kỳ, từ y tế đến Iraq. “Ông ấy không là một người độc lập trong hầu hết mọi vấn đề mà người dân bàn luận tại bàn ăn trong nhà bếp của họ,” ông Biden nói.( h.d.)
Friday, October 03, 2008
Nghị Sĩ Joe Biden và nữ Thống Ðốc Sarah Palin cười với nhau sau khi tranh luận đêm Thứ Năm, 2 Tháng Mười. (Hình: Carlos Barria/Reuters) ST. LOUIS, Missouri – Ứng cử viên Cộng Hòa Sarah Palin và ứng cử viên Dân Chủ Joe Biden đã đấu lý về kinh tế Hoa Kỳ cũng như về cuộc chiến Iraq trong một cuộc tranh luận sống động vào đêm Thứ Năm. Thay vì nhắm vào nhau, những lời chỉ trích của họ hướng về hai ứng cử viên cho chức vụ tổng thống trong liên danh.
Trong cuộc tranh luận duy nhất giữa hai ứng cử viên phó tổng thống trước ngày bầu cử 4 Tháng Mười Một, ông Biden cho rằng ứng cử viên tổng thống John McCain không biết về hiện trạng của nền kinh tế Hoa Kỳ. Ông cũng nói Nghị Sĩ McCain không là một người có tinh thần độc lập như lời đề cao của bà Palin, nhất là trong những vấn đề quan trọng mà người Mỹ đang phải đối phó.
Hai phía Biden và Palin đều tuyên bố thắng trận trong một cuộc tranh tài mà kết quả sẽ không thay đổi tình hình của cuộc đua vào Tòa Bạch Ốc. Ông Barack Obama đang có lợi thế hơn trong cuộc đua này.
Trong hai cuộc thăm dò ý kiến được thực hiện ngay sau buổi tranh luận kết thúc, của đài CNN và của CBS News, ông Biden được xem như người thắng thế. Tuy nhiên, cuộc thăm dò của CNN cũng ghi nhận rằng đa số nhận thấy bà Palin đã tạo được một ấn tượng khá hơn so với sự chờ đợi của họ.
Truớc khi tham dự tranh luận với Nghị Sĩ Biden, nữ Thống Ðốc Sarah Palin phải đối đầu trước sự ngờ vực của các cử tri Hoa Kỳ về khả năng của bà. Họ không chắc bà có chuẩn bị sẵn sàng để giữ vai trò phó tổng thống.
Với khả năng ứng khẩu tương đối vững vàng, thống đốc của tiểu bang Alaska có thể chặn đứng sự tuột dốc trong niềm tin của các cử tri từng dành cho bà tại đại hội đảng Cộng Hòa năm tuần trước đây. Riêng đối với ông McCain thì bà không chắc giúp gì hơn.
Bà Palin, 44 tuổi, nói rằng ứng cử viên Obama có khuynh hướng bè phái, không thể tạo sự hợp tác giữa hai đảng để mang lại thay đổi cho đất nước. Bà cũng nói ông Obama “phất cờ trắng đầu hàng” trong cuộc chiến Iraq.
Nữ thống đốc liên tục tấn công ông Obama và cam kết rằng bà và ông McCain sẽ phục vụ thành phần trung lưu Mỹ.
Trong khi đó, có lúc ông Biden, 65 tuổi, bày tỏ sự xúc động khi nhắc đến thời gian ông phải nuôi hai con trai còn nhỏ sau khi mẹ của chúng qua đời trong một tai nạn xe cộ.
Cuộc tranh luận diễn ra trong lúc ông Obama đang củng cố vị trí dẫn trước một cách vững chắc hơn trên các kết quả thăm dò ý kiến người dân. Trong khi cuộc khủng hoảng tài chánh lan rộng từ Wall Street đến các địa phương, ứng cử viên tổng thống của đảng Dân Chủ đạt thêm lợi thế tại các tiểu bang đang có tỉ lệ ủng hộ ngang ngửa dành cho hai đảng.
Cả hai ông Biden và bà Palin đều nói rằng họ sẽ làm việc để mang đến thay đổi trong chính sách kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho giới công nhân trung lưu. Ông Biden nêu ra một lời tuyên bố của ông McCain rằng nền kinh tế của Hoa Kỳ vẫn mạnh ở cấp căn bản đúng lúc cuộc khủng hoảng Wall Street bắt đầu xảy ra.
“Ðiều đó không có nghĩa là ông John McCain là kẻ xấu, thế nhưng nó cho thấy ông không đi sát với thực tế,” ông Biden nói trong cuộc tranh luận tại trường Washington University ở thành phố St. Louis, tiểu bang Missouri.
Ông Biden cam kết rằng ông và Nghị Sĩ Obama sẽ mang đến một kết thúc sớm cho cuộc chiến Iraq.
Tại Hoa Thịnh Ðốn, Nghị Sĩ Biden nổi tiếng là người thường “phát ngôn bừa bãi” mặc dù ông có nhiều kinh nghiệm chính trị. Tuy vậy, trong cuộc đụng độ với bà Palin, ông tránh đưa ra những lời chỉ trích hoặc chê bai đối phương. Ông dồn sự tấn công nhắm vào mục tiêu McCain theo đúng vai trò của nhân vật số 2 trên lá phiếu.
Về phần bà Palin, nữ thống đốc cũng giữ vai trò truyền thống của ứng cử viên phó tổng thống, thường xuyên ca ngợi ông McCain và chỉ trích ông Obama.
“Ông John McCain là một người có tinh thần độc lập và tài giỏi,” bà Palin nói. “Còn ông Barack Obama, lẽ đương nhiên ông ta chỉ bỏ phiếu theo đường lối của đảng mà thôi.”
Ðáp lại, ông Biden nói rằng Nghị Sĩ McCain không là một người có lối suy nghĩ độc lập trong những vấn đề quan trọng đối với Hoa Kỳ, từ y tế đến Iraq. “Ông ấy không là một người độc lập trong hầu hết mọi vấn đề mà người dân bàn luận tại bàn ăn trong nhà bếp của họ,” ông Biden nói.( h.d.)
McCain trước gánh nặng đảo ngược tình thế
trong tháng cuối cùng trước bầu cử
Sunday, October 05, 2008
WASHINGTON - Một tháng trước ngày bầu cử 4 tháng 11 năm 2008, các thăm dò dư luận cho bếit Obama đang hơn McCain về mức ủng hộ của cử tri toàn quốc trên 6% và quan trọng hơn nữa là đang dẫn trước ở hầu hết các tiểu bang được coi là những chiến trường sẽ định đoạt kết quả về số phiếu cử tri đoàn.
Theo nhận định của các quan sát viên, nếu McCain không có phương cách gì hiệu quả để đảo ngược tình thế, hoặc nếu không có một chuyển biến bất ngờ nào từ nay đến ngày bầu cử thì có thể coi như Barack Obama sẽ là người da đen đầu tiên vào ở tòa Bạch Ốc. Trong hoàn cảnh hiện hữu, những khả năng của McCain sẽ rất giới hạn.
Cuộc khủng hoảng tài chính đã là một thời cơ đặc biệt để Obama được dân chúng hy vọng là người sẽ đối phó với tình hình kinh tế có hiệu quả hơn. Thật ra thì chưa ứng cử viên nào có chứng cứ cụ thể để khẳng quyết điều này. Cả Obama và McCain đều đã vận động Quốc Hội ủng hộ biện pháp cứu nguy tài chính, có thể là McCain còn hoạt động tích cực hơn, nhưng thất lợi của ông ở chỗ, là người Cộng Hòa, ông không thể xóa bỏ ấn tượng của mọi người về một chính sách có lẽ giống như Tổng thống Bush.
Bây giờ cuộc tranh luận duy nhất giữa hai ứng cử viên Phó Tổng thống đã xong và cà hai bên đều hài lòng với kết quả, nhưng như thế cũng có nghĩa là cuộc tranh đấu ra sao chỉ hoàn toàn tùy thuộc nơi McCain và Obama. Ngày Thứ Ba sắp tới là cuộc tranh luận thứ nhì và sẽ mang tính cách quan trọng hơn lần trước vì mỗi người đều cần phải xác định được vai trò lãnh đạo của mình và đồng thời phủ nhận đối thủ.
Các cố vấn của McCain cho biết Thượng Nghị Sĩ Arizona sẽ phải tăng cường sức tấn công, nhắm phê phán Obama về thành tích biểu quyết tại Quốc Hội, về những quan điểm mang nhiều tính rủi ro và kể cả về con người ông ta.
Ngược lại, các cố vấn của Obama cho biết lập luận của ông sẽ nhấn mạnh vào điểm McCain không thể nào có viễn kiến chính trị và kinh tế khác với Tổng thống Bush. Mở một mặt trận mới, hôm Thứ Bảy Obama lên tiếng mạnh mẽ chỉ trích dự án bảo hiểm y tế của McCain là sẽ buộc hàng triệu dân chúng Mỹ lâm vào tình trạng khó khăn. Trong bài nói chuyện dài 40 phút tại một công viên chói nắng bên bờ biển ở Newport Beach, Virginia, ông đã trình bày chi tiết trước hàng ngàn người về dự án bảo hiểm y tế của mình.
Những người Dân Chủ rất lạc quan về chiến thắngsắp đến, tuy nhiên không tránh khỏi âu lo là liệu Obama có giữ vững được ưu thế như vậy trong một tháng sắp tới hay không. Ngược lại những người Cộng Hòa lo lắng mọi chuyện có thể vượt khỏi tầm tác động của họ, nhưng vẫn rất hy vọng vì McCain là người đã từng xoay chuyển được tình thế như ở thời kỳ bầu cử sơ bộ trước đây. Và cả hai bên đều hiểu rõ là bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra.
Chris Redfern, Chủ tịch đảng Dân Chủ Ohio, nói: “Chúng tôi rất vững tin, nhưng không phải là quá đáng”. Ông cho rằng cuộc khủng hoảng tài chính là khiếp đảm cho nước Mỹ nhưng lại là lợi thế chính trị ngàn năm một thuở cho Obama.
Chủ tịch đảng Cộng Hòa South Carolina Katon Dawson tuyên bố: “Tôi lo ngại cho McCain lúc này, nhưng chớ nên coi rằng ông đã thua. Ông ta là một chính trị gia có lúc ẩn mình như con cá sấu”.
Mới 4 tuần trước, sau Đại Hội đảng Cộng Hòa và trong sự đón nhận hào hứng của mọi người với nữ ứng cử viên Phó Tổng thống, các thăm dò dư luận cho thấy McCain ngang ngửa với Obama. Nhưng qua vụ khủng hoảng tài chính, vị thế của McCain đã xuống nhiều. Một vài vấp váp của Palin với truyền thông cũng khiến những người ủng hộ Cộng Hòa lo ngại hậu quả, tuy nhiên qua cuộc tranh luận với Biden bà đã tạo lại được niềm tin và sự phấn khởi cho họ.
Ban vận động của McCain tin rằng phương cách tốt nhất là làm cho cử tri thấy không thể chấp nhận được Obama. Tuy vậy McCain không thể đi quá xa theo hướng này vì có thể phản ứng ngược làm mất cảm tình của cử tri. Việc ấy phải để cho những nhóm khác, và cũng không quên là trong số đó có Palin.
Hôm Thứ Bảy nói chuyện tại Colorado, bà Palin tuyên bố: “Đối phương của chúng toi là người dường như không quan niệm được đầy đủ về nước Mỹ, đến mức ông ta thân mật với những kẻ khủng bố muốn tấn công chính đất nước mình”. Bà muốn ám chỉ Jeremiah A. Wright Jr. và William Charles “Bill” Ayers. Wrights là mục sư đã rao giảng những lời chống nước Mỹ và Obama từng là thành viên trong giáo hội này. Ayers là lý thuyết gia, người sáng lập nhóm quá khích Weather Undergound hoạt động mạnh trong thời gian những năm 1960 và 1970, hiện nay làm giáo sư phân khoa Giáo dục trường Đại học Illinois ở Chicago. Ban vận động của McCain cũng đã từng tố cáo quan hệ của Obama với Antoin 'Tony' Rezko, một nhà thầu xây dựng lớn đã bị kết án về tội gian lận.
Ban vận động của Obama gọi những lời của bà Palin là “vô vọng và đả kích sai sự thật nhằm đánh lạc dư luận cử tri đang chú ý đến đề tài kinh tế”.
Tom Rath, đại biểu New Hampshire tham dự Đại Hội đảng Cộng Hòa cho rằng “McCain cần phải trình bày rõ hơn nữa về sức mạnh của ông và cho dân chúng thấy vì sao họ yêu quý ông. Ông phải cho cử tri hiểu rõ là nên và cần bỏ phiếu cho ông. Ông chưa làm đủ điều ấy”.
Còn theo lời Steve Grossman, cựu Chủ tịch đảng Dân Chủ ở Massachusetts: “Obama cần mở thêm cánh cửa để cử tri thấy rõ khía cạnh ông là một con người như đã được đa số quần chúng mến mộ và ủng hộ”.
Nhưng có` một đề tài khác mà không ai muốn nói ra và John McCain chắc chắn không để ban vận động của mình đề cập tới, đó là vấn đề chủng tộc. Người ta vẫn hoài nghi rằng cái gọi là hiệu ứng Bradley (Bradley effect, cũng gọi là Wilder effect) có thể sẽ tác động đến kỳ bầu cử này. Đây là kinh nghiệm ghi nhận được về khác biệt giữa thăm dò dư luận và kết quả bầu cử, qua những lần có sự đối đầu giữa một ứng cử viên dân da trắng và một ứng cử viên dân da màu. Năm 1982, Tom Bradley, dân da đen, cựu Thị trưởng Los Angeles, thất cử trong cuộc tranh cử Thống đốc California măc dầu theo thăm dò dư luận thì Bradley có sự ủng hộ hơn tới 10%.
Một cách giải thích về hiện tượng này là do có một số cử tri da trắng khi được hỏi ý kiến đã tránh không muốn nói đúng dự định riêng của mình vì sợ bị chỉ trích phiền nhiễu. Mặc dầu ngày nay vấn đề phân biệt màu da đã giảm bớt nhưng không ai có thể quyết đoán về mặt tình cảm tác động đến cử tri trong việc bỏ lá phiếu sẽ ra sao. Vì vậy chưa hẳn những thăm dò dư luận ở kỳ bầu cử sắp tới sẽ cho thấy là chính xác.
McCain sẽ không thể nào đắc cử nếu không thắng ở đa số các tiểu bang mà Bush đã thắng năm 2004. Nhưng hiện nay theo thăm dò dư luận thì ông lại chỉ ở vị trí ngang ngửa tại ít nhất là 10 trong số tiểu bang đó - Colorado, Florida, Indiana, Iowa, Missouri, New Mexico, Nevada, North Carolina, Ohio và Virginia. Ban vận động của Obama có ngân quỹ dồi dào hơn nên có tổ chức cơ sở vững hơn và quảng cáo vận động nhiều hơn.
Ngược lại ban vận động của McCain hy vọng và còn đang cố gắng tranh chấp ở 5 tiểu bang mà John Kerry thắng năm 2004: Pennsylvania, Wisconsin, Minnesota, New Hampshire và Maine. Hôm Thứ Năm, ban vận động của McCain rút bỏ Michigan sau khi thăm dò dư luận cho biết thua kém tới gần 10%, và để dành tài nguyên cho những nơi khác. John Kerry chiếm 17 phiếu đại biểu cử tri đoàn ở đây năm 2004 nhưng Michigan đã là mục tiêu tranh thủ hàng đầu của McCain vì ông từng được sự ủng hộ mạnh mẽ trong các kỳ bầu cử sơ bộ năm 2000 và năm nay. Đảng bộ Cộng Hòa Michigan phản đối quyết định bỏ rơi của ban vận động và nói rằng McCain vẫn có nhiều triển vọng thắng ở tiểu bang này. (HC)
Vũ khí tranh cử của Obama: Vận động cử tri mới ghi danh
Friday, October 03, 2008
Washington - Trong những cuộc đấu khẩu giữa hai ban vận động của nghị sĩ John McCain và Barack Obama, phía ông McCain đã tố cáo Acorn, một tổ chức bất vụ lợi, cho là họ đã phạm luật khi ủng hộ Nghị Sĩ Obama. Lý do: Acorn được hưởng quy chế miễn thuế dành cho những tổ chức có tính cách từ thiện, không được phép dính vào chính trị đảng phái, nhưng họ đã giúp liên danh Obama-Biden trong việc ghi tên cử tri mới.
Theo đúng tôn chỉ, Acorn phải hạn chế hoạt động trong phạm vi giúp những người nghèo làm chủ nhà có thể đủ tiền mua nhà và bảo vệ căn nhà khỏi bị sai áp. Nhưng trong năm nay, Acorn đã hợp tác với Project Vote, một tổ chức chuyên vận động các cử tri ghi danh trong một dự án tốn 16 triệu Mỹ kim. Việc làm này không sai luật, nhưng những người tố giác có thể buộc tội Acorn nếu chứng minh được rằng cuộc vận động ghi danh bầu cử này nhắm tăng số cử tri sẽ bỏ phiếu cho Nghị Sĩ Obama.
Cho tới nay, cuộc vận động ghi danh cử tri trên đã lôi kéo được triệu rưỡi cử tri mới ghi danh để đi bầu năm nay, và những cử tri này phần lớn là người Mỹ gốc Phi Châu và gốc Châu Mỹ La Tinh. Họ tập trung nhân lực vào một số tiểu bang đang ngang ngửa chưa biết chắc sẽ nghiêng về phía ông McCain hay ông Obama. Và họ cũng chọn vận động ghi danh cử tri ở các tiểu bang có tỷ lệ nhà bị sai áp cao nhất.
Nhiều đại biểu Quốc Hội thuộc đảng Cộng Hòa đã tố cáo Acorn pha trộn hoạt động từ thiện cứu nhà cho người nghèo với hoạt động có tính cách đảng phái. Acorn đã bác bỏ lời tố cáo này.
Hiện nay mặt trận tranh cử trong mười tiểu bang gay go nhất có thể được quyết định bởi những người mới ghi tên đi bầu lần đầu. Việc cổ động người Mỹ đi bầu là một việc chính đáng, nhưng những khi lựa chọn khu dân cư nào để làm việc cổ động người ta có thể ảnh hưởng đến kết quả cuộc bỏ phiếu nếu biết trước dân cư trong khu đó thường nghiêng về đảng nào. Nhật báo Wall Street Journal, một tờ báo thân cận với đảng Cộng Hòa, mới tổng kết phong trào này, cho thấy Nghị Sĩ Obama đang lấn lướt Nghị Sĩ John McCain tại nhiều tiểu bang.
Ban vận động tranh cử của ông Obama đã ráo riết hoạt động ở tiểu bang Florida, một thành trì của đảng Cộng Hòa, nơi quyết định cho Tổng Thống George W. Bush thắng cử năm 2000 và 2004. Ở đây, đã có 130,000 người mới ghi tên vào danh sách cử tri dưới danh nghĩa đảng Dân Chủ; trong khi số cử tri ghi danh thuộc đảng Cộng Hòa đã giảm mất 392 người. Tại mấy tiểu bang khác, đã bầu cho Tổng Thống Bush năm 2004, cũng có những thay đổi đáng kể như ở Nevada đảng Dân Chủ đã có 80,000 người ghi danh nhiều hơn đảng Cộng Hòa (140,000 so với 60,000); năm 2004 ông Bush đã tháng ở đó với 20,000 phiếu cao hơn ông John Kerry. Tại Colorado, số người mới ghi danh với đảng Dân Chủ thêm được dưới 50,000 nhưng phía đảng Cộng Hòa thì số người ghi danh lại giảm bớt hơn 60,000. Tiểu bang New Mexico là nơi Tổng Thống Bush đã thắng lần trước với 6,000 phiếu. Năm nay đảng Dân Chủ đã ghi danh được hơn đảng Cộng Hòa tới 7,000 người.
Hiện nay tiểu bang Pennsylvinia với 21 phiếu cử tri đoàn vẫn được coi là nơi hai bên ngang ngửa vì Nghị Sĩ Barack Obama chỉ dẫn trước Nghị Sĩ John McCain hơn 4%, cho nên ông McCain đã đưa thêm tài nguyên và nhân lực sang đó sau khi rút quân khỏi Michigan. Pennsylvinia là nơi đã bầu cho các ứng cử viên Al Gore và John Kerry trước đây, với tỷ số nhỏ; và giới cử tri đàn ông, da trắng và lao động ở đó đã ủng hộ bà Clinton trước đây, cho nên ban vận động của Nghị Sĩ John McCain đặt hy vọng sẽ lật ngược thế cờ. Tỷ số chênh lệch nhỏ của ông Obama làm nhiều người ngạc nhiên vì tại tiểu bang này đảng Dân Chủ đã ghi danh thêm được 350,000 cử tri mới, trong khi danh sách cử tri đảng Cộng Hòa đã giảm bớt 285,000 người, theo nhật báo Wall Street. Ðiều này cho thấy những người ủng hộ bà Clinton có thể nghiêng về phía ông McCain hơn là ông Obama.
Năm 2004, Tổng Thống Bush đã thắng với 286 phiếu cử tri đoàn; con số tối thiểu để đắc cử là 270 phiếu. Nếu Nghị Sĩ John McCain bị mất một hay hai tiểu bang nhỏ thì ông vẫn có hy vọng đắc cử, nếu mất một tiểu bang lớn thì phải chiếm lấy một tiểu bang mà năm 2004 đã chọn Nghị Sĩ Kerry.
Ông Karl Rove, người vẽ ra chiến lược và chiến thuật tranh cử giúp Tổng Thống Bush thắng hai lần, đang chủ trương một web site của ông chuyên phân tích diễn biến cuộc vận động tranh cử toàn quốc. Gần đây mạng lưới của ông Karl Rove tính những tiểu bang mà ông Obama có thể thắng sẽ góp cho ông 259 phiếu cử tri đoàn, còn ông McCain hiện mới được 163 phiếu.
Ban vận động của ông McCain tính toán rằng muốn đắc cử ông phải bảo vệ được 6 tiểu bang đã bầu ông Bush trước đây, mà hiện nay nằm trong số 9 tiểu bang ngang ngửa. Ðó là Florida, Virginia, Missouri, North Carolina, Indiana, và Ohio. Với số phiếu ăn chắc ở những tiểu bang trung thành với đảng Cộng Hòa, tổng cộng số phiếu cử tri đoàn của ông McCain sẽ lên tới 260. Muốn đạt được 10 phiếu nữa, ông McCain phải chiếm được một tiểu bang hiện nay nghiêng về phía ông Obama, như Minnesota hoặc Wisconsin (mỗi tiểu bang có đúng 10 phiếu cử tri đoàn). Ðó là lý do ban vận động của Nghị Sĩ John McCain đang nỗ lực tập trung vào các tiểu bang kể trên. Khi bà Sarah Palin đến họp mặt với các người ủng hộ ở vùng Los Angeles và quận Cam, mục đích chính của bà là vận động gây quỹ để chi tiêu cho các tiểu bang ngang ngửa này, chứ không phải chỉ nhắm tìm thêm phiếu ở California.
Friday, October 03, 2008
Washington - Trong những cuộc đấu khẩu giữa hai ban vận động của nghị sĩ John McCain và Barack Obama, phía ông McCain đã tố cáo Acorn, một tổ chức bất vụ lợi, cho là họ đã phạm luật khi ủng hộ Nghị Sĩ Obama. Lý do: Acorn được hưởng quy chế miễn thuế dành cho những tổ chức có tính cách từ thiện, không được phép dính vào chính trị đảng phái, nhưng họ đã giúp liên danh Obama-Biden trong việc ghi tên cử tri mới.
Theo đúng tôn chỉ, Acorn phải hạn chế hoạt động trong phạm vi giúp những người nghèo làm chủ nhà có thể đủ tiền mua nhà và bảo vệ căn nhà khỏi bị sai áp. Nhưng trong năm nay, Acorn đã hợp tác với Project Vote, một tổ chức chuyên vận động các cử tri ghi danh trong một dự án tốn 16 triệu Mỹ kim. Việc làm này không sai luật, nhưng những người tố giác có thể buộc tội Acorn nếu chứng minh được rằng cuộc vận động ghi danh bầu cử này nhắm tăng số cử tri sẽ bỏ phiếu cho Nghị Sĩ Obama.
Cho tới nay, cuộc vận động ghi danh cử tri trên đã lôi kéo được triệu rưỡi cử tri mới ghi danh để đi bầu năm nay, và những cử tri này phần lớn là người Mỹ gốc Phi Châu và gốc Châu Mỹ La Tinh. Họ tập trung nhân lực vào một số tiểu bang đang ngang ngửa chưa biết chắc sẽ nghiêng về phía ông McCain hay ông Obama. Và họ cũng chọn vận động ghi danh cử tri ở các tiểu bang có tỷ lệ nhà bị sai áp cao nhất.
Nhiều đại biểu Quốc Hội thuộc đảng Cộng Hòa đã tố cáo Acorn pha trộn hoạt động từ thiện cứu nhà cho người nghèo với hoạt động có tính cách đảng phái. Acorn đã bác bỏ lời tố cáo này.
Hiện nay mặt trận tranh cử trong mười tiểu bang gay go nhất có thể được quyết định bởi những người mới ghi tên đi bầu lần đầu. Việc cổ động người Mỹ đi bầu là một việc chính đáng, nhưng những khi lựa chọn khu dân cư nào để làm việc cổ động người ta có thể ảnh hưởng đến kết quả cuộc bỏ phiếu nếu biết trước dân cư trong khu đó thường nghiêng về đảng nào. Nhật báo Wall Street Journal, một tờ báo thân cận với đảng Cộng Hòa, mới tổng kết phong trào này, cho thấy Nghị Sĩ Obama đang lấn lướt Nghị Sĩ John McCain tại nhiều tiểu bang.
Ban vận động tranh cử của ông Obama đã ráo riết hoạt động ở tiểu bang Florida, một thành trì của đảng Cộng Hòa, nơi quyết định cho Tổng Thống George W. Bush thắng cử năm 2000 và 2004. Ở đây, đã có 130,000 người mới ghi tên vào danh sách cử tri dưới danh nghĩa đảng Dân Chủ; trong khi số cử tri ghi danh thuộc đảng Cộng Hòa đã giảm mất 392 người. Tại mấy tiểu bang khác, đã bầu cho Tổng Thống Bush năm 2004, cũng có những thay đổi đáng kể như ở Nevada đảng Dân Chủ đã có 80,000 người ghi danh nhiều hơn đảng Cộng Hòa (140,000 so với 60,000); năm 2004 ông Bush đã tháng ở đó với 20,000 phiếu cao hơn ông John Kerry. Tại Colorado, số người mới ghi danh với đảng Dân Chủ thêm được dưới 50,000 nhưng phía đảng Cộng Hòa thì số người ghi danh lại giảm bớt hơn 60,000. Tiểu bang New Mexico là nơi Tổng Thống Bush đã thắng lần trước với 6,000 phiếu. Năm nay đảng Dân Chủ đã ghi danh được hơn đảng Cộng Hòa tới 7,000 người.
Hiện nay tiểu bang Pennsylvinia với 21 phiếu cử tri đoàn vẫn được coi là nơi hai bên ngang ngửa vì Nghị Sĩ Barack Obama chỉ dẫn trước Nghị Sĩ John McCain hơn 4%, cho nên ông McCain đã đưa thêm tài nguyên và nhân lực sang đó sau khi rút quân khỏi Michigan. Pennsylvinia là nơi đã bầu cho các ứng cử viên Al Gore và John Kerry trước đây, với tỷ số nhỏ; và giới cử tri đàn ông, da trắng và lao động ở đó đã ủng hộ bà Clinton trước đây, cho nên ban vận động của Nghị Sĩ John McCain đặt hy vọng sẽ lật ngược thế cờ. Tỷ số chênh lệch nhỏ của ông Obama làm nhiều người ngạc nhiên vì tại tiểu bang này đảng Dân Chủ đã ghi danh thêm được 350,000 cử tri mới, trong khi danh sách cử tri đảng Cộng Hòa đã giảm bớt 285,000 người, theo nhật báo Wall Street. Ðiều này cho thấy những người ủng hộ bà Clinton có thể nghiêng về phía ông McCain hơn là ông Obama.
Năm 2004, Tổng Thống Bush đã thắng với 286 phiếu cử tri đoàn; con số tối thiểu để đắc cử là 270 phiếu. Nếu Nghị Sĩ John McCain bị mất một hay hai tiểu bang nhỏ thì ông vẫn có hy vọng đắc cử, nếu mất một tiểu bang lớn thì phải chiếm lấy một tiểu bang mà năm 2004 đã chọn Nghị Sĩ Kerry.
Ông Karl Rove, người vẽ ra chiến lược và chiến thuật tranh cử giúp Tổng Thống Bush thắng hai lần, đang chủ trương một web site của ông chuyên phân tích diễn biến cuộc vận động tranh cử toàn quốc. Gần đây mạng lưới của ông Karl Rove tính những tiểu bang mà ông Obama có thể thắng sẽ góp cho ông 259 phiếu cử tri đoàn, còn ông McCain hiện mới được 163 phiếu.
Ban vận động của ông McCain tính toán rằng muốn đắc cử ông phải bảo vệ được 6 tiểu bang đã bầu ông Bush trước đây, mà hiện nay nằm trong số 9 tiểu bang ngang ngửa. Ðó là Florida, Virginia, Missouri, North Carolina, Indiana, và Ohio. Với số phiếu ăn chắc ở những tiểu bang trung thành với đảng Cộng Hòa, tổng cộng số phiếu cử tri đoàn của ông McCain sẽ lên tới 260. Muốn đạt được 10 phiếu nữa, ông McCain phải chiếm được một tiểu bang hiện nay nghiêng về phía ông Obama, như Minnesota hoặc Wisconsin (mỗi tiểu bang có đúng 10 phiếu cử tri đoàn). Ðó là lý do ban vận động của Nghị Sĩ John McCain đang nỗ lực tập trung vào các tiểu bang kể trên. Khi bà Sarah Palin đến họp mặt với các người ủng hộ ở vùng Los Angeles và quận Cam, mục đích chính của bà là vận động gây quỹ để chi tiêu cho các tiểu bang ngang ngửa này, chứ không phải chỉ nhắm tìm thêm phiếu ở California.
Bắc California: xe đò chở người đi đánh bài bị lật, 10 thiệt mạng
Monday, October 06, 2008
Lính cứu hỏa và các nhân viên cấp cứu khác dùng đèn pin rọi kiếm các nạn nhân bên lề đường. (Hình:AP) WILLIAMS, California (AP) – Một chiếc xe buýt thuê bao trên đường đến sòng bài đã lật nhào xuống đường mương bên vệ đường khi còn cách nơi đến khoảng 10 dặm. Nhiều hành khách đã bị văng ra khỏi xe, có khoảng 10 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương.
Các giới chức Tuần Lưu Xa Lộ California (California Highway Patrol CHP) cho hay chiếc xe buýt gặp nạn vào khoảng 6 giờ 10 phút chiều ngày Chủ Nhật trên một con đừơng hương lộ gần Williams—nằm cách Sacracmento chừng 60 dặm (khoảng 96 cây số) về phía bắc, khi đi từ Sacracmento đến sòng bài Colusa Casino Resort.
Một cấp chỉ huy CHP, Fran Clader, cho báo chí hay vào sáng sớm ngày thứ Hai rằng có 10 người thiệt mạng và khoảng 35 người khác bị thương.
“Những người này đi lên casino để có cơ hội giải trí vui vẻ,” ông Clader nói, “nhưng chẳng may lại xảy ra thảm kịch.”
Lính cứu hỏa đã dùng đèn pin và máy dò hồng ngoại tuyến để tìm kiếm trong vùng cỏ cao gần nơi chiếc xe buýt bị lật vào đêm ngày Chủ Nhật để xem có xác người nào nữa hay không. Tuy nhiên, đến sáng sớm ngày thứ Hai giới hữu trách tin rằng họ đã kiếm ra đầy đủ các nạn nhân.
Ngay trước khi tai nạn xảy ra, chiếc xe buýt chạy lạc sang một bên đường vào khoảng nửa dặm trước khi tài lấy lại tay lái nhưng quá đà khiến chiếc xe quẹo gắt, lộn nhào, làm tung một số hành khách ra ngòai trước khi rớt xúông mương, theo lời phát ngôn viên CHP Patrick Landreth.
“Trần xe hoàn toàn bị sụp, các cửa kính đều bị bể, và xe buýt không chỉ lộn ngang, mà đã lộn nguyên một vòng,” ông Landreth cho hay. “Chiếc xe nằm dưới mương, trên các bánh xe của mình, và mũi xe quay ngược chiều đã di chuyển.”
Giới hữu trách vào sáng sớm ngày thứ Hai chưa xác định được tên của công ty cho thuê xe buýt này. Họ cũng không công bố tên của tài xế.
Phát ngôn viên CHP Robert Kays nói rằng chíêc xe buýt mang bảng số Texas nhưng “không hợp lệ.” Ông nói rằng các số đăng bộ khác cũng đều không hợp lệ và nói rằng CHP “sẽ tìm ra xem ai là chủ chíêc xe buýt này.”
Một nhân viên CHP, Terry Troth, nói rằng không có chiếc xe nào khác liên hệ trong tai nạn vừa qua.
Ông Troth cho hay ông không biết tình trạng thương tích của các nạn nhân. Ông nói rằng các nhân viên cấp cứu đã gặp khó khăn nói chuyện với các nạn nhân vì đa số nói tiếng Lào.
Ông Clader cho hay trực thăng đã được sử dụng để di tản một số nạn nhân đến các bệnh viện trong vùng, kể cả Colusa Regional Medical Center, Enloe Medical Center ở Chico và UC Davis Medical Center.
Tai nạn xảy ra trong khu vực có các cánh đồng lúa và vườn cây nằm cách xa lộ 5 chừng vài dặm về phía đông, ở ngay phía bắc Williams. (V.Giang)
Monday, October 06, 2008
Lính cứu hỏa và các nhân viên cấp cứu khác dùng đèn pin rọi kiếm các nạn nhân bên lề đường. (Hình:AP) WILLIAMS, California (AP) – Một chiếc xe buýt thuê bao trên đường đến sòng bài đã lật nhào xuống đường mương bên vệ đường khi còn cách nơi đến khoảng 10 dặm. Nhiều hành khách đã bị văng ra khỏi xe, có khoảng 10 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương.
Các giới chức Tuần Lưu Xa Lộ California (California Highway Patrol CHP) cho hay chiếc xe buýt gặp nạn vào khoảng 6 giờ 10 phút chiều ngày Chủ Nhật trên một con đừơng hương lộ gần Williams—nằm cách Sacracmento chừng 60 dặm (khoảng 96 cây số) về phía bắc, khi đi từ Sacracmento đến sòng bài Colusa Casino Resort.
Một cấp chỉ huy CHP, Fran Clader, cho báo chí hay vào sáng sớm ngày thứ Hai rằng có 10 người thiệt mạng và khoảng 35 người khác bị thương.
“Những người này đi lên casino để có cơ hội giải trí vui vẻ,” ông Clader nói, “nhưng chẳng may lại xảy ra thảm kịch.”
Lính cứu hỏa đã dùng đèn pin và máy dò hồng ngoại tuyến để tìm kiếm trong vùng cỏ cao gần nơi chiếc xe buýt bị lật vào đêm ngày Chủ Nhật để xem có xác người nào nữa hay không. Tuy nhiên, đến sáng sớm ngày thứ Hai giới hữu trách tin rằng họ đã kiếm ra đầy đủ các nạn nhân.
Ngay trước khi tai nạn xảy ra, chiếc xe buýt chạy lạc sang một bên đường vào khoảng nửa dặm trước khi tài lấy lại tay lái nhưng quá đà khiến chiếc xe quẹo gắt, lộn nhào, làm tung một số hành khách ra ngòai trước khi rớt xúông mương, theo lời phát ngôn viên CHP Patrick Landreth.
“Trần xe hoàn toàn bị sụp, các cửa kính đều bị bể, và xe buýt không chỉ lộn ngang, mà đã lộn nguyên một vòng,” ông Landreth cho hay. “Chiếc xe nằm dưới mương, trên các bánh xe của mình, và mũi xe quay ngược chiều đã di chuyển.”
Giới hữu trách vào sáng sớm ngày thứ Hai chưa xác định được tên của công ty cho thuê xe buýt này. Họ cũng không công bố tên của tài xế.
Phát ngôn viên CHP Robert Kays nói rằng chíêc xe buýt mang bảng số Texas nhưng “không hợp lệ.” Ông nói rằng các số đăng bộ khác cũng đều không hợp lệ và nói rằng CHP “sẽ tìm ra xem ai là chủ chíêc xe buýt này.”
Một nhân viên CHP, Terry Troth, nói rằng không có chiếc xe nào khác liên hệ trong tai nạn vừa qua.
Ông Troth cho hay ông không biết tình trạng thương tích của các nạn nhân. Ông nói rằng các nhân viên cấp cứu đã gặp khó khăn nói chuyện với các nạn nhân vì đa số nói tiếng Lào.
Ông Clader cho hay trực thăng đã được sử dụng để di tản một số nạn nhân đến các bệnh viện trong vùng, kể cả Colusa Regional Medical Center, Enloe Medical Center ở Chico và UC Davis Medical Center.
Tai nạn xảy ra trong khu vực có các cánh đồng lúa và vườn cây nằm cách xa lộ 5 chừng vài dặm về phía đông, ở ngay phía bắc Williams. (V.Giang)
Los Angeles: lo buồn về tài chánh, một ông bắn cả gia đình rồi tự tử
Tuesday, October 07, 2008
Căn nhà nơi xảy ra án mạng. (Hình:AP) LOS ANGELES (AP) – Chỉ dấu duy nhất của sự bất thường ở căn nhà lớn màunâu nhạttại đường Como Lane là các tờ báo nằm vương vãi trên lối đi và không thấy có hoạt động gì trong nhà.
Tuy nhiên, khi cảnh sát đến xem xét, theo lời yêu cầu của bạn bè những người trong gia đình này, họ đã thấy một sự kinh hoàng khi vào được trong nhà hôm thứ Hai—cả sáu người trong gia đình đã bị bắn chết trong một vụ giết người- tự tử bởi một người đàn ông thất nghiệp, đang trong cơn khủng hoảng tài chánh.
Xác của ông Karthik Rajaram, 45 tuổi, với khẩu súng còn nắm trong tay, đã được các cảnh sát viên tìm thấy khi đi theo dấu của cuộc thảm sát trong căn nhà nằm ở khu vực sang trọng vùng Porter Ranch thuộc San Fernando Valley.
Các nạn nhân của ông ta, phần lớn bị giết khi đang nằm trên giường, là vợ, ba con trai và bà mẹ vợ của ông.
“Thật là một sự kinh hoàng,” phó cảnh sát trưởng Michel Moore tuyên bố với các ký giả ở bên ngoài căn nhà.
Các điều tra viên đã nhanh chóng tìm thấy hai lá thư tuyệt mạng và một chúc thư, và xác định rằng người đàn ông này đã từng làm việc cho một công ty kế toán lớn và ít nhất cũng là đồng chủ nhân của một công ty tài chánh.
“Nguyên nhân đưa đến tình trạng này có vẻ là tình hình tài chánh, quý vị cũng có thể gọi là một cuộc khủng hoảng, mà người này đã phải đối đầu trong những tuần qua,” ông Moore cho hay.
Người đàn ông viết trong lá thư tuyệt mạng rằng ông cảm thấy mình chỉ có hai cách—chỉ tự tử một mình hay giết cả gia đình rồi tự tử--và đã quyết định chọn cách thứ nhì, ông Moore nói.
Xác các nạn nhân được tìm thấy khi cảnh sát viên đến nhà này vào sáng ngày thứ Hai, theo khi bà vợ không thấy đến nhà người hàng xóm để đi làm việc kế toán ở một tiệm thuốc tây.
Cảnh sát thấy bà mẹ vợ, Indra Ramasesham, 69 tuổi, nằm chết trên giường trong căn phòng dưới nhà, lên lầu họ thấy đứa con trai 19 tuổi, Krishna Rajaram, nằm chết trên giường trong phòng ngủ chính.
Người vợ 39 tuổi của hung thủ, bà Subasri, được tìm thấy ở căn phòng khác, có vẻ là bị bắn trong khi đang ngủ, theo lời ông Moore.
Ở phòng bên cạnh, người ta thấy xác của đứa con trai 12 tuổi, Ganesha, nằm dưới đất và đứa em trai 7 tuổi, Arjuna, nằm chết trên giường. Xác của người cha cũng được tìm thấy trong phòng này với khẩu súng lục còn nắm chặt trong tay. Khẩu súng được mua hôm 16 tháng Chín.
Nguồn tin từ viên chức giảo nghiệm tử thi cho hay các nạn nhân đã bị bắn nhiều lần.
Vụ thảm sát này có vẻ đã xảy ra trong khoảng thời gian từ nửa đêm thứ Bảy đến sáng ngày thứ Hai
Người cha có bằng Thương Mại và đã từng làm việc cho công ty PricewaterhouseCoopers và Sony Pictures, nhưng đã bị thất nghiệp từ vài tháng nay, theo lời ông Moore. Ông không xác định tên của công ty tài chánh, nhưng các hồ sơ ở Nevada cho thấy có tên công ty này ở đó.
Ông Moore không nói rõ vấn đề tài chánh của người đàn ông này là như thế nào. Ông cho biết gia đình này không làm chủ căn nhà nơi xảy ra án mạng. Ông cũng cho hay hung thủ không có hồ sơ tâm thần gì tại cơ quan y tế quận Los Angeles.
Phát ngôn viên công ty PricewaterhouseCoopers, ông Steven Silber, nói rằng lần sau cùng Karthik Rajaram làm việc với công ty này là vào năm 1999, nhưng từ chối không cho biết thêm chi tiết.
Krishna Rajaram là sinh viên năm thứ ba ngành kinh tế thương mại tại trường đại học UCLA (University of California, Los Angeles), theo lời phát ngôn viên Phil Hampton. (V.Giang)
Tuesday, October 07, 2008
Căn nhà nơi xảy ra án mạng. (Hình:AP) LOS ANGELES (AP) – Chỉ dấu duy nhất của sự bất thường ở căn nhà lớn màunâu nhạttại đường Como Lane là các tờ báo nằm vương vãi trên lối đi và không thấy có hoạt động gì trong nhà.
Tuy nhiên, khi cảnh sát đến xem xét, theo lời yêu cầu của bạn bè những người trong gia đình này, họ đã thấy một sự kinh hoàng khi vào được trong nhà hôm thứ Hai—cả sáu người trong gia đình đã bị bắn chết trong một vụ giết người- tự tử bởi một người đàn ông thất nghiệp, đang trong cơn khủng hoảng tài chánh.
Xác của ông Karthik Rajaram, 45 tuổi, với khẩu súng còn nắm trong tay, đã được các cảnh sát viên tìm thấy khi đi theo dấu của cuộc thảm sát trong căn nhà nằm ở khu vực sang trọng vùng Porter Ranch thuộc San Fernando Valley.
Các nạn nhân của ông ta, phần lớn bị giết khi đang nằm trên giường, là vợ, ba con trai và bà mẹ vợ của ông.
“Thật là một sự kinh hoàng,” phó cảnh sát trưởng Michel Moore tuyên bố với các ký giả ở bên ngoài căn nhà.
Các điều tra viên đã nhanh chóng tìm thấy hai lá thư tuyệt mạng và một chúc thư, và xác định rằng người đàn ông này đã từng làm việc cho một công ty kế toán lớn và ít nhất cũng là đồng chủ nhân của một công ty tài chánh.
“Nguyên nhân đưa đến tình trạng này có vẻ là tình hình tài chánh, quý vị cũng có thể gọi là một cuộc khủng hoảng, mà người này đã phải đối đầu trong những tuần qua,” ông Moore cho hay.
Người đàn ông viết trong lá thư tuyệt mạng rằng ông cảm thấy mình chỉ có hai cách—chỉ tự tử một mình hay giết cả gia đình rồi tự tử--và đã quyết định chọn cách thứ nhì, ông Moore nói.
Xác các nạn nhân được tìm thấy khi cảnh sát viên đến nhà này vào sáng ngày thứ Hai, theo khi bà vợ không thấy đến nhà người hàng xóm để đi làm việc kế toán ở một tiệm thuốc tây.
Cảnh sát thấy bà mẹ vợ, Indra Ramasesham, 69 tuổi, nằm chết trên giường trong căn phòng dưới nhà, lên lầu họ thấy đứa con trai 19 tuổi, Krishna Rajaram, nằm chết trên giường trong phòng ngủ chính.
Người vợ 39 tuổi của hung thủ, bà Subasri, được tìm thấy ở căn phòng khác, có vẻ là bị bắn trong khi đang ngủ, theo lời ông Moore.
Ở phòng bên cạnh, người ta thấy xác của đứa con trai 12 tuổi, Ganesha, nằm dưới đất và đứa em trai 7 tuổi, Arjuna, nằm chết trên giường. Xác của người cha cũng được tìm thấy trong phòng này với khẩu súng lục còn nắm chặt trong tay. Khẩu súng được mua hôm 16 tháng Chín.
Nguồn tin từ viên chức giảo nghiệm tử thi cho hay các nạn nhân đã bị bắn nhiều lần.
Vụ thảm sát này có vẻ đã xảy ra trong khoảng thời gian từ nửa đêm thứ Bảy đến sáng ngày thứ Hai
Người cha có bằng Thương Mại và đã từng làm việc cho công ty PricewaterhouseCoopers và Sony Pictures, nhưng đã bị thất nghiệp từ vài tháng nay, theo lời ông Moore. Ông không xác định tên của công ty tài chánh, nhưng các hồ sơ ở Nevada cho thấy có tên công ty này ở đó.
Ông Moore không nói rõ vấn đề tài chánh của người đàn ông này là như thế nào. Ông cho biết gia đình này không làm chủ căn nhà nơi xảy ra án mạng. Ông cũng cho hay hung thủ không có hồ sơ tâm thần gì tại cơ quan y tế quận Los Angeles.
Phát ngôn viên công ty PricewaterhouseCoopers, ông Steven Silber, nói rằng lần sau cùng Karthik Rajaram làm việc với công ty này là vào năm 1999, nhưng từ chối không cho biết thêm chi tiết.
Krishna Rajaram là sinh viên năm thứ ba ngành kinh tế thương mại tại trường đại học UCLA (University of California, Los Angeles), theo lời phát ngôn viên Phil Hampton. (V.Giang)
Thâm thủng ngân sách liên bang lên mức kỷ lục 438 tỷ Mỹ kim
Wednesday, October 08, 2008
WASHINGTON - Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO) của Hoa Kỳ cho biết hôm 8 Tháng Mười, là mức thâm thủng của ngân sách liên bang đã lên đến con số kỷ lục mới trong tài khóa 2008 vừa kết thúc cuối Tháng Chín vừa qua, là 438 tỷ đôla (hay 322 tỷ Euro), hay tương đương 3.1% của Tổng Sản Lượng Quốc Gia, trong khi nền kinh tế của Hoa Kỳ chưa thấy dấu hiệu gì là khả quan cả.
Mức thâm thủng này được coi là kỷ lục mới, vì cùng thời gian này hồi năm qua (2007) mức thâm thủng mới lên đến 162 tỷ đôla.
Mức thâm thủng kỷ lục trước đây được ghi nhận hồi năm 2004, cũng mới chỉ lên đến 413 tỷ đôla mà thôi.
Văn Phòng CBO, một cơ quan độc lập, không thuộc đảng phái nào cho biết mức thâm thủng đã lên cao như vậy, vì nền kinh tế đang ở trong tình trạng khủng hoảng, các khoản lợi tức sụt giảm đến gần 2%. Lợi tức của các hợp đồng đặt hàng của các công ty lớn sụt giảm đến 65 tỷ đôla, hay gần bằng 18%.
Cùng lúc đó các lợi tức từ thuế cá nhân cũng sụt giảm đến 1.6%.
Người ta cho rằng mức thâm thủng chắc chắn sẽ còn lên cao hơn nữa vào năm tới, sau khi chính phủ cố gắng giải quyết cuộc khủng hoảng tài chánh bằng cách lấy 700 tỷ đôla từ Ngân Khố để mua lại các món nợ xấu.
Tân tổng thống có thể phải giảm bớt các lời cam kết đã đưa ra trong thời gian vận động tranh cử, trong khi mức thâm thủng ngân sách của tài khóa 2009 có thể lên đến 500 tỷ đôla.
Văn phòng CBO nhìn nhận rằng mới hồi Mùa Hè vừa rồi dự trù mức thâm thủng ngân sách liên bang 2008, chỉ lên đến khoảng 407 tỷ đôla, nhưng nay mức thâm thủng thực tế đã lên thêm 31 tỷ đôla, một phần vì mức chi tiêu quốc phòng gia tăng cho 2 cuộc chiến Iraq và Afghanistan, cùng các sự chi tiêu cho việc bảo đảm các trương mục tại các ngân hàng bị phá sản.
Theo các con số được phổ biến, thì các chi tiêu cho quốc phòng gia tăng đến 11%, là mức tăng quan trọng nhất tính từ năm 2004, trong khi Cơ Quan FDIC phải chi ra đến 23 tỷ đôla để trả cho các trương mục của các ngân hàng, cơ quan tài chính đã làm ăn thất bại.
Chủ tịch Ủy Ban Ngân Sách Hạ Viện, John M.Spratt Jr. Dân Chủ-South Carolina, nhận xét như sau:
“Các con, các cháu của chúng ta sẽ phải trả giá trong nhiều năm khi chúng phải gánh vác món nợ khổng lồ này...” (L.T.)
Wednesday, October 08, 2008
WASHINGTON - Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO) của Hoa Kỳ cho biết hôm 8 Tháng Mười, là mức thâm thủng của ngân sách liên bang đã lên đến con số kỷ lục mới trong tài khóa 2008 vừa kết thúc cuối Tháng Chín vừa qua, là 438 tỷ đôla (hay 322 tỷ Euro), hay tương đương 3.1% của Tổng Sản Lượng Quốc Gia, trong khi nền kinh tế của Hoa Kỳ chưa thấy dấu hiệu gì là khả quan cả.
Mức thâm thủng này được coi là kỷ lục mới, vì cùng thời gian này hồi năm qua (2007) mức thâm thủng mới lên đến 162 tỷ đôla.
Mức thâm thủng kỷ lục trước đây được ghi nhận hồi năm 2004, cũng mới chỉ lên đến 413 tỷ đôla mà thôi.
Văn Phòng CBO, một cơ quan độc lập, không thuộc đảng phái nào cho biết mức thâm thủng đã lên cao như vậy, vì nền kinh tế đang ở trong tình trạng khủng hoảng, các khoản lợi tức sụt giảm đến gần 2%. Lợi tức của các hợp đồng đặt hàng của các công ty lớn sụt giảm đến 65 tỷ đôla, hay gần bằng 18%.
Cùng lúc đó các lợi tức từ thuế cá nhân cũng sụt giảm đến 1.6%.
Người ta cho rằng mức thâm thủng chắc chắn sẽ còn lên cao hơn nữa vào năm tới, sau khi chính phủ cố gắng giải quyết cuộc khủng hoảng tài chánh bằng cách lấy 700 tỷ đôla từ Ngân Khố để mua lại các món nợ xấu.
Tân tổng thống có thể phải giảm bớt các lời cam kết đã đưa ra trong thời gian vận động tranh cử, trong khi mức thâm thủng ngân sách của tài khóa 2009 có thể lên đến 500 tỷ đôla.
Văn phòng CBO nhìn nhận rằng mới hồi Mùa Hè vừa rồi dự trù mức thâm thủng ngân sách liên bang 2008, chỉ lên đến khoảng 407 tỷ đôla, nhưng nay mức thâm thủng thực tế đã lên thêm 31 tỷ đôla, một phần vì mức chi tiêu quốc phòng gia tăng cho 2 cuộc chiến Iraq và Afghanistan, cùng các sự chi tiêu cho việc bảo đảm các trương mục tại các ngân hàng bị phá sản.
Theo các con số được phổ biến, thì các chi tiêu cho quốc phòng gia tăng đến 11%, là mức tăng quan trọng nhất tính từ năm 2004, trong khi Cơ Quan FDIC phải chi ra đến 23 tỷ đôla để trả cho các trương mục của các ngân hàng, cơ quan tài chính đã làm ăn thất bại.
Chủ tịch Ủy Ban Ngân Sách Hạ Viện, John M.Spratt Jr. Dân Chủ-South Carolina, nhận xét như sau:
“Các con, các cháu của chúng ta sẽ phải trả giá trong nhiều năm khi chúng phải gánh vác món nợ khổng lồ này...” (L.T.)
Cử tri đoàn bầu tổng thống Mỹ
(theo tài liệu của Ủy Ban Bầu Cử Hoa Kỳ - Federal Election Commission)
Thursday, October 09, 2008
Lê Văn Thạch
Thể thức bầu tổng thống ở Mỹ không giống các nước dân chủ khác. Sau ngày dân bỏ phiếu, mỗi tiểu bang sẽ chọn một số người gọi là cử tri đoàn (electoral college) để họ bầu vị tổng thống và phó tổng thống tương lai. Ứng cử viên chiếm đa số ở tiểu bang nào sẽ hưởng trọn các phiếu bầu dành cho tiểu bang đó - trừ hai tiểu bang Maine và Nebraska. Do đó, có thể coi là các tiểu bang bầu tổng thống chứ không phải các cử tri trực tiếp bầu.
Ðoàn cử tri của mỗi tiểu bang nhiều hay ít không hoàn toàn tỷ lệ với dân số. Con số đó cao bằng số đại biểu quốc hội của tiểu bang, tức là tổng số các dân biểu cộng với số nghị sĩ. Số dân biểu của mỗi tiểu bang tùy thuộc dân số, nhưng tiểu bang nào cũng được cử 2 nghị sĩ như nhau. Do đó, khi dùng thể thức cử tri đoàn để chọn tổng thống, các tiểu bang nhỏ, thưa dân được lợi hơn các tiểu bang đông dân.
Tại sao nước Mỹ lại chọn một lối chọn người làm tổng thống đặc biệt như vậy?
Nguồn gốc lịch sử
Muốn hiểu nguyên nhân chung ta phải tìm về lịch sử thời lập quốc khi người Mỹ soạn bản hiến pháp của họ. Khi thành lập vào cuối thế kỷ 18, Hiệp Chúng Quốc Mỹ Châu gồm 13 tiểu bang lớn nhỏ khác nhau và ở rải rác suốt dọc bờ biển Ðại Tây Dương. Khi người Mỹ nổi lên chống lại Vua Anh quốc để đòi độc lập, thường họ tham gia với tính cách các “thực địa” (colonies) nay gọi là tiểu bang; và lúc đó họ nuôi một tinh thần tự trị rất cao. Các tiểu bang đều muốn bảo vệ quyền lợi của mình, vì họ rất nghi ngờ và lo lắng một chính phủ trung ương có thể sẽ lạm dụng quyền hành. Ngoài ra, tư tưởng phân quyền giữa hành pháp và lập pháp được các nhà lập quốc coi là phương pháp tốt nhất để bảo vệ quyền của người dân bình thường.
Lúc đó nước Mỹ có khoảng 4 triệu người và họ sống xa cách nhau hàng mấy ngàn cây số. Với phương tiện giao thông cổ lỗ, đi ngựa hoặc xe ngựa, người ta không nghĩ có một ứng cử viên nào đủ sức đi tranh cử ở khắp các tiểu bang. Người dân cựu thuộc địa mới được độc lập cũng không tin tưởng ở các đảng phái chính trị, cho nên các nhà soạn thảo hiến pháp không hề nghĩ đến tình trạng các ứng cử viên do đảng phái cử ra và các đảng có tổ chức khắp nơi.
Như vậy thì làm thế nào để bầu một vị tổng thống?
Ý kiến đầu tiên là dân bầu quốc hội liên bang, rồi sau đó quốc hội sẽ bầu tổng thống. Nhưng người ta lại sợ làm như vậy thì không còn phân quyền được nữa, mọi quyền hành sẽ tập trung vào một số người nắm cả hai ngành hành pháp và lập pháp thay vì lập được sự cân bằng và kiểm soát lẫn nhau. Ngoài ra, việc để cho một nhóm người họp nhau bầu tổng thống có thể gây nên nạn mua chuộc, mặc cả, tham nhũng, khiến đời sống chính trị thêm thối nát.
Một ý kiến khác là để đại biểu các quốc hội tiểu bang họp nhau lại cùng bầu tổng thống. Nhưng ý này cũng bị bác vì người ta lo lắng vị tổng thống được bầu sẽ lệ thuộc một số tiểu bang, hậu quả là ông tổng thống phải nể vì nên các tiểu bang sẽ lạm quyền, mất ý nghĩa của việc thành lập liên bang.
Tất nhiên cũng có ý kiến để cho dân chúng bỏ phiếu trực tiếp chọn tổng thống. Nhưng vì dân chúng sống rải rác xa nhau mà giao thông khó khăn, chưa có báo chí toàn quốc như bây giờ, bầu theo lối đó thì khi bỏ phiếu cử tri mỗi tiểu bang sẽ chọn ứng cử viên cùng sống trong tiểu bang của mình, những người từ tiểu bang khác khó lòng đi tới tận nơi tranh cử. Chưa hết, những tiểu bang đông dân sẽ lấn át các tiểu bang thưa dân và thống ngự cả đời sống chính trị liên bang.
Sau cùng mới có ý kiến để cho một cử tri đoàn bầu tổng thống. Khi chọn phương pháp này, các nhà lập hiến Mỹ nghĩ tới hội đồng các vị hồng y ở Tòa Thánh Vatican chọn giáo hoàng. Làm cách nào có được một nhóm người đủ khả năng, hiểu biết và công bằng, vô tư, họ sẽ thay mặt dân chúng chọn một vị tổng thống hoàn toàn dựa trên tài đức mà không thiên vị tiểu bang nào cả?
Một khuôn mẫu mà các nhà lập hiến Mỹ đã theo là lối bầu cử tại La Mã thời thượng cổ. Những nhà lập quốc Mỹ đều có học và những người có học thời đó đều thông thạo lịch sử. Ở Cộng Hòa La Mã, những công dân thành phố họp nhau lại thành từng nhóm 100 người, chia ra nhóm tùy theo sản nghiệp lớn hay nhỏ. Mỗi nhóm “Bách Gia” (Centuries) đó được phép bỏ một lá phiếu chung cho cả nhóm. Thích ứng vào tình trạng nước Mỹ thời thế kỷ 18, người ta coi mỗi tiểu bang là một nhóm Bách Gia, nhưng mỗi tiểu bang không bỏ một phiếu như ở La Mã ngày xưa mà có số phiếu lớn nhỏ khác nhau. Ðiều II, Khoản 1 của hiến pháp Mỹ quy định con số phiếu của mỗi tiểu bang lớn bằng số dân biểu (nhiều hay ít tùy theo dân số) cộng với số nghị sĩ (mỗi tiểu bang 2 người). Căn cứ vào đó mỗi tiểu bang được chỉ định số người gia nhập cử tri đoàn.
Việc chọn lựa ai vào trong cử tri đoàn từ đầu đã hoàn toàn để cho các tiểu bang quyết định. Chỉ cấm các nhân viên chính phủ liên bang và các đại biểu quốc hội không được nằm trong thành phần cử tri đoàn, để không có cảnh họ lạm dụng quyền hành. Ðể tránh sự mua chuộc các thành viên cử tri đoàn, (tạm gọi là tuyển cử viên, elector), những người này sẽ không được tập trung ở một chỗ bỏ phiếu. Vì thế, cử tri đoàn của mỗi tiểu bang sẽ họp nhau bỏ phiếu tại thủ phủ tiểu bang đó. Ðể tránh cảnh mỗi tiểu bang chỉ bầu cho “con cưng” của mình, mỗi tuyển cử viên phải đề cử hai người làm tổng thống, trong đó ít nhất có một người sống ở tiểu bang khác. Làm như vậy, sau cùng khi gộp cộng kết quả của các tiểu bang lại thì người nào nhiều phiếu nhất sẽ thắng. Người đó có thể là người thứ nhì đã được nhiều tuyển cử viên chọn.
Sau khi bỏ phiếu xong, các lá phiếu được niêm kín gửi về thủ đô liên bang, sẽ được khui ra ở quốc hội để đếm kết quả. Người được nhiều phiếu nhất, và phải trên 50% số phiếu, sẽ thành tổng thống, người hạng nhì sẽ làm phó tổng thống (Thủ tục này bây giờ đã thay đổi hoàn toàn). Nếu không ai đủ điều kiện đó, hoặc nếu có 2 ứng cử viên bằng phiếu nhau, các dân biểu Hạ Viện sẽ bỏ phiếu chọn một trong 5 ứng cử viên đứng hàng đầu. Khi bỏ phiếu lần này mỗi tiểu bang sẽ có một phiếu thôi, để các tiểu bang nhỏ thêm ưu thế. Nếu Hạ Viện bầu rồi vẫn không phân thắng bại, lúc đó Thượng viện sẽ chọn.
Ðó là cách bầu cử tổng thống nguyên khởi ở nước Mỹ. Nên nhớ, vào thế kỷ 18 người Mỹ không tưởng tượng được các ứng cử viên có thể đi vận động ở khắp các tiểu bang, họ cũng chưa nghĩ tới các đảng chính trị, và nói chung thì họ rất nghi ngờ các đảng phái chính trị, theo kinh nghiệm họ đã thấy ở Anh Quốc!
Thay đổi cách chọn cử tri đoàn
Lối bầu cử tổng thống như trên được dùng bốn lần bầu các tổng thống Mỹ đầu tiên. Trong thời gian đó, những đảng chính trị đã ra đời, vì nhu cầu hoạt động đồng thời những ý kiến bàn về vai trò đảng chính trị của các ông Edmund Burke và James Madison đã được nhiều người chấp nhận.
Một cuộc bỏ phiếu rắc rối xẩy ra năm 1800, khi 2 ứng cử viên tổng thống trong cùng đảng Dân Chủ-Cộng Hòa đạt được số phiếu bằng nhau. Hạ Viện phải bỏ phiếu 36 lần mới chọn được Tổng Thống Thomas Jefferson, thắng ông Aaron Burr nên ông Burr phải làm phó. Sau đó hiến pháp Mỹ được sửa đổi năm 1804 với tu chính án số 12, ấn định cử tri đoàn bầu tổng thống và phó tổng thống riêng ra, chứ không phải ai đứng hạng nhì thì làm phó tổng thống nữa.
Tu chính án 12 thích ứng với tình trạng mới là sự ra đời của các đảng chính trị, và các đảng hoạt động rất mạnh trong cả liên bang. Các cử tri không còn chọn lựa theo khuynh hướng tiểu bang nữa mà theo khuynh hướng các đảng phái. Hội nghị tu chính hiến pháp năm 1804 không hề thảo luận đến việc để dân bầu tổng thống trực tiếp, họ vẫn giữ hệ thống cử tri đoàn. Một lý do các sử gia nêu lên là lúc đó người ta thấy kinh nghiệm cuộc cách mạng Pháp đưa tới những cuộc tàn sát và kết thúc với một chế độ độc tài của Napoleon; thấy như thế cho nên người Mỹ vẫn rất sợ việc để cho tất cả mọi người bỏ phiếu, dù không đầy đủ tin tức và hiểu biết về các ứng cử viên, đưa tới cảnh một vị tổng thống có uy tín quá mạnh tập trung quyền hành vào tay mình.
Từ sau Tu chánh án 12 cách tổ chức bầu tổng thống Mỹ không thay đổi nhiều, trừ một số chi tiết. Việc chọn thành phần tham dự cử tri đoàn vẫn trao cho các tiểu bang quyết định, và họ có thể quyết định nhiều lối khác hẳn nhau.
Từ sau năm 1804 các tiểu bang ở Mỹ bầy ra nhiều cách chọn thành viên trong cử tri đoàn khác nhau, và thay đổi nhiều lần. Có hai khuynh hướng chính, một là dân chúng toàn tiểu bang bỏ phiếu chọn những người được vào cử tri đoàn của tiểu bang - hoặc mỗi đơn vị bầu cử dân biểu sẽ bầu một tuyển cử viên vô cử tri đoàn; còn cách thứ hai là để quốc hội tiểu bang chọn. Ðến năm 1836 thì hầu hết các tiểu bang ở Mỹ theo lối thứ nhất, chỉ có South Carolina tiếp tục để quốc hội tiểu bang chọn cho tới năm 1867 mới thôi. Nhưng trong thế kỷ 20 hai tiểu bang Maine (năm 1969) và Nebraska (1991) lại thay đổi, chọn tuyển cử viên bằng 2 lối khác nhau: để dân cả tiểu bang bầu 2 đại biểu trong cử tri đoàn, số còn lại thì bầu ở từng đơn vị; không khác gì việc bầu nghị sĩ Thượng Viện và dân biểu Hạ Viện. Khi bỏ phiếu, dân chúng sẽ chọn từng người một vào cử tri đoàn chứ không chọn cả một liên danh. Năm 2008 sở dĩ Nghị Sĩ John McCain vẫn vận động mạnh ở tiểu bang Maine (4 phiếu cử tri đoàn) mặc dù ở đó Nghị Sĩ Barack Obama đang dẫn trước rất xa, vì ông hy vọng sẽ chiếm được một tuyển cử viên ở đơn vị 2; còn ông Obama cũng vận động mạnh ở Nebraska mặc dù ông McCain đang rất mạnh, cũng chỉ cốt chiếm một trong 5 phiếu ở đó. Cả hai đều theo lối “năng nhặt chặt bị!”
Khi dân trong cả trong tiểu bang bầu tuyển cử viên cho cử tri đoàn, bầu riêng từng người chứ không bầu cả một danh sách, thì đưa tới hậu quả là mỗi đảng chính trị sẽ đề cử một số người lớn bằng số phiếu mà tiểu bang được phép bỏ. Như vậy, những người ủng hộ đảng sẽ chọn từng người một nằm trong danh sách đó.
Tuy nhiên vẫn có những người dân đi bầu không thích để đảng phái chọn tất cả các tuyển cử viên cho mình. Họ tự ý chọn những người nằm trong danh sách của nhiều đảng khác nhau. Từ đó đưa tới cảnh cùng một tiểu bang có những tuyển cử viên thuộc các đảng khác nhau, nhiều người chọn vị tổng thống khác với đa số!
Ngày nay, tình trạng đó không thấy xẩy ra nữa. Trên lá phiếu không thấy đề tên tuyển cử viên được đề nghị, mà chỉ có tên ứng cử viên tổng thống. Nhưng nhìn kỹ sẽ thấy trên lá phiếu thường in mấy chữ “Electors for - các tuyển cử viên cho” ông hay bà nào đó, mấy chữ này in rất nhỏ trước tên ứng cử viên.
(theo tài liệu của Ủy Ban Bầu Cử Hoa Kỳ - Federal Election Commission)
Thursday, October 09, 2008
Lê Văn Thạch
Thể thức bầu tổng thống ở Mỹ không giống các nước dân chủ khác. Sau ngày dân bỏ phiếu, mỗi tiểu bang sẽ chọn một số người gọi là cử tri đoàn (electoral college) để họ bầu vị tổng thống và phó tổng thống tương lai. Ứng cử viên chiếm đa số ở tiểu bang nào sẽ hưởng trọn các phiếu bầu dành cho tiểu bang đó - trừ hai tiểu bang Maine và Nebraska. Do đó, có thể coi là các tiểu bang bầu tổng thống chứ không phải các cử tri trực tiếp bầu.
Ðoàn cử tri của mỗi tiểu bang nhiều hay ít không hoàn toàn tỷ lệ với dân số. Con số đó cao bằng số đại biểu quốc hội của tiểu bang, tức là tổng số các dân biểu cộng với số nghị sĩ. Số dân biểu của mỗi tiểu bang tùy thuộc dân số, nhưng tiểu bang nào cũng được cử 2 nghị sĩ như nhau. Do đó, khi dùng thể thức cử tri đoàn để chọn tổng thống, các tiểu bang nhỏ, thưa dân được lợi hơn các tiểu bang đông dân.
Tại sao nước Mỹ lại chọn một lối chọn người làm tổng thống đặc biệt như vậy?
Nguồn gốc lịch sử
Muốn hiểu nguyên nhân chung ta phải tìm về lịch sử thời lập quốc khi người Mỹ soạn bản hiến pháp của họ. Khi thành lập vào cuối thế kỷ 18, Hiệp Chúng Quốc Mỹ Châu gồm 13 tiểu bang lớn nhỏ khác nhau và ở rải rác suốt dọc bờ biển Ðại Tây Dương. Khi người Mỹ nổi lên chống lại Vua Anh quốc để đòi độc lập, thường họ tham gia với tính cách các “thực địa” (colonies) nay gọi là tiểu bang; và lúc đó họ nuôi một tinh thần tự trị rất cao. Các tiểu bang đều muốn bảo vệ quyền lợi của mình, vì họ rất nghi ngờ và lo lắng một chính phủ trung ương có thể sẽ lạm dụng quyền hành. Ngoài ra, tư tưởng phân quyền giữa hành pháp và lập pháp được các nhà lập quốc coi là phương pháp tốt nhất để bảo vệ quyền của người dân bình thường.
Lúc đó nước Mỹ có khoảng 4 triệu người và họ sống xa cách nhau hàng mấy ngàn cây số. Với phương tiện giao thông cổ lỗ, đi ngựa hoặc xe ngựa, người ta không nghĩ có một ứng cử viên nào đủ sức đi tranh cử ở khắp các tiểu bang. Người dân cựu thuộc địa mới được độc lập cũng không tin tưởng ở các đảng phái chính trị, cho nên các nhà soạn thảo hiến pháp không hề nghĩ đến tình trạng các ứng cử viên do đảng phái cử ra và các đảng có tổ chức khắp nơi.
Như vậy thì làm thế nào để bầu một vị tổng thống?
Ý kiến đầu tiên là dân bầu quốc hội liên bang, rồi sau đó quốc hội sẽ bầu tổng thống. Nhưng người ta lại sợ làm như vậy thì không còn phân quyền được nữa, mọi quyền hành sẽ tập trung vào một số người nắm cả hai ngành hành pháp và lập pháp thay vì lập được sự cân bằng và kiểm soát lẫn nhau. Ngoài ra, việc để cho một nhóm người họp nhau bầu tổng thống có thể gây nên nạn mua chuộc, mặc cả, tham nhũng, khiến đời sống chính trị thêm thối nát.
Một ý kiến khác là để đại biểu các quốc hội tiểu bang họp nhau lại cùng bầu tổng thống. Nhưng ý này cũng bị bác vì người ta lo lắng vị tổng thống được bầu sẽ lệ thuộc một số tiểu bang, hậu quả là ông tổng thống phải nể vì nên các tiểu bang sẽ lạm quyền, mất ý nghĩa của việc thành lập liên bang.
Tất nhiên cũng có ý kiến để cho dân chúng bỏ phiếu trực tiếp chọn tổng thống. Nhưng vì dân chúng sống rải rác xa nhau mà giao thông khó khăn, chưa có báo chí toàn quốc như bây giờ, bầu theo lối đó thì khi bỏ phiếu cử tri mỗi tiểu bang sẽ chọn ứng cử viên cùng sống trong tiểu bang của mình, những người từ tiểu bang khác khó lòng đi tới tận nơi tranh cử. Chưa hết, những tiểu bang đông dân sẽ lấn át các tiểu bang thưa dân và thống ngự cả đời sống chính trị liên bang.
Sau cùng mới có ý kiến để cho một cử tri đoàn bầu tổng thống. Khi chọn phương pháp này, các nhà lập hiến Mỹ nghĩ tới hội đồng các vị hồng y ở Tòa Thánh Vatican chọn giáo hoàng. Làm cách nào có được một nhóm người đủ khả năng, hiểu biết và công bằng, vô tư, họ sẽ thay mặt dân chúng chọn một vị tổng thống hoàn toàn dựa trên tài đức mà không thiên vị tiểu bang nào cả?
Một khuôn mẫu mà các nhà lập hiến Mỹ đã theo là lối bầu cử tại La Mã thời thượng cổ. Những nhà lập quốc Mỹ đều có học và những người có học thời đó đều thông thạo lịch sử. Ở Cộng Hòa La Mã, những công dân thành phố họp nhau lại thành từng nhóm 100 người, chia ra nhóm tùy theo sản nghiệp lớn hay nhỏ. Mỗi nhóm “Bách Gia” (Centuries) đó được phép bỏ một lá phiếu chung cho cả nhóm. Thích ứng vào tình trạng nước Mỹ thời thế kỷ 18, người ta coi mỗi tiểu bang là một nhóm Bách Gia, nhưng mỗi tiểu bang không bỏ một phiếu như ở La Mã ngày xưa mà có số phiếu lớn nhỏ khác nhau. Ðiều II, Khoản 1 của hiến pháp Mỹ quy định con số phiếu của mỗi tiểu bang lớn bằng số dân biểu (nhiều hay ít tùy theo dân số) cộng với số nghị sĩ (mỗi tiểu bang 2 người). Căn cứ vào đó mỗi tiểu bang được chỉ định số người gia nhập cử tri đoàn.
Việc chọn lựa ai vào trong cử tri đoàn từ đầu đã hoàn toàn để cho các tiểu bang quyết định. Chỉ cấm các nhân viên chính phủ liên bang và các đại biểu quốc hội không được nằm trong thành phần cử tri đoàn, để không có cảnh họ lạm dụng quyền hành. Ðể tránh sự mua chuộc các thành viên cử tri đoàn, (tạm gọi là tuyển cử viên, elector), những người này sẽ không được tập trung ở một chỗ bỏ phiếu. Vì thế, cử tri đoàn của mỗi tiểu bang sẽ họp nhau bỏ phiếu tại thủ phủ tiểu bang đó. Ðể tránh cảnh mỗi tiểu bang chỉ bầu cho “con cưng” của mình, mỗi tuyển cử viên phải đề cử hai người làm tổng thống, trong đó ít nhất có một người sống ở tiểu bang khác. Làm như vậy, sau cùng khi gộp cộng kết quả của các tiểu bang lại thì người nào nhiều phiếu nhất sẽ thắng. Người đó có thể là người thứ nhì đã được nhiều tuyển cử viên chọn.
Sau khi bỏ phiếu xong, các lá phiếu được niêm kín gửi về thủ đô liên bang, sẽ được khui ra ở quốc hội để đếm kết quả. Người được nhiều phiếu nhất, và phải trên 50% số phiếu, sẽ thành tổng thống, người hạng nhì sẽ làm phó tổng thống (Thủ tục này bây giờ đã thay đổi hoàn toàn). Nếu không ai đủ điều kiện đó, hoặc nếu có 2 ứng cử viên bằng phiếu nhau, các dân biểu Hạ Viện sẽ bỏ phiếu chọn một trong 5 ứng cử viên đứng hàng đầu. Khi bỏ phiếu lần này mỗi tiểu bang sẽ có một phiếu thôi, để các tiểu bang nhỏ thêm ưu thế. Nếu Hạ Viện bầu rồi vẫn không phân thắng bại, lúc đó Thượng viện sẽ chọn.
Ðó là cách bầu cử tổng thống nguyên khởi ở nước Mỹ. Nên nhớ, vào thế kỷ 18 người Mỹ không tưởng tượng được các ứng cử viên có thể đi vận động ở khắp các tiểu bang, họ cũng chưa nghĩ tới các đảng chính trị, và nói chung thì họ rất nghi ngờ các đảng phái chính trị, theo kinh nghiệm họ đã thấy ở Anh Quốc!
Thay đổi cách chọn cử tri đoàn
Lối bầu cử tổng thống như trên được dùng bốn lần bầu các tổng thống Mỹ đầu tiên. Trong thời gian đó, những đảng chính trị đã ra đời, vì nhu cầu hoạt động đồng thời những ý kiến bàn về vai trò đảng chính trị của các ông Edmund Burke và James Madison đã được nhiều người chấp nhận.
Một cuộc bỏ phiếu rắc rối xẩy ra năm 1800, khi 2 ứng cử viên tổng thống trong cùng đảng Dân Chủ-Cộng Hòa đạt được số phiếu bằng nhau. Hạ Viện phải bỏ phiếu 36 lần mới chọn được Tổng Thống Thomas Jefferson, thắng ông Aaron Burr nên ông Burr phải làm phó. Sau đó hiến pháp Mỹ được sửa đổi năm 1804 với tu chính án số 12, ấn định cử tri đoàn bầu tổng thống và phó tổng thống riêng ra, chứ không phải ai đứng hạng nhì thì làm phó tổng thống nữa.
Tu chính án 12 thích ứng với tình trạng mới là sự ra đời của các đảng chính trị, và các đảng hoạt động rất mạnh trong cả liên bang. Các cử tri không còn chọn lựa theo khuynh hướng tiểu bang nữa mà theo khuynh hướng các đảng phái. Hội nghị tu chính hiến pháp năm 1804 không hề thảo luận đến việc để dân bầu tổng thống trực tiếp, họ vẫn giữ hệ thống cử tri đoàn. Một lý do các sử gia nêu lên là lúc đó người ta thấy kinh nghiệm cuộc cách mạng Pháp đưa tới những cuộc tàn sát và kết thúc với một chế độ độc tài của Napoleon; thấy như thế cho nên người Mỹ vẫn rất sợ việc để cho tất cả mọi người bỏ phiếu, dù không đầy đủ tin tức và hiểu biết về các ứng cử viên, đưa tới cảnh một vị tổng thống có uy tín quá mạnh tập trung quyền hành vào tay mình.
Từ sau Tu chánh án 12 cách tổ chức bầu tổng thống Mỹ không thay đổi nhiều, trừ một số chi tiết. Việc chọn thành phần tham dự cử tri đoàn vẫn trao cho các tiểu bang quyết định, và họ có thể quyết định nhiều lối khác hẳn nhau.
Từ sau năm 1804 các tiểu bang ở Mỹ bầy ra nhiều cách chọn thành viên trong cử tri đoàn khác nhau, và thay đổi nhiều lần. Có hai khuynh hướng chính, một là dân chúng toàn tiểu bang bỏ phiếu chọn những người được vào cử tri đoàn của tiểu bang - hoặc mỗi đơn vị bầu cử dân biểu sẽ bầu một tuyển cử viên vô cử tri đoàn; còn cách thứ hai là để quốc hội tiểu bang chọn. Ðến năm 1836 thì hầu hết các tiểu bang ở Mỹ theo lối thứ nhất, chỉ có South Carolina tiếp tục để quốc hội tiểu bang chọn cho tới năm 1867 mới thôi. Nhưng trong thế kỷ 20 hai tiểu bang Maine (năm 1969) và Nebraska (1991) lại thay đổi, chọn tuyển cử viên bằng 2 lối khác nhau: để dân cả tiểu bang bầu 2 đại biểu trong cử tri đoàn, số còn lại thì bầu ở từng đơn vị; không khác gì việc bầu nghị sĩ Thượng Viện và dân biểu Hạ Viện. Khi bỏ phiếu, dân chúng sẽ chọn từng người một vào cử tri đoàn chứ không chọn cả một liên danh. Năm 2008 sở dĩ Nghị Sĩ John McCain vẫn vận động mạnh ở tiểu bang Maine (4 phiếu cử tri đoàn) mặc dù ở đó Nghị Sĩ Barack Obama đang dẫn trước rất xa, vì ông hy vọng sẽ chiếm được một tuyển cử viên ở đơn vị 2; còn ông Obama cũng vận động mạnh ở Nebraska mặc dù ông McCain đang rất mạnh, cũng chỉ cốt chiếm một trong 5 phiếu ở đó. Cả hai đều theo lối “năng nhặt chặt bị!”
Khi dân trong cả trong tiểu bang bầu tuyển cử viên cho cử tri đoàn, bầu riêng từng người chứ không bầu cả một danh sách, thì đưa tới hậu quả là mỗi đảng chính trị sẽ đề cử một số người lớn bằng số phiếu mà tiểu bang được phép bỏ. Như vậy, những người ủng hộ đảng sẽ chọn từng người một nằm trong danh sách đó.
Tuy nhiên vẫn có những người dân đi bầu không thích để đảng phái chọn tất cả các tuyển cử viên cho mình. Họ tự ý chọn những người nằm trong danh sách của nhiều đảng khác nhau. Từ đó đưa tới cảnh cùng một tiểu bang có những tuyển cử viên thuộc các đảng khác nhau, nhiều người chọn vị tổng thống khác với đa số!
Ngày nay, tình trạng đó không thấy xẩy ra nữa. Trên lá phiếu không thấy đề tên tuyển cử viên được đề nghị, mà chỉ có tên ứng cử viên tổng thống. Nhưng nhìn kỹ sẽ thấy trên lá phiếu thường in mấy chữ “Electors for - các tuyển cử viên cho” ông hay bà nào đó, mấy chữ này in rất nhỏ trước tên ứng cử viên.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us