Việt Nam: Đĩa lậu ngon hơn đĩa gốc
Dân Hà Nội đi mua đĩa cóp tại chợ đêm Ðồng Xuân. (Hình: Vũ Quí Hạo Nhiên/ NV)
Lê Ngọc (Người Việt)
Thị trường âm nhạc trong nước là nơi các trung tâm băng đĩa lậu khai thác triệt để nhất. Thay vì phải mua một chiếc đĩa gốc giá khoảng 35,000 đồng (hơn 2 đô la) thì người mua có thể lựa chọn một sản phẩm y hệt như vậy, phát hành chỉ muộn hơn một giờ, và giá chỉ có 6,000 đồng. Bên cạnh đó, thị trường băng đĩa lậu cũng phong phú, đa dạng khiến cho khách hàng ngày càng ưa chuộng để rơi băng đãi gốc thất bại thảm hại. Với số lượng một CD phát hành ra thị trường của các ca sĩ Hàn Quốc, Nhật Bản trung bình công ty phát hành cũng đạt xấp xỉ hơn 1 triệu bản thậm chí cao hơn như thế rất nhiều. Nhưng tại Việt Nam, con số 20,000 bản lại được xem là best seller và con số 65,000 bản được cho là mơ ước.
Từng có lần, ca sĩ Ưng Hoàng Phúc khẳng định con số 65,000 bản của mình là hạng Top Ten nhưng nếu so với số lượng các băng đĩa nước ngoài phát hành thì đó chỉ là chuyện nhỏ. Không ít ca sĩ than trời chỉ vì thua lỗ liên tục khi hát hành CD, rồi có người còn hạ mức giá album xuống thấp hơn cả đĩa lậu (5,000 đồng/CD Nhật Thực của nhạc sĩ Ngọc Ðại)... tất cả chỉ vì băng đĩa lậu. Với sự lợi thế rẻ là số 1, nhanh và cũng tạm chấp nhận được nội dung là số 2 thì băng đĩa lậu đang đứng đầu bảng list CD hiện nay. Mặc dù, với sự làm mới đến nhầm lẫn theo kiểu râu ông nọ cắm cằm bà kia, đề tựa lung tung, thu vớ vẩn nhưng băng đĩa lậu vẫn được người nghe hưởng ứng nhiệt liệt.
Thậm chí, có những băng đĩa lậu VCD ghép hình một nhóm mà giọng hát và ca khúc của một nhóm nhưng khán giả vẫn nghe, vẫn ủng hộ. Ngay cả đến những băng đĩa Tàu, đĩa nhạc Thái mà không ít khán giả kêu than “hiểu chết liền” cũng vẫn thuộc dạng đĩa có số lượng tiêu thụ cao.
Khu đĩa lậu ngày càng mở rộng
Với tình trạng lãi to của các trung tâm băng đĩa lậu, các nhà sản xuất chui mọc lên càng nhiều. Có những đơn vị sản xuất sắm sửa một chiếc máy thu và hàng trăm đĩa ghi để sao chép lại các chương trình ca nhạc trực tiếp phát trên tivi. Xong sau đó, chọn lọc và lắp ghép vài cái với nhau bên cạnh một chiếc bìa đĩa in hình ca sĩ nhòe nhoẹt, vậy là có thể phát hành bán ra thị trường. Cách làm ăn kinh tế này vừa nhanh, vừa đỡ vất vả mà thu lời nhanh nên hàng trăm các trung tâm băng đĩa lậu dạng gia đình mọc ra liên tục. Ăn theo từ các CD của ca sĩ phát hành, các trung tâm này chỉ cần mua một đĩa xịn là có thể sao chép thành hàng nghìn chiếc đĩa lậu. Với giá phát hành rẻ hơn mà cũng chất lượng đạt khoảng 80% (không tính ảnh đi kèm và bìa đĩa) thì đĩa lậu luôn là lựa chọn số 1 của người tiêu dùng.
Chính vì tình trạng đĩa lậu ngày càng mạnh và nhanh đến độ chóng mặt vì sự sao chép sự sáng tạo trong tích tắc này mà khiến cho các ca sĩ dở khóc, dở cười. Những ai muốn có lượng tiêu thụ đĩa cao chỉ còn cách ngồi van các “ông đĩa lậu” tha cho CD của mình mà phát hành muộn hơn CD gốc càng lâu càng tốt. Ngay cả những bài hát hist, ca sĩ mới trình diễn qua các chương trình ca nhạc live và truyền hình, được khán giả yêu thích nhưng chưa phát hành thì đĩa lậu cũng là một cơ may. Nếu chọn đối tượng nắm bắt thị trường âm nhạc giỏi nhất hiện nay, có lẽ các trung tâm ca nhạc chui này khó có thể thoát khỏi ngôi vị đầu bảng.
Do các băng đĩa lậu ngày càng được yêu thích, thị trường của nó cũng phát triển rộng hơn. Từ một vài cửa hàng bán đĩa lậu lén lút, ngày nay băng đĩa lậu có mặt tại 100% các cửa hàng bán băng đĩa ca nhạc. Thậm chí, băng đĩa lậu còn có những khu chuyên bán riêng nổi tiếng tại từng thành phố. Ở Hà Nội, chợ Giời là một trong những khu đĩa lậu đắt khách nhất, rồi kế đến là chợ Ðồng Xuân. Ở Sài Gòn, băng đĩa lậu dán made khu Huỳnh Thúc Kháng... Những khu vực này đều có một đường dây làm việc rất chặt chẽ và kín đáo.
Ngày trước, băng đĩa lậu được bán với giá đồng loạt 8,000 đồng/CD hoặc VCD. Còn MP3 khoảng 10,000 đồng nhưng hiện nay băng đĩa lậu giảm xuống chỉ còn 6,000 đồng đến 5,000 đồng/chiếc. MP3 được ấn định với 8,000 đồng càng khiến cho người mua có nhiều sự lựa chọn. Khi lên khu vực chợ Giời mua đĩa lậu, ngay từ cổng chợ vào trong, đâu đâu cũng có những cửa hàng băng đĩa lậu. Xét ra, khu vực này phải có trên 50 cửa hàng kinh doanh sản phẩm thu lén này. Không khác so với chợ Giời là mấy, Huỳnh Thúc Kháng cũng hết sức thu hút với số lượng cửa hàng kinh doanh mặt hàng giá rẻ này đông đến mức chóng mặt.
Mặc dù được quan tâm khá nhiều, nhưng các khu vực này vẫn kinh doanh thản nhiên trước sự dò xét của các cơ quan chức năng. Khi có xe cảnh sát đi tuần, cùng lắm mấy bà bán hàng ôm thúng, đụng nia chạy vào nhà nào đó cất giấu đồ. Xong xuôi lại chạy ra bán tiếp, thản nhiên như chuyện thường ngày ở huyện. Với mức lợi nhuận cao, không bị lỗ nhiều mà cũng vui khi được tham gia chạy rượt, chơi trò trốn tìm với lãnh đạo nên cửa hàng băng đĩa lậu tăng nhanh chóng, tỉ lệ thuận với số lượng các trung tâm sản xuất băng đĩa chui mọc lên và lượng khách hàng tìm đến mua sản phẩm.
Công Ước Geneva - công ước về bảo hộ nhà sản xuất ghi âm chống lại việc sao chép trái phép bản ghi âm chính thức được thi hành tại Việt Nam vào ngày mùng 6 Tháng Bảy tới sẽ chính thức có hiệu lực. Nhưng đứng trước Geneva, các trung tâm buôn bán băng đĩa lậu vẫn bình chân như vại mặc dù Tiến Sĩ Vũ Mạnh Chu - Cục Trưởng Cục Bản Quyền Tác Giả Văn Học Nghệ Thuật - Bộ Văn Hóa Thông Tin từng phát biểu rằng “dẹp triệt để nạn băng đĩa lậu”.
Băng đĩa lậu, nội dung phong phú và đa dạng
Không chỉ nhét người ca sĩ A vào giọng hát của ca sĩ B và làm ngoại cảnh nhập nhằng, lung tung. Băng đĩa lậu còn ghép bài từ mùa quýt năm nào với mùa cam năm nay để thành một vụ thu hoạch bội thu. Trung bình, một đĩa CD có khoảng trên 10 bài. Nếu băng đĩa lậu sao chép nguyên một CD hay tác phẩm của các ca sĩ, hãng sản xuất khác thì sẽ không sao. Nhưng nếu băng đĩa lậu tập hợp để phát hành “những ca khúc tuyển chọn” thì ca sĩ, đạo diễn chỉ còn cách than trời ơi. Từng có lần, ca sĩ Duy Mạnh chỉ mới phát hành album vol.1 mà khu đĩa lậu đã bán tới tấp album vol.2 với khá nhiều ca khúc mới của chàng ca sĩ đang hot này. Duy Mạnh liên tục giải thích trước công luận, tôi chưa ra vol.2 thì khu đĩa lậu lại càng được đà quảng cáo “vol.2 Duy Mạnh đấy, hay lắm chỉ ở đây mới có thôi nhé!”
Một ca sĩ giải thích thì hàng trăm người bán quảng cáo, vậy là ca sĩ chỉ còn than trời ơi “tôi còn chưa ra vol.2 mà khu đĩa lậu đã thu và phát hành thay cả tôi”. Chưa hết, tham gia các chương trình trực tiếp, ca sĩ muốn giới thiệu bài mới chuẩn bị phát hành trong CD sắp phát hành mà dự kiến sẽ tạo được cơn sốt thì khu đĩa lậu đã nhanh chóng phát hành xong. Những ca khúc này thu lại từ chương trình tivi nhưng vẫn giai điệu ấy, ca sĩ đó trình diễn vậy là khán giả lại có sản phẩm mà thưởng thức sớm chẳng cần phải đợi dài cổ để chờ CD xịn ra. Từng có lần, với mức bán chênh lệch mà chất lượng cũng tương đồng như thế, fan ruột của một ca sĩ nọ đã tuyên bố với ca sĩ đó rằng “mai em mua đĩa lậu nên xin chữ ký anh nhé!”
Cũng như khi ca sĩ thu một ca khúc đẹp để quảng cáo, thời hạn độc quyền đang có hiệu lực - ca sĩ không được trình diễn. Trên tivi thì lại phát liên tục giai điệu hot đó, khán giả muốn tìm nghe để sở hữu phục vụ cho ý thích của mình chỉ có cách ra khu đĩa lậu vừa rẻ mà lại được việc. Bây giờ, một đĩa xịn mua được khoảng 7 cái đĩa lậu. Vậy nên, người nghe ra chọn 7 sản phẩm tại khu đĩa lậu khác nhau thay cho 1 sản phẩm xịn, thoải mái mà chọn lựa. Ngay cả khi chọn nhầm đĩa, người nghe vẫn đỡ xót xa cho món đồ mà mình lỡ tay mua. Những CD tiếng Thái, tiếng Tàu vẫn bị người xem than “hiểu chết liền” thì vẫn được thử mua về xem “thế giới đó đây” ra sao, dù gì cũng giá rẻ gần như khuyến mại mua một tặng 6 (so với đĩa xịn) rồi.
Có những băng đĩa lậu được phát hành mà đĩa xịn chắc đến già cũng chẳng được phép phát hành. Những CD Ðạo nhạc 100% nắm bắt đúng thị hiếu khán giả khi tệ nạn đạo nhạc tăng cao, những Thúy Nga Paris sặc sỡ... tất cả đều có tại khu vực đĩa lậu và dán made hàng lậu. Vẫn đề chính lại nằm ở chỗ, những sản phẩm này đều được nhiều khán giả yêu thích cho nên băng đĩa lậu lại gia tăng thêm ưu thế về mình.
Khi ca sĩ than trời, băng đĩa lậu gia tăng và các cơ quan chức năng chưa có biện pháp giải quyết thiết thực và mạnh tay thì băng đĩa lậu vẫn mãi mãi là sản phẩm được người tiêu dùng yêu chuộng nhất. Thậm chí, nó còn làm giảm sút chất lượng băng đĩa phát hành của các ca sĩ trong nước do thua lỗ nhưng với cái đầu lắp ghép, biến hình vạn hóa của các nhà sản xuất chui, băng đĩa lậu vẫn có đường thoát. Ngay cả khi luật bản quyền có hiệu lực, băng đĩa lậu vẫn không thể nào biến mất được và tất nhiên những cơ sở liên quan đến khu vực “đĩa lậu” này sẽ bình chân như vại để chơi trò “trốn tìm” với các đơn vị quản lý tại Việt Nam.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us