Quán Sinh Tố
Moderator: khieulong
Phiên tòa cấp thôn
Dạo này người làng hay xì xào về vụ “xăng ôm” với một lô tên tuổi quý anh “khả kính”. Mấy bà vợ “có quyền và nghĩa vụ liên quan” nhảy dựng lên, rật rật tìm nhau bàn tính và quyết định hai điều:
Một là chồng ai nấy… dạy.
Hai là gửi đơn cho thôn đề nghị kiểm điểm con mẹ bán xăng vì hành vi “treo mỡ trước miệng mèo”, làm ảnh hưởng đến nếp sống văn hóa địa phương.
Điều thứ nhất có tác dụng vì đàn ông ham vui khều khều chút phở nhưng muôn thuở vẫn là cơm. Còn “phiên tòa” cấp thôn thì...trớt quớt.
Thôn hỏi vì sao cô bán xăng ôm?
Chị thưa, khi em đổ xăng, mấy ảnh lợi dụng ôm em.
Thôn lại hỏi tại sao cô không xô ra?
Chị đáp, xô ra thì xăng đổ. Lỗ em ai chịu?
Vậy sao cô lấy tiền bo? - thôn hỏi tiếp.
Chị lại thưa, đó là tiền lẻ mấy ảnh cho em vì cám cảnh mẹ giá con côi.
Lại hỏi, cô có biết là cô đang treo mỡ trước miệng mèo không?
Chị nổi tức, nói lạ hè, tui có mỡ tui treo, ai có mèo nấy giữ chớ!
Thôn cho chị về. Ra đến thềm, chị quay lại, mắt long lanh, nói: “Bữa nào mấy anh ghé em đổ xăng cho vui, héng!”.
Trần Cao Duyên
Dạo này người làng hay xì xào về vụ “xăng ôm” với một lô tên tuổi quý anh “khả kính”. Mấy bà vợ “có quyền và nghĩa vụ liên quan” nhảy dựng lên, rật rật tìm nhau bàn tính và quyết định hai điều:
Một là chồng ai nấy… dạy.
Hai là gửi đơn cho thôn đề nghị kiểm điểm con mẹ bán xăng vì hành vi “treo mỡ trước miệng mèo”, làm ảnh hưởng đến nếp sống văn hóa địa phương.
Điều thứ nhất có tác dụng vì đàn ông ham vui khều khều chút phở nhưng muôn thuở vẫn là cơm. Còn “phiên tòa” cấp thôn thì...trớt quớt.
Thôn hỏi vì sao cô bán xăng ôm?
Chị thưa, khi em đổ xăng, mấy ảnh lợi dụng ôm em.
Thôn lại hỏi tại sao cô không xô ra?
Chị đáp, xô ra thì xăng đổ. Lỗ em ai chịu?
Vậy sao cô lấy tiền bo? - thôn hỏi tiếp.
Chị lại thưa, đó là tiền lẻ mấy ảnh cho em vì cám cảnh mẹ giá con côi.
Lại hỏi, cô có biết là cô đang treo mỡ trước miệng mèo không?
Chị nổi tức, nói lạ hè, tui có mỡ tui treo, ai có mèo nấy giữ chớ!
Thôn cho chị về. Ra đến thềm, chị quay lại, mắt long lanh, nói: “Bữa nào mấy anh ghé em đổ xăng cho vui, héng!”.
Trần Cao Duyên
Triệu người quen có mấy người thương
Vì Sao Nói Câu “Xin Lỗi” Khó Qúa Đối Với Người Việt
Dưới đây là nguyên văn bài viết của một người Mỹ tên là Alison R. Bishop đang sống tại Việt Nam viết về cách cư sử của người Việt trong đới sống hàng ngày. Anh chàng Mỹ này than rằng người Việt không biết nói câu “xin lỗi” vì sợ bẽ mặt, xấu hổ, mặc dù họ có lỗi rõ ràng. Đó cũng là nguyên nhân gây ra nhiều cuộc cãi vã, ẩu đả vô ích.
Tuần trước, trên đường đi dự một buổi tiệc, tôi ngừng xe tại một cây xăng để đổ xăng. Người bán xăng vô ý đổ nhiều qúa, làm tràn xăng ra ngoài, và xăng bắn lên chiếc áo sơ mi mới tôi đang mặc. Bị dơ áo bất ngờ, tôi không biết phải nói sao với người bơm xăng, tôi chỉ nhìn chòng chọc vào ông ta.
Người bán xăng cũng không nói một lời nào cả. Thực ra, ông ta có vẻ muốn ngó lơ tôi, và quay sang phục vụ người khách hàng kế tiếp. Trong lúc đứng đó, tôi cảm thấy giận hết sức, và bối rối không hiểu vì sao người bán xăng có thái độ như vậy. Tại sao ông ta không biết mở miệng nói một câu xin lỗi?
Một lần khác tôi đang ngồi ăn trong tiệm, tôi nhặt được một miếng nhựa dẻo – plastic-trong bát phở tôi đang ăn. Tôi hỏi nhân viên phục vụ và chủ tiệm tại sao lại có miếng nhựa trong bát phở. Họ chỉ ngây người ra nhìn tôi, không nói một câu nào cả. Một lát sau, họ đem ra cho tôi một bát phở khác, nhưng họ không thèm nói một lời xin lỗi, hay biểu lộ sự đáng tiếc về việc làm sai trái của mình.
Với thái độ lạnh lùng, vô cảm của người phục vụ và chủ tiệm, tôi ăn mất ngon. Sau khi trả tiền, tôi ra về, trong lòng tự hứa rằng từ nay mình sẽ không bao giờ quanh trở lại tiệm phở này nữa.
Tôi thắc mắc không hiểu những người làm trong tiệm phở có học được bài học kinh nghiệm nào qua lỗi lầm của họ hay không?
Sau khi sống ở Việt Nam trong nhiều năm, tôi nhận ra được một điều là người Việt không muốn nhận mình làm điều gì sai trái, và nói lời xin lỗi.
Khi lỗi của họ rõ ràng không thể chối vào đâu được, họ chỉ đáp lại bằng thái độ lặng thinh và né tránh, và có khi còn tìm cách cãi lại thay vì nhận trách nhiệm trước mặt người khác.
Tôi từng phải cãi lộn với những người khác bởi vì họ không chịu nhận sự thực là họ đã làm điều sai trái. Chuyện này xảy ra khi tôi đến một bệnh viện điền những mẫu về bảo hiểm sức khoẻ. Mặc dù tôi đã điền xong các mẫu biểu đó, người nhân viên của bệnh viện cứ nhất định cả quyết rằng tôi không hể làm thủ tục điền các mẫu bảo hiểm.
Về sau tôi được biết rằng cô nhân viên đó đã làm thất lạc mấy mẫu biểu tôi đã điền xong. Lẽ ra, cô ta nên nhận lỗi mình làm mất những mẫu này, nói một câu xin lỗi, và lễ phép đề nghị tôi điền lại các mẫu biểu đó. Tại sao cô ta cứ muốn tranh cãi về vấn đề này?
Từ ngày còn bé, cha mẹ tôi đã dạy tôi phải biết nói lời xin lỗi khi mình làm việc gì sai quấy. Trong câu chuyện giữa những người trong gia đình với nhau, cha mẹ tôi vẫn thường nói câu xin lỗi khi nào họ làm điều gì sai.
Tôi lớn lên trong khung cảnh mọi người sẵn sàng nói lới xin lỗi để bộc lộ sự quan tâm, lòng tử tế, và sự kính trọng lẫn nhau. Thực vậy, việc dạy cách xin lỗi người khác bắt đầu từ trong gia đình và nhà trường.
Tuy vậy, ở Việt Nam, tôi tin rằng nhiều người lớn muốn chứng minh rằng họ luôn luôn đúng, và hiếm khi nào họ chịu nói câu xin lỗi với trẻ con. Như vậy làm sao họ có thể làm gương cho con cái học cách nói lời xin lỗi được?
Tôi phải công nhận rằng sự kiện này xảy ra từ những dị biệt văn hoá tận căn bản gốc rễ, và tôi tin rằng nó bắt nguồn từ tâm lý lo sợ bị mất mặt của dân Việt.
Ở Tây phương , chúng tôi cũng coi trọng việc giữ thể diện, nhưng không đến mức gỉa vờ bỏ qua lỗi lầm của mình, và gây thiệt hại cho người khác.
Tôi không nghĩ có gì sai quấy khi mình làm lỗi và nói câu xin lỗi, vì thường khi con người vẫn dễ gượng dậy trở lại sau khi làm lỗi, hay bị người khác gây ra điều lầm lỗi. Thái độ sẵn sàng nhận lỗi sẽ giúp quan hệ giữa con người với nhau trở nên tốt đẹp hơn.
Hãy tưởng tượng xem nếu một trong hai phe của một vụ đụng xe ngỏ lời xin lỗi, việc này sẽ tránh được cãi vã, chửi nhau, làm trở ngại giao thông. Tại nơi làm việc, thay vì đổ lổi cho nhau, nếu đứng ra nhận lỗi sai trái của mình sẽ giúp mối quan hệ nơi sở làm được cải tiến, và công việc kinh doanh sẽ dễ dàng hơn.
Nếu bạn làm điều gì sai, bạn nên nhận lỗi và suy nghĩ cách nào để lần sau không phạm phải lỗi lầm đó nữa. Né tránh không nhận lỗi hay đổ lỗi cho người khác sẽ chỉ làm cho bạn bị mất mặt với nhiều người hơn.
Nguyễn Minh Tâm dịch .
Tuần trước, trên đường đi dự một buổi tiệc, tôi ngừng xe tại một cây xăng để đổ xăng. Người bán xăng vô ý đổ nhiều qúa, làm tràn xăng ra ngoài, và xăng bắn lên chiếc áo sơ mi mới tôi đang mặc. Bị dơ áo bất ngờ, tôi không biết phải nói sao với người bơm xăng, tôi chỉ nhìn chòng chọc vào ông ta.
Người bán xăng cũng không nói một lời nào cả. Thực ra, ông ta có vẻ muốn ngó lơ tôi, và quay sang phục vụ người khách hàng kế tiếp. Trong lúc đứng đó, tôi cảm thấy giận hết sức, và bối rối không hiểu vì sao người bán xăng có thái độ như vậy. Tại sao ông ta không biết mở miệng nói một câu xin lỗi?
Một lần khác tôi đang ngồi ăn trong tiệm, tôi nhặt được một miếng nhựa dẻo – plastic-trong bát phở tôi đang ăn. Tôi hỏi nhân viên phục vụ và chủ tiệm tại sao lại có miếng nhựa trong bát phở. Họ chỉ ngây người ra nhìn tôi, không nói một câu nào cả. Một lát sau, họ đem ra cho tôi một bát phở khác, nhưng họ không thèm nói một lời xin lỗi, hay biểu lộ sự đáng tiếc về việc làm sai trái của mình.
Với thái độ lạnh lùng, vô cảm của người phục vụ và chủ tiệm, tôi ăn mất ngon. Sau khi trả tiền, tôi ra về, trong lòng tự hứa rằng từ nay mình sẽ không bao giờ quanh trở lại tiệm phở này nữa.
Tôi thắc mắc không hiểu những người làm trong tiệm phở có học được bài học kinh nghiệm nào qua lỗi lầm của họ hay không?
Sau khi sống ở Việt Nam trong nhiều năm, tôi nhận ra được một điều là người Việt không muốn nhận mình làm điều gì sai trái, và nói lời xin lỗi.
Khi lỗi của họ rõ ràng không thể chối vào đâu được, họ chỉ đáp lại bằng thái độ lặng thinh và né tránh, và có khi còn tìm cách cãi lại thay vì nhận trách nhiệm trước mặt người khác.
Tôi từng phải cãi lộn với những người khác bởi vì họ không chịu nhận sự thực là họ đã làm điều sai trái. Chuyện này xảy ra khi tôi đến một bệnh viện điền những mẫu về bảo hiểm sức khoẻ. Mặc dù tôi đã điền xong các mẫu biểu đó, người nhân viên của bệnh viện cứ nhất định cả quyết rằng tôi không hể làm thủ tục điền các mẫu bảo hiểm.
Về sau tôi được biết rằng cô nhân viên đó đã làm thất lạc mấy mẫu biểu tôi đã điền xong. Lẽ ra, cô ta nên nhận lỗi mình làm mất những mẫu này, nói một câu xin lỗi, và lễ phép đề nghị tôi điền lại các mẫu biểu đó. Tại sao cô ta cứ muốn tranh cãi về vấn đề này?
Từ ngày còn bé, cha mẹ tôi đã dạy tôi phải biết nói lời xin lỗi khi mình làm việc gì sai quấy. Trong câu chuyện giữa những người trong gia đình với nhau, cha mẹ tôi vẫn thường nói câu xin lỗi khi nào họ làm điều gì sai.
Tôi lớn lên trong khung cảnh mọi người sẵn sàng nói lới xin lỗi để bộc lộ sự quan tâm, lòng tử tế, và sự kính trọng lẫn nhau. Thực vậy, việc dạy cách xin lỗi người khác bắt đầu từ trong gia đình và nhà trường.
Tuy vậy, ở Việt Nam, tôi tin rằng nhiều người lớn muốn chứng minh rằng họ luôn luôn đúng, và hiếm khi nào họ chịu nói câu xin lỗi với trẻ con. Như vậy làm sao họ có thể làm gương cho con cái học cách nói lời xin lỗi được?
Tôi phải công nhận rằng sự kiện này xảy ra từ những dị biệt văn hoá tận căn bản gốc rễ, và tôi tin rằng nó bắt nguồn từ tâm lý lo sợ bị mất mặt của dân Việt.
Ở Tây phương , chúng tôi cũng coi trọng việc giữ thể diện, nhưng không đến mức gỉa vờ bỏ qua lỗi lầm của mình, và gây thiệt hại cho người khác.
Tôi không nghĩ có gì sai quấy khi mình làm lỗi và nói câu xin lỗi, vì thường khi con người vẫn dễ gượng dậy trở lại sau khi làm lỗi, hay bị người khác gây ra điều lầm lỗi. Thái độ sẵn sàng nhận lỗi sẽ giúp quan hệ giữa con người với nhau trở nên tốt đẹp hơn.
Hãy tưởng tượng xem nếu một trong hai phe của một vụ đụng xe ngỏ lời xin lỗi, việc này sẽ tránh được cãi vã, chửi nhau, làm trở ngại giao thông. Tại nơi làm việc, thay vì đổ lổi cho nhau, nếu đứng ra nhận lỗi sai trái của mình sẽ giúp mối quan hệ nơi sở làm được cải tiến, và công việc kinh doanh sẽ dễ dàng hơn.
Nếu bạn làm điều gì sai, bạn nên nhận lỗi và suy nghĩ cách nào để lần sau không phạm phải lỗi lầm đó nữa. Né tránh không nhận lỗi hay đổ lỗi cho người khác sẽ chỉ làm cho bạn bị mất mặt với nhiều người hơn.
Nguyễn Minh Tâm dịch .
NHỮNG TẤM LÒNG . và một lũ bội bạc
Bruce Do
NHỮNG TẤM LÒNG LỚN VÀ NHỮNG CÁI ĐẦU NHỎ
Một đôi vợ chồng người Mỹ – Ken và Pat – đã quyết định dùng toàn bộ số tiền họ dành dụm được trong cả đời mình để làm một điều tốt đẹp cho người dân Việt Nam. Kết quả là một thư viện khang trang trị giá hơn 50 ngàn USD mọc lên trên vùng đất Bồng Sơn còn nhiều khó khăn của tỉnh Bình Định. Với sự háo hức muốn nhìn thấy công trình của cả đời mình đi vào hoạt động, mang lại lợi ích cho trẻ em VN, hai vợ chồng vừa sang VN dự lễ khánh thành thư viện, để rồi hôm nay họ lên máy bay trở về Mỹ với hai chữ “very disappointed” và câu nhận xét “they have small minds”.
Ken là một cựu chiến binh Mỹ trong cuộc chiến VN. Ông là lính trực thăng ở khu vực Bồng Sơn – Bình Định trong những năm 1969 – 1970. Hai năm chiến đấu ở đó đã để lại nhiều kỷ niệm giữa ông và mảnh đất này. Nay ông trở lại với tư cách một thành viên của “The Library of Vietnam Project” nhằm xây dựng một thư viện và trung tâm học tập cộng đồng (mà ông gọi là “library and learning center”) cho trẻ em và người dân Bồng Sơn, mà vợ chồng ông là nhà tài trợ chính. Kinh phí dự kiến ban đầu là 35.000 USD, nhưng sau đó đã được đẩy lên tới 58.000 USD, trong đó vợ chồng ông hứa tài trợ 48.000 USD, hơn cả khoản tiền hai người dành dụm được và dự định dùng cho công việc từ thiện. Bà Pat đã quyết định không mua xe hơi mới thay cho chiếc xe cũ của bà để dành tiền xây thư viện. Ngày khánh thành thư viện 9/12/2011 đã được xác định từ một năm trước, và vợ chồng ông luôn coi đó là một mốc thời gian rất có ý nghĩa với họ. Ông Ken nói với vợ rằng dịp này ông sẽ dẫn bà sang thăm VN và xem “chiếc xe hơi mới” của bà ở Bồng Sơn.
Hai vợ chồng đến VN ngày 3/12 và đã tham gia chuyến khám bệnh từ thiện của Từ thiện Minh Tâm tại Bến Tre ngày 4/12 và họ thực sự thích thú khi tiếp xúc những con người VN hiền hòa, hiếu khách nơi đó, cũng như khâm phục tinh thần làm việc vì cộng đồng của các thành viên Từ thiện Minh Tâm. Sau đó họ bay ra Bồng Sơn dự lễ khánh thành thư viện. Chiều 14/12, mình đã mời họ một buổi café như một lời chào tạm biệt trước khi họ về Mỹ ngày 15/12. Không ngờ, cuộc gặp mặt lần này lại là dịp để họ trút ra những nỗi bức xúc và thất vọng mà họ trải qua ở Bồng Sơn.
Dưới đây là những điều Ken và Pat kể lại với mình.
- Đặt chân đến Bồng Sơn, họ vô cùng bất ngờ khi thấy tấm bảng “Trường tiểu học Bồng Sơn” nằm chễm chệ trên tòa nhà mà lẽ ra phải là thư viện. Ken và Pat muốn đặt tên cho thư viện này là “Bong Son – Lucky Star Library and Learning Center” vì Lucky Star chính là đơn vị mà Ken phục vụ thời chiến tranh. Chính quyền địa phương đã tự ý đổi tên và đổi cả chức năng của tòa nhà mà không hề báo một lời với vợ chồng ông – những người đã bỏ tiền xây nên tòa nhà đó – chưa nói đến việc xin ý kiến của vợ chồng ông. Ken nói với mình “I paid for it, but they changed the name. I want my money back.”
- Lãnh đạo phòng giáo dục Bồng Sơn, người mà ông đã làm việc trực tiếp trong quá trình xây thư viện, đã không có mặt trong buổi lễ khánh thành thư viện (đã được xác định từ 1 năm trước) với lý do … bận họp. Ken nói, ông không thể hiểu vì sao họ lại họp đúng vào thời điểm mà đã được chọn từ trước cho việc khánh thành thư viện.
- Ken và Pat cảm thấy như họ là những vị khách không mời mà tới trong buổi lễ khánh thành thư viện do chính họ tài trợ xây dựng. Ken nói, khi tôi đến tài trợ xây thư viện, họ tay bắt mặt mừng, cảm ơn rối rít, rồi sau khi nhận tiền và xây thư viện xong, họ “bye bye” như thể tôi đã hết nhiệm vụ ở chỗ này. Không hề có một dòng chữ ghi ơn hai vợ chồng trong thư viện, mà chỉ có một tấm bảng ghi chung chung là “món quà của người Mỹ dành cho người dân Bồng Sơn”. Ken bảo ông không biết sau khi ông đi rồi họ có gỡ bỏ tấm bảng này không nữa.
- Ngoài việc nâng kinh phí từ 35.000 USD lên 58.000 USD, họ còn “vòi vĩnh” thêm 20.000 USD để trang bị phòng máy tính cho thư viện. Vợ chồng ông cũng nghĩ đến việc sẽ vận động tài trợ khoản này, thậm chí ông còn lên kế hoạch cho những chương trình dạy tiếng Anh qua mạng cho học sinh Bồng Sơn do nhóm ông thực hiện. Nhưng với những gì đã diễn ra, Ken khẳng định “Everything is finished. Now.” Ông nói với mình rằng ông quá thất vọng về những con người đó và đừng hòng có thêm một đồng tài trợ nào từ ông, mà thật sự ông cũng chẳng còn tiền vì đã trút hết vào dự án này. Ông nói rằng ông đến VN với thiện chí không chỉ xây dựng thư viện mà còn để tạo mối quan hệ giữa hai bên cho những sự hợp tác sau này. Thế nhưng cái người ta cần ở ông chỉ là tiền mà thôi. Ông kết luận “I value the relationship with them, but they have small minds”.
Điều đáng trân trọng ở Ken và Pat là họ không vì những chuyện này mà mất đi tình cảm và hình ảnh đẹp về con người VN trong lòng họ. Khi tôi nói lấy làm tiếc về “bad experience” họ đã trải qua, họ đã sửa lại “chúng tôi không coi đó là khoảng thời gian tồi tệ. Chúng tôi đã có khoảng thời gian tuyệt vời nhưng với những người không tốt. Tôi không nghĩ người VN là như vậy”.
Cảm ơn Ken và Pat về tấm lòng và những việc làm của hai người dành cho người dân VN. Tạm biệt và hẹn gặp lại trong một ngày không xa.
(Trích Facebook Tiến sỹ Nguyễn Đông Hải - một đồng nghiệp tại Đại học sư phạm TP.HCM)
Vũ Xuân Tráng
Bruce Do
NHỮNG TẤM LÒNG LỚN VÀ NHỮNG CÁI ĐẦU NHỎ
Một đôi vợ chồng người Mỹ – Ken và Pat – đã quyết định dùng toàn bộ số tiền họ dành dụm được trong cả đời mình để làm một điều tốt đẹp cho người dân Việt Nam. Kết quả là một thư viện khang trang trị giá hơn 50 ngàn USD mọc lên trên vùng đất Bồng Sơn còn nhiều khó khăn của tỉnh Bình Định. Với sự háo hức muốn nhìn thấy công trình của cả đời mình đi vào hoạt động, mang lại lợi ích cho trẻ em VN, hai vợ chồng vừa sang VN dự lễ khánh thành thư viện, để rồi hôm nay họ lên máy bay trở về Mỹ với hai chữ “very disappointed” và câu nhận xét “they have small minds”.
Ken là một cựu chiến binh Mỹ trong cuộc chiến VN. Ông là lính trực thăng ở khu vực Bồng Sơn – Bình Định trong những năm 1969 – 1970. Hai năm chiến đấu ở đó đã để lại nhiều kỷ niệm giữa ông và mảnh đất này. Nay ông trở lại với tư cách một thành viên của “The Library of Vietnam Project” nhằm xây dựng một thư viện và trung tâm học tập cộng đồng (mà ông gọi là “library and learning center”) cho trẻ em và người dân Bồng Sơn, mà vợ chồng ông là nhà tài trợ chính. Kinh phí dự kiến ban đầu là 35.000 USD, nhưng sau đó đã được đẩy lên tới 58.000 USD, trong đó vợ chồng ông hứa tài trợ 48.000 USD, hơn cả khoản tiền hai người dành dụm được và dự định dùng cho công việc từ thiện. Bà Pat đã quyết định không mua xe hơi mới thay cho chiếc xe cũ của bà để dành tiền xây thư viện. Ngày khánh thành thư viện 9/12/2011 đã được xác định từ một năm trước, và vợ chồng ông luôn coi đó là một mốc thời gian rất có ý nghĩa với họ. Ông Ken nói với vợ rằng dịp này ông sẽ dẫn bà sang thăm VN và xem “chiếc xe hơi mới” của bà ở Bồng Sơn.
Hai vợ chồng đến VN ngày 3/12 và đã tham gia chuyến khám bệnh từ thiện của Từ thiện Minh Tâm tại Bến Tre ngày 4/12 và họ thực sự thích thú khi tiếp xúc những con người VN hiền hòa, hiếu khách nơi đó, cũng như khâm phục tinh thần làm việc vì cộng đồng của các thành viên Từ thiện Minh Tâm. Sau đó họ bay ra Bồng Sơn dự lễ khánh thành thư viện. Chiều 14/12, mình đã mời họ một buổi café như một lời chào tạm biệt trước khi họ về Mỹ ngày 15/12. Không ngờ, cuộc gặp mặt lần này lại là dịp để họ trút ra những nỗi bức xúc và thất vọng mà họ trải qua ở Bồng Sơn.Dưới đây là những điều Ken và Pat kể lại với mình.
- Đặt chân đến Bồng Sơn, họ vô cùng bất ngờ khi thấy tấm bảng “Trường tiểu học Bồng Sơn” nằm chễm chệ trên tòa nhà mà lẽ ra phải là thư viện. Ken và Pat muốn đặt tên cho thư viện này là “Bong Son – Lucky Star Library and Learning Center” vì Lucky Star chính là đơn vị mà Ken phục vụ thời chiến tranh. Chính quyền địa phương đã tự ý đổi tên và đổi cả chức năng của tòa nhà mà không hề báo một lời với vợ chồng ông – những người đã bỏ tiền xây nên tòa nhà đó – chưa nói đến việc xin ý kiến của vợ chồng ông. Ken nói với mình “I paid for it, but they changed the name. I want my money back.”
- Lãnh đạo phòng giáo dục Bồng Sơn, người mà ông đã làm việc trực tiếp trong quá trình xây thư viện, đã không có mặt trong buổi lễ khánh thành thư viện (đã được xác định từ 1 năm trước) với lý do … bận họp. Ken nói, ông không thể hiểu vì sao họ lại họp đúng vào thời điểm mà đã được chọn từ trước cho việc khánh thành thư viện.
- Ken và Pat cảm thấy như họ là những vị khách không mời mà tới trong buổi lễ khánh thành thư viện do chính họ tài trợ xây dựng. Ken nói, khi tôi đến tài trợ xây thư viện, họ tay bắt mặt mừng, cảm ơn rối rít, rồi sau khi nhận tiền và xây thư viện xong, họ “bye bye” như thể tôi đã hết nhiệm vụ ở chỗ này. Không hề có một dòng chữ ghi ơn hai vợ chồng trong thư viện, mà chỉ có một tấm bảng ghi chung chung là “món quà của người Mỹ dành cho người dân Bồng Sơn”. Ken bảo ông không biết sau khi ông đi rồi họ có gỡ bỏ tấm bảng này không nữa.
- Ngoài việc nâng kinh phí từ 35.000 USD lên 58.000 USD, họ còn “vòi vĩnh” thêm 20.000 USD để trang bị phòng máy tính cho thư viện. Vợ chồng ông cũng nghĩ đến việc sẽ vận động tài trợ khoản này, thậm chí ông còn lên kế hoạch cho những chương trình dạy tiếng Anh qua mạng cho học sinh Bồng Sơn do nhóm ông thực hiện. Nhưng với những gì đã diễn ra, Ken khẳng định “Everything is finished. Now.” Ông nói với mình rằng ông quá thất vọng về những con người đó và đừng hòng có thêm một đồng tài trợ nào từ ông, mà thật sự ông cũng chẳng còn tiền vì đã trút hết vào dự án này. Ông nói rằng ông đến VN với thiện chí không chỉ xây dựng thư viện mà còn để tạo mối quan hệ giữa hai bên cho những sự hợp tác sau này. Thế nhưng cái người ta cần ở ông chỉ là tiền mà thôi. Ông kết luận “I value the relationship with them, but they have small minds”.
Điều đáng trân trọng ở Ken và Pat là họ không vì những chuyện này mà mất đi tình cảm và hình ảnh đẹp về con người VN trong lòng họ. Khi tôi nói lấy làm tiếc về “bad experience” họ đã trải qua, họ đã sửa lại “chúng tôi không coi đó là khoảng thời gian tồi tệ. Chúng tôi đã có khoảng thời gian tuyệt vời nhưng với những người không tốt. Tôi không nghĩ người VN là như vậy”.
Cảm ơn Ken và Pat về tấm lòng và những việc làm của hai người dành cho người dân VN. Tạm biệt và hẹn gặp lại trong một ngày không xa.
(Trích Facebook Tiến sỹ Nguyễn Đông Hải - một đồng nghiệp tại Đại học sư phạm TP.HCM)
Vũ Xuân Tráng
HEALTH MESSAGE - Please give me a break

As I was lying in bed pondering the problems of the world,
I rapidly realized that I don't really give a rat's ass.
It's the tortoise life for me!
1. If walking/cycling is good for your health, the postman would be immortal.
2. A whale swims all day, only eats fish, drinks water, and is fat.
3. A rabbit runs and hops and only lives 15 years.
4. A tortoise doesn't run and does nothing, yet it lives for 450 years.
And you tell me to exercise?? I don't think so.
I'm retired. Go around me!
Triệu người quen có mấy người thương
"Hãy đặt cốc nước của bạn xuống "
Một giáo sư bắt đầu giờ giảng của mình v ới một cốc nước. Ông giơ nó lên và hỏi các sinh viên: Các bạn nghĩ cốc nước này nặng bao nhiêu?
50 gam!…100 gam!… 125 gam!… các sinh viên trả lời.
Tôi không thể biết chính xác nếu không cân, giáo sư nói, nhưng câu hỏi của tôi là: Điều gì sẽ xảy ra khi tôi cứ giơ cái cốc thế này trong vài phút?
Chẳng có gì cả các sinh viên nói.
OK, vậy điều gì xảy ra nếu tôi giơ trong một giờ? giáo sư hỏi.
Tay thầy sẽ bắt đầu đau ạ, một sinh viên trả lời.
Đúng vậy, và nếu trong một ngày thì sao?
Tay thầy có thể tê cứng, và thầy có thể bị đau cơ, tê liệt, chắc chắn phải đến bệnh viện, một sinh viên khác cả gan nói. Và tất cả lớp cười ồ.
Rất tốt. Nhưng trong tất cả các trường hợp đó, cân nặng của cái cốc có thay đổi không?, giáo sư lại hỏi.
Không ạ, các sinh viên trả lời.
Vậy, cái gì khiến cho tay bị đau, cơ bị tê liệt? Và thay vì việc cứ cầm mãi, tôi nên làm gì?’
Các sinh viên lúng túng. Rồi một người trả lời, đặt cốc xuống!
Chính xác! giáo sư nói, Các vấn đề trong cuộc sống cũng giống như thế này. Khi bạn giữ nó trong đâu vài phút thì không sao. Nghĩ nhiều hơn, chúng làm bạn đau. Và nếu cố giữ thêm nữa, chúng bắt đầu làm bạn tê liệt. Và bạn sẽ không thể làm gì được nữa.
Nghĩ đến những vấn đề trong cuộc sống là điều quan trọng, nhưng điều quan trọng hơn là hãy nhớ ‘đặt chúng xuống’ vào cuối mỗi ngày khi bạn đi ngủ.
Nhờ vậy, bạn tránh được stress để khởi đầu một ngày mới thật tỉnh táo, khoẻ mạnh. Và đó là thứ giúp bạn có thể giải quyết mọi vấn đề
Một giáo sư bắt đầu giờ giảng của mình v ới một cốc nước. Ông giơ nó lên và hỏi các sinh viên: Các bạn nghĩ cốc nước này nặng bao nhiêu?
50 gam!…100 gam!… 125 gam!… các sinh viên trả lời.
Tôi không thể biết chính xác nếu không cân, giáo sư nói, nhưng câu hỏi của tôi là: Điều gì sẽ xảy ra khi tôi cứ giơ cái cốc thế này trong vài phút?
Chẳng có gì cả các sinh viên nói.
OK, vậy điều gì xảy ra nếu tôi giơ trong một giờ? giáo sư hỏi.
Tay thầy sẽ bắt đầu đau ạ, một sinh viên trả lời.
Đúng vậy, và nếu trong một ngày thì sao?
Tay thầy có thể tê cứng, và thầy có thể bị đau cơ, tê liệt, chắc chắn phải đến bệnh viện, một sinh viên khác cả gan nói. Và tất cả lớp cười ồ.
Rất tốt. Nhưng trong tất cả các trường hợp đó, cân nặng của cái cốc có thay đổi không?, giáo sư lại hỏi.
Không ạ, các sinh viên trả lời.
Vậy, cái gì khiến cho tay bị đau, cơ bị tê liệt? Và thay vì việc cứ cầm mãi, tôi nên làm gì?’
Các sinh viên lúng túng. Rồi một người trả lời, đặt cốc xuống!
Chính xác! giáo sư nói, Các vấn đề trong cuộc sống cũng giống như thế này. Khi bạn giữ nó trong đâu vài phút thì không sao. Nghĩ nhiều hơn, chúng làm bạn đau. Và nếu cố giữ thêm nữa, chúng bắt đầu làm bạn tê liệt. Và bạn sẽ không thể làm gì được nữa.
Nghĩ đến những vấn đề trong cuộc sống là điều quan trọng, nhưng điều quan trọng hơn là hãy nhớ ‘đặt chúng xuống’ vào cuối mỗi ngày khi bạn đi ngủ.
Nhờ vậy, bạn tránh được stress để khởi đầu một ngày mới thật tỉnh táo, khoẻ mạnh. Và đó là thứ giúp bạn có thể giải quyết mọi vấn đề

Aspirin Không biết độ chua của acide acetylsalicylate có được trung hòa chưa ? hay chỉ có ưu tiên là tan ngay, khỏi cần chờ xuống tới bao tử nên tác dụng mau cấp thời.
ASPIRINE loại MỚI, TIN RẤT QUAN TRỌNG, XIN ĐỪNG XOÁ
Nên biết rõ một số điều cần thiết phải làm để tự cứu.
Hảng dược phẩm BAYER đã chế tạo được loại ASPIRIN tinh chất tan ngay trong miệng. Loại thuốc mới nầy có kết quả nhanh hơn các viên aspin thông thường.
VÌ SAO PHẢI MANG THEO ASPIRIN BÊN MÌNH ?
Nói về cơn sốc tim,
Có nhiều triệu chứng khác cùng với thể hiện đau đớn ở cánh tay trái .
Một trong những triệu chứng đó là cảm giác đau ở cằm (hàm), và còn là nôn mữa và xuất nhiều mồ hôi, tuy vậy những triệu chứng này xảy ra ít hơn.
CHÚ Ý : Có thể không cảm thấy đau ở ngực suốt cơn sốt tim. Phần đông (khoảng 60%) cơn sốc tim xảy ra lúc người ta đang ngủ và không thức dậy nữa. Tuy thế, trong lúc ngủ say người ta sẽ thức giấc nếu cơn đau ở ngực xãy ra.
Nếu điều trên đây xãy ra, phải lập tức nhai nát hai viên ASPIRIN và uống theo một ngụm nước.
Ngay sau đó :
*gọi điện thoại cho HÀNG XÓM hay cho NGƯỜI THÂN GẦN NHỨT của mình
nói rằng : "bị SỐC TIM hay NHỒI MÁU TIM (Heart Attack)..."
*nói thêm là đã uống 2 viên ASPIRIN rồi.
*ngồi xuống cái ghế bất cứ cái ghế nào hay sofa gần bên cạnh cửa trước để chờ người ta tới cứu mình, nhớ là ĐỪNG CÓ NẰM XUỐNG!!!
Bác sĩ về tim mạch cho biết, nếu mỗi người khi nhận được e-mail nầy cũng gởi cho ít nhứt 10 người thì có thể sẽ có một nhân mạng được cứu sống về "heart attack". Tôi đã làm điều nầy rồi, còn bạn thì sao?
Hãy chuyển ngay tin nầy, nó có thể cứu sống nhiều người!
“Có con đường nằm nghe nắng mưa…” (1)
…
1.
Sài Gòn xưa là Thành Gia Định. Năm 1859 quân Pháp nổ súng tấn công thành Gia Định. Đúng như lãnh binh quân Pháp, tướng De Genouilly, dự đoán, chỉ trong hai ngày tấn công bằng đường sông theo ngả Cần Giờ quân Pháp đã chiếm được thành, dù trong thành lúc ấy có đủ vũ khí và lương thực để một vạn quân có thể cầm cự trong hai năm. Tổng Trấn Gia Định lúc ấy là Võ Duy Ninh, dù mới nhậm chức nhưng vẫn giữ vững sĩ khí, anh dũng lãnh đạo binh sĩ chiến đấu với quân Pháp và bị thương. Sau khi thành Gia Định thất thủ, ông đã rút gươm tự sát. Hôm ấy là 17-02-1859.
Ngày nay quan Tổng Trấn Võ Duy Ninh được đặt tên cho một con đường nhỏ, nhiều hẻm hóc và hay bị ngập nước theo thủy triều ở khu vực Bình Thạnh.
2.
Sài Gòn vừa có đường Nguyễn Huệ lại có đường Quang Trung. Đường Quang Trung tuy là Hoàng Đế nhưng lại nằm ở Gò Vấp, dài thuột đến nỗi sau này qua địa phận Quận 12 phải đổi tên thành Tô Ký, còn Nguyễn Huệ tuy thân là nông dân nhưng chắc nhờ quen biết nên được bố trí nằm ở Quận Nhất, một con đường ngắn nhưng sầm uất nhất nhì thành phố với rất nhiều cao ốc và thường là nơi được tổ chức lễ hội hoa mấy ngày Tết.
3.
Có hai khu vực ở Sài Gòn đặt tên đường rất hay, một là khu Phường 2 quận Tân Bình, nơi được mệnh danh là Little HaNoi với những hàng quán Phở Hà Nội, Bún Chả, Miến Ngan, Bún Thang, Nếp Bắc…thứ hai là khu cứ xá Bắc Hải, thủ đô của các quán café, từ bình dân cho tới cao cấp.
Ở hai khu vực này đường phố được đặt tên theo núi và sông, trục dài sẽ mang tên núi và trục ngắn sẽ mang tên sông: Ở Phường 2 quận Tân Bình thì trục chính là tên núi như: Trường Sơn (đường vào Sân Bay Tân Sơn Nhất), rồi đến Đống Đa, Lam Sơn, Yên Thế… các trục ngang sẽ là tên các dòng sông như: Hát Giang, Cửu Long, Tiền Giang, Sông Thao, Đồng Nai, Sông Đáy, Sông Nhuệ, Sông Đà, Trà Khúc… Tương tự như vậy ở Khu Bắc Hải, trục núi là Trường Sơn, Châu Thới, Bửu Long, Thất Sơn, Hồng Lĩnh, Bạch Mã, Ba Vì… còn trục sông thì có Hương Giang, Cửu Long, Đồng Nai…
4.
“Ai công hầu, ai khanh tướng, vòng trần ai, ai dễ biết ai
Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu, gặp thời thế, thế thời phải thế”
Hai câu đối này rất nổi tiếng, nhưng ít người biết gốc tích của nó, tra Wiki được đoạn này, chép ra đây hầu chuyện:
Tương truyền Ngô Thì Nhậm và Đặng Trần Thường có quen biết với nhau.
Lúc Ngô Thì Nhậm được vua Quang Trung trọng dụng thì Đặng Trần Thường đến xin Nhậm tiến cử. Trông thấy vẻ khúm núm làm mất phong độ của kẻ sĩ, Nhậm thét bảo Thường:
Ở đây cần dùng người vừa có tài vừa có hạnh, giúp vua cai trị nước. Còn muốn vào luồn ra cúi thì đi nơi khác.
Đặng Trần Thường hổ thẹn ra về, rồi vào Nam theo Nguyễn Phúc Ánh.
Sau khi nhà Tây Sơn mất, các võ tướng và một số quan văn bị giải về Hà Nội để bị xử phạt đánh bằng roi ở Văn Miếu, trong số đó có Phan Huy Ích và Ngô Thì Nhậm. Chủ trì cuộc phạt đánh đòn đó là Đặng Trần Thường.
Vốn có thù riêng, Đặng Trần Thường kiêu hãnh ra vế câu đối cho Ngô Thì Nhậm:
Ai công hầu, ai khanh tướng, vòng trần ai, ai dễ biết ai
Ngô Thì Nhậm khảng khái đáp:
Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu, gặp thời thế, thế thời phải thế
Ngô Thì Nhậm bị đánh chết hôm đó.
...
Hầu như các đô thị lớn đều có con đường mang tên Ngô Thì Nhậm nhưng đặc biệt riêng ở Sài Gòn thì có đường Ngô Thời Nhiệm, một con đường nhỏ nhưng rất đẹp, rợp bóng cây và yên bình, ở Quận 3.
5.
Sài Gòn có những tên đường rất hay bị trùng, có khá nhiều. Do đó hỏi đường bạn phải nói kèm quận. Những tên đường nổi tiếng như đường Nguyễn Đình Chiểu, Lý Thường Kiệt, Lê Lợi... đều có đến 2 hoặc 3 đường ở các quận khác nhau. Cũng có khi là cùng một con đường nhưng lại đi qua 2 đến 3, thậm chí là 4 quận khác nhau, như đường Điện Biên Phủ, bắt đầu ở Quận 10, đi qua Quận 3, Quận 1 rồi kết thúc ở quận Bình Thạnh.
Ở Sài Gòn cũng có rất nhiều đường có tên là ... Nối Dài, Sư Vạn Hạnh nối dài, Lê Hồng Phong nối dài... Đó là những con đường đúng bản chất là nối dài của một con đường nào đó nhưng số nhà thì có thể là riêng.
Ở Sài Gòn có rất nhiều tên đường được đặt theo tên chợ và có rất nhiều chợ được đặt tên theo con đường mà nó nằm trên đó, hoặc chí ít là cái cầu nơi người ta họp chợ, như những Vườn Chuối, Vườn Lài, Cầu Ông Lãnh, Cầu Muối, Bàn Cờ, Hạnh Thông Tây... Cá biệt như ở Gò Vấp có Chợ Cầu vì chợ nằm cạnh cầu, rồi người ta đặt tên cho cây cầu đó là Cầu Chợ Cầu.
Sài Gòn là một đô thị đang phát triển, tốc độ đô thị hóa được tính theo tốc độ sinh sản của những con đường. Ở các quận mới, tên đường được đánh số, không biết là do hết tên để đặt hay do người ta không kịp nghĩ ra tên cho chúng.
Những con đường được đánh số luôn tạo cảm giác không thân thuộc, chúng vô tri và gần như không gợi nhớ điều gì. Bên một Sài Gòn khác, gần gũi và thân thương với nhiều ký ức hơn như những Xóm Củi, Bến Đò, Bến Nghé, Cây Trâm, Cây Thị, Rạch Tra, Cầu Kinh...
Trích blog Người lữ hành kỳ dị
1.
Sài Gòn xưa là Thành Gia Định. Năm 1859 quân Pháp nổ súng tấn công thành Gia Định. Đúng như lãnh binh quân Pháp, tướng De Genouilly, dự đoán, chỉ trong hai ngày tấn công bằng đường sông theo ngả Cần Giờ quân Pháp đã chiếm được thành, dù trong thành lúc ấy có đủ vũ khí và lương thực để một vạn quân có thể cầm cự trong hai năm. Tổng Trấn Gia Định lúc ấy là Võ Duy Ninh, dù mới nhậm chức nhưng vẫn giữ vững sĩ khí, anh dũng lãnh đạo binh sĩ chiến đấu với quân Pháp và bị thương. Sau khi thành Gia Định thất thủ, ông đã rút gươm tự sát. Hôm ấy là 17-02-1859.
Ngày nay quan Tổng Trấn Võ Duy Ninh được đặt tên cho một con đường nhỏ, nhiều hẻm hóc và hay bị ngập nước theo thủy triều ở khu vực Bình Thạnh.
2.
Sài Gòn vừa có đường Nguyễn Huệ lại có đường Quang Trung. Đường Quang Trung tuy là Hoàng Đế nhưng lại nằm ở Gò Vấp, dài thuột đến nỗi sau này qua địa phận Quận 12 phải đổi tên thành Tô Ký, còn Nguyễn Huệ tuy thân là nông dân nhưng chắc nhờ quen biết nên được bố trí nằm ở Quận Nhất, một con đường ngắn nhưng sầm uất nhất nhì thành phố với rất nhiều cao ốc và thường là nơi được tổ chức lễ hội hoa mấy ngày Tết.
3.
Có hai khu vực ở Sài Gòn đặt tên đường rất hay, một là khu Phường 2 quận Tân Bình, nơi được mệnh danh là Little HaNoi với những hàng quán Phở Hà Nội, Bún Chả, Miến Ngan, Bún Thang, Nếp Bắc…thứ hai là khu cứ xá Bắc Hải, thủ đô của các quán café, từ bình dân cho tới cao cấp.
Ở hai khu vực này đường phố được đặt tên theo núi và sông, trục dài sẽ mang tên núi và trục ngắn sẽ mang tên sông: Ở Phường 2 quận Tân Bình thì trục chính là tên núi như: Trường Sơn (đường vào Sân Bay Tân Sơn Nhất), rồi đến Đống Đa, Lam Sơn, Yên Thế… các trục ngang sẽ là tên các dòng sông như: Hát Giang, Cửu Long, Tiền Giang, Sông Thao, Đồng Nai, Sông Đáy, Sông Nhuệ, Sông Đà, Trà Khúc… Tương tự như vậy ở Khu Bắc Hải, trục núi là Trường Sơn, Châu Thới, Bửu Long, Thất Sơn, Hồng Lĩnh, Bạch Mã, Ba Vì… còn trục sông thì có Hương Giang, Cửu Long, Đồng Nai…
4.
“Ai công hầu, ai khanh tướng, vòng trần ai, ai dễ biết ai
Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu, gặp thời thế, thế thời phải thế”
Hai câu đối này rất nổi tiếng, nhưng ít người biết gốc tích của nó, tra Wiki được đoạn này, chép ra đây hầu chuyện:
Tương truyền Ngô Thì Nhậm và Đặng Trần Thường có quen biết với nhau.
Lúc Ngô Thì Nhậm được vua Quang Trung trọng dụng thì Đặng Trần Thường đến xin Nhậm tiến cử. Trông thấy vẻ khúm núm làm mất phong độ của kẻ sĩ, Nhậm thét bảo Thường:
Ở đây cần dùng người vừa có tài vừa có hạnh, giúp vua cai trị nước. Còn muốn vào luồn ra cúi thì đi nơi khác.
Đặng Trần Thường hổ thẹn ra về, rồi vào Nam theo Nguyễn Phúc Ánh.
Sau khi nhà Tây Sơn mất, các võ tướng và một số quan văn bị giải về Hà Nội để bị xử phạt đánh bằng roi ở Văn Miếu, trong số đó có Phan Huy Ích và Ngô Thì Nhậm. Chủ trì cuộc phạt đánh đòn đó là Đặng Trần Thường.
Vốn có thù riêng, Đặng Trần Thường kiêu hãnh ra vế câu đối cho Ngô Thì Nhậm:
Ai công hầu, ai khanh tướng, vòng trần ai, ai dễ biết ai
Ngô Thì Nhậm khảng khái đáp:
Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu, gặp thời thế, thế thời phải thế
Ngô Thì Nhậm bị đánh chết hôm đó.
...
Hầu như các đô thị lớn đều có con đường mang tên Ngô Thì Nhậm nhưng đặc biệt riêng ở Sài Gòn thì có đường Ngô Thời Nhiệm, một con đường nhỏ nhưng rất đẹp, rợp bóng cây và yên bình, ở Quận 3.
5.
Sài Gòn có những tên đường rất hay bị trùng, có khá nhiều. Do đó hỏi đường bạn phải nói kèm quận. Những tên đường nổi tiếng như đường Nguyễn Đình Chiểu, Lý Thường Kiệt, Lê Lợi... đều có đến 2 hoặc 3 đường ở các quận khác nhau. Cũng có khi là cùng một con đường nhưng lại đi qua 2 đến 3, thậm chí là 4 quận khác nhau, như đường Điện Biên Phủ, bắt đầu ở Quận 10, đi qua Quận 3, Quận 1 rồi kết thúc ở quận Bình Thạnh.
Ở Sài Gòn cũng có rất nhiều đường có tên là ... Nối Dài, Sư Vạn Hạnh nối dài, Lê Hồng Phong nối dài... Đó là những con đường đúng bản chất là nối dài của một con đường nào đó nhưng số nhà thì có thể là riêng.
Ở Sài Gòn có rất nhiều tên đường được đặt theo tên chợ và có rất nhiều chợ được đặt tên theo con đường mà nó nằm trên đó, hoặc chí ít là cái cầu nơi người ta họp chợ, như những Vườn Chuối, Vườn Lài, Cầu Ông Lãnh, Cầu Muối, Bàn Cờ, Hạnh Thông Tây... Cá biệt như ở Gò Vấp có Chợ Cầu vì chợ nằm cạnh cầu, rồi người ta đặt tên cho cây cầu đó là Cầu Chợ Cầu.
Sài Gòn là một đô thị đang phát triển, tốc độ đô thị hóa được tính theo tốc độ sinh sản của những con đường. Ở các quận mới, tên đường được đánh số, không biết là do hết tên để đặt hay do người ta không kịp nghĩ ra tên cho chúng.
Những con đường được đánh số luôn tạo cảm giác không thân thuộc, chúng vô tri và gần như không gợi nhớ điều gì. Bên một Sài Gòn khác, gần gũi và thân thương với nhiều ký ức hơn như những Xóm Củi, Bến Đò, Bến Nghé, Cây Trâm, Cây Thị, Rạch Tra, Cầu Kinh...
Trích blog Người lữ hành kỳ dị
Triệu người quen có mấy người thương
Các cụ 65 trở lên cần biết năm 2012
Hà Ngọc Cư
Năm nay tất cả những người có Medicare đều nhận được cuốn “Medicare and You-2012” do trung tâm CMMS (Center for Medicare & Medicaid Services) ấn hành, sớm hơn mọi năm vì thời hạn ghi danh được đôn lên sớm hơn.
Ðây là tài liệu chính thức của chính phủ Mỹ. Tài liệu 150 trang này gồm nhiều chi tiết phức tạp. Chúng tôi sẽ cố gắng thu gọn và chỉ trích dịch những đoạn có liên quan đến đại đa số người Việt để độc giả dễ theo dõi. Nhưng xin giữ tài liệu này để tham khảo. Chúng tôi cũng sẽ không chuyển ngữ các danh từ chuyên môn về y khoa hoặc các từ Anh ngữ quá thông dụng như “plan,” “deductible,” “co-payment,” “premium”… vì để nguyên Anh ngữ lại dễ hiểu hơn. Chúng tôi cũng không theo thứ tự của tài liệu mà sắp xếp sao cho độc giả dễ theo dõi. Ðể có thể tìm kiếm nhanh chóng các thông tin cho mỗi nhu cầu ta nên dùng một mẩu giấy nhỏ đánh dấu từng danh mục của cuốn “Medicare and You-2012.”
Medicare 2012 có một số thay đổi về quyền lợi, kể cả một số dịch vụ miễn phí, đáng kể nhất là dịch vụ “Yearly Wellness” trong khuôn khổ “preventive services” (y tế phòng ngừa), cho phép ta khám bệnh, chủng ngừa, thử nghiệm, tham vấn… miễn phí. Ðể tiện dụng xin copy trang “Preventive Services Checklist” (trang 3) và mang theo khi đi chích ngừa hoặc khám bện đến bác sĩ cố vấn, giúp ta “phòng bệnh hơn chữa bệnh.”
Thời hạn ghi danh, thay đổi “plan” cho năm 2012 cũng được dời lên sớm hơn như sau:
Bắt đầu từ 15 tháng 10 năm 2011 và chấm dứt ngày 7 tháng 12 năm 2011, để được Medicare bắt đầu chi trả từ ngày 1 tháng 1 năm 2012. Muốn thay đổi “plan” cũng phải quyết định trong thời gian này.
Medicare là gì?
Medicare là bảo hiểm y tế của chính phủ dành cho:
* Người từ 65 tuổi trở lên.
* Người ít tuổi hơn nếu bị khuyết tật.
* Người mang bệnh thận phải lọc máu thường trực hoặc đã thay thận (End-Stage Renal Disease).
Khi nào ghi danh
Thời hạn dành cho những người ghi danh Medicare Part B lần đầu tiên là 7 tháng kể cả tháng bạn tới 65 tuổi và chấm dứt 3 tháng sau khi bạn 65 tuổi.
Bạn phải ghi danh 3 tháng trước khi tới 65 tuổi để khỏi thiệt thòi.
Nếu bạn KHÔNG sinh vào ngày mồng Một của tháng sinh của mình thì Medicare của bạn sẽ có hiệu lực kể từ ngày mồng một của tháng sinh của bạn. Thí dụ ngày sinh nhật thứ 65 của bạn là 20 tháng 7, 2012 và bạn ghi danh vào tháng 4, hoặc tháng 5 hay tháng 6 thì Medicare của bạn có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, 2012.
Nhưng nếu bạn sinh vào ngày mồng Một của tháng sinh thì Medicare có hiệu lực từ ngày mồng một của tháng trước tháng sinh của bạn. Trong thí dụ trên thay vì sinh vào ngày 20 mà bạn sinh vào ngày 1 tháng 7 thì Medicare của bạn có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6, 2012
Nếu bạn ghi danh vào tháng bạn 65 tuổi hay 3 tháng sau khi bạn 65 tuổi thì Part B của bạn sẽ bị chậm trễ như dưới đây nếu bạn 65 tuổi vào tháng 7 mà bạn
Ghi danh vào tháng 7 thì Part B có hiệu lực vào ngày 1 tháng 8
Tháng 8…….. ngày 1 tháng 10
Tháng 9…….. ngày 1 tháng 12
Tháng 10…… ngày 1 tháng 1
Nếu bạn không ghi danh Part A và Part B (mà bạn phải trả premium tức lệ phí hàng tháng cho part B) khi bạn đủ điều kiện thì bạn có thể ghi danh trong thời gian từ ngày 1 tháng 1 tới ngày 31 tháng 3 mỗi năm và Medicare của bạn sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 7, nhưng bạn có thể phải trả một premium cao hơn – có khi tới 10%. Nhưng nếu:
- Bạn hay người phối ngẫu còn làm việc và được bảo hiểm bởi nơi làm việc thì có thể ghi danh bất kỳ lúc nào.
- Hoặc ghi danh trong vòng 8 tháng sau khi mất việc hoặc bảo hiểm chấm dứt, tính theo lúc sự việc nào nào tới trước.
Medicare gồm 3 phần. Dưới đây là những nét chính về Medicare. Chúng ta sẽ đi vào chi tiết ở phần sau.
Part A (Hospital) - Bảo hiểm cho bệnh nhân khi điều trị ở bệnh viện - Viện Dưỡng Lão có y tá (Skilled nursing facility), - Dịch vụ săn sóc tại gia (home health care), - Hospice - Xin xem thêm chi tiết ở các trang 33-35
Part B (Medical) Part B chi trả chi phí cho các nhu cầu y tế như khám bệnh và thử nghiệm (test), săn sóc người bệnh ngoại chẩn (outpatient), săn sóc cho người bệnh tại gia (home health care), dụng cụ y khoa dài hạn và một số dịch vụ y tế khác. Part B cũng chi trả y tế phòng ngừa. Xem các chi tiết ở các trang 37-53. Dịch vụ nào thuộc loại y tế phòng ngừa thì có in hình trái táo ở bên cạnh (nghĩa là được Part B trả hết). Xin ghi nhớ kể từ ngày 1 tháng 1, 2011 bạn không phải trả Một Xu cho các dịch vụ y tế phòng ngừa khi bạn đi bác sĩ (nhận Medicare) ngoài tiền co-payment trả cho tiền khám bệnh (chứ không phải phí tổn về y tế phòng ngừa).
Part D (Prescription Drug) Là bảo hiểm thuốc theo toa bác sĩ được điều hành bởi các hãng bảo hiểm tư nhân được Medicare chấp thuận. Part D trả giúp ta một phần tiền thuốc theo toa và có khả năng giúp ta chống lại tiền thuốc leo thang trong tương lai.So sánh giữa Original Medicare và Medicare Advantage - Original Original do chính phủ Liên Bang quản trị và điều hành. - Medicare Advantage do hãng bảo hiểm tư (được chính phủ chấp thuận) điều hành. Sau khi đã có Medicare Part A và Part B, mà ta không chọn hãng bảo hiểm tư nhân nào thì đương nhiên ta đã ở trong Original Medicare nhưng vì Original Medicare không có Part D nên để có Medicare Part D thì ta phải chọn một hãng bảo hiểm tư. Vì Medicare chỉ trả tối đa 80% y phí. Nếu không muốn trả 20% còn lại thì bạn phải mua thêm một bảo hiểm phụ (Medicare Supplement Insurance còn gọi là Medigap) từ một hãng bảo hiểm tư nhân (dĩ nhiên tốn thêm tiền lệ phí hàng tháng) để hãng bảo hiểm này trả 20% còn lại cho mình. Nếu bạn chọn Medicare Advantage (như HMO hay PPO) nghĩa là bạn sử dụng Medicare qua một hãng bảo hiểm tư nhân thì hãng bảo hiểm đó sẽ cung cấp Part A, Part B và nhiều hãng còn bao thầu luôn Part D. Nếu hãng này không cung cấp Part D thi bạn phải chọn một hãng bảo hiểm khác lo Part D cho mình.Original MedicareNếu chọn Original Medicare thì hơn thiệt như thế nào? - Part A hoàn toàn miễn phí nghĩa là không phải đóng premium (trừ một vài trường hơp). - Tiền premium hàng tháng cho Part B của năm 2011 là $96.40 (chưa có thông tin chính thức về premium của năm 2012, nhưng hầu như giữ nguyên). Người có Part B lần đầu tiên kể từ ngày 1 tháng 1, 2010 hoặc trễ hơn phải trả premium cho Part B là $110.50 (chưa có cho năm 2012). Người có lợi tức từ $85.000 trở lên (cá nhân) hoặc $170.00 (hai vợ chồng) sẽ phải đóng premium cao hơn. - Home Health Care: bạn không phải trả đồng nào cho Home Health Care Service. Nhưng phải trả 20% cho các dụng cụ y khoa sử dụng lâu dài. - Hospice Care: Bạn không phải trả dịch vụ Hospice Care. Nhưng phả trả copayment $5 cho mỗi toa thuốc giảm đau. Medicare KHÔNG TRẢ TIỀN ĂN Ở nếu sử dụng hospice care tại nhà hoặc nơi khác ngoài trung tâm hospice (như viện dưỡng lão chẳng hạn) - Bệnh viện phí: Bạn trả $1.100 tiền deductible (năm 2011) nhưng sau đó không phải trả Coinsurance trong thời gian từ ngày thứ 1 đến ngày thứ 60, tức 60 ngày đầu tiên ở bệnh viện. Bạn trả $275 mỗi ngày cho thời kỳ thứ hai kể từ ngày thứ 61 đến ngày thứ 90 ở bệnh viện. Bạn trả $550 cho mỗi ngày của thời kỳ thứ 3 tức “lifetime reserve day” nếu ở bệnh viện trên 90 ngày. Lifetime reserve day chỉ có 60 ngày. Sau thời kỳ 60 ngày của “lifetime reserve day” bạn phải trả 100%. Skilled Nursing Facilitiy: Bạn không phải trả đồng nào cho 20 ngày của thời kỳ “benefit period.” Bạn phải trả $137.50 cho mỗi ngày kể từ ngày thứ 21 đến ngày thứ 100. Sau ngày thứ 100 bạn phải trả 100%. Part B : Năm 2011 bạn phải trả $155 deductible trước (của mỗi năm, deductible của năm 2012 chưa công bố) sau đó Medicare mới chi trả cho các dịch vụ được Part B bao cấp. Clinical Laboratory Services (Thử nghiệm tại phòng Lab ở bệnh viện): Không phải trả đồng nào nếu các thử nghiệm đó được Medicare chấp thuận. Home Health Services (Săn sóc cho bệnh nhân tại nhà): Không phải trả đồng nào. Nhưng phải trả 20% cho các dụng cụ y khoa dùng lâu dài. Medical and other Services (khám bác sĩ và các dịch vụ y tế khác). Phải trả 20% tiền bác sĩ, (kể cả tiền bác sĩ tại bệnh viện, ngoại chẩn (outpatient), vật lý trị liệu (số lần khám bị giới hạn) và dụng cụ y khoa dùng lâu dài Outpatient Hospital Services (Dịch vụ ngoại chẩn): Phải trả coinsurance (cho tiền bác sĩ) hoặc copayment cho các dịch vụ ở ngoài bệnh viện.Những thuận lợi của original medicare - Không cần phải chọn một bác sĩ chính (primary doctor) do đó ta có toàn quyền muốn đi bác sĩ nào cũng được kể cả các bác sĩ chuyên khoa miễn là các bác sĩ này nhận Medicare. Sau khi đã trả xong deductible thì Medicare trả 80% cho mình, mình chỉ trả 20% còn lại (tức coinsurance hay copayment). Không có giới hạn hàng năm cho số tiền túi mình phải bỏ ra nghĩa là mình không phải lo việc Medicare sẽ ngưng trả (vì Medicare đã phải trả nhiều quá). Cũng không phải điền các “Medicare Claim” vì luật pháp ấn định các nơi cung cấp dịch vụ y tế như bác sĩ, bệnh viện… phải lo phần việc đó. - Lưu ý: Nếu bạn đi một bác sĩ không qua hệ thống Medicare (nghĩa là họ không nhận bảo hiểm Medicare) thì Medicare sẽ không trả bất cứ chi phí nào. Trong trường hợp này họ sẽ yêu cầu bạn ký một Private Contract (Hợp Ðồng Tư), nếu bạn ký hợp đồng này là coi như tình nguyện tự trả chi phí.Medigap (Medicare Supplement Insurance) Vì Original Medicare chỉ trả 80% cho các dịch vụ y tế. Nhiều hãng bảo hiểm tư nhân sẽ giúp ta trả phần sai biệt (gap) 20% mà Original Medicare không trả. Medigap của nhiều hãng còn trả những cái mà Original Medicare không chi trả như copayment, coinsurance và deductible; có nhiều plan của Medigap còn trả cả y phí khi ra nước ngoài. Dĩ nhiên để được trả các khoản này thì bạn trả premium cao hơn. Xin nhớ Original Medicare là bảo hiểm chính (primary) nên sau khi Original Medicare trả xong phần của nó thì Medigap mới nhẩy vào trả phần của họ. Tất cả các hãng bảo hiểm bán Medigap cho khách hàng đều phải tuân thủ luật lệ của liên bang và tiểu bang và phải nói rõ với khách hàng đó là “Medicare Supplement Insurance” (để tránh lẫn lộn với các loại bảo hiểm khác) và chỉ được bán “plan” (chương trình) tiêu chuẩn (standardized policy). Luật lệ cũng ấn định các quyền lợi căn bản mà mọi hãng bảo hiểm phải cung cấp cho khách hàng. Nhiều hãng bảo hiểm còn cung cấp thêm một số quyền lợi khác để khách hàng lựa chọn theo nhu cầu của họ. Riêng các tiểu bang Massachusetts, Minnesota và Wisconsin các hợp đồng Medigap được tiêu chuẩn khác với các tiểu bang khác. Kể từ ngày 1 tháng 6 năm 2010, các plan của Medigap sẽ được thay đổi như sau: - Thêm hai “plan” mới: Plan M và N - Bỏ các “plan” E, H, I và J nhưng nếu đã mua các “plan” này trước ngày 1 tháng 6 năm 2010 thì vẫn có thể giữ các “plan” này. Các hãng bảo hiểm có thể tính tiền premium khác nhau mặc dầu các quyền lợi cung cấp cho khách hàng hoàn toàn giống nhau. Do đó khi chọn một hãng bảo hiểm ta phải so sánh: - Tiền premium - Các “plan” của mỗi hãng bảo hiểm. Thí dụ plan A của hãng này với plan A của hãng khác. - Lựa plan nào thích hợp với nhu cầu và túi tiền của mình. Vì mỗi plan cung cấp lợi ích khác nhau và dĩ nhiên càng nhiều lợi ích thì tiền premium càng cao. Bạn hãy chọn plan nào đáp ứng vừa đủ các nhu cầu của mình mà không phải trả premium nhiều. Ðể được mua Medigap bạn phải có cả Part A và Part B của Medicare. Hai vợ chồng không thể dùng chung một Medigap mà mỗi người phải mua riêng. Tiền premium có thể tăng theo số tuổi. Thời gian tốt nhất để ghi danh Medigap là giai đoạn 6 tháng kể từ ngày mồng 1 của tháng sinh của mình khi đủ 65 tuổi tức lúc mình ghi danh Part B. Nếu ghi danh trễ hơn thì có thể phải trả premium cao hơn. Thí dụ: Nếu bạn 65 tuổi vào tháng 6 và ghi danh Part B vào tháng 6 thì thời gian tốt nhất để mua Medigap là khoảng thời gian từ tháng 6 tới tháng 11. Nếu bạn ở chương trình Medicare Advantage thì không cần và không được mua Medigap. Vả lại các hãng bảo hiểm không được phép bán Medigap cho những người đã có Medicare
Advantage.Medicare Advantage (Medicare Part C) Medicare Advantage (như HMO hay PPO) còn được gọi là Medicare Part C hay “MA Plans” là Medicare do các hãng bảo hiểm tư nhân “ thầu” lại của liên bang. Nghĩa là họ điều hành Medicare thay liên bang mặc dầu vẫn phải chịu sự quản lý của liên bang. Nếu bạn ở trong Medicare Advantage (từ đây xin gọi tắt là MA) thì hãng bảo hiểm bán MA cho bạn buộc phải cung cấp tất các quyền lợi của Part A và Part B. Mọi MA của các hãng bảo hiểm phải chi trả y khoa cấp cứu và khẩn cấp (emergency and urgent care) cho mình. MA cũng phải cung cấp tất cả những gì Original Medicare cung cấp ngoại trừ “hospice care.” Vì Original Medicare sẽ chịu trách nhiệm về hospice care cho dù bạn ở MA. Xin lưu ý Medicare Advantage không phải là Medigap. Nhiều plan của MA còn trả cho khách hàng cả tiền khám mắt, răng, hoặc những dịch vụ khác. Cũng có hãng bao thầu luôn cả Part D (bảo hiểm thuốc). Ngoài tiền premium part B mà ta phải đóng, nhiều hãng bảo hiểm bắt ta đóng thêm tiền premium của họ. Mỗi hãng bảo hiểm có một chính sách khác nhau. Có hãng buộc ta phải khám bệnh trong hệ thống bác sĩ (In-Network) của họ, hoặc muốn đi bác sĩ chuyên khoa thì phải được bác sĩ chính (primary doctor) của mình giới thiệu (referral) hoặc phải sử dụng các phương tiện, nơi cung cấp dịch vụ y tế do họ chỉ định ngoại trừ trường hợp khẩn cấp (nghĩa là trong trường hợp emergency ta có quyền đến nhà thương nào cũng được) Có bốn loại MA plan chính: - Health Maintenance Organization (HMO). Xin xem chi tiết ở trang 70 - Preferred Provider Organization (PPO). (trang 70) - Private Fee-for-Service (PFFS) (trang 71) - Special Needs Plans (SNP) (trang 718 - Ngoài ra còn có hai ba MA ít thông dụng khác như HMOPOS, MSA,… Trước khi chọn một hãng bảo hiểm để mua MA thì ta phải so sánh các plan để khỏi “ân hận.” Hãy so sánh các khoản: - Tiền premium. - Giới hạn tiền ta phải trả (Out-of-Pocket Limits). - Primary Care Visit (Tiền khám bác sĩ chính). - Tiền khám bác sĩ chuyên khoa (Specialist visit). - Part B Chemo/và các thuốc khác. - Home Health Care. - Tiền deductible của Part D. - Tiền copayment hoặc coinsurance cho mỗi loại thuốc trong Part D. - Nếu không đi bác sĩ thuộc hệ thống của hãng (In-Network) thì ta phải trả như thế nào… Ở cuối cuốn “Medicare 2012 and You” có liệt kê các hãng bảo hiểm phục vụ trong tiểu bang mình và cho điểm từng hãng bảo hiểm theo “số sao,” 5 sao là ưu hạng, 3 sao là trung bình và 1 sao là kém.Tham gia, thay đổi hay bỏ Medicare Ta có thể tham gia, thay đổi hay bỏ Medicare Advantage trong các khoảng thời gian sau: -Lần đầu tiên đủ điều kiện để xin Medicare tức 7 tháng ( gồm 3 tháng trước khi đủ 65 tuổi và 3 tháng sau khi 65 tuổi) -Nếu xin Medicare vì lý do phế tật thì 3 tháng trước và 3 tháng sau tính từ tháng thứ 25 bị phế tật - Trong khoảng từ 15 tháng 10 đến 8 tháng 12 năm 2011. Medicare có hiệu lực từ 1 tháng 1, 2012 nếu ghi danh trước 8 tháng 12, 2011Ðiều lệ mới: Thời hạn thay đổi Medicare Trong khoảng thời gian từ 15 tháng 10 đến 7 tháng 12 năm 2011, bạn có thể tham gia, thay đổi hay bỏ Medicare Advantage Trong khoảng thời gian từ 1 tháng 1 đến 14 tháng 2 năm 2012 nếu bạn ở trong chương trình Medicare Advanatage bạn có thể bỏ chương trình này và sang Original Medicare. Nếu bạn muốn chuyển từ Medicare Advantage sang Original Medicare thì bạn phải thực hiện trước ngày 14 tháng 2 để có thể gia nhập chương trình Medicare Prescription Drug (Part D). Bảo hiểm của bạn sẽ có hiệu lực từ ngày đầu tháng sau khi bạn gia nhập. Trong thời gian này bạn KHÔNG được: - Ðổi từ Original Medicare qua Medicare Advantage - Ðổi từ Medicare Advantage này sang Medicare Advantage khác. - Ðổi từ chương trình (MPD) Medicare Prescription Drug này sang MPD khác. - Tham gia, thay đổi hay bỏ chương trình Medicare Medical Savings Account Plan. Nếu bạn di chuyển sang một nơi mà bảo hiểm của bạn không có ở nơi bạn tới hoặc bạn đủ điều kiện được Extra Help hoặc di đến một viện y tế như viện dưỡng lão chẳng hạn thì bạn có thay đổi Medicare. Muốn tham gia Medicare Advantage thì có thể lấy đơn trên website: www.mediare.gov hoặc gọi cho số điện thoại 1-800-633-4227 (1-800-MEDICARE). Các hãng bảo hiểm không được phép gọi bạn để “quảng cáo.”
Muốn đổi chương trình Medicare thì phải làm thế nào?
1. Nếu bạn đang ở trong chương trình Medicare Advantage và muốn:
- Ðổi sang một Medicare Advantage khác thì bạn chỉ cần gọi cho hãng bảo hiểm mới trong thời hạn đã nói ở trên là hãng cũ tự động bị chấm dứt để bạn được chuyển sang hãng mới.
- Nếu bạn xin chuyển từ Medicare Advantage sang Original Medicare thì hãy gọi cho số điện thoại 1-800-MEDICARE nhưng xin nhớ chọn Part D vì Original Medicare không cung cấp Part D.
Muốn biết thêm chi tiết xin gọi cho 1-800-MEDICARE
Xin nhớ không ai được phép gọi điện thoại hay đến nhà mình (nếu mình không mời) để bán Medicare.
Medicare Prescription Drug (Part D)
Muốn tham gia chương trình Part D thì bạn có thể gọi cho số điện thoại 1-800-MEDICARE hoặc vào website: www.medicare,gov để lấy đơn và chọn một hãng bảo hiểm.
Muốn thay đổi chương trình Part D thì chỉ cần gọi cho hãng bảo hiểm mới mà mình chọn, bạn không cần phải gọi cho hãng bảo hiểm cũ. Nếu bạn đã thay đổi hãng bảo hiểm cho chương trình Medicare Advantage có cả Part D mà bạn lại ghi danh một chương trình Part D khác thì người ta coi như bạn đã tự động bỏ Medicare Advantage của hãng cũ và tự động trở về Original Medicare.
Phí tổn của Part D như thế nào?
Tiền premium, tiền deductible mỗi năm và tiền thuốc (theo toa bác sĩ) mà bạn phả trả khác nhau tùy theo hãng bảo hiểm mà mình chọn. Nếu tham gia Part D trễ tiền premium sẽ cao hơn.
Bạn có thể trả tiền premium bằng cách yêu cầu hãng bảo hiểm trừ thẳng vào tiền hưu (Social Security payment) của mình.
Ðiều lệ mới: Kể từ ngày 1 tháng 1, 2011, tiền premium hàng tháng có thể cao hơn căn cứ theo lợi tức của mình.
Khi chọn hãng bảo hiểm cho Part D bạn phải so sánh:
- tiền premium hàng tháng.
- tiền deductible mỗi năm.
- tiền mình phải trả tức copayment hay coinsurance cho từng loại thuốc.
Coverage Gap tức Donut Hole (Khoảng Trống Bảo Hiểm Thuốc)
Medicare Part D gồm 4 giai đoạn:
-Giai đoạn 1: Yearly Deductible.
Bạn phải trả hết tiền thuốc cho đến khi số tiền túi xuất ra qua tiền deductible thì hãng bảo hiểm mới nhập cuộc. Có plan miễn deductible cho mình.
-Giai đoạn 2: Copayment hay coinsurance
Hãng bảo hiểm trả phần của họ, bạn trả copayment hay coinsurance. Tiền copayment hay coinsurance tùy thuộc từng loại thuốc và tùy từng hãng bảo hiểm và còn tùy theo tiểu bang nữa. Thuốc theo toa trong danh mục thuốc được Medicare chấp thuận chia ra làm 4 loại, gọi là “Tier.” Muốn biết thuốc mình dùng thuộc tier nào thì đọc cuốn Formulary do hãng bảo hiểm mình chọn cung cấp.
Tier 1 gồm các loại thuốc “generic” rẻ – Tier 2 gồm các loại thuốc “brand name” hoặc generic đắt tiền… Thuốc nằm trong Tier 4 rất đắt và hãng bảo hiểm chỉ trả cho mình 33%.
Bạn nên tham khảo Formulary để xin bác sĩ kê đơn theo loại thuốc tương đương với giá rẻ.
-Giai đoạn 3: Coverage Gap (Donut Hole)
Sau khi bạn đả trả (tiền túi của mình) gồm: Tiền Deductible + Tiền hãng bảo hiểm đã trả cho mình và tiền copayment mình trả cho tiệm thuốc đạt ngưỡng $2.930 thì bạn rơi vào donut hole tức khoảng trống bảo hiểm. Trước khi ban hành luật bảo hiểm mới thì hầu như bạn phải trả trọn tiền thuốc khi ở trong donut hole. Kể từ năm 2011 khi luật bảo hiểm y tế “Obamacare” có hiệu lực thì khi ở trong giai đoạn donut hole tiền thuốc của bạn được discount 50% (cho các loại thuốc nằm trong danh mục được hãng bảo hiểm chi trả).
-Giai đoạn 4: Catastrophic Coverage
Khi nào thì được ra khỏi donut hole? Khi tổng số tiền túi bạn đã xuất ra lên tới $4.700 thì bạn được ra khỏi donut hole nghĩa là ra khỏi giai đoạn trống bảo hiểm để bước vào giai đoạn gọi là “Catastrophic coverage.” Khi vào giai đoạn “catastrophic coverage,” nghĩa là đã thoát ra khỏi donut hole thì hầu như bạn không phải trả tiền thuốc nữa.
Extra Help
Người có lợi tức thấp và nguồn tài chính (resource) không đáng kể có thể xin được trợ cấp chính phủ kể cả trợ cấp về tiền thuốc. Trợ cấp thuốc gọi là Extra Help, (còn được gọi là low-income subsidy, việt tắt là LIS) do Medicare điều hành. Ðể được Extra Help phải ở trong các trường hợp sau:
- Cá nhân: Lợi tức hàng năm dưới $16.335 và nguồn tài chính dưới $12.640.
- Vợ-chồng: lợi tức dưới $22.065 và nguồn tài chính dưới $25.260.
Nguồn tài chính bao gồm tiền trong trương mục, cổ phiếu, trái phiếu nhưng KHÔNG kể nhà ở, xe, vật dụng trong nhà, đất hậu sự, quỹ mai táng (tới $1.500 cho một đầu người) hoặc bảo hiểm nhân thọ.
Nếu được Extra Help thì bạn sẽ không phải trả những phần sau đây:
- Premium, deductible, copayment hoặc coinsurance.
- Không bị rơi vào Donut Hole.
- Không bị phạt vì tham gia chương trình trễ.
Nếu bạn có Medicare và thuộc một trong các trường hợp sau thì tự động được Extra Help (automatic Extra Help)
- Có Medicaid toàn phần.
- Ðược chương trình Medicaid của tiểu bang trả premium của Part B (trong chương trình Medicare Savings Program).
- Ðược trợ cấp SSI (Supplemental Security Income).
Nếu bạn thuộc trường hợp tự động được Extra Help thì Medicare báo cho bạn biết bằng một lá thư mầu vàng hoặc màu xanh, vì thuộc diện “tự động” nên bạn không cần nộp đơn. Xin hãy giữ kỹ bức thư này. Bạn khỏi cần nộp đơn xin.
Lưu ý:
-Nếu bạn đã có Part D rồi thì phải nộp đơn xin Extra Help.
-Nếu chưa có Part D thì bạn nên nhờ Medicare giúp tham gia Part D và nếu bạn được Extra Help thì Medicare sẽ gứi thư báo cho bạn.
-Nếu có Extra Help thì bạn có quyền thay đổi hãng bảo hiểm cung cấp Part D bất cứ lúc nào.
-Nếu có Medicaid và đang ở trong một viện y tế như viện dưỡng lão thì bạn không phải trả đồng nào cho tất cả các thuốc theo toa (được chấp thuận).
-Nếu không ở trong trường hợp tự động được Extra Help thì bạn có thể nộp đơn xin bằng cách gọi cho số điện thoại 1-800-772-1213hoặc vào website : www.socialsecurity.gov để nộp đơn online. Nếu không thông thạo Anh ngữ thì nhờ người thông dịch dẫn tới văn phòng State Medical Assistance (Medicaid).
-Tiền trợ cấp thuốc của năm 2012 cho hầu hết người được hưởng Extra Help tối đa là $2.60 cho mỗi loại thuốc “generic” và $6.50 cho mỗi loại thuốc “brand name.” Trong thư gửi cho bạn có ghi rõ bạn phải trả bao nhiêu.
Medicaid
Medicaid là chương trình bảo hiểm y tế hỗn hợp giữa liên bang và tiểu bang nhằm trợ cấp y tế cho người có lợi tức thấp và nguồn tài chính eo hẹp và hội đủ một số điều kiện. Nhiều người có cả Medicare lẫn Medicaid, tức những người thuộc diện “dual eligibles.”
- Nếu có cả Medicare và Medicaid (toàn phần) thì hầu như được miễn phí hết về y tế và muốn chọn Original Medicare hay Medicare Advantage tùy ý. Trong trường hợp này Medicare sẽ trả tiền thuốc và Medicaid sẽ trả những gì Medicare không trả.
- Medicaid có thể trả những gì Medicare không trả như nursing home và home health care.
- Medicaid thay đổi theo từng tiểu bang và có khi có tên gọi khác như “Medical Assistance” hay “Medi-Cal.” Mỗi tiểu bang quy định điều kiện thụ hưởng một khác. Có tiểu bang buộc phải có Medicare mới cấp Medicaid.
Xin lưu giữ số điện thoại và địa chỉ website dưới đây:
Ðiện thoại: 1-800-MEDICARE
Website: www.medicare.govSocial Security Office (Văn phòng An Sinh Xã Hội)
1-800-772-1213 website: www.socialsecurity.gov
Hà Ngọc Cư
Năm nay tất cả những người có Medicare đều nhận được cuốn “Medicare and You-2012” do trung tâm CMMS (Center for Medicare & Medicaid Services) ấn hành, sớm hơn mọi năm vì thời hạn ghi danh được đôn lên sớm hơn.
Ðây là tài liệu chính thức của chính phủ Mỹ. Tài liệu 150 trang này gồm nhiều chi tiết phức tạp. Chúng tôi sẽ cố gắng thu gọn và chỉ trích dịch những đoạn có liên quan đến đại đa số người Việt để độc giả dễ theo dõi. Nhưng xin giữ tài liệu này để tham khảo. Chúng tôi cũng sẽ không chuyển ngữ các danh từ chuyên môn về y khoa hoặc các từ Anh ngữ quá thông dụng như “plan,” “deductible,” “co-payment,” “premium”… vì để nguyên Anh ngữ lại dễ hiểu hơn. Chúng tôi cũng không theo thứ tự của tài liệu mà sắp xếp sao cho độc giả dễ theo dõi. Ðể có thể tìm kiếm nhanh chóng các thông tin cho mỗi nhu cầu ta nên dùng một mẩu giấy nhỏ đánh dấu từng danh mục của cuốn “Medicare and You-2012.”
Medicare 2012 có một số thay đổi về quyền lợi, kể cả một số dịch vụ miễn phí, đáng kể nhất là dịch vụ “Yearly Wellness” trong khuôn khổ “preventive services” (y tế phòng ngừa), cho phép ta khám bệnh, chủng ngừa, thử nghiệm, tham vấn… miễn phí. Ðể tiện dụng xin copy trang “Preventive Services Checklist” (trang 3) và mang theo khi đi chích ngừa hoặc khám bện đến bác sĩ cố vấn, giúp ta “phòng bệnh hơn chữa bệnh.”
Thời hạn ghi danh, thay đổi “plan” cho năm 2012 cũng được dời lên sớm hơn như sau:
Bắt đầu từ 15 tháng 10 năm 2011 và chấm dứt ngày 7 tháng 12 năm 2011, để được Medicare bắt đầu chi trả từ ngày 1 tháng 1 năm 2012. Muốn thay đổi “plan” cũng phải quyết định trong thời gian này.
Medicare là gì?
Medicare là bảo hiểm y tế của chính phủ dành cho:
* Người từ 65 tuổi trở lên.
* Người ít tuổi hơn nếu bị khuyết tật.
* Người mang bệnh thận phải lọc máu thường trực hoặc đã thay thận (End-Stage Renal Disease).
Khi nào ghi danh
Thời hạn dành cho những người ghi danh Medicare Part B lần đầu tiên là 7 tháng kể cả tháng bạn tới 65 tuổi và chấm dứt 3 tháng sau khi bạn 65 tuổi.
Bạn phải ghi danh 3 tháng trước khi tới 65 tuổi để khỏi thiệt thòi.
Nếu bạn KHÔNG sinh vào ngày mồng Một của tháng sinh của mình thì Medicare của bạn sẽ có hiệu lực kể từ ngày mồng một của tháng sinh của bạn. Thí dụ ngày sinh nhật thứ 65 của bạn là 20 tháng 7, 2012 và bạn ghi danh vào tháng 4, hoặc tháng 5 hay tháng 6 thì Medicare của bạn có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, 2012.
Nhưng nếu bạn sinh vào ngày mồng Một của tháng sinh thì Medicare có hiệu lực từ ngày mồng một của tháng trước tháng sinh của bạn. Trong thí dụ trên thay vì sinh vào ngày 20 mà bạn sinh vào ngày 1 tháng 7 thì Medicare của bạn có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6, 2012
Nếu bạn ghi danh vào tháng bạn 65 tuổi hay 3 tháng sau khi bạn 65 tuổi thì Part B của bạn sẽ bị chậm trễ như dưới đây nếu bạn 65 tuổi vào tháng 7 mà bạn
Ghi danh vào tháng 7 thì Part B có hiệu lực vào ngày 1 tháng 8
Tháng 8…….. ngày 1 tháng 10
Tháng 9…….. ngày 1 tháng 12
Tháng 10…… ngày 1 tháng 1
Nếu bạn không ghi danh Part A và Part B (mà bạn phải trả premium tức lệ phí hàng tháng cho part B) khi bạn đủ điều kiện thì bạn có thể ghi danh trong thời gian từ ngày 1 tháng 1 tới ngày 31 tháng 3 mỗi năm và Medicare của bạn sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 7, nhưng bạn có thể phải trả một premium cao hơn – có khi tới 10%. Nhưng nếu:
- Bạn hay người phối ngẫu còn làm việc và được bảo hiểm bởi nơi làm việc thì có thể ghi danh bất kỳ lúc nào.
- Hoặc ghi danh trong vòng 8 tháng sau khi mất việc hoặc bảo hiểm chấm dứt, tính theo lúc sự việc nào nào tới trước.
Medicare gồm 3 phần. Dưới đây là những nét chính về Medicare. Chúng ta sẽ đi vào chi tiết ở phần sau.
Part A (Hospital) - Bảo hiểm cho bệnh nhân khi điều trị ở bệnh viện - Viện Dưỡng Lão có y tá (Skilled nursing facility), - Dịch vụ săn sóc tại gia (home health care), - Hospice - Xin xem thêm chi tiết ở các trang 33-35
Part B (Medical) Part B chi trả chi phí cho các nhu cầu y tế như khám bệnh và thử nghiệm (test), săn sóc người bệnh ngoại chẩn (outpatient), săn sóc cho người bệnh tại gia (home health care), dụng cụ y khoa dài hạn và một số dịch vụ y tế khác. Part B cũng chi trả y tế phòng ngừa. Xem các chi tiết ở các trang 37-53. Dịch vụ nào thuộc loại y tế phòng ngừa thì có in hình trái táo ở bên cạnh (nghĩa là được Part B trả hết). Xin ghi nhớ kể từ ngày 1 tháng 1, 2011 bạn không phải trả Một Xu cho các dịch vụ y tế phòng ngừa khi bạn đi bác sĩ (nhận Medicare) ngoài tiền co-payment trả cho tiền khám bệnh (chứ không phải phí tổn về y tế phòng ngừa).
Part D (Prescription Drug) Là bảo hiểm thuốc theo toa bác sĩ được điều hành bởi các hãng bảo hiểm tư nhân được Medicare chấp thuận. Part D trả giúp ta một phần tiền thuốc theo toa và có khả năng giúp ta chống lại tiền thuốc leo thang trong tương lai.So sánh giữa Original Medicare và Medicare Advantage - Original Original do chính phủ Liên Bang quản trị và điều hành. - Medicare Advantage do hãng bảo hiểm tư (được chính phủ chấp thuận) điều hành. Sau khi đã có Medicare Part A và Part B, mà ta không chọn hãng bảo hiểm tư nhân nào thì đương nhiên ta đã ở trong Original Medicare nhưng vì Original Medicare không có Part D nên để có Medicare Part D thì ta phải chọn một hãng bảo hiểm tư. Vì Medicare chỉ trả tối đa 80% y phí. Nếu không muốn trả 20% còn lại thì bạn phải mua thêm một bảo hiểm phụ (Medicare Supplement Insurance còn gọi là Medigap) từ một hãng bảo hiểm tư nhân (dĩ nhiên tốn thêm tiền lệ phí hàng tháng) để hãng bảo hiểm này trả 20% còn lại cho mình. Nếu bạn chọn Medicare Advantage (như HMO hay PPO) nghĩa là bạn sử dụng Medicare qua một hãng bảo hiểm tư nhân thì hãng bảo hiểm đó sẽ cung cấp Part A, Part B và nhiều hãng còn bao thầu luôn Part D. Nếu hãng này không cung cấp Part D thi bạn phải chọn một hãng bảo hiểm khác lo Part D cho mình.Original MedicareNếu chọn Original Medicare thì hơn thiệt như thế nào? - Part A hoàn toàn miễn phí nghĩa là không phải đóng premium (trừ một vài trường hơp). - Tiền premium hàng tháng cho Part B của năm 2011 là $96.40 (chưa có thông tin chính thức về premium của năm 2012, nhưng hầu như giữ nguyên). Người có Part B lần đầu tiên kể từ ngày 1 tháng 1, 2010 hoặc trễ hơn phải trả premium cho Part B là $110.50 (chưa có cho năm 2012). Người có lợi tức từ $85.000 trở lên (cá nhân) hoặc $170.00 (hai vợ chồng) sẽ phải đóng premium cao hơn. - Home Health Care: bạn không phải trả đồng nào cho Home Health Care Service. Nhưng phải trả 20% cho các dụng cụ y khoa sử dụng lâu dài. - Hospice Care: Bạn không phải trả dịch vụ Hospice Care. Nhưng phả trả copayment $5 cho mỗi toa thuốc giảm đau. Medicare KHÔNG TRẢ TIỀN ĂN Ở nếu sử dụng hospice care tại nhà hoặc nơi khác ngoài trung tâm hospice (như viện dưỡng lão chẳng hạn) - Bệnh viện phí: Bạn trả $1.100 tiền deductible (năm 2011) nhưng sau đó không phải trả Coinsurance trong thời gian từ ngày thứ 1 đến ngày thứ 60, tức 60 ngày đầu tiên ở bệnh viện. Bạn trả $275 mỗi ngày cho thời kỳ thứ hai kể từ ngày thứ 61 đến ngày thứ 90 ở bệnh viện. Bạn trả $550 cho mỗi ngày của thời kỳ thứ 3 tức “lifetime reserve day” nếu ở bệnh viện trên 90 ngày. Lifetime reserve day chỉ có 60 ngày. Sau thời kỳ 60 ngày của “lifetime reserve day” bạn phải trả 100%. Skilled Nursing Facilitiy: Bạn không phải trả đồng nào cho 20 ngày của thời kỳ “benefit period.” Bạn phải trả $137.50 cho mỗi ngày kể từ ngày thứ 21 đến ngày thứ 100. Sau ngày thứ 100 bạn phải trả 100%. Part B : Năm 2011 bạn phải trả $155 deductible trước (của mỗi năm, deductible của năm 2012 chưa công bố) sau đó Medicare mới chi trả cho các dịch vụ được Part B bao cấp. Clinical Laboratory Services (Thử nghiệm tại phòng Lab ở bệnh viện): Không phải trả đồng nào nếu các thử nghiệm đó được Medicare chấp thuận. Home Health Services (Săn sóc cho bệnh nhân tại nhà): Không phải trả đồng nào. Nhưng phải trả 20% cho các dụng cụ y khoa dùng lâu dài. Medical and other Services (khám bác sĩ và các dịch vụ y tế khác). Phải trả 20% tiền bác sĩ, (kể cả tiền bác sĩ tại bệnh viện, ngoại chẩn (outpatient), vật lý trị liệu (số lần khám bị giới hạn) và dụng cụ y khoa dùng lâu dài Outpatient Hospital Services (Dịch vụ ngoại chẩn): Phải trả coinsurance (cho tiền bác sĩ) hoặc copayment cho các dịch vụ ở ngoài bệnh viện.Những thuận lợi của original medicare - Không cần phải chọn một bác sĩ chính (primary doctor) do đó ta có toàn quyền muốn đi bác sĩ nào cũng được kể cả các bác sĩ chuyên khoa miễn là các bác sĩ này nhận Medicare. Sau khi đã trả xong deductible thì Medicare trả 80% cho mình, mình chỉ trả 20% còn lại (tức coinsurance hay copayment). Không có giới hạn hàng năm cho số tiền túi mình phải bỏ ra nghĩa là mình không phải lo việc Medicare sẽ ngưng trả (vì Medicare đã phải trả nhiều quá). Cũng không phải điền các “Medicare Claim” vì luật pháp ấn định các nơi cung cấp dịch vụ y tế như bác sĩ, bệnh viện… phải lo phần việc đó. - Lưu ý: Nếu bạn đi một bác sĩ không qua hệ thống Medicare (nghĩa là họ không nhận bảo hiểm Medicare) thì Medicare sẽ không trả bất cứ chi phí nào. Trong trường hợp này họ sẽ yêu cầu bạn ký một Private Contract (Hợp Ðồng Tư), nếu bạn ký hợp đồng này là coi như tình nguyện tự trả chi phí.Medigap (Medicare Supplement Insurance) Vì Original Medicare chỉ trả 80% cho các dịch vụ y tế. Nhiều hãng bảo hiểm tư nhân sẽ giúp ta trả phần sai biệt (gap) 20% mà Original Medicare không trả. Medigap của nhiều hãng còn trả những cái mà Original Medicare không chi trả như copayment, coinsurance và deductible; có nhiều plan của Medigap còn trả cả y phí khi ra nước ngoài. Dĩ nhiên để được trả các khoản này thì bạn trả premium cao hơn. Xin nhớ Original Medicare là bảo hiểm chính (primary) nên sau khi Original Medicare trả xong phần của nó thì Medigap mới nhẩy vào trả phần của họ. Tất cả các hãng bảo hiểm bán Medigap cho khách hàng đều phải tuân thủ luật lệ của liên bang và tiểu bang và phải nói rõ với khách hàng đó là “Medicare Supplement Insurance” (để tránh lẫn lộn với các loại bảo hiểm khác) và chỉ được bán “plan” (chương trình) tiêu chuẩn (standardized policy). Luật lệ cũng ấn định các quyền lợi căn bản mà mọi hãng bảo hiểm phải cung cấp cho khách hàng. Nhiều hãng bảo hiểm còn cung cấp thêm một số quyền lợi khác để khách hàng lựa chọn theo nhu cầu của họ. Riêng các tiểu bang Massachusetts, Minnesota và Wisconsin các hợp đồng Medigap được tiêu chuẩn khác với các tiểu bang khác. Kể từ ngày 1 tháng 6 năm 2010, các plan của Medigap sẽ được thay đổi như sau: - Thêm hai “plan” mới: Plan M và N - Bỏ các “plan” E, H, I và J nhưng nếu đã mua các “plan” này trước ngày 1 tháng 6 năm 2010 thì vẫn có thể giữ các “plan” này. Các hãng bảo hiểm có thể tính tiền premium khác nhau mặc dầu các quyền lợi cung cấp cho khách hàng hoàn toàn giống nhau. Do đó khi chọn một hãng bảo hiểm ta phải so sánh: - Tiền premium - Các “plan” của mỗi hãng bảo hiểm. Thí dụ plan A của hãng này với plan A của hãng khác. - Lựa plan nào thích hợp với nhu cầu và túi tiền của mình. Vì mỗi plan cung cấp lợi ích khác nhau và dĩ nhiên càng nhiều lợi ích thì tiền premium càng cao. Bạn hãy chọn plan nào đáp ứng vừa đủ các nhu cầu của mình mà không phải trả premium nhiều. Ðể được mua Medigap bạn phải có cả Part A và Part B của Medicare. Hai vợ chồng không thể dùng chung một Medigap mà mỗi người phải mua riêng. Tiền premium có thể tăng theo số tuổi. Thời gian tốt nhất để ghi danh Medigap là giai đoạn 6 tháng kể từ ngày mồng 1 của tháng sinh của mình khi đủ 65 tuổi tức lúc mình ghi danh Part B. Nếu ghi danh trễ hơn thì có thể phải trả premium cao hơn. Thí dụ: Nếu bạn 65 tuổi vào tháng 6 và ghi danh Part B vào tháng 6 thì thời gian tốt nhất để mua Medigap là khoảng thời gian từ tháng 6 tới tháng 11. Nếu bạn ở chương trình Medicare Advantage thì không cần và không được mua Medigap. Vả lại các hãng bảo hiểm không được phép bán Medigap cho những người đã có Medicare
Advantage.Medicare Advantage (Medicare Part C) Medicare Advantage (như HMO hay PPO) còn được gọi là Medicare Part C hay “MA Plans” là Medicare do các hãng bảo hiểm tư nhân “ thầu” lại của liên bang. Nghĩa là họ điều hành Medicare thay liên bang mặc dầu vẫn phải chịu sự quản lý của liên bang. Nếu bạn ở trong Medicare Advantage (từ đây xin gọi tắt là MA) thì hãng bảo hiểm bán MA cho bạn buộc phải cung cấp tất các quyền lợi của Part A và Part B. Mọi MA của các hãng bảo hiểm phải chi trả y khoa cấp cứu và khẩn cấp (emergency and urgent care) cho mình. MA cũng phải cung cấp tất cả những gì Original Medicare cung cấp ngoại trừ “hospice care.” Vì Original Medicare sẽ chịu trách nhiệm về hospice care cho dù bạn ở MA. Xin lưu ý Medicare Advantage không phải là Medigap. Nhiều plan của MA còn trả cho khách hàng cả tiền khám mắt, răng, hoặc những dịch vụ khác. Cũng có hãng bao thầu luôn cả Part D (bảo hiểm thuốc). Ngoài tiền premium part B mà ta phải đóng, nhiều hãng bảo hiểm bắt ta đóng thêm tiền premium của họ. Mỗi hãng bảo hiểm có một chính sách khác nhau. Có hãng buộc ta phải khám bệnh trong hệ thống bác sĩ (In-Network) của họ, hoặc muốn đi bác sĩ chuyên khoa thì phải được bác sĩ chính (primary doctor) của mình giới thiệu (referral) hoặc phải sử dụng các phương tiện, nơi cung cấp dịch vụ y tế do họ chỉ định ngoại trừ trường hợp khẩn cấp (nghĩa là trong trường hợp emergency ta có quyền đến nhà thương nào cũng được) Có bốn loại MA plan chính: - Health Maintenance Organization (HMO). Xin xem chi tiết ở trang 70 - Preferred Provider Organization (PPO). (trang 70) - Private Fee-for-Service (PFFS) (trang 71) - Special Needs Plans (SNP) (trang 718 - Ngoài ra còn có hai ba MA ít thông dụng khác như HMOPOS, MSA,… Trước khi chọn một hãng bảo hiểm để mua MA thì ta phải so sánh các plan để khỏi “ân hận.” Hãy so sánh các khoản: - Tiền premium. - Giới hạn tiền ta phải trả (Out-of-Pocket Limits). - Primary Care Visit (Tiền khám bác sĩ chính). - Tiền khám bác sĩ chuyên khoa (Specialist visit). - Part B Chemo/và các thuốc khác. - Home Health Care. - Tiền deductible của Part D. - Tiền copayment hoặc coinsurance cho mỗi loại thuốc trong Part D. - Nếu không đi bác sĩ thuộc hệ thống của hãng (In-Network) thì ta phải trả như thế nào… Ở cuối cuốn “Medicare 2012 and You” có liệt kê các hãng bảo hiểm phục vụ trong tiểu bang mình và cho điểm từng hãng bảo hiểm theo “số sao,” 5 sao là ưu hạng, 3 sao là trung bình và 1 sao là kém.Tham gia, thay đổi hay bỏ Medicare Ta có thể tham gia, thay đổi hay bỏ Medicare Advantage trong các khoảng thời gian sau: -Lần đầu tiên đủ điều kiện để xin Medicare tức 7 tháng ( gồm 3 tháng trước khi đủ 65 tuổi và 3 tháng sau khi 65 tuổi) -Nếu xin Medicare vì lý do phế tật thì 3 tháng trước và 3 tháng sau tính từ tháng thứ 25 bị phế tật - Trong khoảng từ 15 tháng 10 đến 8 tháng 12 năm 2011. Medicare có hiệu lực từ 1 tháng 1, 2012 nếu ghi danh trước 8 tháng 12, 2011Ðiều lệ mới: Thời hạn thay đổi Medicare Trong khoảng thời gian từ 15 tháng 10 đến 7 tháng 12 năm 2011, bạn có thể tham gia, thay đổi hay bỏ Medicare Advantage Trong khoảng thời gian từ 1 tháng 1 đến 14 tháng 2 năm 2012 nếu bạn ở trong chương trình Medicare Advanatage bạn có thể bỏ chương trình này và sang Original Medicare. Nếu bạn muốn chuyển từ Medicare Advantage sang Original Medicare thì bạn phải thực hiện trước ngày 14 tháng 2 để có thể gia nhập chương trình Medicare Prescription Drug (Part D). Bảo hiểm của bạn sẽ có hiệu lực từ ngày đầu tháng sau khi bạn gia nhập. Trong thời gian này bạn KHÔNG được: - Ðổi từ Original Medicare qua Medicare Advantage - Ðổi từ Medicare Advantage này sang Medicare Advantage khác. - Ðổi từ chương trình (MPD) Medicare Prescription Drug này sang MPD khác. - Tham gia, thay đổi hay bỏ chương trình Medicare Medical Savings Account Plan. Nếu bạn di chuyển sang một nơi mà bảo hiểm của bạn không có ở nơi bạn tới hoặc bạn đủ điều kiện được Extra Help hoặc di đến một viện y tế như viện dưỡng lão chẳng hạn thì bạn có thay đổi Medicare. Muốn tham gia Medicare Advantage thì có thể lấy đơn trên website: www.mediare.gov hoặc gọi cho số điện thoại 1-800-633-4227 (1-800-MEDICARE). Các hãng bảo hiểm không được phép gọi bạn để “quảng cáo.”
Muốn đổi chương trình Medicare thì phải làm thế nào?
1. Nếu bạn đang ở trong chương trình Medicare Advantage và muốn:
- Ðổi sang một Medicare Advantage khác thì bạn chỉ cần gọi cho hãng bảo hiểm mới trong thời hạn đã nói ở trên là hãng cũ tự động bị chấm dứt để bạn được chuyển sang hãng mới.
- Nếu bạn xin chuyển từ Medicare Advantage sang Original Medicare thì hãy gọi cho số điện thoại 1-800-MEDICARE nhưng xin nhớ chọn Part D vì Original Medicare không cung cấp Part D.
Muốn biết thêm chi tiết xin gọi cho 1-800-MEDICARE
Xin nhớ không ai được phép gọi điện thoại hay đến nhà mình (nếu mình không mời) để bán Medicare.
Medicare Prescription Drug (Part D)
Muốn tham gia chương trình Part D thì bạn có thể gọi cho số điện thoại 1-800-MEDICARE hoặc vào website: www.medicare,gov để lấy đơn và chọn một hãng bảo hiểm.
Muốn thay đổi chương trình Part D thì chỉ cần gọi cho hãng bảo hiểm mới mà mình chọn, bạn không cần phải gọi cho hãng bảo hiểm cũ. Nếu bạn đã thay đổi hãng bảo hiểm cho chương trình Medicare Advantage có cả Part D mà bạn lại ghi danh một chương trình Part D khác thì người ta coi như bạn đã tự động bỏ Medicare Advantage của hãng cũ và tự động trở về Original Medicare.
Phí tổn của Part D như thế nào?
Tiền premium, tiền deductible mỗi năm và tiền thuốc (theo toa bác sĩ) mà bạn phả trả khác nhau tùy theo hãng bảo hiểm mà mình chọn. Nếu tham gia Part D trễ tiền premium sẽ cao hơn.
Bạn có thể trả tiền premium bằng cách yêu cầu hãng bảo hiểm trừ thẳng vào tiền hưu (Social Security payment) của mình.
Ðiều lệ mới: Kể từ ngày 1 tháng 1, 2011, tiền premium hàng tháng có thể cao hơn căn cứ theo lợi tức của mình.
Khi chọn hãng bảo hiểm cho Part D bạn phải so sánh:
- tiền premium hàng tháng.
- tiền deductible mỗi năm.
- tiền mình phải trả tức copayment hay coinsurance cho từng loại thuốc.
Coverage Gap tức Donut Hole (Khoảng Trống Bảo Hiểm Thuốc)
Medicare Part D gồm 4 giai đoạn:
-Giai đoạn 1: Yearly Deductible.
Bạn phải trả hết tiền thuốc cho đến khi số tiền túi xuất ra qua tiền deductible thì hãng bảo hiểm mới nhập cuộc. Có plan miễn deductible cho mình.
-Giai đoạn 2: Copayment hay coinsurance
Hãng bảo hiểm trả phần của họ, bạn trả copayment hay coinsurance. Tiền copayment hay coinsurance tùy thuộc từng loại thuốc và tùy từng hãng bảo hiểm và còn tùy theo tiểu bang nữa. Thuốc theo toa trong danh mục thuốc được Medicare chấp thuận chia ra làm 4 loại, gọi là “Tier.” Muốn biết thuốc mình dùng thuộc tier nào thì đọc cuốn Formulary do hãng bảo hiểm mình chọn cung cấp.
Tier 1 gồm các loại thuốc “generic” rẻ – Tier 2 gồm các loại thuốc “brand name” hoặc generic đắt tiền… Thuốc nằm trong Tier 4 rất đắt và hãng bảo hiểm chỉ trả cho mình 33%.
Bạn nên tham khảo Formulary để xin bác sĩ kê đơn theo loại thuốc tương đương với giá rẻ.
-Giai đoạn 3: Coverage Gap (Donut Hole)
Sau khi bạn đả trả (tiền túi của mình) gồm: Tiền Deductible + Tiền hãng bảo hiểm đã trả cho mình và tiền copayment mình trả cho tiệm thuốc đạt ngưỡng $2.930 thì bạn rơi vào donut hole tức khoảng trống bảo hiểm. Trước khi ban hành luật bảo hiểm mới thì hầu như bạn phải trả trọn tiền thuốc khi ở trong donut hole. Kể từ năm 2011 khi luật bảo hiểm y tế “Obamacare” có hiệu lực thì khi ở trong giai đoạn donut hole tiền thuốc của bạn được discount 50% (cho các loại thuốc nằm trong danh mục được hãng bảo hiểm chi trả).
-Giai đoạn 4: Catastrophic Coverage
Khi nào thì được ra khỏi donut hole? Khi tổng số tiền túi bạn đã xuất ra lên tới $4.700 thì bạn được ra khỏi donut hole nghĩa là ra khỏi giai đoạn trống bảo hiểm để bước vào giai đoạn gọi là “Catastrophic coverage.” Khi vào giai đoạn “catastrophic coverage,” nghĩa là đã thoát ra khỏi donut hole thì hầu như bạn không phải trả tiền thuốc nữa.
Extra Help
Người có lợi tức thấp và nguồn tài chính (resource) không đáng kể có thể xin được trợ cấp chính phủ kể cả trợ cấp về tiền thuốc. Trợ cấp thuốc gọi là Extra Help, (còn được gọi là low-income subsidy, việt tắt là LIS) do Medicare điều hành. Ðể được Extra Help phải ở trong các trường hợp sau:
- Cá nhân: Lợi tức hàng năm dưới $16.335 và nguồn tài chính dưới $12.640.
- Vợ-chồng: lợi tức dưới $22.065 và nguồn tài chính dưới $25.260.
Nguồn tài chính bao gồm tiền trong trương mục, cổ phiếu, trái phiếu nhưng KHÔNG kể nhà ở, xe, vật dụng trong nhà, đất hậu sự, quỹ mai táng (tới $1.500 cho một đầu người) hoặc bảo hiểm nhân thọ.
Nếu được Extra Help thì bạn sẽ không phải trả những phần sau đây:
- Premium, deductible, copayment hoặc coinsurance.
- Không bị rơi vào Donut Hole.
- Không bị phạt vì tham gia chương trình trễ.
Nếu bạn có Medicare và thuộc một trong các trường hợp sau thì tự động được Extra Help (automatic Extra Help)
- Có Medicaid toàn phần.
- Ðược chương trình Medicaid của tiểu bang trả premium của Part B (trong chương trình Medicare Savings Program).
- Ðược trợ cấp SSI (Supplemental Security Income).
Nếu bạn thuộc trường hợp tự động được Extra Help thì Medicare báo cho bạn biết bằng một lá thư mầu vàng hoặc màu xanh, vì thuộc diện “tự động” nên bạn không cần nộp đơn. Xin hãy giữ kỹ bức thư này. Bạn khỏi cần nộp đơn xin.
Lưu ý:
-Nếu bạn đã có Part D rồi thì phải nộp đơn xin Extra Help.
-Nếu chưa có Part D thì bạn nên nhờ Medicare giúp tham gia Part D và nếu bạn được Extra Help thì Medicare sẽ gứi thư báo cho bạn.
-Nếu có Extra Help thì bạn có quyền thay đổi hãng bảo hiểm cung cấp Part D bất cứ lúc nào.
-Nếu có Medicaid và đang ở trong một viện y tế như viện dưỡng lão thì bạn không phải trả đồng nào cho tất cả các thuốc theo toa (được chấp thuận).
-Nếu không ở trong trường hợp tự động được Extra Help thì bạn có thể nộp đơn xin bằng cách gọi cho số điện thoại 1-800-772-1213hoặc vào website : www.socialsecurity.gov để nộp đơn online. Nếu không thông thạo Anh ngữ thì nhờ người thông dịch dẫn tới văn phòng State Medical Assistance (Medicaid).
-Tiền trợ cấp thuốc của năm 2012 cho hầu hết người được hưởng Extra Help tối đa là $2.60 cho mỗi loại thuốc “generic” và $6.50 cho mỗi loại thuốc “brand name.” Trong thư gửi cho bạn có ghi rõ bạn phải trả bao nhiêu.
Medicaid
Medicaid là chương trình bảo hiểm y tế hỗn hợp giữa liên bang và tiểu bang nhằm trợ cấp y tế cho người có lợi tức thấp và nguồn tài chính eo hẹp và hội đủ một số điều kiện. Nhiều người có cả Medicare lẫn Medicaid, tức những người thuộc diện “dual eligibles.”
- Nếu có cả Medicare và Medicaid (toàn phần) thì hầu như được miễn phí hết về y tế và muốn chọn Original Medicare hay Medicare Advantage tùy ý. Trong trường hợp này Medicare sẽ trả tiền thuốc và Medicaid sẽ trả những gì Medicare không trả.
- Medicaid có thể trả những gì Medicare không trả như nursing home và home health care.
- Medicaid thay đổi theo từng tiểu bang và có khi có tên gọi khác như “Medical Assistance” hay “Medi-Cal.” Mỗi tiểu bang quy định điều kiện thụ hưởng một khác. Có tiểu bang buộc phải có Medicare mới cấp Medicaid.
Xin lưu giữ số điện thoại và địa chỉ website dưới đây:
Ðiện thoại: 1-800-MEDICARE
Website: www.medicare.govSocial Security Office (Văn phòng An Sinh Xã Hội)
1-800-772-1213 website: www.socialsecurity.gov
WELCOME TO CALIFORNIA
CALIFORNIANS BE VERY CAREFUL OUT THERE!
THE LOS ANGELES TIMES HAS AN ARTICLE ON THE SUBJECT: "FLOORING IT ON CAR FINES".
Subject: Important Notice: HUGE California Traffic Tickets Fines
Effective 01/06/2012 Please be extremely careful in your driving and car registration & insurance matters. State of California is broke and they are trying hard to squeeze all of us hard to collect money. Effective immediately, if you do not stop at the red light, be ready to pay $436 in fines or if you pass a school bus with flashing red signals, you will be charged $616. The state of California is going for blood, so be extra careful in driving, You cannot afford messing with them. I have been hearing that Highway Patrols are under pressure to issue a lot more tickets than last year with at least 30% increase in fines over 2009, so beware of radar guns, highway and traffic cameras installed everywhere and the tougher enforcement of parking rules.
Just for your info, the next time you park in the handicapped zone, even for a minute, you will be looking at almost $ 1000 in parking tickets, so it'd better be worth it.
California needs money, so pay close attention to the rules of the road!
Traffic Ticket Fines (Effective 01/06/2012)
VC 12814.6 $214 Failure to obey license provisions.
VC 14600(A) $214 Failure to notify DMV of address change within 10 days
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction.
VC 16028(A) $796 Failure to provide evidence of financial responsibility (insurance)
Note: This fine may be reduced with proof of insurance on or after the violation date.
VC 21453(A) $436 Failure to stop at a red signal.
VC 22349 $214 Unsafe speed, 1 to 15 miles over the limit.
VC 22350 $328 Unsafe speed, 16 to 25 miles over the limit.
VC 22450 $214 Failure to stop at a stop sign.
VC 22454(A) $616 Passing a school bus with flashing red signals.
VC 23123(A) $148 Driving while using a wireless phone not hands free, first offense.
VC 23123(B) $256 Driving while using a wireless phone not hands not free, each subsequent offense.
VC 23123.5 $148 Driving while using a wireless device to send, read or write text.
VC 23124 $148 Minor driving while using a wireless phone.
VC 22500 $976 Parking in a bus loading area.
VC 22507(A) $976 Violation of disabled parking provisions, first offense.
VC 22507(B) $1876 Violation of disabled parking provisions, second offense.
VC 26708 $178 Unlawful material on vehicle windows.
VC 27150 $178 Adequate muffler required.
VC 27315 $148 Mandatory use of seat belts.
VC 27360 $436 Mandatory use of passenger child restraints.
Note: This fine may be reduced by completing a court authorized child seat diversion program.
VC 27400 $178 Headsets or Earplugs covering both ears.
VC 27803 $178 Violation of motorcycle safety helmet requirements.
VC 34506 $616 Commercial Driver - Log book violation.
VC 4000 $256 No evidence of current registration.
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction.
VC 4159 $178 Notify DMV of change of address within 10 days.
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction.
VC 5200 $178 Proper display of license plates.
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction.
VC 9400 $178 Commercial weight fees due.
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction


