Quán Vắng không Người ...3

[TheLang]

Cuộc cờ Nga Thổ

Hùng Tâm
Ðằng sau vụ hai máy bay Nga bị bắn hạ trên xứ Thổ

Ngày 24 Tháng Mười Một, một oanh tạc cơ Sukhoi Su-24 của Nga bị bắn hạn trên lãnh thổ của xứ Turkey (xưa kia ta gọi là Thổ Nhĩ Kỳ, và vì cận ngày Thanksgiving với tục ăn thịt turkey, xin dùng chữ Thổ... cho tiện).

Theo Bộ Tổng Tham Mưu Thổ Nhĩ Kỳ, rồi chính phủ Ankara với bản đồ làm bằng chứng, thì phi cơ Nga xâm phạm không phận Thổ, và được hai chiến đấu cơ F-16 của Thổ cảnh báo 10 lần trong năm phút mà vẫn bay trên thị xã Yaylidagi của tỉnh Haty nên đã bị bắn hạ. Ngược lại, Bộ Quốc Phòng Nga khẳng định rằng việc khách quan theo dõi phi vụ chứng minh là chiếc Su-24 chỉ bay trên lãnh thổ Syria, ở cao độ sáu ngàn thước.

Người ta chưa có chi tiết chính xác về số phận của hai phi công Nga trong chiếc Su-24, một vấn đề ngoại giao lý thú.

Các nhóm võ trang người Thổ chống chế độ Bashar al Assad thì loan tin là bắt được hai phi công khi họ bật khỏi máy bay nhảy dù xuống đất, một người bị thương và người kia không bị hề hấn. Một số hình ảnh được phổ biến lại làm người ta nghĩ rằng hai phi công đã bị toán võ trang hạ sát. Nhưng nhiều viên chức Thổ thì tin là họ vẫn còn sống.

Tiếp theo đó, một trực thăng Nga được phái đi tìm kiếm phi hành đoàn của chiếc Sukhoi thì cũng bị lực lượng dân quân người Thổ bắn trung liên từ dưới đất làm một Thủy quân Lục chiến Nga thiệt mạng. Sau đó, chiếc trực thăng bị hỏa tiễn chống chiến xa loại TOW của nhóm võ trang kia bắn tan. Hỏa tiễn TOW là do Hoa Kỳ chế tạo và cung cấp cho các nhóm võ trang chống chế độ Bashar al Assad, dưới lá cờ Quân Ðội Syria Tự Do.

Nghĩa là Nga vừa có hai máy bay bị hạ trên lãnh thổ xứ Turkey. Hồ Sơ Người Việt tìm hiểu chuyện nhức tim này thì thấy ra chuyện nhức đầu khác. Nga Thổ trên đất Syria

Ngay sau khi chiếc Sukhoi bị bắn hạ hôm Thứ Ba 24, Tổng Thống Nga Vladimir Putin giận dữ bảo rằng đây là “một vụ đâm sau lưng từ những kẻ đồng lõa với quân khủng bố (ISIL). Và rằng “ISIL được quân đội của cả một quốc gia bảo vệ.” Diễn giải: nước Thổ yểm trợ khủng bố ISIL! Ông cũng bày tỏ mối quan tâm và sự kinh ngạc, rằng Thổ không tìm cách liên lạc với Nga sau sự biến mà lật đật họp hành với Minh Ước Bắc Ðại Tây Dương NATO, trong khi “Liên Bang Nga coi nước Thổ không chỉ là lân bang mà còn là một quốc gia bạn.

Sự thật thì Nga và Thổ đang tranh hùng trên một vùng đất có lắm người bay. Hồ Sơ phải trở lại bối cảnh sâu xa của chuyện tranh hùng ấy.


Xứ Thổ Nhĩ Kỳ có lãnh thổ tiếp cận với tám quốc gia. Ngược chiều kim đồng hồ, tại miền Nam có hai nước Syria và Iraq đang bị nội chiến. Từ hướng Ðông có Iran và đất Nakhchivan của xứ Azerbaijan. Lên hướng Ðông Bắc là Georgia đã bị Liên Bang Nga uy hiếp từ năm 2008. Miền Tây Bắc có Bulgaria và tại hướng Tây thì đấy là Hy Lạp. Then chốt hơn cả, phía Bắc của Thổ Nhĩ Kỳ là biển Hắc Hải và phía Nam là biển Ðịa Trung Hải, còn hướng Tây có biển Aege.

Từ năm 2011, khi chế độ Bashar al Assad đàn áp đối lập và tàn sát thường dân thì nội chiến bùng nổ tại Syria và Thổ Nhĩ Kỳ yểm trợ các lực lượng võ trang chống al Assad, trong đó có các nhóm nổi dậy thuộc sắc tộc Thổ. Ngày 22 Tháng Sáu năm 2012, hơn ba năm trước rồi, dàn phòng không của al Assad bắn hạ một phi cơ của Thổ khiến hai phi công thiệt mạng. Từ đấy, Không quân Thổ Nhĩ Kỳ vô cùng cảnh giác và canh phòng nghiêm mật biên giới miền Nam với Syria. Kết quả, ngày 16 Tháng Chín 2013, chiến đấu cơ Thổ bắn hạ một trực thăng Mi-17 của Syria khi bay vào không phận của mình. Sáu tháng sau, một máy bay MiG-23 của Syria cũng gặp số phận tương tự.

Từ 30 Tháng Chín vừa qua, khi Liên Bang Nga của Putin nhập cuộc để bảo vệ chế độ al Assad thì những rủi ro đụng độ như vậy gia tăng đáng kể. Chính quyền Thổ tại Ankara nhiều lần khiếu nại việc Nga và Syria vi phạm không phận của mình và còn uy hiếp phi cơ Thổ trong vùng biên giới. Ðến tuần qua thì quân binh Nga yểm trợ các đơn vị của al Assad tấn công phe nổi dậy ở vùng biên giới với đất Thổ. Trong phe nổi dậy có các lực lượng võ trang người Thổ do Ankara yểm trợ.

Vì vậy quan hệ giữa Ankara và Moscow càng căng thẳng, cho tới vụ hai phi cơ Nga bị Thổ quyết định bắn hạ chứ không khiếu nại than van nữa. Việc Putin cho rằng Thổ là một nước bạn của Nga chỉ là một cách nói ngoại giao, tức là không thật.


Nước Thổ đóng chốt


Vấn đề trong quan hệ Nga-Thổ không chỉ có Syria hay số phận chính trị của Bashar al Assad. Vấn đề nó nằm ngoài biển.

Do vị trí địa dư, Thổ Nhĩ Kỳ nằm trên đường Tây tiến của hạm đội hay các thương thuyền Nga muốn từ Hắc Hải xuống Ðịa Trung Hải. Và Thổ giữ hai cái chốt là eo biển Dardanelles và Bosphorus. Là thành viên của Minh Ước NATO từ thời Chiến Tranh Lạnh, Thổ là cái khóa của NATO khiến Nga khó đi xuống vùng biển nóng. Sau khi Chiến Tranh Lạnh kết thúc thì xứ Thổ hết còn thiết tha với nhu cầu khóa cửa cho NATO.

Nhưng khi Putin đưa quân vào Syria ở miền Nam nước Thổ thì có lẽ hai nước đang đóng chốt vào lưng nhau.

Ðịa dư đã vậy, về lịch sử, Nga-Thổ từng là hai đế quốc tranh hùng trong năm thế kỷ với mâu thuẫn quyền lợi bao trùm lên các khu vực Balkan, Caucasus, Trung Ðông và Trung Á. Khi Putin đưa quân chiếm đóng hai vùng tự trị của Georgia vào Tháng Tám năm 2008 rồi bán đảo Crimea của Ukraine vào đầu năm 2004, chính quyền Ankara không mấy yên tâm.

Như trong một ván cờ vi, hai nước đang vây nhau!


Là một nước yếu hơn, chỉ có gần 80 triệu dân, lại cần khí đốt của Nga để giải quyết hơn phân nửa nhu cầu của mình, Thổ lững lờ nhích qua một bên để NATO và các nước như Hoa Kỳ, Ba Lan, Romania cùng nhiều xứ khác lãnh đạo việc be bờ chống Nga. Cho đến khi Nga đưa quân vào Syria và còn gây rối trong vùng đang có tranh chấp với Thổ là Nagorko-Karabakh thì Thổ phải có phản ứng. Hai phi cơ của Nga bị bắn hạ cho thấy phản ứng mới của Ankara. Nước Thổ đã dứt khoát chống Nga chứ không dập dình ở giữa như xưa.

Trong vụ này, khi một trực thăng của Nga lại bị hỏa tiễn POW của Mỹ bắn hạ, vào lúc Tổng Thống Pháp ve vãn Putin sát cánh với mình để cùng chống lực lượng ISIL thay vì bênh vực chế độ al Assad, rõ ràng là quốc tế có một cuộc cờ quá rắc rối!

Nhìn lại toàn vụ

Thế giới đang gặp một lúc ba thách đố sinh tử là thứ nhất, phong trào Thánh Chiến của các phần từ Hồi Giáo cuồng tín; thứ nhì làn sóng di dân từ Trung Ðông và nhiều nơi khác đổ vào Âu Châu, bên trong có nhiều đặc công khủng bố của al-Qaeda hay ISIL; và thứ ba là những hạt mầm khủng bố Hồi Giáo trong xã hội của các nước không bị nội chiến. Thổ Nhĩ Kỳ là một nước Hồi Giáo, thuộc hệ phái Sunni, nằm tại giao điểm của ba thách đố ấy và cũng từng bị khủng bố phá tác bên trong.

Giữa hoàn cảnh nguy ngập như vậy, Thổ Nhĩ Kỳ còn gặp bài toán cổ điển là tranh chấp quyền lợi đại cường. Chính quyền Ankara muốn củng cố thế lực Sunni tại Syria bằng cách lật đổ chế độ al Assad, một nhánh Allawite của hệ phái Shia thân Iran thì gặp sự cản trở của một đối thủ xa xưa là nước Nga. Nhưng Thổ không đứng một mình vì là thành viên của NATO, là đồng minh của Hoa Kỳ và có quan hệ chặt chẽ với các nước Ðông Âu chống Nga.

Thành thử, ngoài bài toán khủng bố, di dân và mầm loạn vì lý do tôn giáo, ta còn thấy bài toán địa dư chính trị trong trận đụng độ Nga-Thổ. Trong trận thế xen kẽ rất nhiều động lực phức tạp, hiểu ra ưu tiên của từng phe vào từng lúc cũng là điều khó.

Chẳng hạn như đã có lúc các nước liên hệ bàn đến một giải pháp chính trị cho Syria: lãnh tụ Bashar al Assad rút lui mà không bị thảm sát hay truy tố trước Tòa án Quốc tế tại The Hague, để các nước thiết lập một chính quyền liên hiệp nhiều thành phần Hồi giáo. Mục tiêu là ổn định Syria để giải trừ mối nguy ISIL. Nhưng bây giờ, sau khi phi cơ Nga bị lực lượng võ trang Thổ bắn hạ, có khi hai phi công đã bị họ sát hại, Chính quyền Putin khó chấp nhận đại diện của lực lượng võ trang này trong hội nghị quốc tế về Syria. Putin mà tỏ ra mềm yếu thì bị nguy ở nhà!

Nhờ vậy, ISIL vẫn sống khi các kẻ thù bắn vào nhau.

Trong khi chờ đợi một giải pháp chính trị quốc tế thì tại chỗ, súng đạn vẫn có chức năng giải quyết qua tàn phá. Thổ nhất quyết yêu cầu thiết lập vùng cấm bay ở phía Bắc Syria làm vùng trái độn chống ISIL và cũng là nơi tạm cư nạn dân Syria. Ðồng thời, Ankara triệt để yểm trợ các lực lượng võ trang người Thổ chống chế độ al Assad tại Damascus và canh chừng sự lớn mạnh của dân Kurd.

Dù có lần lữa nói lảng, chính quyền Barack Obama cũng đang cần một nước Thổ mạnh mẽ tham gia việc diệt trừ ISIL và ổn định được miền Bắc Syria. Vì vậy, Obama tuyên bố là Ankara có quyền tự vệ mà vẫn ra giọng chủ hòa, kêu gọi đôi bên xuống thang chiến tranh.

Quân đội Mỹ và Nga thi đã có thỏa thuận về thông tin để các phi cơ của mình khỏi bắn vào nhau, nước Thổ thì không và lần này không chịu lép.

Những ưu tiên ấy gây khó cho Putin, là người chẳng thể lùi tại Syria. Ông đã ra lệnh cho chiến đấu cơ từ nay sẽ tháp tùng các oanh tạc cơ truy kích các lực lượng võ trang chống al Assad. Có gì là phải nổ súng! Trên vùng trời có quá nhiều máy bay như vậy, một vụ đụng độ Nga Thổ nữa là điều rất dễ xảy ra.

Kết luận ở đây là gì?

Từ hai tháng qua, người ta thấy Putin có vẻ quả cảm vì lâm trận để bảo vệ các chư hầu tại Syria, Iran và Beirut cho tới khi chuyến bay Metrojet của Nga bị ISIL cho nổ tung trên đất Ai Cập. Lần này, sự quả cảm ấy của Putin lại bị Thổ bắn hạ.

Phản ứng quyết liệt của Thổ khiến người ta tự hỏi về sức mạnh của NATO. Ðiều 5 Hiến chương NATO quy định là khi một thành viên bị tấn công thì cả Minh ước phải bảo vệ. Nếu Putin lại bày tỏ sự quả cảm và liều lĩnh với nước Thổ thì NATO sẽ làm gì?

Nhức đầu và nhức tim!

[VuPhong]

Tổng thống Mỹ, Pháp tuyên bố quyết liệt chiến đấu chống IS


Tổng thống Barack Obama và Tổng thống Pháp Francois Hollande trong một cuộc họp báo chung tại Phòng Đông của Nhà Trắng ở Washington, ngày 24/11/2015. Chưa đầy hai tuần sau khi những kẻ khủng bố xả súng trong những vụ tấn công chết người tại Paris, hai nhà lãnh đạo của Mỹ và Pháp đã đứng cùng nhau trong Phòng Đông của Tòa Bạch Ốc, với những phát biểu bày tỏ sự đoàn kết và tuyên bố chủ động tiến công nhóm chủ chiến Nhà nước Hồi giáo.

"Nhóm khủng bố dã man này, ISIL hay Daesh, và hệ tư tưởng sát nhân của nó đề ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với tất cả chúng ta. Không thể dung thứ nó. Phải tiêu diệt nó và chúng ta phải cùng nhau làm điều đó," Tổng thống Barack Obama nói.

Trong một cuộc họp báo chung diễn ra sau cuộc hội đàm với Tổng thống Pháp François Hollande trong Phòng Bầu dục, ông Obama nói rằng Mỹ đứng cùng với Pháp, và rằng khi thảm kịch xảy ra ở Paris vào ngày 13 tháng 11, "chúng tôi cũng đau lòng."

Ít nhất 130 người thiệt mạng và hơn 300 người khác bị thương trong những vụ tấn công nhắm vào năm quán cà phê và nhà hàng, sân vận động và nhà hát. Ông Hollande nhớ lại cú điện thoại lúc 2 giờ sáng của ông Obama với thông điệp rằng Mỹ sát cánh với Pháp và sẵn sàng hỗ trợ không giới hạn, và hợp tác cùng nhau chống lại chủ nghĩa khủng bố.

"Những vụ tấn công ở Paris khơi lên rất nhiều cảm xúc, nhưng việc đó thôi chưa đủ - lòng trắc ẩn, tình đoàn kết - và tôi ghi nhận điều đó," ông Hollande nói, "nhưng chúng ta phải hành động."

Tăng cường chiến đấu

Tổng thống Pháp cho biết ông đang nỗ lực thuyết phục các nhà lãnh đạo thế giới hành động quyết liệt hơn nữa chống lại Nhà nước Hồi giáo. Pháp đã tiến hành các cuộc không kích nhắm vào những mục tiêu của IS ở Syria, và ngày thứ Ba ông Hollande nói cả Pháp và Mỹ sẽ tăng cường chiến dịch không kích.

"Chống lại Daesh, chúng ta cần một phản ứng chung, một phản ứng không nương tay. Pháp và Mỹ sát cánh cùng nhau đem tới phản ứng chung đó," ông nói.

Ông tuyên bố sẽ săn lùng những thủ lĩnh của Nhà nước Hồi giáo, triệt phá những mạng lưới của họ và chiếm lại lãnh thổ.

Ông Hollande cho biết ông và ông Obama đã nhất trí đẩy mạnh các cuộc không kích ở Syria và Iraq, mở rộng phạm vi không kích, và tăng cường chia sẻ thông tin tình báo, trong khi kêu gọi đóng biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Syria để ngăn những chiến binh Nhà nước Hồi giáo băng qua tiến vào châu Âu.

Tổng thống Obama lưu ý tiến bộ mà liên minh 65 nước chống Nhà nước Hồi giáo do Mỹ dẫn đầu đã đạt được.

"Hơn 8.000 cuộc không kích kết hợp với những đối tác địa phương trên bộ đã đánh bật ISIL khỏi lãnh thổ ở cả Iraq và Syria," nhà lãnh đạo Mỹ nói. "Ngày hôm nay, Tổng thống Hollande và tôi nhất trí rằng hai nước chúng ta phải cùng nhau làm nhiều hơn nữa."

Obama nói hai nước sẽ làm nhiều hơn để ngăn chặn những vụ tấn công ở trong nước với việc chia sẻ thông tin tình báo nhiều hơn. Ông kêu gọi Liên minh châu Âu thi hành một thỏa thuận buộc những hãng hàng không chia sẻ thông tin hành khách để ngăn chặn dòng chiến binh nước ngoài.

Ông cũng cam kết "người Mỹ sẽ không sợ hãi, trong khi kêu gọi đồng hương của mình tôn trọng những lý tưởng của Mỹ là tự do tôn giáo và bình đẳng trước pháp luật, giữa cuộc tranh luận nóng bỏng trong nước về việc có cho phép người tị nạn Syria vào Mỹ hay không.

Ông Obama đã bị những nhà lập pháp và ứng cử viên tổng thống Đảng Cộng hòa chỉ trích về kế hoạch của ông cho phép 10.000 người tị nạn Syria vào Mỹ vào năm sau. Nhưng ông lưu ý rằng Pháp có kế hoạch cho phép 30.000 người Syria vượt qua biên giới của mình, và ông nhắc lại rằng kế hoạch người tị nạn của ông kêu gọi thẩm tra gắt gao trước khi bất cứ ai có thể dọn đến Mỹ.

Nga ở Syria

Cuộc hội đàm hôm thứ Ba giữa ông Hollande và ông Obama bị phủ bóng bởi vụ việc Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi một máy bay chiến đấu của Nga dọc theo biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ trước đó trong ngày.

Tổng thống Obama nói Thổ Nhĩ Kỳ có quyền bảo vệ lãnh thổ và lãnh không của mình, cảnh báo không nên có bất kỳ sự leo thang nào, và lưu ý vụ việc cho thấy "vấn đề đang tiếp diễn với những hoạt động của Nga" trong khi Nga hoạt động gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và tiếp tục nhắm mục tiêu tấn công vào phe đối lập ôn hòa Syria.

Ông Obama một lần nữa kêu gọi Nga chuyển hướng những nỗ lực của mình và tập trung những cuộc không kích vào việc đánh bại Nhà nước Hồi giáo, thay vì củng cố quyền lực của Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

"Nga ngay bây giờ là một liên minh của hai nước, Iran và Nga hỗ trợ Assad," ông Obama nói.

"Với năng lực quân sự của Nga và ảnh hưởng của họ đối với chế độ Assad, việc họ cùng hợp tác sẽ là vô cùng hữu ích trong việc giải quyết cuộc nội chiến ở Syria và cho phép tất cả chúng ta tái tập trung sự chú ý vào ISIL."

Ông Hollande nói ông sẽ khẳng định lại điểm này khi ông hội kiến Tổng thống Nga Vladimir Putin trong những ngày tới trong một nỗ lực củng cố hơn nữa cuộc chiến chống lại Nhà nước Hồi giáo.

__._,_.___

[TheLang]

Tấn công khủng bố tại Paris là đụng độ giữa hai nền văn minh?

Lê Mạnh Hùng
Ảnh: James Ferguson/FT Kể từ khi nhà chính trị học Samuel Huntington hồi năm 1993 đưa ra lý thuyết rằng chính trị quốc tế sẽ bị chi phối bởi sự “đụng độ giữa các nền văn minh” (clash of civilisations), lý thuyết này đã trở thành thời thượng, và có lẽ không ai ủng hộ nó hơn là những người Hồi giáo cực đoan cuồng tín. Những kẻ khủng bố tạo ra cảnh giết người hàng loạt tại Paris tuần trước là thành viên của một phong trào cho rằng Hồi Giáo và phương Tây là hai kẻ thù trong một cuộc chiến một mất một còn.

May mắn là những chính khách hàng đầu của phương Tây hầu như luôn luôn bác bỏ phân tích của Huntington. Ngay cả cựu tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush cũng khẳng định “Không hề có đụng độ giữa các nền văn minh.” Và cuộc sống thường ngày tại những thành phố lớn ở phương Tây như Luân Ðôn vốn có một thiểu số đông đảo những người Hồi Giáo đã cho một bằng chứng bác bỏ triệt để luận điệu rằng những người thuộc các tôn giáo và văn hóa không thể sống và làm việc một cách hòa hợp bên cạnh nhau.

Với vụ thảm sát tại Paris, người ta cần khẳng định lại cái ý tưởng cốt lõi đó. Và hành động này lại càng cần thiết hơn nữa khi nhìn vào một số chiều hướng đáng lo ngại trên thế giới. Sự kiện là tinh thần Hồi Giáo cực đoan đang lấn lên so với Hồi Giáo ôn hòa ngay tại những quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ, Malaysia hay Bangladesh vốn trước đó vẫn được coi như là gương mẫu của những xã hội Hồi Giáo hiện đại. Ðồng thời những lời tuyên bố thể hiện một thiên kiến chống lại Hồi Giáo cũng xuất hiện trong dòng chính chính trị chứ không phải chỉ ở biên duyên cực hữu tại Hoa Kỳ hay một số nước Châu Âu.

Hai khuynh hướng đó họp lại càng làm khó hơn cố gắng của những ai muốn chống lại việc biến cuộc chiến chống khủng bố này trở thành một cuộc “đụng độ giữa các nền văn minh”

Các cuộc tấn công khủng bố tỷ như sự kiện vừa xảy ra tại Paris làm gia tăng những căng thẳng giữa những người Hồi Giáo và không Hồi Giáo. Ðó chính là một mục đích của những kẻ khủng bố. Nhưng bên cạnh đó còn có những yếu tố khác, dài hạn hơn thúc đẩy việc cực đoan hóa trong Hồi Giáo. Một trong những phát triển nguy hiểm nhất là cung cách mà các quốc gia Hồi Giáo vùng Vĩnh, đặc biệt là Saudi Arabia dùng tiền bạc của mình để truyền bá một thứ Hồi Giáo hẹp hòi và thiển cận của họ vào phần còn lại của thế giới Hồi Giáo.

Hậu quả của các hành động này có thể thấy rõ tại Ðông Nam Á, tiểu lục địa Ấn Ðộ cũng như Phi Châu và Âu Châu. Malaysia từ lâu vẫn được ca tụng như là một bằng chứng của một xã hội thành công và phồn thịnh; một xã hội đa văn hóa vói một đa số người Mã Lai theo Hồi Giáo và một thiểu số quan trọng người Hoa theo các tôn giáo khác. Nhưng ngay tại chính Malaysia tình hình đang thay đổi. Bihari Kausikan, một cựu bộ trưởng ngoại giao tại nước láng giềng Singapore đã chỉ ra “một tình trạng càng ngày càng đáng kể làm hẹp không gian chính trị và xã hội cho những người không phải là Hồi Giáo tại Malaysia.” Và ông nói thêm, “Ảnh hưởng của những người Arab từ Trung Ðông trong nhiều thập niên qua đã xói mòn bản chất Mã Lai của Hồi Giáo,” thay thế nó với một “Hồi Giáo khắc khổ và thiếu bao dung hơn.” Vụ bê bối tham nhũng đang ám ảnh chính phủ của Thủ Tướng Najib Razak đã làm gia tăng căng thẳng giữa các cộng đồng vào lúc mà chính phủ Malaysia đã quay lại một nền chính trị tôn giáo để lấy sự ủng hộ. Ngay cả một vị bộ trưởng trong chính phủ Malaysia lúc gần đây đã tấn công những người đối lập là một thành viên trong “âm mưu Do Thái toàn cầu” chống lại Malaysia. Tại Bangladesh, một nước Hồi Giáo với một Hiến Pháp thế quyền, những người Hồi Giáo cực đoan đã ám sát chết nhiều nhà trí thức, blogger và nhà báo trong năm qua. Các cuộc tấn công vào những người Thiên Chúa Giáo, Ấn Giáo và cả Hồi Giáo Shia cũng gia tăng. Hầu hết những hành động khủng bố này được thực hiện bởi chi nhánh địa phương của al-Qaeda hay ISIS, nhưng cũng như tại Malaysia mầm mống của Hồi Giáo cực đoan này có vẻ như phát xuất từ các nước vùng Vịnh qua việc họ tài trợ những trường học Hồi Giáo cũng như qua các công nhân Bangladesh di cư sang các nước vùng này làm việc.

Ðối với nhiều người tại Châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ là điển hình tốt nhất của một xã hội Hồi Giáo mà cũng là một xã hội dân chủ thế quyền thành công. Cuộc cách mạng Thổ do Kemal Ataturk thực hiện đã loại bỏ tôn giáo ra khỏi chính trị. Nhưng trong thời đại của Tổng Thống Recep Tayyip Erdogan, tôn giáo đã càng ngày càng xâm nhập vào chính trị. Ông Erdogan đã được tạp chí The Economist và một số khác ca tụng như là một người Hồi Giáo ôn hòa, Nhưng không có gì là ôn hòa trong lời tuyên bố của ông trước các thân hữu năm 2014 nói rằng “người phương Tây nói là bạn chúng ta nhưng họ muốn chúng ta chết, muốn thấy con cháu chúng ta chết.”

Tại Châu Âu, ngay trước khi xảy ra cuộc tấn công khủng bố tại Paris, cuộc khủng hoảng di dân đã dẫn đến sự nổi lên của các đảng và phong trào chống Hồi Giáo. Vào lúc Ðức mở cửa đón nhận các dân tỵ nạn từ vùng Trung Ðông, các cuộc bạo động chống những nơi chứa người tỵ nạn đã gia tăng, Tại Pháp đảng cực hữu Front National đã được rộng rãi chờ đợi sẽ lấy được nhiều ủng hộ hơn trong cuộc bầu cử địa phương vào tháng tới. Hành động và lời nói chống Hồi giáo cũng gia tăng tại Mỹ và trở thành lời nói cửa miệng của những ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hòa. Donald Trump ứng cử viên đang dẫn đầu trong sự ủng hộ của cử tri Cộng Hòa tuyên bố ông sẽ trục xuất bất kỳ một người tỵ nạn Syria nào được cho nhập cảnh vào Hoa Kỳ nếu ông trúng cử tổng thống.

Sự trùng hợp của những diễn biến tại Bắc Mỹ, Châu Âu, Trung Dông và châu Á nuôi dưỡng ý tưởng một cuộc dụng độ giữa các nền văn minh. Nhưng thực tế là thế giới Hồi Giáo và không Hồi Giáo nay đã quyện lại trên khắp thế giới. Ða văn hóa không phải là một nguyện vọng mà là một thực tế của thế giới hiện đại. Phá hủy thực tế đó như những người chủ trương “đụng độ giữa các nền văn minh” chỉ dẫn đến bạo động, chết chóc và đau khổ.

__._,_.___

[khieulong]

Erdogan và Putin tranh hùng

Ngô Nhân Dụng
Ðộc giả Người Việt rất bén nhậy trước tin thời sự. Sau vụ máy bay Thổ Nhĩ Kỳ hạ máy bay Nga trên vùng biên giới Thổ-Syria, độc giả ký tên oldcanon nhận xét: “Sau vụ này nếu mà Nga không kéo một mớ hỏa tiễn phòng không S-300 hoặc S-400 qua đặt bên Syria gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ thì mới là chuyện lạ.” Quả nhiên, trong khi ông “đại bác già, oldcanon” viết thì Tổng Thống Nga Vladimir Putin đã làm việc đó. Hỏa tiễn Sam có tầm xa 400 cây số, đặt ở một căn cứ Nga cách biên giới Thổ Nhĩ Kỳ khoảng 50 cây số. Chiến hạm Moskva mang hỏa tiễn tiến vào gần bờ biển, và từ nay máy bay oanh tạc của Nga sẽ có phi cơ chiến đấu đi bên bảo vệ!

Ít khi chính phủ Nga đưa hỏa tiễn Sam tới một vùng tranh chấp xa như vậy, kể từ sau cuộc chiến tranh Việt Nam. Ðáng lẽ khối NATO phải phản đối ầm lên khi Nga đưa Sam tới bên bờ Ðịa Trung Hải; nhưng không thấy. Nhưng họ chỉ nói mấy câu lấy lệ. Ðiều đó chứng tỏ mấy tên đạn này không thay đổi cục diện. Ông Putin phải điều động tên lửa để chứng tỏ cho dân Nga thấy ông vẫn là “người hùng,” thế thôi.

Một vị độc giả khác, Kevin Nguyên thì lo lắng cho Thổ Nhĩ Kỳ: “Putin chứ không phải Obama, sẽ không có chuyện nhẹ nhàng khi Thổ Nhĩ Kỳ chơi trò 'đâm sau lưng...” Ông Nguyễn Lai Châu lo ngại hơn: “Ðây là một bài học nhờ đời cho Thổ không chừng... Thổ coi chừng bị hỏng cẳng vì tính cốc láo của Putin là làm rồi mới nói...”

Nhưng cuối cùng thì ông tổng thống Nga làm gì? Phản ứng quan trọng nhất phải diễn ra trong vòng một, hai ngày sau khi máy bay Nga bị hạ, nếu không tức là không có gì quan trọng. Ông Putin không triệu hồi đại sứ ở Ankara về nước. Hai sĩ quan Nga đã tới Bộ Quốc Phòng Thổ để hỏi cho ra lẽ, và được nghe những gì tổng thống Thổ đã nói: Bắn máy bay Nga vì cảnh cáo 10 lần mà không trả lời. Phát ngôn viên quân sự Nga đã nói ngay sẽ không có phản ứng quân sự nào cả, ngoài việc chấm dứt các cuộc gặp gỡ đã định trước đó. Ngoại Trưởng Nga Sergey Lavrov bãi bỏ chuyến thăm viếng và khuyên du khách Nga ngưng sang Thổ-Thổ Nhĩ Kỳ là nơi người Nga hay đi du lịch nhất.

Hai nước sẽ không lâm chiến. Nghĩa là khối NATO sẽ không phải đụng độ Nga, sau hơn nửa thế kỷ được thành lập chỉ để ngăn đế quốc Liên Xô bành trướng. Chiến tranh sẽ rất tốn kém, trong khi chính quyền Nga đang mang nhiều mối lo khác: Putin đã cho đám quân nổi dậy ở Ukraine vào tủ lạnh, chấm dứt giấc mộng ly khai không biết đến bao giờ. Kinh tế Nga tiếp tục suy yếu, giá dầu lửa ngày càng xuống sẽ làm ngân sách kiệt quệ. Các nước Âu Mỹ tiếp tục cấm vận vì vụ chiếm Crimea; trong khi dân vùng này đang thất vọng vì du khách ngưng tới, mỗi ngày chỉ có điện trong mấy giờ, bị dân Tartar phá vì họ bị kỳ thị. Cuộc phiêu lưu tại Syria không biết bao giờ ngừng. Nếu không được Thổ Nhĩ Kỳ cùng các nước Á Rập và Tây phương hợp tác thì những cuộc oanh kích của máy bay Nga sẽ không bao giờ tiêu diệt được lực lượng “Quốc Gia Hồi Giáo IS.” Nghĩa là không thể nào cứu nổi chế độ Bashar al-Assad.

Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ và Nga quá quan trọng, không thể cắt đứt. Hai phần ba khí đốt Thổ nhập cảng đến từ các mỏ bên Nga. Các hợp đồng bán hơi đốt vẫn được thi hành, dù máy bay S-24 đã bị bắn hạ. Kết cục, cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ chỉ tiếp tục “đấu võ mồm” để cho dân chúng hai nước nức lòng ái quốc, giúp cho hai ông tổng thống tăng thêm uy tín!

Khi ông Tayyp Erdogan nhảy từ chức vụ thủ tướng, ra ứng cử lên làm tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, phe đối lập đã chế nhạo là ông ta đang bắt chước ông Putin. Hai người rất giống nhau; đều lấn áp các phe đối lập, hạn chế tự do ngôn luận, cùng mua chuộc hàng giáo phẩm Hồi Giáo ở Thổ và Chính Thống Giáo ở Nga. Cả hai đều muốn đóng vai “người hùng” bằng cách kích thích lòng yêu nước của dân chúng. Ông Erdogan thì đàn áp các nhóm người Kurd đòi tự trị trong nước. Ông Putin phô trương sức mạnh quân sự ở bên ngoài.

Bây giờ hai người đụng độ nhau, và không ai chịu xuống nước, không thể để hình ảnh “người hùng” tan biến. Ông Putin dọa sẽ không nói chuyện với Erdogan trước khi Thổ xin lỗi và bồi thường. Erdogan từ chối nhưng đã dịu giọng bằng cách nói rằng máy bay Thổ khi bắn “máy bay lạ” đã không biết đó là máy bay Nga. Nhưng ông vẫn cứng rắn, nói: “Thổ Nhĩ Kỳ không bao giờ chịu nhịn khi biên giới và quyền hạn của mình bị xâm phạm. Khối NATO, kể cả Mỹ, tuyên bố sẵn sàng đoàn kết với Thổ, bảo vệ lãnh thổ một nước thành viên.”

Ông Erdogan còn nói mạnh hơn: “Thổ Nhĩ Kỳ phải bảo vệ những người sắc tộc Thổ khác.” Nguyên nhân gây ra cuộc máy bay đụng độ vừa qua là không quân Nga đã tấn công những làng dân Syria gốc Thổ, trong vùng đó không có quân IS. Nhưng lời tuyên bố này có nghĩa rất rộng và có thể gây hậu quả rất sâu xa.

Bởi vì giống dân gốc Thổ sống rải rác khắp vùng Trung Á, từ sắc dân Uyghur trong tỉnh Tân Cương, qua Iran, Iraq, Afghanistan, sang tới Syria. Họ là một sắc dân du mục, từ hai ngàn năm trước đã kéo nhau sang phía Tây trong nhiều đợt, khi biết không thể bành trướng sang phía Ðông vì đụng phải Ðế quốc Hán tộc. Ðây là một giống dân thiện chiến, đã gia nhập hoặc chống cự những đoàn quân của các đế quốc, từ thời Alexander qua Thành Cát Tư Hãn và sau cùng là đế quốc Hồi Giáo.

Từ thế kỷ 11, đạo quân Thổ Seljuk, cũng thuộc giống Tarar, đã được vị Caliph đứng đầu Hồi Giáo ở Baghdad sử dụng bành trướng về phía Tây, chống Ðế quốc Byzantine và đánh cả các đoàn quân Thập tự chinh. Ðến thế kỷ 15, hậu duệ của người Seljuks đã thành lập Ðế quốc Ottoman sau khi chiếm Constantinople, nay là Istanbul, thủ đô Thổ Nhĩ Kỳ.

Hai đế quốc Nga và Ottoman (cũng được gọi là đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ) đã tranh hùng suốt từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 20; mỗi cuộc chiến trong tổng cộng 12 lần đều dính tới các nước Châu Âu. Cuộc tranh hùng kéo dài nhất là Chiến tranh Crimea (1853-56), Nga thua liên quân Thổ Nhĩ Kỳ, Anh, Pháp và Ý. Trước thế kỷ 20, giống dân Thổ không có ý lập quốc, vì quen sống trong những đế quốc rộng lớn. Sau khi Ðế quốc Ottoman tan vỡ, một quốc gia mới ra đời, quyết tâm canh tân theo kiểu mẫu các nước Châu Âu. Họ quyết định tách tôn giáo khỏi chính trị; bỏ cả lối viết chữ cũ để dùng mẫu tự La tinh.

Từ khi cầm quyền, ông Erdogan đã gia tăng liên lạc với các nước Trung Á cùng gốc Thổ. Những quốc gia Hồi Giáo này mới được độc lập sau khi tách khỏi Liên Bang Xô Viết nhân chế độ Cộng Sản tan rã. Ðất đai của họ kéo dài từ núi Thiên San, Trung Quốc, tới Hắc Hải. Dân chúng đều nói một ngôn ngữ gần với tiếng dân Thổ, có thể hiểu nhau được; trừ 8 triệu dân Tajikistan nói giống tiếng Ba Tư. Dân chúng các nước lớn như Uzbekistan, Azerbaijan đều hướng về Thổ Nhĩ Kỳ và muốn có ngày sẽ kết hợp với nhau trong một liên bang.

Một cuộc tranh hùng ở vùng Trung Á trong thế kỷ 21 sẽ diễn ra giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, và các nước Trung Quốc, Hoa Kỳ sẽ tham dự. Chưa hết, trong nội địa Liên Bang Nga, các vùng Chechnya và Dagestan cũng đang sôi sục vì dân chúng ở đây theo Hồi Giáo và họ căm thù các chính quyền Nga từ thời Xô Viết đã kỳ thị và đàn áp họ. Ðại đa số dân Hồi Giáo ở Nga và vùng Trung Á đều theo phái Sun Ni; trong khi Nga đang ủng hộ một chính quyền theo phái Shi A ở Syria. Hơn 3,000 người từ Nga đã sang Syria gia nhập quân IS, một phần ba đến từ Dagestan. Tình báo Nga đã ám sát một người Chechnya đang đi quyên góp gây quỹ trên đất Thổ Nhĩ Kỳ, từng gây ra căng thẳng giữa hai nước.

Ông Putin chỉ nhắm cứu vãn chế độ Assad trong một thời gian ngắn, để có thể tham dự cuộc bàn luận chia sẻ nước Syria sau khi Assad ra đi. Putin rất nóng lòng muốn liên kết với các nước Tây phương trong công việc cùng tiêu diệt lực lượng IS, vì đó chính là một lò huấn luyện người Sun Ni Hồi Giáo từ Nga sang. Trong khi tuyên bố chống Thổ Nhĩ Kỳ, Putin vẫn hân hoan tiếp ông Francois Hollande, tổng thống Pháp, cả hai hô hào tiến hành cuộc liên kết này.

Biến cố máy bay Thổ bắn hạ máy bay Nga có thể là một cơ hội cho các nước NATO và Nga phải thảo luận với nhau để phối hợp trên chiến trường Syria, như Putin vẫn chờ đợi. Vì vậy, ông Putin sẽ không thể giữ tình trạng thù nghịch quá lâu với Thổ Nhĩ Kỳ, một nước kỳ cựu trong khối NATO. Nên mời ông Francois Hollande đóng vai trò trung gian hòa giải!

[nguyenthanh]

Việt Nam và Trung Quốc


Nguyễn Hưng Quốc



Bầy con hoang Ba Đình được Tập thuần hóa. Tranh Babui.
Lâu nay, để biện hộ cho chính sách nhường nhịn đến nhu nhược trước những hành động xâm lấn ngang ngược của Trung Quốc, chính phủ Việt Nam thường nêu lên ba lý do chính: Thứ nhất, về địa lý, Việt Nam nằm cạnh Trung Quốc nên ít nhiều phải chịu đựng Trung Quốc để có được hoà bình; thứ hai, về ý thức hệ, Việt Nam và Trung Quốc đều theo chủ nghĩa xã hội, và do đó, đều là “đồng chí” của nhau; và thứ ba, về lịch sử, Việt Nam từng chịu ơn Trung Quốc rất nhiều trong hai cuộc chiến tranh (chống Pháp, 1949-54, và chiến tranh Nam Bắc, 1954-75) trước đây.

Những sự biện hộ ấy liệu có sức thuyết phục?

Theo tôi thì không.

Trước hết, không ai phủ nhận Việt Nam vốn có hơn 1000 cây số chung biên giới với Trung Quốc, do đó, không thể không chịu ảnh hưởng của Trung Quốc. Tuy nhiên ở đây có hai điều nên nhớ: Một, ngày xưa, cha ông chúng ta cũng từng chung biên giới với Trung Quốc nhưng vẫn giữ được độc lập và chủ quyền của quốc gia. Không kể một ngàn năm Bắc thuộc, chỉ tính từ ngày độc lập (thế kỷ thứ 10), Trung Quốc từng âm mưu thôn tính Việt Nam gần cả chục lần, nhưng tất cả đều bị đánh bại. Hai, không phải nước nào gần Trung Quốc cũng đều cam chịu những sự ngang ngược của Trung Quốc. Đất rộng, ngoài Việt Nam, Trung Quốc có chung biên giới với 13 quốc gia khác, trong đó, trừ hai nước lớn là Nga và Ấn Độ, tất cả các nước khác, nhỏ hơn, vẫn giữ được vị thế độc lập với Trung Quốc. Tấm gương rõ nhất là Miến Điện, nước có hơn 2000 cây số chung biên giới với Trung Quốc, từng chịu nhiều ảnh hưởng của Trung Quốc, nhưng mấy năm gần đây, vẫn thoát khỏi quỹ đạo của Trung Quốc để bắt đầu dân chủ hoá. Ngay cả Bắc Hàn, nước có đường biên giới dài nhất với Trung Quốc, lệ thuộc Trung Quốc rất nhiều về kinh tế, vẫn giữ được ít nhiều sự độc lập với Trung Quốc về phương diện chính trị. Bởi vậy, sự gần gũi về phương diện địa lý không hề là yếu tố tất yếu dẫn đến sự lệ thuộc.

Thứ hai, việc hai quốc gia cùng theo chủ nghĩa xã hội không bảo đảm hoà bình và tôn trọng chủ quyền của nhau. Trước đây, các quốc gia theo chế độ xã hội chủ nghĩa, kể cả hai nước đứng đầu là Trung Quốc và Liên Xô, cũng thường xuyên xung đột, có khi là xung đột vũ trang, với nhau. Hai cuộc chiến tranh gần đây nhất của Việt Nam cũng là hai cuộc chiến tranh với hai nước xã hội chủ nghĩa: Campuchia (1978) và Trung Quốc (1979). Trong cuốn Imagined Communities: Reflections on the Origins and Spread of Nationalism (1983), Benedict Anderson cho hai cuộc chiến tranh ấy là bằng chứng rõ nhất cho thấy, đối với mọi quốc gia, quyền lợi dân tộc quan trọng hơn hẳn vấn đề ý thức hệ. Hầu hết các nhà lãnh đạo Việt Nam hiện nay đều có kinh nghiệm trực tiếp về hai cuộc chiến tranh ấy, họ không thể không biết điều đó. Hơn nữa, hầu như ai cũng biết, cái gọi là chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam và Trung Quốc hiện nay, thật ra, chỉ là một chiêu bài nhằm nguỵ trang một chế độ độc tài toàn trị mà thôi. Nó không còn là những niềm tin thực sự để người ta, vì nó, bỏ qua những mâu thuẫn về quyền lợi với nhau.

Thứ ba, về chuyện ân nghĩa. Quả thật, từ năm 1950 đến 1975, Trung Quốc từng giúp đỡ Bắc Việt rất nhiều. Họ không những cung cấp vũ khí, quân trang, quân dụng mà còn cung cấp cả thực phẩm cho dân chúng và bộ đội miền Bắc. Họ đưa phi công sang Việt Nam để huấn luyện các phi công Việt Nam. Trong vòng mấy năm, từ 1965 đến 1969, họ còn đưa cả mấy trăm ngàn kỹ sư và công nhân sang để giúp Việt Nam xây dựng cả trăm cây số đường sắt, xây dựng cả hàng chục chiếc cầu và đường hầm, v.v… Theo thoả ước giữa giới lãnh đạo hai bên, nếu lính Mỹ chỉ giúp quân đội miền Nam chống lại các cuộc tấn công của miền Bắc, Trung Quốc chỉ giữ vai trò là hậu phương của miền Bắc, chủ yếu là cung cấp toàn bộ những gì miền Bắc cần để tiến hành chiến tranh. Nếu Mỹ dùng hải quân và không quân để tấn công miền Bắc, Trung Quốc cũng sẽ đưa hải quân và không quân sang Việt Nam. Nếu Mỹ xua quân sang đánh chiếm miền Bắc, Trung Quốc cũng sẽ đưa bộ binh sang để trực tiếp đối đầu với Mỹ. Nói chung, Trung Quốc xem cuộc chiến tranh ở Việt Nam như là cuộc chiến tranh của chính họ. Có thể nói, nếu không có những sự trợ giúp tích cực của Trung Quốc, Việt Nam (hiểu theo nghĩa là miền Bắc) sẽ không có Điện Biên Phủ và ngày 30 tháng Tư 1975. Giới lãnh đạo cộng sản biết ơn Trung Quốc kể cũng phải.

Tuy nhiên, quan hệ chính trị giữa hai quốc gia khác quan hệ ân tình giữa các cá nhân trong đời thường. Trong quan hệ liên cá nhân, người ta giúp đỡ nhau có khi chỉ vì lòng tốt. Trong quan hệ liên quốc gia, mọi sự giúp đỡ đều xuất phát từ quyền lợi. Nói cách khác, Trung Quốc giúp miền Bắc chủ yếu là vì chính họ hơn là vì miền Bắc. Theo Chen Jian, trong bài “China’s Involvement in the Vietnam War, 1964-69” (đăng trên The China Quarterly, số 142, 1995), lý do khiến Trung Quốc nhiệt tình giúp miền Bắc có thể tóm gọn vào ba điểm chính:

Một là, sau sự thất bại của chiến dịch Đại nhảy vọt vào cuối thập niên 1950, uy tín của Mao Trạch Đông xuống thấp. Để củng cố lại quyền lực của mình, Mao muốn đóng vai trò một người kiên quyết chống lại chủ nghĩa đế quốc và người thúc đẩy cuộc cách mạng vô sản đến cùng qua việc ủng hộ cuộc chiến tranh “chống chủ nghĩa thực dân mới” ở Việt Nam. Qua động thái ấy, ông cũng đồng thời phê phán một số nhân vật lãnh đạo trong đảng, như Lưu Thiếu Kỳ và Đặng Tiểu Bình, là theo chủ nghĩa xét lại và muốn hoà hoãn với Mỹ.

Hai là, qua việc giúp đỡ Việt Nam, Trung Quốc muốn tranh giành ảnh hưởng với Liên Xô. Tuy là cùng theo chủ nghĩa xã hội, quan hệ giữa Trung Quốc và Liên Xô từ giữa thập niên 1950, kể từ sau đại hội đảng lần thứ 20 của đảng Cộng sản Liên Xô, càng ngày càng căng thẳng. Dưới mắt Mao Trạch Đông, việc phê phán Stalin của Nikita Khrushchev là một hành động “xét lại”, nhằm tái phục hồi chủ nghĩa tư bản ở Nga. Sang đầu thập niên 1960, hai bên công kích nhau kịch liệt. Qua việc giúp đỡ miền Bắc, Trung Quốc nhắm đến hai điều: lôi kéo miền Bắc vào quỹ đạo của Trung Quốc và chứng minh cho Liên Xô và cả thế giới thấy Trung Quốc mới thực sự là cộng sản với chủ trương cách mạng không ngừng.

Ba là, cũng qua việc giúp đỡ miền Bắc, Trung Quốc muốn đóng vai người lãnh đạo của khối xã hội chủ nghĩa trong công cuộc chống lại “đế quốc” Mỹ ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh. Họ muốn chuyển trục của chủ nghĩa xã hội từ Moscow sang Bắc Kinh. Họ cũng muốn xuất khẩu học thuyết lấy nông thôn bao vây thành thị trong sách lược chiến tranh của Mao Trạch Đông sang Việt Nam, và từ đó, đến các nước khác.

Tôi muốn thêm một lý do này nữa: Trung Quốc bảo vệ miền Bắc để bảo vệ biên giới phía Nam của Trung Quốc. Điều Trung Quốc sợ nhất là các chế độ được Mỹ ủng hộ tiến sát đến biên giới nước mình. Đó là lý do tại sao Trung Quốc tung quân ra bảo vệ Bắc Triều Tiên trong cuộc chiến tranh kéo dài ba năm với Nam Triều Tiên vào đầu thập niên 1950. Trung Quốc giúp miền Bắc tấn công miền Nam Việt Nam cũng cùng một lý do.

Nói một cách tóm tắt, việc Trung Quốc tận lực giúp miền Bắc trong cuộc chiến chống lại miền Nam chủ yếu xuất phát từ quyền lợi của chính Trung Quốc. Đó không phải là một ân nghĩa để khiến Việt Nam bây giờ phải nhường nhịn trước những hành động lấn chiếm hay gây hấn ngang ngược của Trung Quốc trên biển và đảo của Việt Nam. Hơn nữa, ngay cả đó là ân nghĩa thật, không ai có quyền đem độc lập và chủ quyền quốc gia để đền đáp.

[saohom]

Giấc mơ cải tổ của Tập Cận Bình

Ngô Nhân Dụng Ngày Thứ Hai, 30 Tháng Mười Một, 2015, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) quyết định chấp nhận đồng tiền Trung Quốc làm tiền dự trữ. Từ năm năm nay, chính quyền Cộng Sản Trung Quốc đã vận động xin IMF nhưng không được, năm nay mới thành công. Trung Cộng hy vọng đồng nguyên sẽ được nhiều người sử dụng, ngân hàng trung ương nhiều nước có thể giữ trong kho ngoại tệ dự trữ, giống như đô la Mỹ, đồng Euro, bảng Anh, và đồng yên Nhật Bản.

Tại Bắc Kinh, báo đài ca ngợi địa vị mới này, tạo cho dân chúng Trung Hoa một ảo tưởng! Họ nghĩ rằng lâu nay đồng đô la Mỹ chiếm địa vị cao, được nhiều quốc gia sử dụng để giao dịch với nhau và giữ làm dự trữ ngoại tệ; nay đồng nguyên đứng ngang hàng với đô la thì uy thế của Trung Quốc trong kinh tế, tài chánh thế giới cũng cao hơn. Nghĩ như vậy là lẫn lộn nhân với quả. Ðịa vị của đồng đô la là do sức mạnh của nền kinh tế Mỹ chứ không phải vì đô la mạnh nên kinh tế Mỹ cao hơn. Ðồng nguyên được IMF công nhận vì kinh tế Trung Quốc lớn hàng thứ hai trên thế giới và số lượng hàng xuất nhập cảng lớn, một điều kiện đã được thỏa mãn.

Quyết định của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế có một ảnh hưởng chính trị, là thúc đẩy chương trình cải tổ cơ cấu đang được Tập Cận Bình theo đuổi và vẫn bị phe bảo thủ trong đảng ngăn cản. Một trong những cải tổ là cho đồng nguyên được mua bán tự do, điều kiện thứ hai. Quyết định hạ giá đồng nguyên cho phù hợp với giá thị trường trong Tháng Chín năm nay của Bắc Kinh đã giúp đồng nguyên thỏa mãn điều kiện này; như bà Christine Lagarde, chủ tịch IMF ghi nhận việc cải tổ có tiến bộ. Nếu Tập Cận Bình không thể tiếp tục cải tổ thị trường tài chánh để đạt được trình độ minh bạch công khai thì đồng nguyên sẽ mất uy tín và có thể sẽ bị IMF rút ra khỏi kho dự trữ.

Hai năm trước, ngày 15 Tháng Mười Một năm 2013, Cộng Sản Trung Quốc đã công bố việc cải tổ để “thị trường đóng vai trò quyết định” trong nền kinh tế, thay vì chỉ phụ thuộc các quyết định của chính quyền. Một ủy ban cải tổ ra đời do chính Tập Cận Bình cầm đầu, nhằm “thiết lập các quy tắc thị trường công bằng, cởi mở và công khai,” như Tân Hoa Xã loan báo.

Nhưng trong năm qua, Trung Cộng đã đi những bước giật lùi trên con đường cải tổ; tiêu biểu nhất là chính quyền can thiệp một cách “trắng trợn” vào thị trường chứng khoán để giữ giá các cổ phiếu; tiếp theo là những “chương trình kích cầu” để giữ cho tỷ lệ phát triển không xuống dưới 7%. Những biện pháp đó cuối cùng vẫn không thành công. Thủ Tướng Lý Khắc Trường mới lên tiếng chấp nhận tỷ lệ tăng trưởng 6.9%. Một bản phúc trình của Demand Institute, một cơ sở nghiên cứu uy tín ở New York do hai công ty Nielsen và The Conference Board thành lập, tiên đoán kinh tế Trung Quốc thực sự chỉ tăng được trung bình 4.5% mỗi năm từ năm 2015 tới năm 2020.

Thứ Sáu tuần trước, 27 Tháng Mười Một, thị trường chứng khoán Thượng Hải lại tụt giá mạnh hơn 6%. Vụ tụt giá này diễn ra sau tin ba công ty đầu tư Citic (Trung Tín, 中信) Haitong (Hải Thông, 海通) và Guosen (Quốc Tín, 国信) bị điều tra về tội lũng đoạn thị trường. Sau đó, trong hai ngày đầu tuần này thị trường vẫn chưa phục hồi, chứng tỏ giới đầu tư không tin tưởng vào tính chất minh bạch, công khai của cả hệ thống vì chính quyền vẫn đóng vai trò chỉ huy. Mặc dù đã can thiệp “vũ bão,” Cộng Sản Trung Quốc không thể “sai khiến” được thị trường. Kể từ ngày 25 Tháng Tám, 2015 khi thị trường xuống thấp nhất, chỉ số giá cổ phiếu Thượng Hải chỉ lên được 17%, sau khi đã tụt giá một phần ba kể từ cao điểm ngày 12 Tháng Sáu.

Cải tổ thị trường chứng khoán và hệ thống tài chánh là việc tương đối dễ, so với việc thay đổi các xí nghiệp quốc doanh. Bởi vì quyền lợi của những người đang được hưởng trong hệ thống hiện hữu quá lớn, và họ sẽ tìm mọi cách cản trở. Giới bảo thủ này rất mạnh vì họ nhân danh quyền thống trị của đảng Cộng Sản.

Một tài liệu tiết lộ từ công ty Cosco (Trung Quốc Viễn Dương Viễn Du Công ty, China Ocean Shipping Company, 中国远洋运输公司) biểu hiện tình trạng này. Trong tuần lễ cuối Tháng Mười, 2015, một bài diễn văn dài 9,000 chữ được công bố trên mạng, trước khi bị tháo gỡ. Bài này ký tên Từ Ái Sinh (Xu Aisheng, 徐爱生), một thanh tra trong ban kiểm soát của đảng bộ Trung Viễn Tập Ðoàn (COSCO group, 中远集团). (Tên Cosco này không có chữ T như tên công ty bán hàng Costco ở Mỹ).

Bài diễn văn có tính chất thời sự vì liên can đến cuộc thương thuyết đang diễn ra để kết hợp hai công ty vận tải đường biển lớn nhất Trung Quốc, Cosco và China Shipping Group (Trung Quốc Hải Vận Tập đoàn, 中国海运集团). Từ Ái Sinh kể rằng ông ta đã chất vấn chủ tịch công ty Cosco là Mã Trạch Hoa (Ma Zehua, 马泽华): “Ông có nhớ rằng ông là bí thư đảng ủy hay không? Tại sao trong bản đề nghị kết hợp các ông không nói một tiếng nào về ‘củng cố quyền lãnh đạo của đảng’? Ông phải tự phê bình!” Từ Ái Sinh còn dọa nếu sai sót này tái phạm, sẽ báo cáo lên ủy ban “Kỷ Luật, Kiểm Tra Trung Ương (中央纪律检查委员会).” Sau đó, chủ tịch họ Mã đã “thành khẩn” nhận lỗi và hứa sửa sai.

Tập đoàn Cosco làm chủ một ngàn công ty nhỏ, hoạt động trên 50 lãnh thổ, tổng cộng thương vụ vào năm 2013 là 66 ngàn tỷ nguyên, hơn 10 ngàn tỷ Mỹ kim nhưng trong ba năm liên tiếp đều bị lỗ tới chục ngàn tỷ đồng nguyên. Từ Ái Sinh khoe đã thắng ông chủ tịch công ty vì mấy ngày trước đó, Trung Ương Ðảng đã ban hành chỉ thị nói việc cải tổ kinh tế phải “tăng cường lãnh đạo của đảng.” Trong bài diễn văn (chắc nói trong nội bộ Ban Kiểm Tra) Từ Ái Sinh còn “mách bu” rằng ngày đầu tiên tới công ty làm việc ông ta hỏi tại sao trong trụ sở công ty không treo cờ đảng. Ông chủ tịch công ty hứa sẽ treo, nhưng cả tuần sau vẫn không thấy. Ông chủ tịch Lý Ngọc Bằng (Li Yupeng, 李玉朋) nói tìm lá cờ hơi khó, nhưng Từ Ái Sinh đã đưa 400 đồng nguyên, sai nhân viên ra phố mua ngay một lá cờ búa liềm, trong vòng nửa giờ.

Ông Tập Cận Bình sẽ phải đối phó với chính cái chỉ thị của Trung Ương Ðảng mà ông cầm đầu. Chỉ thị này đi ngược với chủ trương cải tổ các doanh nghiệp nhà nước. Trên nguyên tắc, việc cải tổ sẽ đặt các công ty quốc doanh dưới quyền những hội đồng quản trị, gồm các nhà quản lý chuyên nghiệp, lấy lời lỗ làm tiêu chuẩn. Trong chỉ thị lại nói khác, rằng trong hội đồng quản trị và trong ban giám đốc phải có những đảng viên trung kiên. Quyền lãnh đạo của đảng Cộng Sản được ghi vào trong điều lệ thành lập các công ty, một điều mà từ trước đến nay chưa bao giờ công khai bắt buộc! Sau phiên họp phê bình kiểm thảo của Từ Ái Sinh, công ty Cosco bắt đầu mời các cán bộ Ban Kỷ Luật và Kiểm Tra tham dự vào tất cả các phiên họp về thăng thưởng nhân viên.

Bản phúc trình về kinh tế Trung Quốc của Demand Institute nhận xét rằng mâu thuẫn giữa “tính đảng” và “ban giám đốc chuyên nghiệp” sẽ khiến Cộng Sản Trung Quốc khó thay đổi cơ cấu kinh tế, khó lòng trở thành minh bạch, công khai và cởi mở. Một nhà báo đã tìm tòi về ủy ban Kỷ Luật Kiểm Tra tại công ty Cosco, tìm ra rằng ủy ban này nhận được báo cáo từ 21,867 người, trong một công ty với 130,000 nhân viên. Mà đây chỉ là một trong nhiều ủy ban của đảng nằm trong guồng máy điều hành công ty! Ủy Ban Kỷ Luật Kiểm Tra thường xuyên tổ chức các buổi họp phê bình và tự phê bình. Trong ba năm qua ủy ban đã tiêu 4 tỷ rưỡi đồng nguyên, tương đương với 800,000 đô la Mỹ trong việc giải trí tại các sân cù (golf).

Tới Tháng Mười Hai năm 2015, việc kết hợp hai công ty Cosco và China Shipping Group vẫn chưa ngã ngũ, sẽ kéo dài qua năm 2016. Với tình trạng hàng chục ngàn người không đóng góp gì vào công việc thực của xí nghiệp nhưng lại nắm rất nhiều quyền chỉ huy, không biết rằng những công ty này sẽ “cải tổ” ra sao! Giấc mơ cải tổ của ông Tập Cận Bình sẽ còn xa vời.

[TheLang]

Vì sao Trung Cộng không thể dân chủ hóa?

Hùng Tâm/Người Viêt Và Việt Nam thì có thể...

Trung Cộng đang ở vào khúc quanh nguy hiểm cho đảng Cộng Sản Trung Hoa. Trên đỉnh cao của uy thế kinh tế, quân sự và quốc tế, lãnh đạo đảng đang phải lấy nhiều quyết định hệ trọng, y như vào giai đoạn “hậu Mao Trạch Ðông,” từ 1976 đến 1980. Hồ Sơ Người Việt sẽ tìm hiểu chuyện này...

Mười năm hỗn loạn

Là kẻ vĩ cuồng, Mao phát động “Ðại Văn Cách” và mở ra 10 năm khủng hoảng vì cuộc Cách Mạng Văn Hóa Vô Sản Vĩ Ðại (1967-1976). Mục tiêu là để khai trừ các đồng chí trên thượng tầng hầu tập trung quyền lực vào tay mình với tinh thần sùng bái cá nhân khá bệnh hoạn, bất kể đến tai họa cho quốc gia và xã hội. Nhưng khi sức khỏe và sự minh mẫn của Mao sa sút thì bốn kẻ thân tín vây quanh (“Tứ Nhân Bang”) đã che mắt ông mà cưỡng đoạt “cách mạng” cho mưu đồ riêng.

Nhờ hỗn loạn của Ðại Văn Cách và hậu thuẫn của các đảng viên cao cấp nhất như Diệp Kiếm Anh, Dương Thượng Côn, Trần Vân, Lý Tiên Niệm, v.v... Ðặng Tiểu Bình dần dần thâu tóm lại quyền lực trong một cuộc đảo chính chậm rãi, kéo dài mất nhiều năm, để loại bỏ tay chân còn lại của Mao như Hoa Quốc Phong và Uông Ðông Hưng. Hội nghị kỳ 3 của Ban Chấp Hành Trung Ương Khóa 11 vào cuối năm 1978 đánh dấu bước ngoặt chính trị ấy.

Sau đấy, Ðặng mới đưa bè lũ bốn tên ra tòa vào năm 1980, là Giang Thanh, Diêu Văn Nguyên, Trương Xuân Kiều và Vương Hồng Văn và lại khéo giữ uy tín của Mao (chủ yếu là tích cực, cuối đời thì hơi tiêu cực theo tỷ lệ 70/30!) chứ không dại dột lật đổ thần tượng.

Giữa hai thời điểm 1978-1980 ấy, có một biến cố khác cũng giúp Ðặng Tiểu Bình thành công: trong cuộc chiến 1979 để “cho Việt Nam một bài học,” quân đội Trung Cộng bị tổn thất nặng nên dù là thành phần bảo thủ, các tướng lãnh vẫn ủng hộ chủ trương cải cách để “hiện đại hóa”: trong “tứ hiện đại hóa” của Ðặng, (canh nông, công nghiệp và khoa học kỹ thuật), có hiện đại hóa quốc phòng.

Và đấy là một “cống hiến” bất ngờ của Hà Nội khi ấy cũng mắc bệnh vĩ cuồng.

Ðặng tiến hành cải cách và khai phóng kinh tế và rút kinh nghiệm tập quyền tai hại của Mao, còn xây dựng hệ thống lãnh đạo chính trị dựa trên tinh thần đồng thuận trong hàng ngũ đảng viên cao cấp nhất, từ Bộ Chính Trị trở xuống. Kết quả là kinh tế cải thiện từ 1980 và dù có bị khủng hoảng chính trị năm 1989 với cao điểm là vụ tàn sát Thiên An Môn, Ðặng vẫn tiếp tục cải cách kinh tế trong tinh thần đồng thuận. Các trường hợp truất phế Tổng Bí Thư Hồ Diệu Bang hay tống giam Tổng Bí Thư Triệu Tử Dương thì cũng là để cứu đảng.

Nhờ vậy, trong hơn 30 năm kinh tế Trung Cộng đã tăng trưởng rất nhanh, như trường hợp Nhật Bản từ những năm 1950-1960, hay Nam Hàn và Ðài Loan từ những năm 1960-1970. Nhưng đấy là tăng trưởng thiếu phẩm chất và tích lũy nhiều vấn đề. Sau bốn thế hệ lãnh đạo là Mao, Ðặng, Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Ðào, thế hệ lãnh đạo thứ năm là Tập Cận Bình ngày nay đang phải giải quyết các vấn đề ấy.

Chuyển hướng kinh tế và cải cách chính trị

Từ năm 1980 đến 2010, Trung Cộng có 30 năm tương đối thanh bình và ổn định hơn 30 năm trước (1949-1979) và kinh tế đã khởi phát mạnh. Nhưng sau thành tựu dễ dãi ban đầu nhờ bốc lên từ một nền tảng rất thấp, tình trạng bất công, không phối hợp, mất cân bằng và không bền vững đã trở thành rõ rệt từ các năm 2000-2005. Lãnh đạo đời thứ tư là Hồ Cẩm Ðào, Ngô Bang Quốc, Úy Kiện Hành và Ôn Gia Bảo đã thấy điều ấy mà không thể cải sửa.

Họ càng khó cải sửa khi thế giới bị Tổng suy trầm sau vụ khủng hoảng tài chánh tại Hoa Kỳ năm 2008. Chẳng những không cải cách, họ còn cố bơm tiền để kinh tế lao về phía trước hầu khỏi bị thất nghiệp và động loạn xã hội. Hậu quả là kinh tế mắc nợ rất nhanh tới mức cao nhất, tổng số nợ đủ loại hiện đã vượt 280% của Tổng Sản Lượng Nội Ðịa.

Thế hệ thứ năm lên lãnh đạo sau Ðại hội khóa 18 vào cuối năm 2012 tất nhiên là hiểu vấn đề và qua năm hội nghị của Ban Chấp Hành Trung Ương Khóa 18, đã đề ra phương hướng cải cách kinh tế và cơ chế pháp quyền. Hội nghị kỳ 5 vừa qua còn chú trọng đến tiêu chí cho Kế hoạch Năm năm thứ 13, từ 2016 đến 2020, để hoàn thành giấc mơ nhân đôi lợi tức người dân trong 10 năm 2010-2020. Muốn như vậy, kinh tế phải tăng trưởng trung bình 7% một năm trong 10 năm liền. Ðây là điều bất khả và lãnh đạo phải hạ chỉ tiêu dưới 7% và thực tế thì họ cũng biết rằng một năm kinh tế chỉ tăng trưởng được 4.5% là nhiều.

Phương hướng cải cách kinh tế được đề ra và học tập tại mọi cấp là phải đổi chiến lược phát triển với lực đẩy cũ là đầu tư và xuất cảng phải dời tiêu thụ nội địa và tái phân lợi tức cho các tỉnh lạc hậu và tăng cường áp dụng quy luật thị trường. Nhưng nếu muốn nâng mức tiêu thụ nội địa và cho các tỉnh lạc hậu có sức mua cao hơn thì phải lấy tài nguyên từ khu vực kinh tế nhà nước và xâm phạm vào quyền lợi của hệ thống thân tộc của các đảng viên cao cấp.

Tức là trở ngại cho kinh tế lại xuất phát từ tổ chức chính trị.

Chiến dịch diệt trừ tham nhũng do Tập Cận Bình và Vương Kỳ Sơn phát động có thể phần nào đẩy lui sự cưỡng chống cải cách kinh tế từ các thành phần đảng viên cao cấp có quyền lợi gắn bó với hệ thống cũ. Nhưng chiến dịch gây tác dụng ngược là làm tê liệt bộ máy công quyền xưa nay đã phát triển nhờ tham nhũng. Trong hệ thống chính trị ấy, ai cũng có thể mắc tội tham nhũng khi dùng đặc quyền để chiếm đặc lợi.

Huống hồ Tập Cận Bình còn muốn lấy lý do thanh lọc hàng ngũ đảng viên cho liêm chính hơn mà thanh trừng các đối thủ chính trị để tập trung quyền lực về trung ương và tối cao của trung ương là quyền lực của bản thân họ Tập. Tập cũng lại tập Mao!

Vì vậy, lồng trong nỗ lực chuyển hướng kinh tế lại có nan đề cải cách chính trị. Ðấy là bài toán sinh tử, có thể đe dọa sự tồn vong của đảng. Khi ấy, người ta hỏi rằng với một quốc gia rộng lớn và có quá nhiều khác biệt, Trung Cộng có thể nào tự chuyển hóa từ chế độ độc đảng chuyên quyền qua chế độ dân chủ và áp dụng thể chế liên bang như nhiều nước khác hay chăng?

Ðể tìm giải đáp, Hồ Sơ Người Việt sẽ nhìn qua các nước khác trong khu vực.

Á Châu trên đường dân chủ hóa

Bị đánh bại trong Thế Chiến II, Nhật đã được Hoa Kỳ hướng dẫn và yểm trợ để áp dụng kinh tế thị trường trong một chế độ dân chủ nên là một trường hợp ngoại lệ. Các nước khác thì có thể ban đầu áp dụng quy luật thị trường để phát triển kinh tế nhưng dần dần tự chuyển hóa qua chế độ dân chủ.

Thí dụ gần nhất và nóng bỏng là Miến Ðiện. Nhưng trước đó thì đã có Nam Hàn, Ðài Loan, Singapore hay Phi Luật Tân, Malaysia và Indonesia,... Vì chỉ là đảo quốc rất nhỏ nên Singapore cũng là một ngoại lệ không thể là cơ sở so sánh cho Trung Cộng.

Nói chung, nhiều nước Ðông Á đã từng xây dựng chế độ độc đảng để cả nước dồn sức cho phát triển kinh tế dưới sự hướng dẫn của đảng độc quyền hay một tập đoàn độc tài quân phiệt. Nhưng dù hoàn cảnh mỗi nước mỗi khác, các nước trên đều từng bước chấp nhận chế độ đa đảng và sau đó chấp nhận là đảng độc quyền bị cạnh tranh, nhiều khi thất cử. Ðấy là trường hợp Nam Hàn và Ðài Loan. Hai quốc gia này là trường hợp gần như duy nhất, là từ hoàn cảnh chậm tiến mà bước lên trình độ kinh tế công nghiệp hóa và chính trị có dân chủ.

Singapore và Malaysia thì cũng theo ngả đó, nhưng đảng cầm quyền vẫn thắng cử và tiếp tục lãnh đạo trước phản ứng có thật của đối lập. Philippines dưới chế độ Ferdinand Marcos thì phải qua một cuộc khủng hoảng, với sức ép của Hoa Kỳ, để tiến tới chế độ đa đảng từ sau năm 1986. Indonesia thì phải tới cuộc khủng hoảng kinh tế Ðông Á 1997-1998 mới có cái trớn lật đổ chế độ độc tài của Sukarto và trải qua chục năm bất ổn thì nay cũng xây dựng được nền móng dân chủ.

Trong cả khu vực, có Thái Lan là một ngoại lệ khác: từ chế độ đa đảng mà lùi về chế độ quân phiệt sau gần 10 năm sóng gió kể từ 1996. Lý do chính là quốc vương cao tuổi, mắc bệnh, hết minh mẫn, và Hoàng Gia Thái bị tướng tá lũng đoạn nên trong khi Miến Ðiện đang tự dân chủ hóa thì Thái Lan lại trở về nạn độc tài quân phiệt - và trôi dần vào trật tự Trung Cộng.

Nhìn trên toàn cảnh thì người ta có thể kết luận rằng dân chủ không tất nhiên dẫn tới động loạn như nhiều người vẫn lo sợ. Lãnh đạo Bắc Kinh cũng lo sợ như vậy, nhưng vì yếu tố khác.

Dân chủ gian nan vì tự ái dân tộc

Nhiều quốc gia Ðông Á đã trên đỉnh cao của thắng lợi kinh tế mà tự chuyển hóa về chính trị, là trường hợp Nam Hàn hay Ðài Loan. Nhiều xứ khác thì trong đà khủng hoảng kinh tế mà cải cách chính trị để tìm giải pháp kinh tế khác. Trung Cộng thì sao?

Kinh tế xứ này đang ở trên đỉnh cao và có thể lật sau 36 năm tăng trưởng. Cái đỉnh cao về kinh tế có đem lại một phần chính danh cho đảng Cộng Sản vì đời sống của gần một tỷ người có cải thiện, dù không đồng đều và bất công thì cũng khá hơn 30 năm hoảng loạn và bần cùng vì Mao Trạch Ðông.

Kinh tế Trung Cộng có thể lật và sẽ trải qua 10 năm bất ổn trước mắt nên cần cải tổ chính trị để chuyển hướng cho hài hòa hơn. Lý thuyết và lý tưởng là như vậy.

Nếu có đảng đối lập và bầu cử tự do thì sự bất mãn của toàn dân sẽ được giải tỏa, nhưng đảng vẫn chiếm đa số vì có tổ chức cao nhất và rộng nhất. Về văn hóa chính trị thì với đa số dân chúng, đảng vẫn có “Thiên mệnh” từ khi ra đời vào năm 1921 và chiến thắng năm 1949. Thứ nữa, nếu có thêm dân chủ, mâu thuẫn ngàn năm giữa quyền lực trung ương và các địa phương cũng giảm thiểu, nhờ đó mà việc tái phân lợi tức và tài nguyên cũng được minh bạch hóa. Về đối ngoại, nếu có thêm dân chủ, dù chưa toàn phần, thì lãnh đạo Bắc Kinh càng có thêm uy tín quốc tế để bảo vệ quyền lợi của Trung Cộng tại Bắc Mỹ, Á Châu và Phi Châu.

Nhưng cũng vì lý do đối ngoại, Bắc Kinh không thể tự dân chủ hóa: với giới lãnh đạo Trung Cộng, khái niệm “dân chủ” là sản phẩm của Tây phương và âm mưu của Hoa Kỳ! Tự dân chủ hóa là mắc bẫy của Mỹ... Khi đảng đang thách đố Hoa Kỳ nhờ sức mạnh tập trung của mình thì hà cớ chi áp dụng quy luật dân chủ để làm suy giảm sức mạnh đó?

Kết luận ở đây là gì?

Bắc Kinh ngớ ngẩn vì Hoa Kỳ chỉ nói về dân chủ mà sẵn sàng cộng tác với các chế độ độc tài đê tiện nhất, như Trung Cộng và Việt Nam tại Châu Á.

Không tự chuyển hóa, Trung Cộng sẽ đi tới điểm lật của Liên Bang Xô Viết, rồi nếu có mạnh tựa Liên Bang Nga thì cũng chỉ còn là vang bóng. Chưa kể là còn bị suy thoái và phân hóa nặng hơn trong thập niên tới.

Bắc Kinh có lý do e sợ dân chủ. Hà Nội không nên sợ như vậy vì chính là dân chủ mới giúp Việt Nam có thêm khả năng bảo vệ độc lập.

[nguyennam619]

Dân Chủ, Đấu Tranh Mới Có

Vi Anh


Khí phách Nguyễn Mai Trung Tuấn Dân chủ không chờ mà được, không xin mà có. Dân chủ phải đấu tranh mới có. Có nhiều khi phải hy sinh như nhà đấu tranh Tom Paine nói “tự do hay là chết và Mục sư Luther King Jr chết cho tự do, bình đẳng của người dân ở Mỹ.

Nhiều dấu chỉ cho thấy một số người Việt trong nước quá mong muốn, quá nóng lòng chờ đợi dân chủ nên bị một số cán bộ tuyên huấn CS, cò mồi của CS, đám tuyên truyền viên bằng miệng dùng báo đài của Nhà Nước CSVN hay lợi dụng các hội luận, các phỏng vấn trên các chương trình tiếng Việt của các đài phát thanh ngoại quốc, trong đó có của Anh, Pháp, Mỹ nữa, cho ăn bánh vẽ như Tào Tháo nói láo với binh lính đói khát đằng trước có rừng mơ.

Tiêu biểu như tuần qua rất ồn ào với tin tung ra từ Quốc Hội Đảng cử dân bầu của CSVN. Rằng lãnh đạo Việt Nam [CS] phải tuyên thệ trung thành với dân. Thủ tướng, chủ tịch nước, chủ tịch quốc hội và chánh án tòa án nhân dân tối cao Việt Nam phải “tuyên thệ trung thành với tổ quốc, nhân dân và hiến pháp” khi nhậm chức. Rằng đó là Quốc Hội sửa đổi nội qui; điều lệ mới được thông qua sáng 24/11 và sẽ có hiệu lực từ đầu năm 2016. Theo đó, người tuyên thệ “quyết định nội dung tuyên thệ phù hợp với trách nhiệm được giao và phải đứng trước quốc kỳ tuyên thệ với thời gian không quá 3 phút”. Ông Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội, nói với đài VOA tiếng Việt, “Khi mà quốc hội mới bầu ra các chức danh như chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch quốc hội và chánh án tòa án nhân dân tối cao, thì sẽ có tuyên thệ nhậm chức. Trong hiến pháp thì quy định như thế còn trong nội quy kỳ họp của quốc hội, quy định như thế để thực hiện việc tuyên thệ theo tinh thần của hiến pháp. Các nước họ làm nhiều rồi, như là tổng thống nhậm chức họ làm rồi, còn Việt Nam từ xưa tới nay thì chưa”.

Còn một số nhà quan sát dấu tên thêm mắm dặm muối, nói thêm với VOA, rằng điều đáng chú ý là “không có đảng trong phần phải tuyên thệ trung thành”. Và suy diễn thêm nội quy sửa đổi trên được thông qua trong bối cảnh chỉ còn vài tháng nữa là diễn ra đại hội đảng lần thứ 12, và tại kỳ họp này, các vị trí chủ chốt của Đảng Nhà Nước CSVN sẽ được công bố. Hồi đầu năm nay, một tờ báo thuộc cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc đăng bài bình luận cho rằng 2015 sẽ là năm căng thẳng chính trị ở Việt Nam trong khi chuẩn bị cho Đại hội thứ 12 với việc bầu ban lãnh đạo chóp bu mới, đồng thời nhận định rằng Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đang nhắm tới chiếc ghế Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cán bộ, đảng viên và cò mồi của CSVN nói vậy, chớ không phải vậy, mà còn khác hơn, dối hơn vậy nhiều. Khẩu hiệu trung với đảng, hiếu với dân là lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy bộ đội CS. Khi hạ trào cách mạng, CS có đổi chút đỉnh khi nói nhưng bản chất là hằng cữu trung với đảng. Hồi tháng Bảy vừa qua, phát biểu tại Đại hội thi đua quyết thắng toàn quân lần thứ IX, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói quân đội Việt Nam "phải tuyệt đối trung thành với tổ quốc, với dân tộc, với hiến pháp của nước CHXHCN Việt Nam..", khác với các tuyên bố trước đó của các nhà lãnh đạo khác, đặt đảng lên đầu trên phương diện hình thức. Nhưng nội dung chẳng có gì khác, vì vẫn trung thành với hiến pháp của nước CHXHCN Việt Nam” tức trung thành với chế độ CS trên danh nghĩa là Đảng lãnh đạo, Nhà Nước quản lý, Nhân dân làm chủ. Nhưng trên thực tế và thực chất, Điều 4 qui định Đảng CS là Đảng lãnh đạo Nhà Nước, quản lý Nhân dân, làm chủ Đất nước, Đảng chỉ dời cái phết qua vài chữ trên khẩu hiệu, thì quyền của CS trở thành độc tài đảng trị toàn diện.

Và thực tế và thực sự là vậy, tin VOA cho biết, trong lễ bế mạc Hội nghị lần thứ 10 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam hôm 12/1/2015, Ông Nguyễn Phú Trọng tuyên bố “đổi mới chính trị [ở Việt Nam] không phải là làm thay đổi chế độ chính trị, thay đổi bản chất của Đảng, nhà nước mà là đổi mới cơ chế, chính sách, tổ chức bộ máy; chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu; tăng cường quốc phòng, an ninh, giữ vững độc lập, chủ quyền quốc gia”.

Trở lại cái gọi là Quốc Hội CSVN. Tổ chức này không có bầu chọn nhưng chức danh lãnh đạo Đảng Nhà Nước, theo đúng nghĩa chữ bầu chọn. Chính Bộ Chánh Trị chọn trước, Đại Hôi Đảng thông qua theo thủ tuc của CS gọi là cộng đồng tuyển trạch. Quốc Hôi chỉ hợp thức hoá cho có lệ, mặc chiếc áo nhân dân trên người CS thôi.

Và thêm một hành động lập lờ đánh lận con đen dân chúng VN mà CS và cò mồi đang làm. Đó là Quốc Hội CSVN đảng cử dân bầu thảo luận Dự thảo Luật về Hội. Nhưng sớm nhất cũng phải đến tháng 10/2016 mới được Quốc hội khóa tới thông qua. Quyền lập hội, cũng như quyền tự do di chuyển, ngôn luận được qui định trong tất cả các bản Hiến pháp của nhà nước Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam từ 1946 tới 1992 và 2013, nhưng tại sao gần đại hội đảng CSVN lần thứ 12, Quốc Hội thứ 13 mới thảo luận nhưng phải để Quốc hội khóa 14, mãi vào năm 2016 mới bầu, rồi một thời gian sau mới chung quyết luật lập hội. Dễ hiểu, Đảng CSVN hé nắp vung để xì bớt áp suất bất mãn của dân chúng trước đại hội Đảng lần thứ 12 bầu lãnh đạo Đảng Nhà Nước và kế hoạch cho 5 năm tới.

Quốc Hội còn đề nghị thảo luận Luật Thăm dò Dân ý để làm chánh sách quốc gia. Đặt vấn đề trong những tháng cùng ngày tận của Quốc Hội khoá 13 mà không chung quyết là để tạo hy vọng Đảng Nhà Nước sẽ đổi mới chánh trị, cải tiến tự do, dân chủ, tạo bầu không khí lạc quan hầu chuyển hướng công luận đang bất lợi cho CS. Kinh nghiệm sống trong chế độ CS không phải ở VN, mà ở TC, Liên xô, các nước Đông Âu khi trước ở đâu cũng vậy. CS thường nói vậy mà không phải vậy. Người dân phải đấu tranh, lắm khi phải chết sống với mong muốn thì mới thành công. Một là đấu tranh trực diện với nhà cầm quyền địa phương biểu tình đông người, dẻo dai, kiên trì bám trụ, lấy quần chúng bao vây lãnh tụ. Hai là đấu tranh gián tiếp với nhà cầm quyền trung ương bằng cách chiếm quốc lộ, tạo bế tắc con đường huyết mạch từ Bắc vào Nam. Ba là dùng tiến bộ khoa học kỹ thuật tin học phổ biến tin tức, tạo thành một cuộc đấu tranh chấn động, khiến nhà cầm quyền trung ương áp lực địa phương phải giải quyết. Bốn là nổi dậy để lật đổ CS như ở Ba Lan và các nước Đông Âu CS. Tóm lại, tự do, dân chủ không ngồi chờ mà có, không xin mà được, phải đấu tranh hay chiến đấu mới có./.(Vi Anh)

__._,_.___

[dauden]

Máy bay mang cờ ISIS sẽ sớm gieo rắc tai họa tại Âu Châu
06.12.2015


ảnh minh họa
IS đang huấn luyện phi công từ căn cứ không quân ở Libya với những máy bay sót lại từ thời Gaddafi. Các nhà phân tích trong khu vực lo ngại IS sẽ thực hiện các vụ tấn công bằng máy bay nhắm thẳng châu Âu trong thời gian tới.

Tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) đang gia tăng sự hiện diện ở quốc gia Bắc Phi này bất chấp các đợt không kích của Nga và Mỹ tiến hành ở Syria. Thành phố ven bờ Địa Trung Hải được chúng chọn là bàn đạp để nhắm tới châu Âu. Từ thành phố Sirte bay tới Italia là gần nhất. Điều này đồng nghĩa với lo ngại mức độ khủng bố với các mục tiêu ở khu vực châu Âu sẽ được đẩy lên một nấc cao hơn.

IS trên những chiếc xe ở thành phố Sirte, Libya
“Chúng ta đều biết IS đang tìm cách giết hại càng nhiều người phương Tây càng tốt. Nếu chúng dùng một chiếc xe hơi để đánh bom tự sát thì chúng hoàn toàn có thể làm như vậy với một chiếc máy bay; mục tiêu của chúng là gây thương vong nhiều nhất có thể”, đại tá Jacques Neriah, một chuyên gia về vấn đề Bắc Phi trả lời trên Fox News.

“Chúng tôi không nói về máy bay chiến đấu như F-16 hay Mig-31”, ông trả lời. “Chúng tôi nói về những phi công được đào tạo lái máy bay dân sự có thể lái một chiếc máy bay cỡ nhỏ rồi lao xuống Vatican. Từ Sirte tới Rome chỉ mất 1,5 tiếng bay qua biển Địa Trung Hải”.
Nhiều phiến quân đã tình nguyện gia nhập lực lượng IS tại Libya để mở rộng căn cứ ở đây. Các chuyên gia quân sự nhận định IS dự định dùng Libya làm vùng đệm nếu như trận chiến ở Syria và Iraq không mang lại kết quả khả quan cho chúng.

Báo cáo của Liên Hợp Quốc cho biết hơn 3.500 công dân Libya đã rời bỏ đất nước để gia nhập IS ở Syria và Iraq. Trong đó, 800 người đã quay trở về Libya để gia nhập các lực lượng khủng bố ở địa phương. Sự chuyển dịch phiến quân người Libya cần một sự theo dõi sát sao nhằm đánh giá thực lực hiện nay của IS.

Một sân bay gần biển Địa Trung Hải ở Libya. Từ đây, việc di chuyển tới châu Âu là cực kỳ thuận tiện.
Tuần trước, The Wall Street Journal thông báo rằng Thủ tướng Italia Matteo Renzi đã gặp Tổng thống Pháp Francois Hollande tại Paris và phát biểu rằng “Châu Âu cần quan tâm nhiều hơn tới sự nổi dậy của IS tại Libya”.

Thông tin về việc IS đang đào tạo phi công xuất hiện đầu tuần trước trên tờ Asharq al-Awsat. Bài báo trích lời một nhân viên an ninh ở Libya cho biết Không quân nước này đã cố gắng tiêu diệt một trại huấn luyện ở Libya nhưng không thành công. Một nhóm khủng bố cực đoan người Sunni đã mua được những thiết bị giả lập huấn luyện phi công từ đầu tháng 10.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông báo rằng nguy cơ IS tiến hành leo thang hoạt động khủng bố Bắc Phi là có cơ sở. Nhất là khi hàng ngàn người nhập cư đã dùng thuyền cập bến châu Âu mấy năm trở lại đây. Hiện nay khu vực Bắc Phi rất nhiều người dân chạy nạn trước sự tàn ác và máu lạnh của IS.

“Trong khi tập trung phát triển thành lũy ở Sirte, IS có thể tìm kiếm các đồng minh để mở rộng quyền kiểm soát lãnh thổ tại các khu vực khác, chưa kể việc dụ dỗ hàng ngàn phiến quân người nước ngoài đến Libya”, bài viết hôm 15.11 có đoạn viết. “IS là mối đe dọa thường trực của Libya. Chúng đang hưởng lợi từ tai tiếng gây ra ở Iraq và Syria”.

“Libya là một khu vực rất quan trọng với IS về mặt địa chính trị vì nằm ở ngã ba Trung Đông, châu Phi và châu Âu”, bản báo cáo cho hay. “Hiện tại IS chưa kiểm soát được nhiều vùng lãnh thổ ở Libya nhưng chắc chắn chúng đang thèm muốn mở rộng địa bàn ở quốc gia này”.

Nhiều chuyên gia cho rằng các biện pháp khẩn cấp phải được thực thi ngay để ngăn chặn IS. Ngoài Syria và Iraq, Libya là quốc gia còn lại mà IS đang kiểm soát. Chúng tập trung trọng điểm vào thành phố Sirte, nơi có nhiều mỏ dầu quan trọng. Trước đây chúng kiếm được hàng trăm triệu USD từ khai thác dầu ở Syria tuy nhiên việc bán dầu lậu ở Libya chưa mang lại kết quả.

Bản đồ cho thấy nếu IS chiếm được Sirte nói riêng và Libya nói chung,
khoảng cách để chúng tiến công vào châu Âu sẽ là gần thế nào!
“IS từng cử một tàu ra nước ngoài bán dầu cách đây mấy tháng nhưng bị Hải quân Mỹ tịch thu và bắt giữ”, ông Neriah giải thích. “Ở thời điểm hiện tại chúng vẫn chưa thể buôn lậu dầu với số lượng lớn”.

Số lượng vũ khí khổng lồ sót lại từ thời Gaddafi đang tìm đường vào tay của những kẻ khủng bố. Nhiều vũ khí đã được tuồn ra Syria, Mali, dải Gaza… trong khi bằng chứng khác cho biết bán đảo Sinai (Ai Cập) là một nơi trung chuyển quan trọng để buôn bán vũ khí lậu.

Chính quyền Libya đã kêu gọi sự trợ giúp quốc tế tuy nhiên vẫn bị phớt lờ.

“Nhiều người nghĩ IS là một tổ chức khủng bố nhưng sự thật chúng là một nhà nước khủng bố. Chúng có đủ bộ máy của một nhà nước thực thụ”, ông Neriah kết luận. “Ở thành phố Mosul (Iraq), chúng thu giữ 2.500 xe bọc thép từ quân đội Iraq và đều là xe mới tinh do Mỹ sản xuất. Trong nội chiến Syria, IS đã sản xuất vũ khí hóa học và có bằng chứng cho thấy chúng tấn công phe chính phủ bằng loại vũ khí hủy diệt này. Rõ ràng chúng có khả năng huấn luyện binh lính như một nhà nước thực thụ”.

“Nếu cộng đồng quốc tế không can thiệp bằng các biện pháp quân sự, tôi sợ rằng hậu quả diễn ra ở Libya sẽ là vô cùng bi đát”.

[ThienThu]

Tỉ phú Trump kêu gọi cấm người Hồi giáo vào nước Mỹ


Ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa Donald Trump phát biểu tại Mt. Pleasant, South Carolina, ngày 7/12/2015.
Tỉ phú Donald Trump lại đưa ra những phát biểu chống người Hồi giáo khiến dư luận sửng sốt, tiếp theo sau vụ tấn công khủng bố đẫm máu hồi tháng trước ở Paris và vụ xả súng ở San Bernardino, California hồi tuần trước. Thông tín viên Richard Green của đài VOA tường thuật.

Ứng cử viên tổng thống đang dẫn đầu bên Ðảng Cộng hòa, ông Donald Trump kêu gọi ngăn cấm "triệt để và tất cả" người Hồi giáo vào Hoa Kỳ cho đến khi nào các nhà lãnh đạo của nước Mỹ "hiểu ra được chuyện gì đang xảy ra."

Ông Trump cho rằng số liệu của các cuộc khảo sát cho thấy "rất nhiều tín đồ Hồi giáo thù hận người Mỹ."

"Cho đến khi nào chúng ta có thể xác định và hiểu rõ vấn đề này và mối đe dọa nguy hiểm của nó, thì đất nước chúng ta mới không còn là nạn nhân của những vụ tấn công tàn bạo của những kẻ chỉ tin vào thánh chiến… Đó là những kẻ chỉ tin vào thánh chiến, họ không tin vào hệ thống của chúng ta, họ không muốn có hệ thống của chúng ta… và họ không có suy nghĩ hợp lý hay quý trọng mạng sống con người, họ không biết tôn trọng."

Những phát biểu cay độc về người Hồi giáo chẳng phải là điều mới mẽ đối với ông Trump, người từng hô hào là chính phủ phải giám sát các đền thờ Hồi giáo và đã không chịu rút lại đề nghị trước đó của ông là nên lưu giữ tên tuổi của người Hồi giáo ở Mỹ trong một hệ thống dữ liệu để theo dõi.

Nhưng phát biểu hôm thứ Hai của ông Trump đã tăng mức độ của luận điệu chỉ trích mạnh mẽ thường thấy của nhà tỉ phú này đối với tín đồ Hồi giáo, tiếp theo sau các vụ tấn công khủng bố ở Paris và San Bernardino, California.

Ông Nihad Awad, giám đốc điều hành của Hội đồng Quan hệ Hoa Kỳ - Hồi giáo, lên án phát biểu của ông Trump, và cảnh báo rằng những phát biểu đó làm cho người Hồi giáo ở Mỹ gặp phải mối rủi ro bị trả đũa bằng bạo động.

"Phát biểu của ông Donald Trump nghe giống như của một tay đầu đảng phân biệt chủng tộc, chứ không phải của một người lãnh đạo một đất nước vĩ đại như đất nước của chúng ta. Ông ấy và những người khác đang mắc mưu của ISIS. Đây thực sự là điều mà ISIS muốn người Mỹ làm -- đó là quay sang ẩu đả nhau."

Phát biểu của ông Trump được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Barack Obama, trong diễn văn được truyền hình toàn quốc, kêu gọi người Mỹ không quay sang chống người Hồi giáo tiếp theo sau các vụ tấn công khủng bố.

Tòa Bạch Ốc nhanh chóng lên án đề nghị của ông Trump, gọi đó là "hoàn toàn đi ngược lại với giá trị của Mỹ."

Phát biểu của ông Trump cũng gặp phải sự chỉ trích của các đối thủ trong các cuộc bầu cử trong đảng sắp tới để chọn người đại diện tranh cử tổng thống.

Cựu thống đốc bang Florida Jeb Bush đăng trên Twitter rằng “Ông Trump đang phát khùng…Các đề nghị chính sách của ông ấy là không nghiêm túc".

Thống đốc bang New Jersey Chris Christie gọi quan điểm của ông Trump là "lố bịch". Còn Thượng nghị sĩ Lindsay Graham nói rằng lời lẽ của nhà tỉ phú này "đi từ những phát biểu ngớ ngẩn đến chỗ hết sức nguy hiểm".