Tại sao Việt Nam lại tệ như thế?
Jackhammer Nguyễn
14-9-2022
Cứ mỗi lần xem hình ảnh, hay tin tức về tổn thất kinh hoàng của quân đội Nga trong cuộc xâm lược Ukraine, tôi lại đặt ra câu hỏi: Vì đâu nên nỗi?
Cùng câu hỏi ấy, tôi cũng đặt ra khi xem tin tức về vụ 39 người Việt chết thê thảm trong thùng xe đông lạnh ở nước Anh.
Ký ức lại dắt tôi về câu chuyện mấy mươi năm về trước, khi tôi đi thăm hai người bạn ở Sofia, Bulgaria. Lúc ấy nước này đã không còn sự cai trị độc đảng của người cộng sản nữa. Đi giữa những phố phường cũ kỹ, rải rác những “di tích” bê tông xấu xí thời cộng sản (lăng Dimitrov chẳng hạn), Milene, bạn tôi cứ nhiếc móc thậm tệ người … Nga, những kẻ mà theo họ đã gây ra sự èo uột của nước Bulgaria mấy mươi năm.
Tôi bèn thử phản biện: Này, tôi thấy các bạn không công bằng, cái gây ra khổ nạn cho Bulgaria là chế độ cộng sản Soviet, chứ đâu phải người Nga. Họ cũng chịu nạn cộng sản như các bạn vậy? Tôi thấy người Nga họ cũng dễ mến mà!
Milene nhìn sững vào tôi: Họ có thể dễ mến, nhưng họ ngu ngốc quá, cứ để cho cái bọn độc tài nó đè đầu cưỡi cổ, từ Sa hoàng, cho đến Lenin, Stalin…
Tôi không bao giờ quên câu mắng nhiếc một dân tộc thậm tệ như thế của Milene. Cứ mỗi lần nhớ tới nó, tôi lại chột dạ: Không biết có ai nói dân Việt Nam cũng là những người dễ mến, nhưng ngu ngốc vì để bọn độc tài đè đầu cưỡi cổ không?!
Đã có nhiều tranh cãi vì sao người Việt lại “cam tâm” nằm dưới sự cai trị của đảng Cộng sản gần nửa thế kỷ như thế (đối với miền Bắc Việt Nam thì đã gần 70 năm), thậm chí là có cả một lý giải khá siêu hình là chuyện quả báo của người Việt, vì họ là thủ phạm tiêu diệt cả một nền văn minh Champa rực rỡ, gần như diệt chủng cả một giống nòi.
Người Việt thì không bị diệt chủng, mà họ ngày càng đông lên, nhưng lại không tạo được một cuộc sống xã hội bình thường như những người bình thường nghĩ đến.
Trước đây, nông dân nghèo từ những vùng “toàn cát” như Nghệ Tĩnh, Quảng Bình,… đổ vào các khu công nghiệp mới mở vùng Đông Nam Bộ để bán sức lao động rất rẻ của họ cho tư bản nước ngoài. Bây giờ thì đến cả nông dân vùng sông nước vang bóng một thời là miền Cửu Long, cũng đổ lên phố kiếm việc, để lại cả một vùng quê xơ xác.
Mà lên phố như vậy cũng có đổi đời được là mấy. Chỉ mấy mươi ngày cách ly chống dịch Covid hồi giữa năm 2021, đã làm cho cả triệu công nhân chạy nháo nhào vì… đói.
Học trò giỏi, sau khi được ra nước ngoài học hành, thì tìm cách ở lại, vì về nước để làm gì?
Mà đâu chỉ học trò giỏi, học trò không giỏi đi làm thuê ở nước ngoài (gọi cho sang là hợp tác lao động), cũng tìm cách ở lại.
Trước đây các em gái ít học vùng Cửu Long lớn lên thì theo mai mối đi lấy chồng Đài Loan, Hàn Quốc, nay có vẻ khuynh hướng này chuyển sang cả các em có học. Mới đây thành phố Mungyeong ở Hàn Quốc đề ra “chính sách” khuyến khích các nông dân già, ế vợ, lấy nữ du học sinh Việt Nam để gia tăng dân số.
Trên đây tôi chỉ liệt kê ra những gì liên quan tới vật chất, đo đếm được, chứ không bàn đến chuyện tinh thần. Chuyện này rất khó tranh cãi vì nó tùy thuộc vào quan điểm, quan niệm,… chẳng hạn như những ồn ào gần đây về cúng vong, giải hạn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Đương nhiên đảng Cộng sản Việt Nam là người chịu trách nhiệm cho tất cả những sự khổ ải ấy của người dân Việt Nam, vì có ai khác ngoài họ cầm quyền đâu.
Tuy nhiên sẽ có một câu hỏi được đặt ra là tại sao họ (đảng Cộng sản Việt Nam) cầm quyền tệ hại như vậy mà không ai làm gì được họ cả?
Điểm lại những thay đổi triều đại ở Việt Nam từ khi có sử ghi chép đến nay, chúng ta không thấy có bất cứ triều đại nào bị dân chúng lật đổ cả, mà chỉ kết thúc bằng những cuộc xâm lăng từ bên ngoài, hoặc bằng những thanh toán cung đình, như từ triều Lý chuyển sang triều Trần, triều Trần chuyển sang triều Hồ, hay là cuộc nội chiến kéo dài Trịnh và Nguyễn, Tây Sơn và Nguyễn Ánh.
Tóm lại là không có … cách mạng!
Đó là mẫu số chung của nền văn minh Trung Hoa mà Việt Nam sống trong ảnh hưởng của nó cả ngàn năm.
Trong nền văn minh của những … quan phụ mẫu, dân chúng rất vâng lời, không phản kháng. Trước kia không phản kháng các vị tiên chỉ, thì nay cũng không phản kháng các vị bí thư chi bộ xã.
Chủ nghĩa cộng sản, một sản phẩm thất bại của nền văn minh Do Thái Ki Tô phương Tây đến với Trung Quốc, Tiều Tiên và Việt Nam trong bối cảnh “giải thực”, nên đã thắng thế. Tại miền đất mới, nó biến dạng và lai tạp với đám quan phụ mẫu phương Đông. Đứa con lai ấy chính là chế độ gọi là cộng sản ở Việt Nam.
Nó lai thêm lần nữa sau biến cố Đông Âu năm 1989, để biến thành kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa dân chủ tập trung, trong đó vẫn còn các quan phụ mẫu, và vẫn còn đám dân chúng không bao giờ cãi cơ quan công quyền.
Cuộc đô hộ trăm năm của người Pháp, cuộc can thiệp chống cộng sản 20 năm của người Mỹ, tạo nên một nhóm người Việt có ý thức khác với các “quan phụ mẫu”. Nhưng nhóm này vẫn là một thiểu số rất ít trong xã hội Việt Nam. Với cái số ít đó, những ai muốn phản kháng thì phản kháng… bằng chân. Nói hoa mỹ là bỏ phiếu bằng chân.
Nhưng đừng tưởng bỏ phiếu bằng chân, sang đến “bến bờ tự do” rồi thì sẽ không còn các “tiên chỉ” nữa. Trong cộng đồng người Việt ở hải ngoại cũng có đầy các “tiên chỉ”. Chỉ có điều là trong môi trường xã hội mới, sự “tinh tướng” của các “tiên chỉ” này bị giới hạn rất nhiều, vợ con họ không còn bị họ tác oai tác quái nhiều như khi còn ở cố hương.
Trở lại câu hỏi tại sao của tôi ở đầu bài, tôi không đủ kiến thức để trả lời chuyện người Nga cứ húc đầu vào chỗ tai ương (thời thế chiến thứ nhất, quân đội Nga bị các ký giả phương Tây gọi là cái cối xây thịt, vì họ chết rất nhiều).
Đối với Việt Nam thì thủ phạm cho cái chết của các cô gái Việt trong thùng xe đông lạnh ở Anh, hay cô du học sinh Việt nào đó lấy ông nông dân Hàn Quốc già (có gì khác nhau?), chính là các… “tiên chỉ”.
Có người sẽ không đồng ý với tôi mà hét lên rằng: Thủ phạm là cộng sản.
À vâng, cộng sản!
Quán Vắng không Người ...3
Moderator: khieulong
Re: Quán Vắng không Người ...3
Nước Nga phải chịu trách nhiệm về sự tàn phá ở Ukraine
Trương Nhân Tuấn
23-9-2022 Putin ban bố lệnh “động viên từng phần”, mục đích gom đủ 300 ngàn quân (trừ bị) để bổ sung vào chiến trường Ukraine, đồng thời đe dọa sử dụng bom hạt nhân nếu lãnh thổ Nga bị xâm phạm. Vấn đề là hôm nay, thứ sáu 23-9-2022 các cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức ở các vùng Đông và Đông Nam Ukraine nhằm sáp nhập các vùng lãnh thổ (mà Nga chiếm trong chiến dịch) vào nước Nga. Tức là “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Putin, kể từ ngày mai trở thành cuộc chiến “vệ quốc”, bảo vệ lãnh thổ.
Báo chí hai ngày qua đã đăng nhiều bài phân tích, bình luận về tính “thuyết phục” trong sự răn đe hạt nhân của Putin.
Từ đầu, trước khi “chiến dịch quân sự đặc biệt” được thi hành (ngày 24-2-2022), Putin cũng có bài diễn văn với lời lẽ răn đe NATO (Nga sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân) nếu liên minh quân sự này can thiệp. Nhiều lần trong quá khứ Putin cũng có những tuyên bố đại khái rằng sự phồn thịnh của thế giới này không có nghĩa lý gì nếu Nga bị loại ra ngoài.
Tinh thần chiến đấu anh dũng của các quân dân Ukraine đã ngăn chặn được bước tiến xâm lược của quân Nga. Nhưng các chiến thắng của phe tự vệ đã không “huy hoàng” như đã thấy, đến đỗi đã dồn Putin vào chân tường, nếu không có sự trợ giúp vũ khí của Mỹ và các quốc gia EU.
Ta nhận thấy rằng Putin đã không làm gì được trước các hành vi cô lập kinh tế đồng thời viện trợ quân sự cho Ukraine của Mỹ và EU. Ta có cảm tưởng rằng (việc cô lập kinh tế và) viện trợ vũ khí của Mỹ và EU luôn “ở dưới mức đỏ” mà Putin đã đặt ra (không can thiệp quân sự trực tiếp và không viện trợ cho Ukraine vũ khí có thể tấn công qua lãnh thổ Nga). Lời lẽ của Mỹ và EU đối với Nga luôn “chừng mực”, không khiêu khích. Nước Pháp tuyên bố không tuyệt giao với Nga mà vẫn luôn giữ một “kênh” để hai vị tổng thống Macron và Putin tiếp tục nói chuyện.
Câu hỏi đặt ra là “lằn ranh đỏ” của Putin có thể “co giãn” hay là cách viện trợ (vũ khí) của Mỹ và EU cho Ukraine “khéo léo” quá, lằn ranh đỏ đã vượt qua từ lúc nào mà Putin không hay biết?
Dầu thế nào thì câu hỏi đó đã là quá khứ, không cần thiết phải trả lời.
Vấn đề hôm nay là Putin có thể sử dụng vũ khí hạt nhân (ở các vùng lãnh thổ vừa sáp nhập) hay không?
Putin nói là “không tha thứ” nếu lãnh thổ Nga bị tấn công.
Ta đã thấy phi trường Crimée bị tấn công, một số quan trọng chiến đấu cơ của Nga trong dịp này bị tiêu diệt. Ukraine cũng mở các cuộc không kích (và du kích) phá hủy các đơn vị hậu cần ngay trên lãnh thổ Nga. Vũ khí HIMARS của Mỹ viện trợ cho Ukraine đã vô cùng hữu hiệu. Dĩ nhiên tầm bắn của HIMARS, tùy địa điểm, mà nó có thể đánh qua nước Nga hay không.
Ta đã thấy Putin không có phản ứng gì.
Theo tôi, vụ huy động 300 ngàn quân sẽ không làm thay đổi cục diện chiến tranh. Không đủ vũ khí phù hợp, không được huấn luyện đúng mức, 3 triệu quân cũng không làm được gì.
Thống kê từ Thế chiến thứ II cho thấy Mỹ sản xuất năm 1939 khoảng 2.000 chiến đấu cơ. Năm 1944 sản xuất đến hơn 96.000 chiếc. Trong khi sản xuất của Đức từ 8 ngàn (1939) đến 40 ngàn chiếc (1944).
Ta thấy hiện nay Nga đã cầu cứu đến Iran và Bắc Hàn. Ngay cả các quốc gia này đoàn kết một lòng với Nga thì Nga vẫn không đủ xe tăng, trọng pháo, hỏa tiễn, đạn dược… phù hợp cho chiến trường.
Tức là Nga trên đà “thua cuộc” và diễn tiến này không thể đảo ngược. Sản xuất vũ khí của Nga bị ngưng trệ vì thiếu đủ thứ nguyên vật liệu, từ thép cho đến những con chíp điện tử.
Không có vũ khí thì 3 triệu quân bổ sung cũng trở thành bia đỡ đạn mà thôi.
Với những thủ thuật “trưng cầu dân ý” và răn đe sử dụng vũ khí hạt nhân, Putin có thể bảo vệ thành quả của mình hay không?
Theo tôi, Putin có thể lợi dụng mùa đông sắp tới, quân Ukraine có thể phải đóng quân “dồn cục”. Các vị trí này có thể trở thành mục tiêu của các đầu đạn hạt nhân “chiến thuật” của Nga.
Dĩ nhiên trong đầu các chiến lược gia của Mỹ, EU và Ukraine đã có các phương án đối đầu. Nhưng trái banh vẫn ở trong chân TT Biden.
Theo tôi, TT Biden cần có những lời lẽ mạnh mẽ thích hợp để đáp trả (hành vi trưng cầu dân ý và đe dọa hạt nhân của Putin). Kiểu tất cả các quốc gia thành viên NATO đều có thể vịn quyền “tự vệ chính đáng” để can dự sâu rộng vào chiến tranh. Ngay cả Mỹ cũng có quyền can dự vào cuộc chiến để bảo vệ quyền và lợi ích của mình.
Thử tưởng tượng khi vũ khí hạt nhân được sử dụng trong mục tiêu xâm lược. Ta có thể nói rằng tất cả các quốc gia không hạt nhân đều cảm thấy bị đe dọa bởi các đại cường hạt nhân. Dĩ nhiên các quốc gia này tìm đủ cách để (thụ đắc kỹ thuật và) vũ trang hạt nhân nhằm tự vệ chính đáng. Các kết ước quốc tế về vũ khí nguyên tử sẽ vô hiệu lực.
Con chó bị dồn vào đường cùng nó sẽ cắn lại. Rõ ràng Putin (qua các cuộc trưng cầu dân ý dỏm) đã dồn Ukraine vào đường cùng. Nhưng Putin vẫn ngụy biện rằng Nga là nạn nhân, bị Mỹ và EU dồn vào đường cùng.
Chiến tranh xảy ra trên lãnh thổ Ukraine và biên giới Ukraine luôn mở rộng để quân Nga rút về.
Putin tự mình qua sông đục lổ thuyền. Bây giờ thuyền sắp chìm. Lỗi không lẽ là của thế giới?
Theo tôi Putin không chỉ là kẻ phạm tội ác chiến tranh, kẻ gây tội ác diệt chủng trên lãnh thổ Ukraine. Putin đã đem quân qua Ukraine tàn phá đất nước này. Dĩ nhiên Putin phải bị dẫn độ ra trước một tòa án hình sự đặc biệt để trả lời những tội ác của mình, như ý kiến của TT Zelensky nói tại diễn đàn LHQ hôm qua. Nước Nga phải chịu trách nhiệm về sự tàn phá ở Ukraine. Người dân Nga có trách nhiệm phải bồi thường cho Ukraine, vì dân Nga đại đa số ủng hộ Putin.
Sử dụng vũ khí hạt nhân Putin sẽ đưa liên bang Nga vào con đường “giải thể”. Thế giới sẽ phát triển trở lại mà lần này không còn nước Nga nữa.
Hiện hữu hay bị tiêu diệt là quyết định của chính người dân Nga.
Trương Nhân Tuấn
23-9-2022 Putin ban bố lệnh “động viên từng phần”, mục đích gom đủ 300 ngàn quân (trừ bị) để bổ sung vào chiến trường Ukraine, đồng thời đe dọa sử dụng bom hạt nhân nếu lãnh thổ Nga bị xâm phạm. Vấn đề là hôm nay, thứ sáu 23-9-2022 các cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức ở các vùng Đông và Đông Nam Ukraine nhằm sáp nhập các vùng lãnh thổ (mà Nga chiếm trong chiến dịch) vào nước Nga. Tức là “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Putin, kể từ ngày mai trở thành cuộc chiến “vệ quốc”, bảo vệ lãnh thổ.
Báo chí hai ngày qua đã đăng nhiều bài phân tích, bình luận về tính “thuyết phục” trong sự răn đe hạt nhân của Putin.
Từ đầu, trước khi “chiến dịch quân sự đặc biệt” được thi hành (ngày 24-2-2022), Putin cũng có bài diễn văn với lời lẽ răn đe NATO (Nga sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân) nếu liên minh quân sự này can thiệp. Nhiều lần trong quá khứ Putin cũng có những tuyên bố đại khái rằng sự phồn thịnh của thế giới này không có nghĩa lý gì nếu Nga bị loại ra ngoài.
Tinh thần chiến đấu anh dũng của các quân dân Ukraine đã ngăn chặn được bước tiến xâm lược của quân Nga. Nhưng các chiến thắng của phe tự vệ đã không “huy hoàng” như đã thấy, đến đỗi đã dồn Putin vào chân tường, nếu không có sự trợ giúp vũ khí của Mỹ và các quốc gia EU.
Ta nhận thấy rằng Putin đã không làm gì được trước các hành vi cô lập kinh tế đồng thời viện trợ quân sự cho Ukraine của Mỹ và EU. Ta có cảm tưởng rằng (việc cô lập kinh tế và) viện trợ vũ khí của Mỹ và EU luôn “ở dưới mức đỏ” mà Putin đã đặt ra (không can thiệp quân sự trực tiếp và không viện trợ cho Ukraine vũ khí có thể tấn công qua lãnh thổ Nga). Lời lẽ của Mỹ và EU đối với Nga luôn “chừng mực”, không khiêu khích. Nước Pháp tuyên bố không tuyệt giao với Nga mà vẫn luôn giữ một “kênh” để hai vị tổng thống Macron và Putin tiếp tục nói chuyện.
Câu hỏi đặt ra là “lằn ranh đỏ” của Putin có thể “co giãn” hay là cách viện trợ (vũ khí) của Mỹ và EU cho Ukraine “khéo léo” quá, lằn ranh đỏ đã vượt qua từ lúc nào mà Putin không hay biết?
Dầu thế nào thì câu hỏi đó đã là quá khứ, không cần thiết phải trả lời.
Vấn đề hôm nay là Putin có thể sử dụng vũ khí hạt nhân (ở các vùng lãnh thổ vừa sáp nhập) hay không?
Putin nói là “không tha thứ” nếu lãnh thổ Nga bị tấn công.
Ta đã thấy phi trường Crimée bị tấn công, một số quan trọng chiến đấu cơ của Nga trong dịp này bị tiêu diệt. Ukraine cũng mở các cuộc không kích (và du kích) phá hủy các đơn vị hậu cần ngay trên lãnh thổ Nga. Vũ khí HIMARS của Mỹ viện trợ cho Ukraine đã vô cùng hữu hiệu. Dĩ nhiên tầm bắn của HIMARS, tùy địa điểm, mà nó có thể đánh qua nước Nga hay không.
Ta đã thấy Putin không có phản ứng gì.
Theo tôi, vụ huy động 300 ngàn quân sẽ không làm thay đổi cục diện chiến tranh. Không đủ vũ khí phù hợp, không được huấn luyện đúng mức, 3 triệu quân cũng không làm được gì.
Thống kê từ Thế chiến thứ II cho thấy Mỹ sản xuất năm 1939 khoảng 2.000 chiến đấu cơ. Năm 1944 sản xuất đến hơn 96.000 chiếc. Trong khi sản xuất của Đức từ 8 ngàn (1939) đến 40 ngàn chiếc (1944).
Ta thấy hiện nay Nga đã cầu cứu đến Iran và Bắc Hàn. Ngay cả các quốc gia này đoàn kết một lòng với Nga thì Nga vẫn không đủ xe tăng, trọng pháo, hỏa tiễn, đạn dược… phù hợp cho chiến trường.
Tức là Nga trên đà “thua cuộc” và diễn tiến này không thể đảo ngược. Sản xuất vũ khí của Nga bị ngưng trệ vì thiếu đủ thứ nguyên vật liệu, từ thép cho đến những con chíp điện tử.
Không có vũ khí thì 3 triệu quân bổ sung cũng trở thành bia đỡ đạn mà thôi.
Với những thủ thuật “trưng cầu dân ý” và răn đe sử dụng vũ khí hạt nhân, Putin có thể bảo vệ thành quả của mình hay không?
Theo tôi, Putin có thể lợi dụng mùa đông sắp tới, quân Ukraine có thể phải đóng quân “dồn cục”. Các vị trí này có thể trở thành mục tiêu của các đầu đạn hạt nhân “chiến thuật” của Nga.
Dĩ nhiên trong đầu các chiến lược gia của Mỹ, EU và Ukraine đã có các phương án đối đầu. Nhưng trái banh vẫn ở trong chân TT Biden.
Theo tôi, TT Biden cần có những lời lẽ mạnh mẽ thích hợp để đáp trả (hành vi trưng cầu dân ý và đe dọa hạt nhân của Putin). Kiểu tất cả các quốc gia thành viên NATO đều có thể vịn quyền “tự vệ chính đáng” để can dự sâu rộng vào chiến tranh. Ngay cả Mỹ cũng có quyền can dự vào cuộc chiến để bảo vệ quyền và lợi ích của mình.
Thử tưởng tượng khi vũ khí hạt nhân được sử dụng trong mục tiêu xâm lược. Ta có thể nói rằng tất cả các quốc gia không hạt nhân đều cảm thấy bị đe dọa bởi các đại cường hạt nhân. Dĩ nhiên các quốc gia này tìm đủ cách để (thụ đắc kỹ thuật và) vũ trang hạt nhân nhằm tự vệ chính đáng. Các kết ước quốc tế về vũ khí nguyên tử sẽ vô hiệu lực.
Con chó bị dồn vào đường cùng nó sẽ cắn lại. Rõ ràng Putin (qua các cuộc trưng cầu dân ý dỏm) đã dồn Ukraine vào đường cùng. Nhưng Putin vẫn ngụy biện rằng Nga là nạn nhân, bị Mỹ và EU dồn vào đường cùng.
Chiến tranh xảy ra trên lãnh thổ Ukraine và biên giới Ukraine luôn mở rộng để quân Nga rút về.
Putin tự mình qua sông đục lổ thuyền. Bây giờ thuyền sắp chìm. Lỗi không lẽ là của thế giới?
Theo tôi Putin không chỉ là kẻ phạm tội ác chiến tranh, kẻ gây tội ác diệt chủng trên lãnh thổ Ukraine. Putin đã đem quân qua Ukraine tàn phá đất nước này. Dĩ nhiên Putin phải bị dẫn độ ra trước một tòa án hình sự đặc biệt để trả lời những tội ác của mình, như ý kiến của TT Zelensky nói tại diễn đàn LHQ hôm qua. Nước Nga phải chịu trách nhiệm về sự tàn phá ở Ukraine. Người dân Nga có trách nhiệm phải bồi thường cho Ukraine, vì dân Nga đại đa số ủng hộ Putin.
Sử dụng vũ khí hạt nhân Putin sẽ đưa liên bang Nga vào con đường “giải thể”. Thế giới sẽ phát triển trở lại mà lần này không còn nước Nga nữa.
Hiện hữu hay bị tiêu diệt là quyết định của chính người dân Nga.
Re: Quán Vắng không Người ...3
Trump sập bẫy Biden?
Tiếng Anh theo dòng thời sự
Ian Bùi
Ảnh: Rich Graessle/Icon Sportswire via Getty Images
Trong một bài xã luận trên tờ The Atlantic hôm Chủ Nhật, tác giả David Frum – người từng soạn diễn văn cho cựu Tổng thống George W. Bush, cho rằng Donald Trump đã mắc mưu Joe Biden khi ông ta mượn buổi rally hôm tối thứ Bảy để trả đũa Biden và đảng Dân Chủ bằng một cuộc nói chuyện dài lê thê mang nặng tâm lý “một kẻ ái kỷ bị chấn thương” mà phe Biden đoán trước sẽ xảy ra. Frum viết:
On and on it went, in a protracted display of narcissistic injury that was exactly the behavior that Biden’s Philadelphia speech had been designed to elicit.
Số là hai đêm trước đó Tổng thống Biden đã có một buổi diễn thuyết tại Independence Hall, nơi khai sinh bản Tuyên Ngôn Độc Lập, với đề tài “Cuộc chiến giành lại linh hồn nước Mỹ vẫn tiếp diễn” – “Continued Battle for the Soul of the Nation.” Trong bài nói chuyện ấy, Biden nêu đích danh Donald Trump và gọi MAGA là những kẻ đang đánh phá nước Mỹ:
Quá nhiều chuyện đang xảy ra trên đất nước này ta phải công nhận là bất bình thường. Donald Trump và nhóm Cộng Hoà MAGA đại diện cho một thứ chủ nghĩa cực đoan đang làm băng hoại nền dân chủ nước nhà.
“Too much of what’s happening in our country today is not normal. Donald Trump and the MAGA Republicans represent an extremism that threatens the very foundations of our republic.”
Sau khi trấn an dân chúng rằng số người theo chủ nghĩa MAGA chỉ là thiểu số trong đảng Cộng Hoà, và bản thân ông vẫn từng làm việc với vô số dân biểu nghị sĩ Cộng Hoà chân chính, ông Biden tuyên bố:
Những người Cộng Hoà MAGA không tôn trọng Hiến Pháp. Họ không thượng tôn pháp luật. Họ không công nhận quyền tự quyết của người dân. Họ không chấp nhận kết quả đầu phiếu tự do.
“MAGA Republicans do not respect the Constitution. They do not believe in the rule of law. They do not recognize the will of the people. They refuse to accept the results of a free election.”
Tiếp theo đó là một đoạn văn David Frum cho rằng là cái mồi Biden gài vào lưỡi câu khiến cho con cá Trump và MAGA phải mắc họng “hook, line and sinker” – tương đương với câu “cả chì lẫn chài” trong tiếng Việt. Ông Biden nói:
Họ ủng hộ những kẻ độc tài. Họ thổi bùng ngọn lửa bạo lực chính trị… Họ xem đám đông tràn vào Điện Quốc Hội ngày 6 tháng Giêng và bạo hành nhân viên công lực không như những kẻ phiến loạn kề dao vào cổ vào nền dân chủ, mà như những người yêu nước. Và họ xem thất bại của MAGA trong việc cản trở cuộc bàn giao quyền lực trong ôn hoà sau cuộc bầu cử 2020 như bài tập, giúp họ chuẩn bị cho 2022 và 2024.
“They promote authoritarian leaders, and they fan the flames of political violence… They look at the mob that stormed the United States Capitol on January 6th – brutally attacking law enforcement – not as insurrectionists who placed a dagger to the throat of our democracy, but they look at them as patriots. And they see their MAGA failure to stop a peaceful transfer of power after the 2020 election as preparation for the 2022 and 2024 elections.”
Một trong những lý do ông Biden tấn công thẳng vào phe MAGA trong đảng Cộng Hoà, theo David Frum, là để kích động phản ứng từ Donald. Và y như rằng, Trump đã dùng gần hết thì giờ tại buổi rally ở Pennsylvania – lẽ ra để vận động cho ứng cử viên Mehmet Oz (Thượng Viện) và Doug Mastriano (Thống Đốc) – để phân bua, phân trần, và chỉ trích Joe Biden. Trump gọi Biden là “kẻ thù dân tộc” – “an enemy of the state” và thậm chí móc luôn người tiền nhiệm của mình: “Obama! Obama! So polular! So handsome!” (Sao Obama đẹp trai và được nhiều người hâm mộ quá vậy!)
Và dĩ nhiên Trump đã dành khá nhiều thì giờ than phiền chuyện FBI ruồng bố “Mar-a-Lago xinh đẹp” của ông ta và “cướp đoạt” mấy chục thùng hồ sơ về an ninh quốc gia mà ông ta đã “giải mật.” Phóng viên có mặt đêm hôm đó tường thuật rằng đám đông đã “khá im lặng” khi Trump nói đến chuyện này, cơ hồ không ai muốn nhắc đến nó. Nhưng, như David Frum nhận xét, cái miệng không ai quản lý nổi của Trump là một nhược điểm mà phe Biden biết rõ và tận dụng tối đa. Thậm chí nhiều ứng cử viên Cộng Hoà giờ đây thú nhận họ không dám nhắc đến tên Trump nữa; không ít người trước kia là fan cứng của Donald đã lẳng lặng xoá tên Trump khỏi trang web tranh cử của mình.
David Frum viện dẫn một thí dụ mà người bình thường ai nghe cũng phải phì cười. Trong buổi rally tối thứ Bảy tại Wilkes-Barre, vận động cho hai ứng cử viên của Pennsylvania, nhân vật nổi tiếng có tài hùng biện Donald Trump đã lớn tiếng chê bai Philadelphia – thành phố đông dân nhất tiểu bang, là nơi xảy ra nhiều vụ giết người nhất nước vì thị trưởng thuộc đảng Dân Chủ. Cho dù sự thật ra sao chăng nữa, Frum nói đây không phải cách khôn ngoan nhất để kiếm phiếu. Nhưng Trump sẽ luôn luôn là Trump, và bộ sậu của Biden đã biết mượn tay (và miệng) của Donald để giăng chiếc bẫy cho cuộc bầu cử giữa mùa sắp tới. Frum viết:
Biden đến Philadelphia để đâm một nhát chí mạng vào lòng tự ái vô tận nhưng dễ vỡ của Trump… Và giờ đây đảng của ông ta không còn chỗ nào để núp. Trump đã ghi chồng tên mình vào lá phiếu mỗi ứng cử viên Cộng Hoà mùa 2022.
“Biden came to Philadelphia to deliver a wound to Trump’s boundless yet fragile ego. … And now his party has nowhere to hide. Trump has overwritten his name on every Republican line of every ballot in 2022.”
Kết thúc bài phân tích của mình, David Frum trở lại với cái metaphor [ẩn dụ] mở đầu bài viết, sử dụng hình ảnh người đi câu một lần nữa:
Biden dangled the bait. Trump took it – and put his whole party on the hook with him.
Biden vừa huơ chiếc mồi ra, Trump đã quặp liền và giờ đây cả đảng của ông ta đều mắc quai.
Tiếng Anh theo dòng thời sự
Ian Bùi
Ảnh: Rich Graessle/Icon Sportswire via Getty Images
Trong một bài xã luận trên tờ The Atlantic hôm Chủ Nhật, tác giả David Frum – người từng soạn diễn văn cho cựu Tổng thống George W. Bush, cho rằng Donald Trump đã mắc mưu Joe Biden khi ông ta mượn buổi rally hôm tối thứ Bảy để trả đũa Biden và đảng Dân Chủ bằng một cuộc nói chuyện dài lê thê mang nặng tâm lý “một kẻ ái kỷ bị chấn thương” mà phe Biden đoán trước sẽ xảy ra. Frum viết:
On and on it went, in a protracted display of narcissistic injury that was exactly the behavior that Biden’s Philadelphia speech had been designed to elicit.
Số là hai đêm trước đó Tổng thống Biden đã có một buổi diễn thuyết tại Independence Hall, nơi khai sinh bản Tuyên Ngôn Độc Lập, với đề tài “Cuộc chiến giành lại linh hồn nước Mỹ vẫn tiếp diễn” – “Continued Battle for the Soul of the Nation.” Trong bài nói chuyện ấy, Biden nêu đích danh Donald Trump và gọi MAGA là những kẻ đang đánh phá nước Mỹ:
Quá nhiều chuyện đang xảy ra trên đất nước này ta phải công nhận là bất bình thường. Donald Trump và nhóm Cộng Hoà MAGA đại diện cho một thứ chủ nghĩa cực đoan đang làm băng hoại nền dân chủ nước nhà.
“Too much of what’s happening in our country today is not normal. Donald Trump and the MAGA Republicans represent an extremism that threatens the very foundations of our republic.”
Sau khi trấn an dân chúng rằng số người theo chủ nghĩa MAGA chỉ là thiểu số trong đảng Cộng Hoà, và bản thân ông vẫn từng làm việc với vô số dân biểu nghị sĩ Cộng Hoà chân chính, ông Biden tuyên bố:
Những người Cộng Hoà MAGA không tôn trọng Hiến Pháp. Họ không thượng tôn pháp luật. Họ không công nhận quyền tự quyết của người dân. Họ không chấp nhận kết quả đầu phiếu tự do.
“MAGA Republicans do not respect the Constitution. They do not believe in the rule of law. They do not recognize the will of the people. They refuse to accept the results of a free election.”
Tiếp theo đó là một đoạn văn David Frum cho rằng là cái mồi Biden gài vào lưỡi câu khiến cho con cá Trump và MAGA phải mắc họng “hook, line and sinker” – tương đương với câu “cả chì lẫn chài” trong tiếng Việt. Ông Biden nói:
Họ ủng hộ những kẻ độc tài. Họ thổi bùng ngọn lửa bạo lực chính trị… Họ xem đám đông tràn vào Điện Quốc Hội ngày 6 tháng Giêng và bạo hành nhân viên công lực không như những kẻ phiến loạn kề dao vào cổ vào nền dân chủ, mà như những người yêu nước. Và họ xem thất bại của MAGA trong việc cản trở cuộc bàn giao quyền lực trong ôn hoà sau cuộc bầu cử 2020 như bài tập, giúp họ chuẩn bị cho 2022 và 2024.
“They promote authoritarian leaders, and they fan the flames of political violence… They look at the mob that stormed the United States Capitol on January 6th – brutally attacking law enforcement – not as insurrectionists who placed a dagger to the throat of our democracy, but they look at them as patriots. And they see their MAGA failure to stop a peaceful transfer of power after the 2020 election as preparation for the 2022 and 2024 elections.”
Một trong những lý do ông Biden tấn công thẳng vào phe MAGA trong đảng Cộng Hoà, theo David Frum, là để kích động phản ứng từ Donald. Và y như rằng, Trump đã dùng gần hết thì giờ tại buổi rally ở Pennsylvania – lẽ ra để vận động cho ứng cử viên Mehmet Oz (Thượng Viện) và Doug Mastriano (Thống Đốc) – để phân bua, phân trần, và chỉ trích Joe Biden. Trump gọi Biden là “kẻ thù dân tộc” – “an enemy of the state” và thậm chí móc luôn người tiền nhiệm của mình: “Obama! Obama! So polular! So handsome!” (Sao Obama đẹp trai và được nhiều người hâm mộ quá vậy!)
Và dĩ nhiên Trump đã dành khá nhiều thì giờ than phiền chuyện FBI ruồng bố “Mar-a-Lago xinh đẹp” của ông ta và “cướp đoạt” mấy chục thùng hồ sơ về an ninh quốc gia mà ông ta đã “giải mật.” Phóng viên có mặt đêm hôm đó tường thuật rằng đám đông đã “khá im lặng” khi Trump nói đến chuyện này, cơ hồ không ai muốn nhắc đến nó. Nhưng, như David Frum nhận xét, cái miệng không ai quản lý nổi của Trump là một nhược điểm mà phe Biden biết rõ và tận dụng tối đa. Thậm chí nhiều ứng cử viên Cộng Hoà giờ đây thú nhận họ không dám nhắc đến tên Trump nữa; không ít người trước kia là fan cứng của Donald đã lẳng lặng xoá tên Trump khỏi trang web tranh cử của mình.
David Frum viện dẫn một thí dụ mà người bình thường ai nghe cũng phải phì cười. Trong buổi rally tối thứ Bảy tại Wilkes-Barre, vận động cho hai ứng cử viên của Pennsylvania, nhân vật nổi tiếng có tài hùng biện Donald Trump đã lớn tiếng chê bai Philadelphia – thành phố đông dân nhất tiểu bang, là nơi xảy ra nhiều vụ giết người nhất nước vì thị trưởng thuộc đảng Dân Chủ. Cho dù sự thật ra sao chăng nữa, Frum nói đây không phải cách khôn ngoan nhất để kiếm phiếu. Nhưng Trump sẽ luôn luôn là Trump, và bộ sậu của Biden đã biết mượn tay (và miệng) của Donald để giăng chiếc bẫy cho cuộc bầu cử giữa mùa sắp tới. Frum viết:
Biden đến Philadelphia để đâm một nhát chí mạng vào lòng tự ái vô tận nhưng dễ vỡ của Trump… Và giờ đây đảng của ông ta không còn chỗ nào để núp. Trump đã ghi chồng tên mình vào lá phiếu mỗi ứng cử viên Cộng Hoà mùa 2022.
“Biden came to Philadelphia to deliver a wound to Trump’s boundless yet fragile ego. … And now his party has nowhere to hide. Trump has overwritten his name on every Republican line of every ballot in 2022.”
Kết thúc bài phân tích của mình, David Frum trở lại với cái metaphor [ẩn dụ] mở đầu bài viết, sử dụng hình ảnh người đi câu một lần nữa:
Biden dangled the bait. Trump took it – and put his whole party on the hook with him.
Biden vừa huơ chiếc mồi ra, Trump đã quặp liền và giờ đây cả đảng của ông ta đều mắc quai.
Re: Quán Vắng không Người ...3
Nga cướp đất của Ukraine: Không dễ!
Có tin Kremlin quyết định hoãn sáp nhập các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Ukraina để không khiến người Nga tức giận.
Hiếu Chân
28 tháng 9, 2022
Kremlin nói Nga vẫn tiếp tục chiến tranh ngay cả sau khi tổ chức các cuộc trưng cầu dân ý giả mạo, và quyết chiếm toàn bộ lãnh thổ vùng Donbass của Ukraine. Ảnh một phụ nữ than khóc khi nhân viên cứu hộ tìm thấy các thi thể dưới đống đổ nát do hỏa tiễn Nga đánh sập ngôi trường trung học ở Mykolaivka, tỉnh Donetsk hôm nay thứ Tư 28 Tháng Chín 2022. Ảnh Andriy Andriyenko/SOPA Images/LightRocket via Getty Images.
Nhằm mang lại cho Nga một nước sơn hợp pháp che giấu một vụ cướp đất, các chính quyền do Moscow dựng lên trên các vùng lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng hôm Thứ Tư 28 Tháng Chín đã kêu gọi Tổng thống Vladimir Putin nhanh chóng sáp nhập các khu vực này vào nước Nga, viện cái gọi là kết quả trưng cầu dân ý mà Ukraine và đồng minh coi là “giả mạo” và cương quyết phản đối. Thế nhưng Kremlin dường như muốn thay đổi kế hoạch.
Cuộc trưng cầu dân ý giả mạo, nhiều nơi người dân bỏ phiếu trước họng súng, kéo dài năm ngày đã kết thúc vào thứ Ba 27 Tháng Chín 2022 tại bốn khu vực thuộc Ukraine bị Nga chiếm đóng: tỉnh Donetsk, tỉnh Luhansk trong khu vực Donbass ở phía Đông, vùng Kherson và vùng Zaporizhzhia ở phía Nam Ukraine,
Pavlo, một cư dân thị trấn Berislav, trong vùng Kherson, đã chế giễu ý tưởng muốn gia nhập Nga: “Lần đầu tiên họ [lính Nga] đến thị trấn, họ đã đánh tôi và lấy đi cả hai chiếc xe của tôi. Và bây giờ họ đe dọa nếu tôi không bỏ phiếu thuận, họ sẽ đuổi gia đình tôi khỏi căn hộ của chúng tôi,” Pavlo nói với báo The New York Times. Vì những lời đe dọa, Pavlo cho biết, ông đã bỏ phiếu ủng hộ việc gia nhập Nga.
Nên để ý, Nga chỉ kiểm soát được một phần bốn khu vực này; dân Ukraine trong vùng đã tản cư về miền Tây Ukraine để tránh bom đạn và các cuộc phản công của quân đội Ukraine đang buộc Nga phải rút khỏi nhiều vị trí.
Hôm thứ Tư 28 Tháng Chín, Ukraine tiếp tục giành lại nhiều thị trấn và làng mạc ở phía Đông trong khi tấn công các vị trí của Nga ở phía Nam. Xe tăng Nga bị phá hủy và thi thể binh sĩ Nga vứt bừa bãi bên đường binh sĩ Ukraine tiến về thành phố Lyman có tầm quan trọng về chiến lược của vùng Donbass.
Trưng cầu dân ý giả mạo tại thành phố Mariuopl, tỉnh Donetsk bị quân Nga tạm chiếm hôm 26 Tháng Chín. Dân chúng bị buộc phải bỏ phiếu chấp thuận sáp nhập vào Nga, nếu không sẽ bị trừng phạt. Ảnh Stringer/Anadolu Agency via Getty Images)
Donetsk và Luhansk là hai tỉnh đã ly khai và chống đối chính quyền trung ương Ukraina từ năm 2014; ở đó Nga đã lập chính quyền bù nhìn của Moscow và dựng lên hai “nước cộng hòa nhân dân” không được thế giới công nhận ngoài Moscow.
Denis Pushilin, lãnh đạo cái gọi là Cộng hòa Nhân dân Donetsk cho biết ông ta sẽ lên đường đi Moscow, mang theo những tài liệu trình bày kết quả trưng cầu dân ý để làm căn cứ xin sáp nhập vào nước Nga, theo thông tin của hãng thông tấn nhà nước Nga, TASS.
Leonid Pasechnik, lãnh đạo cái gọi là Cộng hòa Nhân dân Luhansk, được biết cũng đang trên đường tới Moscow. Ông ta đăng lên mạng một đoạn video trong đó ông ta yêu cầu ông Putin chấp nhận cái gọi là kết quả bầu cử.
Ở vùng Zaporizhzhia và Kherson ở miền Nam, chính quyền bù nhìn tuyên bố “độc lập” khỏi Ukraine, việc mà họ nói là bước đầu tiến tới sáp nhập vào lãnh thổ nước Nga. Ở Kherson, Volodymyr Saldo, lãnh đạo chính quyền bù nhìn do quân đội Nga dựng lên sau khi chiếm được thành phố hồi đầu cuộc chiến tranh, lên mạng Telegram khẩn cầu ông Putin chấp nhận thành phố này là một phần của nước Nga. Hiện 25,000 quân Nga đóng ở Kherson đang bị vòng vây của quân đội Ukraine khép chặt, mọi đường tiếp liệu đều bị cắt đứt sau khi các cây cầu bắc qua sông Dnipro dẫn vào thành phố đều đã bị đánh sập.
***
Nga đang diễn lại kịch bản chiếm đóng và sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine năm 2014, coi những nhân vật do quân đội Nga dựng lên ở các vùng tạm chiếm là đại diện độc lập của người dân Ukraine. Sau khi sáp nhập các lãnh thổ này, Nga sẽ coi các cuộc tấn công của quân Ukraine là tấn công vào lãnh thổ Nga. Việc sáp nhập cũng tạo cớ để Nga bắt lính các thanh niên Ukraine trong vùng tạm chiếm, buộc họ cầm súng chống lại người Ukraine, chống lại tổ quốc thực sự của họ.
Putin có thể ngừng kịch bản này bất cứ lúc nào. Chưa rõ ông ta có quyết chiếm đất đai của Ukraine như một thứ “chiến lợi phẩm” của cuộc chiến tranh phi nghĩa hao người tốn của gần tám tháng qua hay chỉ dùng trò chiếm đất như một quân bài để buộc Ukraine phải ngồi vào bàn đàm phán theo những điều kiện của Moscow để Nga có thể ngừng cuộc chiến mà không bị mất mặt.
Đề nghị được sáp nhập vào Nga của các chính quyền bù nhìn trong các vùng tạm chiếm phải được cả hai viện của Quốc Hội Nga phê chuẩn trước khi ông Putin ra quyết định chấp thuận. Đây chỉ là thủ tục thuần túy, Quốc Hội Nga gồm toàn tay chân của Putin nên sẽ không có trở ngại nào.
Hội đồng Bảo an LHQ họp khẩn ngày 27 Tháng Chín để thảo luận tình hình Ukraine. Đại sứ Hoa Kỳ Linda Thomas-Greenfield và Đại sứ Albania Ferit Hoxha cùng đưa ra một nghị quyết lên án các cuộc trưng cầu dân ý giả mạo mà Nga vừa thực hiện trong bốn khu vực tạm chiếm của Ukraine. Tổng thống V. Zelenskiy dự họp qua video, yêu cầu cải tổ Hội đồng Bảo an cũng như trục xuất Nga ra khỏi hội đồng này. Ảnh Michael M. Santiago/Getty Images.
Trở ngại nằm ở chỗ Ukraine và các đồng minh phương Tây của Kyiv coi kịch bản chiếm đóng – trưng cầu dân ý – sáp nhập lãnh thổ của Putin chỉ là trò trình diễn chính trị. Phương Tây coi cuộc bỏ phiếu là trò giả mạo, tố cáo sáp nhập lãnh thổ là phi pháp, vi phạm Hiến Chương Liên Hiệp Quốc về toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia và dọa sẽ có biện pháp trừng phạt. Ukraine thì tuyên bố cho dù Nga nói gì làm gì thì cũng không ngăn cản được mục tiêu của quân kháng chiến là đuổi các lực lượng Nga ra khỏi đất nước, trở về bên kia đường biên giới Ukraine đã được quốc tế công nhận.
“Không một hành động tội phạm nào của Nga thay đổi được điều gì ở Ukraine,” Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói trong một thông điệp gửi tới toàn dân Ukraine.
“EU không và không bao giờ công nhận các cuộc ‘trưng cầu dân ý’ phi pháp này cũng như kết quả sai lầm của chúng, không công nhận bất kỳ quyết định nào dựa trên căn bản các kết quả đó và thúc giục tất cả các nước thành viên Liên Hiệp Quốc có hành động tương tự,” tuyên bố của Liên minh châu Âu hôm thứ Tư 28 Tháng Chín nêu rõ.
EU cũng thông báo các biện pháp cấm vận mới nhằm trừng phạt Nga về các hành động phi pháp mới nhất; bao gồm giới hạn giá dầu, hạn chế thương mại và đưa vào danh sách đen một số cá nhân chịu trách nhiệm cho các cuộc trưng cầu dân ý giả mạo. “Tuần trước, Nga đã leo thang cuộc xâm lược Ukraine lên một cấp độ hoàn toàn mới. Chúng tôi quyết tâm khiến Kremlin phải trả giá cho hành động leo thang của họ,” bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch EU khẳng định.
Chưa rõ có phải do phản ứng quốc tế hay không mà đến nay ông Putin có vẻ lưỡng lự trước quyết định sáp nhập vào Nga bốn vùng lãnh thổ chiếm được của Ukraine. Vài hôm trước, hãng tin nhà nước Nga RIA-Novosti nói Quốc Hội Nga sẽ bắt đầu thảo luận một đạo luật sáp nhập các vùng lãnh thổ này vào Thứ Năm 29 Tháng Chín và ông Putin sẽ đọc diễn văn trước Quốc Hội vào Thứ Sáu để “hợp pháp hóa” vụ xâm chiếm lãnh thổ trắng trợn này. Nhưng hôm thứ Tư, phát ngôn viên của ông Putin là Dmitry Peskov nói với báo chí rằng nhà lãnh đạo Nga hôm nay đã trở về Moscow từ khu nghỉ mát của ông ta ở Sochi trên bờ Hắc Hải nhưng không có kế hoạch bình luận hoặc phát biểu về vấn đề trưng cầu dân ý.
Trên các mạng xã hội Nga đang lan truyền thông tin Kremlin quyết định hoãn sáp nhập các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Ukraina, “để không khiến người Nga tức giận” giữa lúc lệnh tổng động viên của Putin đang gây phẫn nộ trong các tầng lớp dân chúng. Người dân Nga dường như không tin rằng nước Nga – đất nước có diện tích lãnh thổ rộng nhất thế giới – cần có thêm những vùng đất này, nhất là khi các thanh niên của họ phải cầm súng ra chiến trường trong một cuộc chiến phi nghĩa, không có khả năng chiến thắng, chỉ để đổi lấy “chiến lợi phẩm” đó.
Có tin Kremlin quyết định hoãn sáp nhập các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Ukraina để không khiến người Nga tức giận.
Hiếu Chân
28 tháng 9, 2022
Kremlin nói Nga vẫn tiếp tục chiến tranh ngay cả sau khi tổ chức các cuộc trưng cầu dân ý giả mạo, và quyết chiếm toàn bộ lãnh thổ vùng Donbass của Ukraine. Ảnh một phụ nữ than khóc khi nhân viên cứu hộ tìm thấy các thi thể dưới đống đổ nát do hỏa tiễn Nga đánh sập ngôi trường trung học ở Mykolaivka, tỉnh Donetsk hôm nay thứ Tư 28 Tháng Chín 2022. Ảnh Andriy Andriyenko/SOPA Images/LightRocket via Getty Images.
Nhằm mang lại cho Nga một nước sơn hợp pháp che giấu một vụ cướp đất, các chính quyền do Moscow dựng lên trên các vùng lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng hôm Thứ Tư 28 Tháng Chín đã kêu gọi Tổng thống Vladimir Putin nhanh chóng sáp nhập các khu vực này vào nước Nga, viện cái gọi là kết quả trưng cầu dân ý mà Ukraine và đồng minh coi là “giả mạo” và cương quyết phản đối. Thế nhưng Kremlin dường như muốn thay đổi kế hoạch.
Cuộc trưng cầu dân ý giả mạo, nhiều nơi người dân bỏ phiếu trước họng súng, kéo dài năm ngày đã kết thúc vào thứ Ba 27 Tháng Chín 2022 tại bốn khu vực thuộc Ukraine bị Nga chiếm đóng: tỉnh Donetsk, tỉnh Luhansk trong khu vực Donbass ở phía Đông, vùng Kherson và vùng Zaporizhzhia ở phía Nam Ukraine,
Pavlo, một cư dân thị trấn Berislav, trong vùng Kherson, đã chế giễu ý tưởng muốn gia nhập Nga: “Lần đầu tiên họ [lính Nga] đến thị trấn, họ đã đánh tôi và lấy đi cả hai chiếc xe của tôi. Và bây giờ họ đe dọa nếu tôi không bỏ phiếu thuận, họ sẽ đuổi gia đình tôi khỏi căn hộ của chúng tôi,” Pavlo nói với báo The New York Times. Vì những lời đe dọa, Pavlo cho biết, ông đã bỏ phiếu ủng hộ việc gia nhập Nga.
Nên để ý, Nga chỉ kiểm soát được một phần bốn khu vực này; dân Ukraine trong vùng đã tản cư về miền Tây Ukraine để tránh bom đạn và các cuộc phản công của quân đội Ukraine đang buộc Nga phải rút khỏi nhiều vị trí.
Hôm thứ Tư 28 Tháng Chín, Ukraine tiếp tục giành lại nhiều thị trấn và làng mạc ở phía Đông trong khi tấn công các vị trí của Nga ở phía Nam. Xe tăng Nga bị phá hủy và thi thể binh sĩ Nga vứt bừa bãi bên đường binh sĩ Ukraine tiến về thành phố Lyman có tầm quan trọng về chiến lược của vùng Donbass.
Trưng cầu dân ý giả mạo tại thành phố Mariuopl, tỉnh Donetsk bị quân Nga tạm chiếm hôm 26 Tháng Chín. Dân chúng bị buộc phải bỏ phiếu chấp thuận sáp nhập vào Nga, nếu không sẽ bị trừng phạt. Ảnh Stringer/Anadolu Agency via Getty Images)
Donetsk và Luhansk là hai tỉnh đã ly khai và chống đối chính quyền trung ương Ukraina từ năm 2014; ở đó Nga đã lập chính quyền bù nhìn của Moscow và dựng lên hai “nước cộng hòa nhân dân” không được thế giới công nhận ngoài Moscow.
Denis Pushilin, lãnh đạo cái gọi là Cộng hòa Nhân dân Donetsk cho biết ông ta sẽ lên đường đi Moscow, mang theo những tài liệu trình bày kết quả trưng cầu dân ý để làm căn cứ xin sáp nhập vào nước Nga, theo thông tin của hãng thông tấn nhà nước Nga, TASS.
Leonid Pasechnik, lãnh đạo cái gọi là Cộng hòa Nhân dân Luhansk, được biết cũng đang trên đường tới Moscow. Ông ta đăng lên mạng một đoạn video trong đó ông ta yêu cầu ông Putin chấp nhận cái gọi là kết quả bầu cử.
Ở vùng Zaporizhzhia và Kherson ở miền Nam, chính quyền bù nhìn tuyên bố “độc lập” khỏi Ukraine, việc mà họ nói là bước đầu tiến tới sáp nhập vào lãnh thổ nước Nga. Ở Kherson, Volodymyr Saldo, lãnh đạo chính quyền bù nhìn do quân đội Nga dựng lên sau khi chiếm được thành phố hồi đầu cuộc chiến tranh, lên mạng Telegram khẩn cầu ông Putin chấp nhận thành phố này là một phần của nước Nga. Hiện 25,000 quân Nga đóng ở Kherson đang bị vòng vây của quân đội Ukraine khép chặt, mọi đường tiếp liệu đều bị cắt đứt sau khi các cây cầu bắc qua sông Dnipro dẫn vào thành phố đều đã bị đánh sập.
***
Nga đang diễn lại kịch bản chiếm đóng và sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine năm 2014, coi những nhân vật do quân đội Nga dựng lên ở các vùng tạm chiếm là đại diện độc lập của người dân Ukraine. Sau khi sáp nhập các lãnh thổ này, Nga sẽ coi các cuộc tấn công của quân Ukraine là tấn công vào lãnh thổ Nga. Việc sáp nhập cũng tạo cớ để Nga bắt lính các thanh niên Ukraine trong vùng tạm chiếm, buộc họ cầm súng chống lại người Ukraine, chống lại tổ quốc thực sự của họ.
Putin có thể ngừng kịch bản này bất cứ lúc nào. Chưa rõ ông ta có quyết chiếm đất đai của Ukraine như một thứ “chiến lợi phẩm” của cuộc chiến tranh phi nghĩa hao người tốn của gần tám tháng qua hay chỉ dùng trò chiếm đất như một quân bài để buộc Ukraine phải ngồi vào bàn đàm phán theo những điều kiện của Moscow để Nga có thể ngừng cuộc chiến mà không bị mất mặt.
Đề nghị được sáp nhập vào Nga của các chính quyền bù nhìn trong các vùng tạm chiếm phải được cả hai viện của Quốc Hội Nga phê chuẩn trước khi ông Putin ra quyết định chấp thuận. Đây chỉ là thủ tục thuần túy, Quốc Hội Nga gồm toàn tay chân của Putin nên sẽ không có trở ngại nào.
Hội đồng Bảo an LHQ họp khẩn ngày 27 Tháng Chín để thảo luận tình hình Ukraine. Đại sứ Hoa Kỳ Linda Thomas-Greenfield và Đại sứ Albania Ferit Hoxha cùng đưa ra một nghị quyết lên án các cuộc trưng cầu dân ý giả mạo mà Nga vừa thực hiện trong bốn khu vực tạm chiếm của Ukraine. Tổng thống V. Zelenskiy dự họp qua video, yêu cầu cải tổ Hội đồng Bảo an cũng như trục xuất Nga ra khỏi hội đồng này. Ảnh Michael M. Santiago/Getty Images.
Trở ngại nằm ở chỗ Ukraine và các đồng minh phương Tây của Kyiv coi kịch bản chiếm đóng – trưng cầu dân ý – sáp nhập lãnh thổ của Putin chỉ là trò trình diễn chính trị. Phương Tây coi cuộc bỏ phiếu là trò giả mạo, tố cáo sáp nhập lãnh thổ là phi pháp, vi phạm Hiến Chương Liên Hiệp Quốc về toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia và dọa sẽ có biện pháp trừng phạt. Ukraine thì tuyên bố cho dù Nga nói gì làm gì thì cũng không ngăn cản được mục tiêu của quân kháng chiến là đuổi các lực lượng Nga ra khỏi đất nước, trở về bên kia đường biên giới Ukraine đã được quốc tế công nhận.
“Không một hành động tội phạm nào của Nga thay đổi được điều gì ở Ukraine,” Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói trong một thông điệp gửi tới toàn dân Ukraine.
“EU không và không bao giờ công nhận các cuộc ‘trưng cầu dân ý’ phi pháp này cũng như kết quả sai lầm của chúng, không công nhận bất kỳ quyết định nào dựa trên căn bản các kết quả đó và thúc giục tất cả các nước thành viên Liên Hiệp Quốc có hành động tương tự,” tuyên bố của Liên minh châu Âu hôm thứ Tư 28 Tháng Chín nêu rõ.
EU cũng thông báo các biện pháp cấm vận mới nhằm trừng phạt Nga về các hành động phi pháp mới nhất; bao gồm giới hạn giá dầu, hạn chế thương mại và đưa vào danh sách đen một số cá nhân chịu trách nhiệm cho các cuộc trưng cầu dân ý giả mạo. “Tuần trước, Nga đã leo thang cuộc xâm lược Ukraine lên một cấp độ hoàn toàn mới. Chúng tôi quyết tâm khiến Kremlin phải trả giá cho hành động leo thang của họ,” bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch EU khẳng định.
Chưa rõ có phải do phản ứng quốc tế hay không mà đến nay ông Putin có vẻ lưỡng lự trước quyết định sáp nhập vào Nga bốn vùng lãnh thổ chiếm được của Ukraine. Vài hôm trước, hãng tin nhà nước Nga RIA-Novosti nói Quốc Hội Nga sẽ bắt đầu thảo luận một đạo luật sáp nhập các vùng lãnh thổ này vào Thứ Năm 29 Tháng Chín và ông Putin sẽ đọc diễn văn trước Quốc Hội vào Thứ Sáu để “hợp pháp hóa” vụ xâm chiếm lãnh thổ trắng trợn này. Nhưng hôm thứ Tư, phát ngôn viên của ông Putin là Dmitry Peskov nói với báo chí rằng nhà lãnh đạo Nga hôm nay đã trở về Moscow từ khu nghỉ mát của ông ta ở Sochi trên bờ Hắc Hải nhưng không có kế hoạch bình luận hoặc phát biểu về vấn đề trưng cầu dân ý.
Trên các mạng xã hội Nga đang lan truyền thông tin Kremlin quyết định hoãn sáp nhập các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Ukraina, “để không khiến người Nga tức giận” giữa lúc lệnh tổng động viên của Putin đang gây phẫn nộ trong các tầng lớp dân chúng. Người dân Nga dường như không tin rằng nước Nga – đất nước có diện tích lãnh thổ rộng nhất thế giới – cần có thêm những vùng đất này, nhất là khi các thanh niên của họ phải cầm súng ra chiến trường trong một cuộc chiến phi nghĩa, không có khả năng chiến thắng, chỉ để đổi lấy “chiến lợi phẩm” đó.
Re: Quán Vắng không Người ...3
Thất bại trong chiến tranh, ông Putin muốn gì?
Hiếu Chân
Putin (giữa) và các quan chức bù nhìn do Nga lập ra tại bốn vùng lãnh thổ chiếm đóng của Ukraine trong buổi lễ sáp nhập các lãnh thổ này vào Liên bang Nga tổ chức tại cung điện Kremlin sáng ngày Thứ Sáu 30 Tháng Chín 2022. Ảnh Contributor/Getty Images.
Putin không chỉ muốn chiếm đất của Ukraine. Ông ta có tham vọng và kế hoạch đối đầu với Phương Tây, giành lại vị thế ngang bằng với Hoa Kỳ trên trường quốc tế cho dù có phải lôi kéo cả thế giới vào một cuộc chiến hạt nhân mà hậu quả không thể lường trước được. Nhưng tham vọng đó không dễ thực hiện.
Hôm thứ Sáu 30 Tháng Chín 2022, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tổ chức một đại lễ đánh dấu sự kiện sáp nhập vào lãnh thổ Nga bốn khu vực của Ukraine mà quân Nga đang chiếm đóng một phần bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của Ukraine và cộng đồng quốc tế. Nhưng bài diễn văn dài 37 phút mà Putin đọc tại điện Kremlin trước hàng trăm nghị sĩ, thống đốc và giới thượng lưu chính trị Nga không chỉ nói tới chuyện bành trướng lãnh thổ mà còn thể hiện khá rõ những tham vọng của nhà độc tài đang cố vùng vẫy để thoát ra khỏi cái bẫy chính ông ta lập nên.
Vụ sáp nhập tất nhiên vẫn là chủ đề chính. “Đây là ý chí của hàng triệu người. Đây là quyền của họ, quyền bất khả xâm phạm của họ,” ông Putin nói về cuộc trưng cầu dân ý giả mạo mà Nga vừa thực hiện ở bốn vùng lãnh thổ của Ukraine mà quân Nga đang tạm chiếm và dựng lên những chính quyền bù nhìn tay sai. Ông ta tuyên bố Nga sẽ không bao giờ từ bỏ các vùng đất mới chiếm được, sẽ bảo vệ chúng như là một phần sự toàn vẹn lãnh thổ của Nga và sử dụng “mọi lực lượng, mọi phương tiện sẵn có”. Cư dân của bốn bốn vùng lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng sẽ trở thành công dân Nga vĩnh viễn, ông Putin nói thêm.
Vụ sáp nhập lãnh thổ – mà Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ gọi thẳng là “chiếm đất” (land grab) dù sao cũng chỉ là kết quả của một kế hoạch mà Nga đã sử dụng nhiều lần: đưa quân chiếm đất, tổ chức trưng cầu dân ý giả mạo rồi sáp nhập vào lãnh thổ Nga. Tám năm trước, Putin đã làm điều tương tự để thâu tóm bán đảo Crimea của Ukraine và ngày đó Putin cũng đọc diễn văn ngay tại cung điện dát vàng mà ông ta đang đứng.
Ông Vladimir Putin phát biểu tại buổi hòa nhạc ủng hộ việc sáp nhập bốn vùng lãnh thổ của Ukraine vào Liên bang Nga. Ảnh chụp tại Hồng Trường Moscow tối ngày 30 Tháng Chín 2022. Ảnh Contributor/Getty Images. Nhưng phần chủ yếu của bài diễn văn là cách nhìn và giải thích thế giới của Putin, là một bài giảng lịch sử bị bóp méo, một bản liệt kê tẻ nhạt về những tội lỗi của phương Tây và sự bất bình, cũng như lựa chọn của nhà lãnh đạo Nga. Từ cách nhìn đó, nước Nga tự đặt mình vào một cuộc đối đầu không khoan nhượng với Hoa Kỳ, với phương Tây và chiến tranh hủy diệt là khó tránh khỏi.
Lần đầu tiên Putin công khai tuyên bố Phương Tây là “kẻ thù”, là những kẻ đang tìm cách phá hoại nước Nga, biến nước Nga thành thuộc địa. Trên bình diện ý thức hệ, Putin lên án “chủ nghĩa chuyên chế của giới tinh hoa phương Tây”, coi đó là “sự lật đổ đức tin và các giá trị truyền thống”, giống như một tôn giáo bị đảo ngược mà ông ta gọi là “chủ nghĩa Sa-Tăng thuần túy” (pure Satanism) do Hoa Kỳ dẫn đầu.
“Điều hết sức quan trọng đối với họ là tất cả các quốc gia phải từ bỏ chủ quyền để phục vụ nước Mỹ,” Putin nói. Ông ta kể ra hàng loạt hành động quân sự của Phương Tây trải dài nhiều thế kỷ – từ cuộc Chiến tranh Nha Phiến mà đế quốc Anh thực hiện ở Trung Hoa thế kỷ 19, việc Đồng Minh dội bom nước Đức trong Thế Chiến thứ Hai đến các cuộc chiến tranh ở Việt Nam và Triều Tiên.
Phương Tây hiện nay, theo lời Putin, là một “hệ thống thực dân mới” và Nga là nước lãnh đạo cuộc nổi dậy chống lại hệ thống đó. “Phương Tây không chỉ phủ nhận chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế. Sự bá quyền của họ là thuộc tính của chủ nghĩa toàn trị, chuyên chế và phân biệt chủng tộc,” Putin nhấn mạnh và dùng những từ ngữ mà Phương Tây sử dụng để chỉ chế độ độc tài của chính ông ta.
“Sự sụp đổ của chủ nghĩa bá quyền Phương Tây là không thể đảo ngược được”, Putin nói “Số phận và lịch sử kêu gọi chúng ta ra chiến trường, vì nhân dân chúng ta, vì đế chế Nga vĩ đại”, Putin kêu gọi và tuyên bố cuộc xâm lược Ukraine là cần thiết, là “phía đúng đắn của lịch sử”!
***
Ngoài những kiến thức lịch sử lệch lạc, bài diễn văn của Putin đặt ra một kế hoạch khá cụ thể:
Một là, Putin đổ tội cho Hoa Kỳ gây ra các vụ nổ gần đây làm hư hại đường ống Nord Stream dẫn khí đốt dưới đáy biển Baltic từ Nga sang châu Âu. Không có bằng chứng nào ủng hộ lời buộc tội của Putin và sự việc đang được cả Hoa Kỳ và châu Âu điều tra.
Nhưng đổ tội cho Hoa Kỳ, Putin coi như trút bỏ trách nhiệm trong việc cung cấp khí đốt cho châu Âu khi mùa đông lạnh giá đang đến gần. Đổ tội cho Mỹ một cách vô căn cứ, Putin còn có cớ để “ăn miếng trả miếng”: trong tương lai, Nga có thể ra tay phá hoại những đường ống dầu khí của Phương Tây và biện minh rằng Hoa Kỳ đã làm như vậy với đường ống của Nga.
Thứ hai, Putin gợi ý rằng các cuộc đàm phán về việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine nên bắt đầu ngay lập tức. Ông kêu gọi Ukraine chấm dứt các hành động thù địch, rút quân khỏi “các vùng lãnh thổ mới của Nga” và ngồi vào bàn đàm phán. Điều kiện mà Putin đưa ra là việc sáp nhập bốn vùng lãnh thổ của Ukraine vào Liên bang Nga là “không thương lượng được”.
Hiện trường vụ hỏa tiễn Nga bắn vào một đoàn xe chở hàng viện trợ và di tản thường dân ở tỉnh Zaporizhzhia của Ukraine mới bị Nga thâu tóm, ít nhất 25 người bị thiệt mạng. Ảnh ngày 30 Tháng Chín 2022. Ảnh Wojciech Grzedzinski for The Washington Post via Getty Images
Trước khi xua quân xâm lược Ukraine tám tháng về trước, Putin đã đưa ra yêu sách tương tự. Ngày 21 Tháng Hai 2022, ông Putin đã chính thức công nhận cái gọi là “các nước cộng hòa nhân dân” Donetsk và Luhansk, sau đó ông ta yêu cầu quân đội Ukraine rút khỏi cả hai tỉnh này. Khi Ukraine từ chối từ bỏ lãnh thổ, trong vòng vài ngày, Putin đã phát động cuộc xâm lược.
Nhưng có sự khác biệt lớn giữa tình hình hiện nay và lúc đó. Cuộc kháng chiến của người dân Ukraine mạnh mẽ và hiệu quả không ngờ và quân Nga đã liên tục thất bại. Những vụ rút lui nhục nhã khỏi vùng thủ đô Kyiv, khỏi khu vực Kharkiv ở miền Đông và mới nhất là tháo chạy khỏi thành phố Lyman ở Donetsk chỉ một ngày sau khi Putin tuyên bố thâu tóm vùng đất này là những ví dụ. Chính thất bại quân sự đã thúc đẩy Putin ra sắc lệnh tổng động viên quân dự bị và vội vàng sáp nhập các vùng lãnh thổ chỉ mới chiếm được một phần.
Người Ukraine tất nhiên không chấp nhận yêu sách của Nga, đòi Nga phải rút khỏi toàn bộ lãnh thổ đã chiếm đóng và thề sẽ chiến đấu đến khi nào đất nước sạch bóng quân xâm lược với đường biên giới được quốc tế công nhận. Ngồi vào bàn đàm phán lúc này, với người Ukraine, cũng có nghĩa là đầu hàng. Chính phủ Ukraine nhiều lần nói việc sáp nhập lãnh thổ có nghĩa là chấm dứt mọi nỗ lực đàm phán với nước Nga của ông Putin.“Không thể có một hiệp ước chung sống hòa bình, bình đẳng, chân thật với tổng thống Nga hiện nay. Chúng tôi sẵn sàng đối thoại với Nga, nhưng chỉ với một tổng thống Nga khác”, Tổng thống Ukraine Zolodymyr Zelenskiy nói.
Điểm thứ ba trong bài diễn văn của Putin là rất đáng báo động. Putin nói Hoa Kỳ đã “tạo tiền lệ” cho việc sử dụng vũ khí hạt nhân khi ném bom xuống Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản năm 1945. Hàm ý của Putin rất dễ thấy: Nếu phương Tây tiếp tục gửi vũ khí tới Ukraine và từ chối gây sức ép để Kyiv đồng ý với một giải pháp hòa bình theo điều kiện của Nga thì Putin có thể dùng đến vũ khí hạt nhân.
Putin bị ám ảnh với tham vọng được ngang bằng với Mỹ – một vị thế đã tan tành khi Liên bang Xô Viết sụp đổ năm 1991 – sự kiện mà Putin nhiều lần gọi là “thảm họa địa chính trị lớn nhất thế kỷ 20” và ông ta tự cho mình có nhiệm vụ lịch sử phải khôi phục lại vị thế ngang bằng đó.
Để ngang hàng với Mỹ, Putin phải chứng tỏ rằng Nga có thể làm bất cứ điều gì mà người Mỹ có thể làm; nếu Mỹ đã từng ném bom nguyên tử thì Nga cũng có quyền sử dụng bom hạt nhân. Putin và đồng đảng của ông ta không quan tâm người Mỹ đã làm điều đó vào thời điểm nào hay bối cảnh ra sao.
Trước cuộc xâm lược, Nga quyết liệt phủ nhận không có ý định xâm lược. Bây giờ Putin đang làm ngược lại. Tổng thống Zelenskiy có lý khi nói rằng, “sử dụng vũ khí hạt nhân hôm qua là lời đe dọa, là trò chơi tháu cáy của Putin, nhưng hôm nay là một thực tế”.
Đau đớn cho Putin là trong lúc thực hiện tham vọng ngang bằng với Mỹ thì cuộc chiến tranh xâm lược của ông ta lại biến nước Nga thành một đất nước bị ruồng bỏ, bị xa lánh, và sắp trở thành một chư hầu mới của Tập Cận Bình!
Hiếu Chân
Putin (giữa) và các quan chức bù nhìn do Nga lập ra tại bốn vùng lãnh thổ chiếm đóng của Ukraine trong buổi lễ sáp nhập các lãnh thổ này vào Liên bang Nga tổ chức tại cung điện Kremlin sáng ngày Thứ Sáu 30 Tháng Chín 2022. Ảnh Contributor/Getty Images.
Putin không chỉ muốn chiếm đất của Ukraine. Ông ta có tham vọng và kế hoạch đối đầu với Phương Tây, giành lại vị thế ngang bằng với Hoa Kỳ trên trường quốc tế cho dù có phải lôi kéo cả thế giới vào một cuộc chiến hạt nhân mà hậu quả không thể lường trước được. Nhưng tham vọng đó không dễ thực hiện.
Hôm thứ Sáu 30 Tháng Chín 2022, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tổ chức một đại lễ đánh dấu sự kiện sáp nhập vào lãnh thổ Nga bốn khu vực của Ukraine mà quân Nga đang chiếm đóng một phần bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của Ukraine và cộng đồng quốc tế. Nhưng bài diễn văn dài 37 phút mà Putin đọc tại điện Kremlin trước hàng trăm nghị sĩ, thống đốc và giới thượng lưu chính trị Nga không chỉ nói tới chuyện bành trướng lãnh thổ mà còn thể hiện khá rõ những tham vọng của nhà độc tài đang cố vùng vẫy để thoát ra khỏi cái bẫy chính ông ta lập nên.
Vụ sáp nhập tất nhiên vẫn là chủ đề chính. “Đây là ý chí của hàng triệu người. Đây là quyền của họ, quyền bất khả xâm phạm của họ,” ông Putin nói về cuộc trưng cầu dân ý giả mạo mà Nga vừa thực hiện ở bốn vùng lãnh thổ của Ukraine mà quân Nga đang tạm chiếm và dựng lên những chính quyền bù nhìn tay sai. Ông ta tuyên bố Nga sẽ không bao giờ từ bỏ các vùng đất mới chiếm được, sẽ bảo vệ chúng như là một phần sự toàn vẹn lãnh thổ của Nga và sử dụng “mọi lực lượng, mọi phương tiện sẵn có”. Cư dân của bốn bốn vùng lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng sẽ trở thành công dân Nga vĩnh viễn, ông Putin nói thêm.
Vụ sáp nhập lãnh thổ – mà Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ gọi thẳng là “chiếm đất” (land grab) dù sao cũng chỉ là kết quả của một kế hoạch mà Nga đã sử dụng nhiều lần: đưa quân chiếm đất, tổ chức trưng cầu dân ý giả mạo rồi sáp nhập vào lãnh thổ Nga. Tám năm trước, Putin đã làm điều tương tự để thâu tóm bán đảo Crimea của Ukraine và ngày đó Putin cũng đọc diễn văn ngay tại cung điện dát vàng mà ông ta đang đứng.
Ông Vladimir Putin phát biểu tại buổi hòa nhạc ủng hộ việc sáp nhập bốn vùng lãnh thổ của Ukraine vào Liên bang Nga. Ảnh chụp tại Hồng Trường Moscow tối ngày 30 Tháng Chín 2022. Ảnh Contributor/Getty Images. Nhưng phần chủ yếu của bài diễn văn là cách nhìn và giải thích thế giới của Putin, là một bài giảng lịch sử bị bóp méo, một bản liệt kê tẻ nhạt về những tội lỗi của phương Tây và sự bất bình, cũng như lựa chọn của nhà lãnh đạo Nga. Từ cách nhìn đó, nước Nga tự đặt mình vào một cuộc đối đầu không khoan nhượng với Hoa Kỳ, với phương Tây và chiến tranh hủy diệt là khó tránh khỏi.
Lần đầu tiên Putin công khai tuyên bố Phương Tây là “kẻ thù”, là những kẻ đang tìm cách phá hoại nước Nga, biến nước Nga thành thuộc địa. Trên bình diện ý thức hệ, Putin lên án “chủ nghĩa chuyên chế của giới tinh hoa phương Tây”, coi đó là “sự lật đổ đức tin và các giá trị truyền thống”, giống như một tôn giáo bị đảo ngược mà ông ta gọi là “chủ nghĩa Sa-Tăng thuần túy” (pure Satanism) do Hoa Kỳ dẫn đầu.
“Điều hết sức quan trọng đối với họ là tất cả các quốc gia phải từ bỏ chủ quyền để phục vụ nước Mỹ,” Putin nói. Ông ta kể ra hàng loạt hành động quân sự của Phương Tây trải dài nhiều thế kỷ – từ cuộc Chiến tranh Nha Phiến mà đế quốc Anh thực hiện ở Trung Hoa thế kỷ 19, việc Đồng Minh dội bom nước Đức trong Thế Chiến thứ Hai đến các cuộc chiến tranh ở Việt Nam và Triều Tiên.
Phương Tây hiện nay, theo lời Putin, là một “hệ thống thực dân mới” và Nga là nước lãnh đạo cuộc nổi dậy chống lại hệ thống đó. “Phương Tây không chỉ phủ nhận chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế. Sự bá quyền của họ là thuộc tính của chủ nghĩa toàn trị, chuyên chế và phân biệt chủng tộc,” Putin nhấn mạnh và dùng những từ ngữ mà Phương Tây sử dụng để chỉ chế độ độc tài của chính ông ta.
“Sự sụp đổ của chủ nghĩa bá quyền Phương Tây là không thể đảo ngược được”, Putin nói “Số phận và lịch sử kêu gọi chúng ta ra chiến trường, vì nhân dân chúng ta, vì đế chế Nga vĩ đại”, Putin kêu gọi và tuyên bố cuộc xâm lược Ukraine là cần thiết, là “phía đúng đắn của lịch sử”!
***
Ngoài những kiến thức lịch sử lệch lạc, bài diễn văn của Putin đặt ra một kế hoạch khá cụ thể:
Một là, Putin đổ tội cho Hoa Kỳ gây ra các vụ nổ gần đây làm hư hại đường ống Nord Stream dẫn khí đốt dưới đáy biển Baltic từ Nga sang châu Âu. Không có bằng chứng nào ủng hộ lời buộc tội của Putin và sự việc đang được cả Hoa Kỳ và châu Âu điều tra.
Nhưng đổ tội cho Hoa Kỳ, Putin coi như trút bỏ trách nhiệm trong việc cung cấp khí đốt cho châu Âu khi mùa đông lạnh giá đang đến gần. Đổ tội cho Mỹ một cách vô căn cứ, Putin còn có cớ để “ăn miếng trả miếng”: trong tương lai, Nga có thể ra tay phá hoại những đường ống dầu khí của Phương Tây và biện minh rằng Hoa Kỳ đã làm như vậy với đường ống của Nga.
Thứ hai, Putin gợi ý rằng các cuộc đàm phán về việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine nên bắt đầu ngay lập tức. Ông kêu gọi Ukraine chấm dứt các hành động thù địch, rút quân khỏi “các vùng lãnh thổ mới của Nga” và ngồi vào bàn đàm phán. Điều kiện mà Putin đưa ra là việc sáp nhập bốn vùng lãnh thổ của Ukraine vào Liên bang Nga là “không thương lượng được”.
Hiện trường vụ hỏa tiễn Nga bắn vào một đoàn xe chở hàng viện trợ và di tản thường dân ở tỉnh Zaporizhzhia của Ukraine mới bị Nga thâu tóm, ít nhất 25 người bị thiệt mạng. Ảnh ngày 30 Tháng Chín 2022. Ảnh Wojciech Grzedzinski for The Washington Post via Getty Images
Trước khi xua quân xâm lược Ukraine tám tháng về trước, Putin đã đưa ra yêu sách tương tự. Ngày 21 Tháng Hai 2022, ông Putin đã chính thức công nhận cái gọi là “các nước cộng hòa nhân dân” Donetsk và Luhansk, sau đó ông ta yêu cầu quân đội Ukraine rút khỏi cả hai tỉnh này. Khi Ukraine từ chối từ bỏ lãnh thổ, trong vòng vài ngày, Putin đã phát động cuộc xâm lược.
Nhưng có sự khác biệt lớn giữa tình hình hiện nay và lúc đó. Cuộc kháng chiến của người dân Ukraine mạnh mẽ và hiệu quả không ngờ và quân Nga đã liên tục thất bại. Những vụ rút lui nhục nhã khỏi vùng thủ đô Kyiv, khỏi khu vực Kharkiv ở miền Đông và mới nhất là tháo chạy khỏi thành phố Lyman ở Donetsk chỉ một ngày sau khi Putin tuyên bố thâu tóm vùng đất này là những ví dụ. Chính thất bại quân sự đã thúc đẩy Putin ra sắc lệnh tổng động viên quân dự bị và vội vàng sáp nhập các vùng lãnh thổ chỉ mới chiếm được một phần.
Người Ukraine tất nhiên không chấp nhận yêu sách của Nga, đòi Nga phải rút khỏi toàn bộ lãnh thổ đã chiếm đóng và thề sẽ chiến đấu đến khi nào đất nước sạch bóng quân xâm lược với đường biên giới được quốc tế công nhận. Ngồi vào bàn đàm phán lúc này, với người Ukraine, cũng có nghĩa là đầu hàng. Chính phủ Ukraine nhiều lần nói việc sáp nhập lãnh thổ có nghĩa là chấm dứt mọi nỗ lực đàm phán với nước Nga của ông Putin.“Không thể có một hiệp ước chung sống hòa bình, bình đẳng, chân thật với tổng thống Nga hiện nay. Chúng tôi sẵn sàng đối thoại với Nga, nhưng chỉ với một tổng thống Nga khác”, Tổng thống Ukraine Zolodymyr Zelenskiy nói.
Điểm thứ ba trong bài diễn văn của Putin là rất đáng báo động. Putin nói Hoa Kỳ đã “tạo tiền lệ” cho việc sử dụng vũ khí hạt nhân khi ném bom xuống Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản năm 1945. Hàm ý của Putin rất dễ thấy: Nếu phương Tây tiếp tục gửi vũ khí tới Ukraine và từ chối gây sức ép để Kyiv đồng ý với một giải pháp hòa bình theo điều kiện của Nga thì Putin có thể dùng đến vũ khí hạt nhân.
Putin bị ám ảnh với tham vọng được ngang bằng với Mỹ – một vị thế đã tan tành khi Liên bang Xô Viết sụp đổ năm 1991 – sự kiện mà Putin nhiều lần gọi là “thảm họa địa chính trị lớn nhất thế kỷ 20” và ông ta tự cho mình có nhiệm vụ lịch sử phải khôi phục lại vị thế ngang bằng đó.
Để ngang hàng với Mỹ, Putin phải chứng tỏ rằng Nga có thể làm bất cứ điều gì mà người Mỹ có thể làm; nếu Mỹ đã từng ném bom nguyên tử thì Nga cũng có quyền sử dụng bom hạt nhân. Putin và đồng đảng của ông ta không quan tâm người Mỹ đã làm điều đó vào thời điểm nào hay bối cảnh ra sao.
Trước cuộc xâm lược, Nga quyết liệt phủ nhận không có ý định xâm lược. Bây giờ Putin đang làm ngược lại. Tổng thống Zelenskiy có lý khi nói rằng, “sử dụng vũ khí hạt nhân hôm qua là lời đe dọa, là trò chơi tháu cáy của Putin, nhưng hôm nay là một thực tế”.
Đau đớn cho Putin là trong lúc thực hiện tham vọng ngang bằng với Mỹ thì cuộc chiến tranh xâm lược của ông ta lại biến nước Nga thành một đất nước bị ruồng bỏ, bị xa lánh, và sắp trở thành một chư hầu mới của Tập Cận Bình!
-
nguyenthanh
- Posts: 859
- Joined: Fri Jan 06, 2012 5:40 pm
Re: Quán Vắng không Người ...3
Putin và cái bẫy của Tập Cận Bình
Hiếu Chân
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình – ngưu tầm ngưu, mã tầm mã. Ảnh chụp tại Nhà khách Điếu Ngư Đài ngày 4-2-2022 sau khi Tập và Putin cam kết “hợp tác không giới hạn”, bật đèn xanh cho cuộc xâm lược Ukraine và cũng giương một cái bẫy để Putin đưa nước Nga vào. Ảnh Li Tao/Xinhua via Getty Images.
Khi xâm lược Ukraine, Nga có phần đã rơi vào cái bẫy mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã giăng sẵn, biến Nga thành một chư hầu mới của Bắc Kinh.
Tập xuất ngoại sau 750 ngày cấm cung
Sau hơn hai năm cấm cung trong khu dinh thự được canh phòng cẩn mật có tên Trung Nam Hải ở Bắc Kinh, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến xuất ngoại đầu tiên. Ông Tập đã đến Samarkand, thành phố của nước Cộng hòa Uzbekistan – một tiểu quốc vùng Trung Á tách ra từ Liên Xô cũ – để tham dự hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (Shanghai Cooperation Organization – SCO) diễn ra trong hai ngày Thứ Năm và Thứ Sáu tuần này.
Ngoài ông Tập, hội nghị còn có Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và lãnh đạo một số nước thành viên SCO khác. Cuộc chiến tranh ở Ukraine và tình hình Đài Loan chắc chắn là những đề tài được hội nghị này thảo luận bên cạnh việc mở rộng SCO, kết nạp thêm Iran, Belarus và có thể cả Afghanistan.
Chuyến xuất ngoại đầu tiên của ông Tập diễn ra chỉ một tháng trước ngày khai mạc đại hội toàn quốc, năm năm mới có một lần, của đảng Cộng sản Trung Quốc. Cho đến nay, những người quan sát Trung Quốc đều tin rằng, đại hội sẽ sửa đổi điều lệ đảng để ông Tập đảm nhiệm thêm một nhiệm kỳ lãnh đạo thứ ba – một việc chưa từng có sau thời Mao Trạch Đông.
Trước đại hội là thời gian đấu đá ác liệt trong giới chóp bu của đảng Cộng sản để giành quyền lực, thường tạm kết thúc sau hội nghị bí mật ở khu nghỉ dưỡng Bắc Đới Hà, nơi những quan chức cao cấp nhất, đương nhiệm và tiền nhiệm của đảng Cộng sản Trung Quốc bàn chuyện sắp xếp guồng máy lãnh đạo của đảng và nước Trung Quốc trong nhiệm kỳ mới. Năm nay cuộc tranh giành được cho là rất gay gắt giữa phe đảng Cộng sản của Tập Cận Bình và phe chính phủ của Thủ tướng Lý Khắc Cường; trong đó phe chính phủ đổ lỗi cho chính sách phong tỏa để phòng dịch COVID (zero-Covid) của ông Tập làm cho kinh tế Trung Quốc suy sụp.
Trong các thời kỳ tranh giành như vậy, những nhà lãnh đạo chóp bu như Tập đều tránh đi nước ngoài, sợ ở nhà có biến. Sự kiện ông Tập đi công du Trung Á ngay trước đại hội là dấu hiệu cho thấy ông ta đã giải quyết xong chuyện đấu đá nội bộ; số phận của Thủ tướng Lý Khắc Cường chắc đã được an bài. Nay là lúc ông Tập đánh bóng hình ảnh trên trường quốc tế và thu hoạch những lợi ích mà các thủ đoạn thâm hiểm của ông ta mang lại.
Putin mắc bẫy như thế nào?
Trái với Tập, ông Putin tới hội nghị SCO với nỗi nhục nhã ê chề: Trong hơn tuần qua, quân dân Ukraine đã phản công dữ dội, giành lại được hàng ngàn dặm vuông lãnh thổ mà quân Nga chiếm đóng trong vùng Kharkiv và đang tiếp tục gây sức ép lên các mặt trận hướng Đông Bắc và hướng Nam, buộc quân Nga liên tục tháo chạy; “chạy tụt cả quần” như một bài tường thuật trên báo The Washington Post cho biết.
Thất bại trên chiến trường đã làm cho giới tinh hoa Nga chuyển sang phản đối Putin và cuộc phiêu lưu quân sự của ông ta. Đã có những tiếng nói khẳng định Nga không thể chiến thắng ở Ukraine, hàng chục nghị sĩ ký kiến nghị yêu cầu Putin từ chức và không loại trừ khả năng giới chóp bu quân sự và tình báo Nga có thể “khử” Putin để hạn chế thiệt hại cho đất nước.
Khó khăn của Putin đã trao cho Tập tư thế bề trên trong quan hệ Nga-Trung. Tại cuộc gặp, Putin chắc chắn sẽ nài nỉ Tập hỗ trợ kinh tế để làm dịu tác động các biện pháp trừng phạt của phương Tây, viện trợ quân sự để duy trì cuộc chiến. Và vô hình chung, Putin đã đưa nước Nga rơi vào cái bẫy mà Tập đã giăng sẵn.
Lần mới nhất Putin-Tập gặp nhau là vào Tháng Hai 2022 nhân khai mạc Thế Vận Hội Mùa Đông. Dù dịch COVID đang hoành hành và Trung Quốc phong tỏa nghiêm ngặt, Putin vẫn thân hành tới Bắc Kinh diện kiến “hoàng đế” Trung Hoa và hai bên ký một thỏa thuận “hợp tác không giới hạn” cùng chống Mỹ và phương Tây. Yên tâm là đã được Bắc Kinh bật đèn xanh và chống lưng, trở về Moscow, Putin xua quân xâm lược Ukraine, phát động cuộc chiến tranh quy mô lớn đầu tiên trên lục địa châu Âu sau Thế chiến thứ Hai.
Cam kết “hợp tác không giới hạn” của Tập hóa ra chỉ là lời chót lưỡi đầu môi. Bị phương Tây trừng phạt nặng nề nhưng Moscow không được Bắc Kinh hỗ trợ hết mình như đã hứa.
Sự ủng hộ của Trung Quốc đối với Nga hầu như chỉ bằng lời nói. Bắc Kinh từ chối lên án cuộc xâm lược của Moscow, che chắn cho Nga tại những diễn đàn quốc tế như Liên Hiệp Quốc và tuyên truyền cho dân chúng trong nước những quan điểm của Nga về cuộc chiến, đổ lỗi cho Mỹ và NATO. Giọng điệu đó phù hợp với đường lối chống phương Tây cực đoan của chính Bắc Kinh.
Đi xa hơn vào các vấn đề cụ thể thì Tập rất thận trọng. Thực tế Trung Quốc đã mua nhiều dầu khí của Nga khi việc xuất cảng dầu khí của Moscow sang châu Âu bị tắc vì lệnh cấm vận của EU. Theo số liệu của hải quan Trung Quốc, trong Tháng Bảy 2022, Trung Quốc đã mua của Nga 7.15 triệu tấn dầu, cao hơn 7.6% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc cũng mua của Nga nhiều mặt hàng khác như than đá và phân bón hóa học. Tiền mua hàng của Trung Quốc đã giúp ngân khố của Nga không bị cạn kiệt và đồng rúp Nga không bị phá giá.
Trung Quốc cũng cung cấp cho Nga hàng hóa tiêu dùng, lấp vào khoảng trống ở các siêu thị mà các công ty đa quốc phương Tây bỏ lại. Có đến 80% số xe hơi tiêu thụ ở Nga hiện nay là xe Trung Quốc. Bắc Kinh cũng cung cấp cho Nga vi mạch điện tử, nguyên liệu và các thiết bị khác.
Nhưng xem kỹ, những hoạt động mua bán của Trung Quốc nhằm phục vụ cho lợi ích của chính Trung Quốc hơn là giúp đỡ Nga; ví dụ Trung Quốc mua nhiều dầu của Nga nhưng với giá thấp hơn giá thị trường tới 30%.
Cái mà Nga cần nhất là vũ khí tân tiến phục vụ cuộc xâm lược thì Trung Quốc lắc đầu! Do vũ khí của Nga vừa bị “nướng” với số lượng lớn trên mặt trận, vừa quá kém so với các loại vũ khí mà Ukraine được viện trợ từ Mỹ và phương Tây, Putin buộc lòng phải cầu cứu Tập mà không có kết quả. Tại một diễn đàn kinh tế ở Nga tuần trước, Putin than thở rằng người Trung Quốc là những kẻ mặc cả rất cứng rắn và chỉ biết tới quyền lợi quốc gia của họ. Bí thế, Nga phải mua máy bay không người lái (UAV) của Iran và đạn đại bác của Bắc Hàn – những quốc gia không mấy tiếng tăm về công nghệ vũ khí và sản phẩm của họ có nhiều khiếm khuyết.
Sự cả tin vào lời cam kết của Tập là yếu tố đẩy Putin tới tình huống nguy hiểm hiện nay.
Vì sao Trung Quốc không giúp Nga?
Vì sao Tập không nhiệt tình hỗ trợ Putin? Thái độ phản trắc của Trung Quốc có phần do Bắc Kinh chưa dám đứng cùng chiến hào với Nga tuyên chiến với Mỹ và phương Tây, nhưng phần khác do Tập muốn thủ thế “tọa sơn quan hổ đấu” và “ngư ông đắc lợi”. Tập biết, đối đầu với Mỹ và châu Âu vào lúc này, dù để ủng hộ Nga hay để xâm lược Đài Loan, là đi vào chỗ chết mà Putin là sự kiện nhãn tiền. Hơn thế nữa, cuộc chiến Nga-Ukraine không chỉ tàn phá thê thảm đất nước Đông Âu này mà còn khiến cho cả Nga và châu Âu suy yếu; và tọa sơn quan hổ đấu mang lại cho Trung Quốc nhiều lợi ích nhất.
Nếu Nga thắng – một chuyện bất khả thi – thì Trung Quốc sẽ có một đồng minh thân thiết hùng mạnh cùng sánh vai chống Mỹ và cái trật tự quốc tế do Mỹ lập ra và duy trì suốt 70 năm nay. Nếu Nga bị đánh bại – điều chắc chắn sẽ xảy ra – thì Moscow sẽ nhanh chóng biến thành chư hầu của Bắc Kinh. Một nước Nga chuyên chế, có vũ khí hạt nhân nhưng kinh tế kiệt quệ, bị cô lập trên trường quốc tế thì chỉ có thể là một Bắc Hàn mới, một thứ đàn em trung thành sẵn sàng làm tên lính xung kích của Bắc Kinh trong cuộc đấu với phương Tây.
Chưa kể Trung Quốc có thể lợi dụng hoàn cảnh Nga sa lầy ở phía châu Âu để bành trướng lãnh thổ, chiếm vùng Viễn Đông Nga đất rộng người thưa và nhiều tài nguyên khoáng sản mà lâu nay Bắc Kinh vẫn hết sức thèm muốn!
Cuộc hội ngộ Tập – Putin bên lề hội nghị SCO đang diễn ra chắc chắn sẽ có những cuộc đàm phán bí mật, trong đó Putin sẽ cố năn nỉ Tập ra tay cứu và tất nhiên Nga sẽ phải nhượng bộ hết cỡ, phải hy sinh những lợi ích thiết thân của Nga về lãnh thổ, về kinh tế để phục vụ cho tham vọng của Putin ở châu Âu!
***
Trung Quốc không chỉ “lừa” Nga mà còn dụ dỗ nhiều nước khác, nhất là các nước láng giềng phía Nam. Bằng túi tiền rủng rỉnh và những lời đường mật, bằng thủ đoạn hối lộ, mua chuộc và gài bẫy các chính trị gia nắm giữ quyền lực đi kèm với đe dọa quân sự, Bắc Kinh đã chiêu mộ được khá nhiều đệ tử trung thành ở Việt Nam, Lào, Cambodia, Myanmar và vài nước khác; ngăn chặn con đường dân chủ hóa ở các nước này và nhân rộng thể chế độc tài toàn trị của Bắc Kinh.
Đã đến lúc các nước nên nhìn vào tấm gương Putin mà rút ra bài học trong quan hệ với bố già Tập Cận Bình trước khi quá muộn.
Hiếu Chân
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình – ngưu tầm ngưu, mã tầm mã. Ảnh chụp tại Nhà khách Điếu Ngư Đài ngày 4-2-2022 sau khi Tập và Putin cam kết “hợp tác không giới hạn”, bật đèn xanh cho cuộc xâm lược Ukraine và cũng giương một cái bẫy để Putin đưa nước Nga vào. Ảnh Li Tao/Xinhua via Getty Images.
Khi xâm lược Ukraine, Nga có phần đã rơi vào cái bẫy mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã giăng sẵn, biến Nga thành một chư hầu mới của Bắc Kinh.
Tập xuất ngoại sau 750 ngày cấm cung
Sau hơn hai năm cấm cung trong khu dinh thự được canh phòng cẩn mật có tên Trung Nam Hải ở Bắc Kinh, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến xuất ngoại đầu tiên. Ông Tập đã đến Samarkand, thành phố của nước Cộng hòa Uzbekistan – một tiểu quốc vùng Trung Á tách ra từ Liên Xô cũ – để tham dự hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (Shanghai Cooperation Organization – SCO) diễn ra trong hai ngày Thứ Năm và Thứ Sáu tuần này.
Ngoài ông Tập, hội nghị còn có Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và lãnh đạo một số nước thành viên SCO khác. Cuộc chiến tranh ở Ukraine và tình hình Đài Loan chắc chắn là những đề tài được hội nghị này thảo luận bên cạnh việc mở rộng SCO, kết nạp thêm Iran, Belarus và có thể cả Afghanistan.
Chuyến xuất ngoại đầu tiên của ông Tập diễn ra chỉ một tháng trước ngày khai mạc đại hội toàn quốc, năm năm mới có một lần, của đảng Cộng sản Trung Quốc. Cho đến nay, những người quan sát Trung Quốc đều tin rằng, đại hội sẽ sửa đổi điều lệ đảng để ông Tập đảm nhiệm thêm một nhiệm kỳ lãnh đạo thứ ba – một việc chưa từng có sau thời Mao Trạch Đông.
Trước đại hội là thời gian đấu đá ác liệt trong giới chóp bu của đảng Cộng sản để giành quyền lực, thường tạm kết thúc sau hội nghị bí mật ở khu nghỉ dưỡng Bắc Đới Hà, nơi những quan chức cao cấp nhất, đương nhiệm và tiền nhiệm của đảng Cộng sản Trung Quốc bàn chuyện sắp xếp guồng máy lãnh đạo của đảng và nước Trung Quốc trong nhiệm kỳ mới. Năm nay cuộc tranh giành được cho là rất gay gắt giữa phe đảng Cộng sản của Tập Cận Bình và phe chính phủ của Thủ tướng Lý Khắc Cường; trong đó phe chính phủ đổ lỗi cho chính sách phong tỏa để phòng dịch COVID (zero-Covid) của ông Tập làm cho kinh tế Trung Quốc suy sụp.
Trong các thời kỳ tranh giành như vậy, những nhà lãnh đạo chóp bu như Tập đều tránh đi nước ngoài, sợ ở nhà có biến. Sự kiện ông Tập đi công du Trung Á ngay trước đại hội là dấu hiệu cho thấy ông ta đã giải quyết xong chuyện đấu đá nội bộ; số phận của Thủ tướng Lý Khắc Cường chắc đã được an bài. Nay là lúc ông Tập đánh bóng hình ảnh trên trường quốc tế và thu hoạch những lợi ích mà các thủ đoạn thâm hiểm của ông ta mang lại.
Putin mắc bẫy như thế nào?
Trái với Tập, ông Putin tới hội nghị SCO với nỗi nhục nhã ê chề: Trong hơn tuần qua, quân dân Ukraine đã phản công dữ dội, giành lại được hàng ngàn dặm vuông lãnh thổ mà quân Nga chiếm đóng trong vùng Kharkiv và đang tiếp tục gây sức ép lên các mặt trận hướng Đông Bắc và hướng Nam, buộc quân Nga liên tục tháo chạy; “chạy tụt cả quần” như một bài tường thuật trên báo The Washington Post cho biết.
Thất bại trên chiến trường đã làm cho giới tinh hoa Nga chuyển sang phản đối Putin và cuộc phiêu lưu quân sự của ông ta. Đã có những tiếng nói khẳng định Nga không thể chiến thắng ở Ukraine, hàng chục nghị sĩ ký kiến nghị yêu cầu Putin từ chức và không loại trừ khả năng giới chóp bu quân sự và tình báo Nga có thể “khử” Putin để hạn chế thiệt hại cho đất nước.
Khó khăn của Putin đã trao cho Tập tư thế bề trên trong quan hệ Nga-Trung. Tại cuộc gặp, Putin chắc chắn sẽ nài nỉ Tập hỗ trợ kinh tế để làm dịu tác động các biện pháp trừng phạt của phương Tây, viện trợ quân sự để duy trì cuộc chiến. Và vô hình chung, Putin đã đưa nước Nga rơi vào cái bẫy mà Tập đã giăng sẵn.
Lần mới nhất Putin-Tập gặp nhau là vào Tháng Hai 2022 nhân khai mạc Thế Vận Hội Mùa Đông. Dù dịch COVID đang hoành hành và Trung Quốc phong tỏa nghiêm ngặt, Putin vẫn thân hành tới Bắc Kinh diện kiến “hoàng đế” Trung Hoa và hai bên ký một thỏa thuận “hợp tác không giới hạn” cùng chống Mỹ và phương Tây. Yên tâm là đã được Bắc Kinh bật đèn xanh và chống lưng, trở về Moscow, Putin xua quân xâm lược Ukraine, phát động cuộc chiến tranh quy mô lớn đầu tiên trên lục địa châu Âu sau Thế chiến thứ Hai.
Cam kết “hợp tác không giới hạn” của Tập hóa ra chỉ là lời chót lưỡi đầu môi. Bị phương Tây trừng phạt nặng nề nhưng Moscow không được Bắc Kinh hỗ trợ hết mình như đã hứa.
Sự ủng hộ của Trung Quốc đối với Nga hầu như chỉ bằng lời nói. Bắc Kinh từ chối lên án cuộc xâm lược của Moscow, che chắn cho Nga tại những diễn đàn quốc tế như Liên Hiệp Quốc và tuyên truyền cho dân chúng trong nước những quan điểm của Nga về cuộc chiến, đổ lỗi cho Mỹ và NATO. Giọng điệu đó phù hợp với đường lối chống phương Tây cực đoan của chính Bắc Kinh.
Đi xa hơn vào các vấn đề cụ thể thì Tập rất thận trọng. Thực tế Trung Quốc đã mua nhiều dầu khí của Nga khi việc xuất cảng dầu khí của Moscow sang châu Âu bị tắc vì lệnh cấm vận của EU. Theo số liệu của hải quan Trung Quốc, trong Tháng Bảy 2022, Trung Quốc đã mua của Nga 7.15 triệu tấn dầu, cao hơn 7.6% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc cũng mua của Nga nhiều mặt hàng khác như than đá và phân bón hóa học. Tiền mua hàng của Trung Quốc đã giúp ngân khố của Nga không bị cạn kiệt và đồng rúp Nga không bị phá giá.
Trung Quốc cũng cung cấp cho Nga hàng hóa tiêu dùng, lấp vào khoảng trống ở các siêu thị mà các công ty đa quốc phương Tây bỏ lại. Có đến 80% số xe hơi tiêu thụ ở Nga hiện nay là xe Trung Quốc. Bắc Kinh cũng cung cấp cho Nga vi mạch điện tử, nguyên liệu và các thiết bị khác.
Nhưng xem kỹ, những hoạt động mua bán của Trung Quốc nhằm phục vụ cho lợi ích của chính Trung Quốc hơn là giúp đỡ Nga; ví dụ Trung Quốc mua nhiều dầu của Nga nhưng với giá thấp hơn giá thị trường tới 30%.
Cái mà Nga cần nhất là vũ khí tân tiến phục vụ cuộc xâm lược thì Trung Quốc lắc đầu! Do vũ khí của Nga vừa bị “nướng” với số lượng lớn trên mặt trận, vừa quá kém so với các loại vũ khí mà Ukraine được viện trợ từ Mỹ và phương Tây, Putin buộc lòng phải cầu cứu Tập mà không có kết quả. Tại một diễn đàn kinh tế ở Nga tuần trước, Putin than thở rằng người Trung Quốc là những kẻ mặc cả rất cứng rắn và chỉ biết tới quyền lợi quốc gia của họ. Bí thế, Nga phải mua máy bay không người lái (UAV) của Iran và đạn đại bác của Bắc Hàn – những quốc gia không mấy tiếng tăm về công nghệ vũ khí và sản phẩm của họ có nhiều khiếm khuyết.
Sự cả tin vào lời cam kết của Tập là yếu tố đẩy Putin tới tình huống nguy hiểm hiện nay.
Vì sao Trung Quốc không giúp Nga?
Vì sao Tập không nhiệt tình hỗ trợ Putin? Thái độ phản trắc của Trung Quốc có phần do Bắc Kinh chưa dám đứng cùng chiến hào với Nga tuyên chiến với Mỹ và phương Tây, nhưng phần khác do Tập muốn thủ thế “tọa sơn quan hổ đấu” và “ngư ông đắc lợi”. Tập biết, đối đầu với Mỹ và châu Âu vào lúc này, dù để ủng hộ Nga hay để xâm lược Đài Loan, là đi vào chỗ chết mà Putin là sự kiện nhãn tiền. Hơn thế nữa, cuộc chiến Nga-Ukraine không chỉ tàn phá thê thảm đất nước Đông Âu này mà còn khiến cho cả Nga và châu Âu suy yếu; và tọa sơn quan hổ đấu mang lại cho Trung Quốc nhiều lợi ích nhất.
Nếu Nga thắng – một chuyện bất khả thi – thì Trung Quốc sẽ có một đồng minh thân thiết hùng mạnh cùng sánh vai chống Mỹ và cái trật tự quốc tế do Mỹ lập ra và duy trì suốt 70 năm nay. Nếu Nga bị đánh bại – điều chắc chắn sẽ xảy ra – thì Moscow sẽ nhanh chóng biến thành chư hầu của Bắc Kinh. Một nước Nga chuyên chế, có vũ khí hạt nhân nhưng kinh tế kiệt quệ, bị cô lập trên trường quốc tế thì chỉ có thể là một Bắc Hàn mới, một thứ đàn em trung thành sẵn sàng làm tên lính xung kích của Bắc Kinh trong cuộc đấu với phương Tây.
Chưa kể Trung Quốc có thể lợi dụng hoàn cảnh Nga sa lầy ở phía châu Âu để bành trướng lãnh thổ, chiếm vùng Viễn Đông Nga đất rộng người thưa và nhiều tài nguyên khoáng sản mà lâu nay Bắc Kinh vẫn hết sức thèm muốn!
Cuộc hội ngộ Tập – Putin bên lề hội nghị SCO đang diễn ra chắc chắn sẽ có những cuộc đàm phán bí mật, trong đó Putin sẽ cố năn nỉ Tập ra tay cứu và tất nhiên Nga sẽ phải nhượng bộ hết cỡ, phải hy sinh những lợi ích thiết thân của Nga về lãnh thổ, về kinh tế để phục vụ cho tham vọng của Putin ở châu Âu!
***
Trung Quốc không chỉ “lừa” Nga mà còn dụ dỗ nhiều nước khác, nhất là các nước láng giềng phía Nam. Bằng túi tiền rủng rỉnh và những lời đường mật, bằng thủ đoạn hối lộ, mua chuộc và gài bẫy các chính trị gia nắm giữ quyền lực đi kèm với đe dọa quân sự, Bắc Kinh đã chiêu mộ được khá nhiều đệ tử trung thành ở Việt Nam, Lào, Cambodia, Myanmar và vài nước khác; ngăn chặn con đường dân chủ hóa ở các nước này và nhân rộng thể chế độc tài toàn trị của Bắc Kinh.
Đã đến lúc các nước nên nhìn vào tấm gương Putin mà rút ra bài học trong quan hệ với bố già Tập Cận Bình trước khi quá muộn.
Re: Quán Vắng không Người ...3
Vụ Trương Mỹ Lan và mặt thật của một chế độ
October 11, 2022
Hiếu Chân/Người Việt
Sự kiện gây chấn động mạnh nhất trong dư luận mấy ngày qua là vụ bắt giam bà Trương Mỹ Lan của tập đoàn Vạn Thịnh Phát ở Sài Gòn, báo hiệu những diễn biến khó lường của tình hình chính trị Việt Nam những ngày tới.
Bà Trương Mỹ Lan (trái) và ông Lê Thanh Hải. (Hình: Bộ Công An, Getty Images) Cùng bị bắt với bà còn có bà Trương Huệ Vân (cháu bà Lan), bà Nguyễn Phương Hồng, và ông Hồ Bửu Phương, trong đó bà Nguyễn Phương Hồng, 39 tuổi, chết chỉ sau hai ngày bị bắt tạm giam.
Liên quan đến vụ bắt bớ này đã xảy ra hiện tượng người dân tụ tập đông đảo trước các phòng giao dịch của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn (SCB) để rút tiền, buộc Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam (NHNN) phải họp báo trấn an.
Cũng như thông tin về cái chết bí ẩn của bà Nguyễn Phương Hồng, toàn bộ thông tin về SCB và các nhân vật lãnh đạo của nó đều bị báo chí trong nước âm thầm gỡ bỏ sau khi đăng vài giờ.
Tuyên bố dối trá về mối liên quan giữa SCB và Vạn Thịnh Phát, cũng như cách bưng bít thông tin của nhà cầm quyền, đã tạo điều kiện tốt cho sự lan truyền các loại tin đồn và thuyết âm mưu, khiến cho việc phân tích và đánh giá sự kiện thêm khó khăn bội phần.
Phất lên nhờ quan hệ
Tuy nhiên, lần theo các mạch dư luận, có thể thấy đây là một vụ án lớn, phơi bày bộ mặt thật của một chế độ trong đó giới chức chóp bu cấu kết ăn chia với giới tư bản cá mập – có thể có cả thế lực nước ngoài – để trục lợi từ tài sản quốc gia và nỗi khốn khổ của người dân
Bà Trương Mỹ Lan, 66 tuổi, là một doanh nhân người Việt gốc Hoa, tên thật là Trương Muội, xuất thân là người bán vải ở chợ An Đông, Quận 5, Sài Gòn. Nhờ quan hệ thân thiết với bà Trương Thị Hiền, vợ ông Lê Thanh Hải, cựu bí thư Quận 5, cựu chủ tịch và cựu bí thư Thành Ủy.
Trong một thời gian dài, bà Trương Muội đã xây dựng được một “đế chế” kinh doanh hùng mạnh mang tên Vạn Thịnh Phát (VTP), có giá trị nhiều tỷ đô la, với nhiều công ty con trong các lĩnh vực đầu tư và phát triển bất động sản.
Để đánh bóng tên tuổi và đánh lừa dư luận, bà Trương Muội đổi tên thành Trương Mỹ Lan, giống với bà Trương Mỹ Hoa, chị của bà Trương Thị Hiền, và là cựu phó chủ tịch nước.
Quá trình lớn mạnh của VTP gắn chặt với quá trình thăng tiến của ông Lê Thanh Hải, từ người đứng đầu cơ sở đảng CSVN ở Quận 5 lên tới Bộ Chính Trị, cơ quan quyền lực cao nhất của đảng toàn quốc, đến mức khó tách bạch rõ ông Hải đỡ đầu cho bà Lan của VTP hay ngược lại.
Có điều, nhờ quyền lực “nghiêng trời” của ông Hải ở Sài Gòn mà VTP thâu tóm được rất nhiều những lô đất “kim cương” ở trung tâm thành phố có thời được gọi là “Hòn Ngọc Viễn Đông.”
Những lô đất này từng là dinh thự của các cơ quan chính phủ thời VNCH, bị chính quyền cộng sản tịch thu sau ngày miền Nam sụp đổ.
Cấu kết, ăn chia với ông “trùm đảng” Lê Thanh Hải và tay chân, VTP được giao các lô đất đó với giá rẻ để phát triển thành các dự án cao cấp như Union Square, Times Square, VTP Office Building, khách sạn Duxton, cao ốc căn hộ dịch vụ cao cấp Sherwood Residence, khách sạn thương mại An Đông-Windsor, khu dân cư Bonville Land, khu dân cư cao cấp Sterling Residence, khu căn hộ cao cấp Lambert Residence, Thuận Kiều Plaza…
VTP chỉ là một trong nhiều công ty bất động sản của phe ông Lê Thanh Hải và đồng bọn, nhưng có lẽ là công ty được ưu ái nhất, được dành nhiều lô đất đẹp nhất ở các đại lộ trung tâm Quận 1.
Và không chỉ ông Hải, VTP còn có bè cánh với các quan chức cao cấp ở Ba Đình.
Ngày 7 Tháng Giêng, 2014, trong vụ án tại Cục Hàng Hải, bị cáo Dương Chí Dũng khai với tòa rằng ông đã giúp bà Trương Mỹ Lan chuyển 20 tỷ đồng ($1 triệu) cho Thượng Tướng Phạm Quý Ngọ, lúc đó là thứ trưởng Bộ Công An, để nhờ ông giúp VTP được thực hiện dự án trên khu đất Cảng Nhà Rồng, ở Khánh Hội, Quận 4, sau khi cảng Sài Gòn được di dời về Cát Lái. Sau lời khai đó, ông Ngọ lăn ra chết một cách bí ẩn (báo chí đăng là bị ung thư) mà bà Lan vẫn vô can, được coi là “bất khả xâm phạm” chứng tỏ bà có ô dù rất lớn che chở.
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Có đất đẹp, VTP liền huy động tiền bạc để thực hiện các dự án. Cách làm ăn thông thường của các đại gia bất động sản Việt Nam “tay không bắt giặc” là thành lập ngân hàng, lấy nguồn tiền của bá tánh để làm vốn. Được sự chống lưng của NHNN, năm 2011, bà Lan thâu tóm ba ngân hàng nhỏ là Ngân Hàng Sài Gòn, Ngân Hàng Đệ Nhất (FCB) và Ngân Hàng Việt Nam Tín Nghĩa (TNB) nhập chúng vào thành một ngân hàng mới lấy tên cũ là Ngân Hàng Sài Gòn (SCB).
Tuy không ra mặt, nhưng ở Sài Gòn, ai cũng biết bà Trương Mỹ Lan và VTP chính là chủ nhân thực sự của SCB. Ngân hàng này huy động tiền tiết kiệm của dân bằng việc trả tiền lời cao hơn từ một đến hai “chấm” so với các ngân hàng thương mại khác nên luôn có lượng khách rất đông đảo, phần lớn là người về hưu, người kinh doanh nhỏ ham tiền lời cao và tin vào sự “bất khả xâm phạm” của bà Lan.
Dòng tiền không chảy trực tiếp từ SCB tới các dự án của VTP mà đi vòng qua các công ty đầu tư như công ty đầu tư An Đông, công ty đầu tư Times Square, công ty tập đoàn Sài Gòn Peninsula… tất cả đều là những chân rết huy động vốn cho VTP. Người gửi tiền vào SCB được khuyến khích mua trái phiếu (bond) có tiền lời cao của các công ty đầu tư này, SCB bảo đảm mua lại trái phiếu khi đáo hạn. Chính vì thế, khi có tin “Bộ Công An quyết định khởi tố vụ án ‘Lừa đảo chiếm đoạt tài sản’ xảy ra tại công ty cổ phần tập đoàn đầu tư An Đông” thì người có tiền gửi ở SCB như ngồi trên đống lửa, gọi nhau đi rút tiền thì đã muộn!
Ngày 7 Tháng Mười, bà Trương Mỹ Lan và các đồng phạm bị truy tố, bị tạm giam để điều tra tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” theo Điều 174 Bộ Luật Hình Sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Theo kết quả điều tra ban đầu, các bị can đã gian dối trong việc phát hành, mua bán trái phiếu để chiếm đoạt hàng ngàn tỷ đồng của người dân trong thời gian 2018-2019, trong đó chỉ riêng công ty An Đông chiếm đoạt khoảng 25,000 tỷ đồng (khoảng $1 tỷ). Văn bản truy tố chưa đề cập tới những hành vi vi phạm pháp luật khác của bà Lan và VTP như hối lộ hoặc câu kết với quan chức để trục lợi.
Từ án kinh tế tới động đất chính trị
Nếu chỉ căn cứ vào thông tin của cơ quan điều tra Bộ Công An thì vụ bắt giam bà Trương Mỹ Lan chỉ là một vụ án kinh tế như hàng chục vụ án bất động sản và ngân hàng mấy năm gần đây. Nhưng để phá một vụ án như vậy, có cần ông Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng phải cất công dẫn một phái đoàn cao cấp – bao gồm bốn ủy viên Bộ Chính Trị, trong đó có hai bộ trưởng Công An và Quốc Phòng – từ Hà Nội vào Sài Gòn hôm 23 Tháng Chín để họp với ông Nguyễn Văn Nên, bí thư Thành Ủy và cũng là một ủy viên Bộ Chính Trị?
Chuyến kinh lý của ông Trọng, cùng với những mối quan hệ chằng chịt giữa VTP với các giới chức đảng và chính phủ khiến dư luận nghi ngờ rằng vụ án đã trở thành một vụ “động đất chính trị.”
Ai cũng tin, bà Trương Mỹ Lan sẽ là đầu mối dẫn tới việc thanh trừng ông Lê Thanh Hải và bộ sậu của ông – gồm các cựu lãnh đạo thành phố như ông Lê Hoàng Quân (chủ tịch), ông Nguyễn Văn Đua (phó chủ tịch), ông Nguyễn Thành Phong (chủ tịch), sau khi ông Nguyễn Thành Tài (phó chủ tịch) và ông Tất Thành Cang (phó chủ tịch) lần lượt ra trước vành móng ngựa gần đây. Niềm tin là như thế nhưng cái “lò” của ông Trọng có đốt được củi gộc như vậy hay không thì chưa biết chắc được.
Liên quan đến vụ án Trương Mỹ Lan còn có những cái chết bí ẩn. Bắt đầu từ cái chết của ông Phạm Quý Ngọ nêu trên, gần đây lại có những cái chết khó hiểu của ông Nguyễn Tiến Thành, chủ tịch công ty chứng khoán Tân Việt, thành viên hội đồng quản trị SCB trong đế chế VTP và là chồng của bà Tống Thị Thanh Hoàng, phó tổng giám đốc tập đoàn VTP.
Ông Thành chết một ngày trước khi bà Lan tra tay vào còng. Bí ẩn nhất là cái chết của bà Nguyễn Phương Hồng, người cùng bị bắt với bà Trương Mỹ Lan, và chết không rõ lý do trong lúc bị tạm giam. Từ sáng 11 Tháng Mười, trên mạng xã hội, người dân lại đồn hai quan chức cao cấp khác của SCB, ông Diệp Bảo Châu, phó tổng giám đốc, và ông Lưu Quốc Thắng, trưởng ban kiểm soát, đều đã qua đời tại nhà riêng. Thông tin này chưa kiểm chứng được.
Nếu như những cái chết bí ẩn đó là do một thế lực bí mật ra tay diệt khẩu bịt đầu mối thì quả thực vụ Trương Mỹ Lan không đơn giản là án kinh tế mà dính líu chặt đến các giới chức chóp bu trong đảng, bộc lộ bản chất tội phạm của một tổ chức “mafia” có tên đảng CSVN. Từ vụ án này, người ta mới thấy được đằng sau vẻ hào nhoáng của các tòa nhà chọc trời bằng nhôm và kính trên các đại lộ trung tâm Sài Gòn là cả một đế chế quyền và tiền quyện chặt vào nhau để lường gạt và trục lợi, với nhiều thủ đoạn.
Ông Nguyễn Phú Trọng và cái lò của ông sẽ đốt được gì? Hãy chờ xem! [đ.d.]
October 11, 2022
Hiếu Chân/Người Việt
Sự kiện gây chấn động mạnh nhất trong dư luận mấy ngày qua là vụ bắt giam bà Trương Mỹ Lan của tập đoàn Vạn Thịnh Phát ở Sài Gòn, báo hiệu những diễn biến khó lường của tình hình chính trị Việt Nam những ngày tới.
Bà Trương Mỹ Lan (trái) và ông Lê Thanh Hải. (Hình: Bộ Công An, Getty Images) Cùng bị bắt với bà còn có bà Trương Huệ Vân (cháu bà Lan), bà Nguyễn Phương Hồng, và ông Hồ Bửu Phương, trong đó bà Nguyễn Phương Hồng, 39 tuổi, chết chỉ sau hai ngày bị bắt tạm giam.
Liên quan đến vụ bắt bớ này đã xảy ra hiện tượng người dân tụ tập đông đảo trước các phòng giao dịch của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn (SCB) để rút tiền, buộc Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam (NHNN) phải họp báo trấn an.
Cũng như thông tin về cái chết bí ẩn của bà Nguyễn Phương Hồng, toàn bộ thông tin về SCB và các nhân vật lãnh đạo của nó đều bị báo chí trong nước âm thầm gỡ bỏ sau khi đăng vài giờ.
Tuyên bố dối trá về mối liên quan giữa SCB và Vạn Thịnh Phát, cũng như cách bưng bít thông tin của nhà cầm quyền, đã tạo điều kiện tốt cho sự lan truyền các loại tin đồn và thuyết âm mưu, khiến cho việc phân tích và đánh giá sự kiện thêm khó khăn bội phần.
Phất lên nhờ quan hệ
Tuy nhiên, lần theo các mạch dư luận, có thể thấy đây là một vụ án lớn, phơi bày bộ mặt thật của một chế độ trong đó giới chức chóp bu cấu kết ăn chia với giới tư bản cá mập – có thể có cả thế lực nước ngoài – để trục lợi từ tài sản quốc gia và nỗi khốn khổ của người dân
Bà Trương Mỹ Lan, 66 tuổi, là một doanh nhân người Việt gốc Hoa, tên thật là Trương Muội, xuất thân là người bán vải ở chợ An Đông, Quận 5, Sài Gòn. Nhờ quan hệ thân thiết với bà Trương Thị Hiền, vợ ông Lê Thanh Hải, cựu bí thư Quận 5, cựu chủ tịch và cựu bí thư Thành Ủy.
Trong một thời gian dài, bà Trương Muội đã xây dựng được một “đế chế” kinh doanh hùng mạnh mang tên Vạn Thịnh Phát (VTP), có giá trị nhiều tỷ đô la, với nhiều công ty con trong các lĩnh vực đầu tư và phát triển bất động sản.
Để đánh bóng tên tuổi và đánh lừa dư luận, bà Trương Muội đổi tên thành Trương Mỹ Lan, giống với bà Trương Mỹ Hoa, chị của bà Trương Thị Hiền, và là cựu phó chủ tịch nước.
Quá trình lớn mạnh của VTP gắn chặt với quá trình thăng tiến của ông Lê Thanh Hải, từ người đứng đầu cơ sở đảng CSVN ở Quận 5 lên tới Bộ Chính Trị, cơ quan quyền lực cao nhất của đảng toàn quốc, đến mức khó tách bạch rõ ông Hải đỡ đầu cho bà Lan của VTP hay ngược lại.
Có điều, nhờ quyền lực “nghiêng trời” của ông Hải ở Sài Gòn mà VTP thâu tóm được rất nhiều những lô đất “kim cương” ở trung tâm thành phố có thời được gọi là “Hòn Ngọc Viễn Đông.”
Những lô đất này từng là dinh thự của các cơ quan chính phủ thời VNCH, bị chính quyền cộng sản tịch thu sau ngày miền Nam sụp đổ.
Cấu kết, ăn chia với ông “trùm đảng” Lê Thanh Hải và tay chân, VTP được giao các lô đất đó với giá rẻ để phát triển thành các dự án cao cấp như Union Square, Times Square, VTP Office Building, khách sạn Duxton, cao ốc căn hộ dịch vụ cao cấp Sherwood Residence, khách sạn thương mại An Đông-Windsor, khu dân cư Bonville Land, khu dân cư cao cấp Sterling Residence, khu căn hộ cao cấp Lambert Residence, Thuận Kiều Plaza…
VTP chỉ là một trong nhiều công ty bất động sản của phe ông Lê Thanh Hải và đồng bọn, nhưng có lẽ là công ty được ưu ái nhất, được dành nhiều lô đất đẹp nhất ở các đại lộ trung tâm Quận 1.
Và không chỉ ông Hải, VTP còn có bè cánh với các quan chức cao cấp ở Ba Đình.
Ngày 7 Tháng Giêng, 2014, trong vụ án tại Cục Hàng Hải, bị cáo Dương Chí Dũng khai với tòa rằng ông đã giúp bà Trương Mỹ Lan chuyển 20 tỷ đồng ($1 triệu) cho Thượng Tướng Phạm Quý Ngọ, lúc đó là thứ trưởng Bộ Công An, để nhờ ông giúp VTP được thực hiện dự án trên khu đất Cảng Nhà Rồng, ở Khánh Hội, Quận 4, sau khi cảng Sài Gòn được di dời về Cát Lái. Sau lời khai đó, ông Ngọ lăn ra chết một cách bí ẩn (báo chí đăng là bị ung thư) mà bà Lan vẫn vô can, được coi là “bất khả xâm phạm” chứng tỏ bà có ô dù rất lớn che chở.
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Có đất đẹp, VTP liền huy động tiền bạc để thực hiện các dự án. Cách làm ăn thông thường của các đại gia bất động sản Việt Nam “tay không bắt giặc” là thành lập ngân hàng, lấy nguồn tiền của bá tánh để làm vốn. Được sự chống lưng của NHNN, năm 2011, bà Lan thâu tóm ba ngân hàng nhỏ là Ngân Hàng Sài Gòn, Ngân Hàng Đệ Nhất (FCB) và Ngân Hàng Việt Nam Tín Nghĩa (TNB) nhập chúng vào thành một ngân hàng mới lấy tên cũ là Ngân Hàng Sài Gòn (SCB).
Tuy không ra mặt, nhưng ở Sài Gòn, ai cũng biết bà Trương Mỹ Lan và VTP chính là chủ nhân thực sự của SCB. Ngân hàng này huy động tiền tiết kiệm của dân bằng việc trả tiền lời cao hơn từ một đến hai “chấm” so với các ngân hàng thương mại khác nên luôn có lượng khách rất đông đảo, phần lớn là người về hưu, người kinh doanh nhỏ ham tiền lời cao và tin vào sự “bất khả xâm phạm” của bà Lan.
Dòng tiền không chảy trực tiếp từ SCB tới các dự án của VTP mà đi vòng qua các công ty đầu tư như công ty đầu tư An Đông, công ty đầu tư Times Square, công ty tập đoàn Sài Gòn Peninsula… tất cả đều là những chân rết huy động vốn cho VTP. Người gửi tiền vào SCB được khuyến khích mua trái phiếu (bond) có tiền lời cao của các công ty đầu tư này, SCB bảo đảm mua lại trái phiếu khi đáo hạn. Chính vì thế, khi có tin “Bộ Công An quyết định khởi tố vụ án ‘Lừa đảo chiếm đoạt tài sản’ xảy ra tại công ty cổ phần tập đoàn đầu tư An Đông” thì người có tiền gửi ở SCB như ngồi trên đống lửa, gọi nhau đi rút tiền thì đã muộn!
Ngày 7 Tháng Mười, bà Trương Mỹ Lan và các đồng phạm bị truy tố, bị tạm giam để điều tra tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” theo Điều 174 Bộ Luật Hình Sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Theo kết quả điều tra ban đầu, các bị can đã gian dối trong việc phát hành, mua bán trái phiếu để chiếm đoạt hàng ngàn tỷ đồng của người dân trong thời gian 2018-2019, trong đó chỉ riêng công ty An Đông chiếm đoạt khoảng 25,000 tỷ đồng (khoảng $1 tỷ). Văn bản truy tố chưa đề cập tới những hành vi vi phạm pháp luật khác của bà Lan và VTP như hối lộ hoặc câu kết với quan chức để trục lợi.
Từ án kinh tế tới động đất chính trị
Nếu chỉ căn cứ vào thông tin của cơ quan điều tra Bộ Công An thì vụ bắt giam bà Trương Mỹ Lan chỉ là một vụ án kinh tế như hàng chục vụ án bất động sản và ngân hàng mấy năm gần đây. Nhưng để phá một vụ án như vậy, có cần ông Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng phải cất công dẫn một phái đoàn cao cấp – bao gồm bốn ủy viên Bộ Chính Trị, trong đó có hai bộ trưởng Công An và Quốc Phòng – từ Hà Nội vào Sài Gòn hôm 23 Tháng Chín để họp với ông Nguyễn Văn Nên, bí thư Thành Ủy và cũng là một ủy viên Bộ Chính Trị?
Chuyến kinh lý của ông Trọng, cùng với những mối quan hệ chằng chịt giữa VTP với các giới chức đảng và chính phủ khiến dư luận nghi ngờ rằng vụ án đã trở thành một vụ “động đất chính trị.”
Ai cũng tin, bà Trương Mỹ Lan sẽ là đầu mối dẫn tới việc thanh trừng ông Lê Thanh Hải và bộ sậu của ông – gồm các cựu lãnh đạo thành phố như ông Lê Hoàng Quân (chủ tịch), ông Nguyễn Văn Đua (phó chủ tịch), ông Nguyễn Thành Phong (chủ tịch), sau khi ông Nguyễn Thành Tài (phó chủ tịch) và ông Tất Thành Cang (phó chủ tịch) lần lượt ra trước vành móng ngựa gần đây. Niềm tin là như thế nhưng cái “lò” của ông Trọng có đốt được củi gộc như vậy hay không thì chưa biết chắc được.
Liên quan đến vụ án Trương Mỹ Lan còn có những cái chết bí ẩn. Bắt đầu từ cái chết của ông Phạm Quý Ngọ nêu trên, gần đây lại có những cái chết khó hiểu của ông Nguyễn Tiến Thành, chủ tịch công ty chứng khoán Tân Việt, thành viên hội đồng quản trị SCB trong đế chế VTP và là chồng của bà Tống Thị Thanh Hoàng, phó tổng giám đốc tập đoàn VTP.
Ông Thành chết một ngày trước khi bà Lan tra tay vào còng. Bí ẩn nhất là cái chết của bà Nguyễn Phương Hồng, người cùng bị bắt với bà Trương Mỹ Lan, và chết không rõ lý do trong lúc bị tạm giam. Từ sáng 11 Tháng Mười, trên mạng xã hội, người dân lại đồn hai quan chức cao cấp khác của SCB, ông Diệp Bảo Châu, phó tổng giám đốc, và ông Lưu Quốc Thắng, trưởng ban kiểm soát, đều đã qua đời tại nhà riêng. Thông tin này chưa kiểm chứng được.
Nếu như những cái chết bí ẩn đó là do một thế lực bí mật ra tay diệt khẩu bịt đầu mối thì quả thực vụ Trương Mỹ Lan không đơn giản là án kinh tế mà dính líu chặt đến các giới chức chóp bu trong đảng, bộc lộ bản chất tội phạm của một tổ chức “mafia” có tên đảng CSVN. Từ vụ án này, người ta mới thấy được đằng sau vẻ hào nhoáng của các tòa nhà chọc trời bằng nhôm và kính trên các đại lộ trung tâm Sài Gòn là cả một đế chế quyền và tiền quyện chặt vào nhau để lường gạt và trục lợi, với nhiều thủ đoạn.
Ông Nguyễn Phú Trọng và cái lò của ông sẽ đốt được gì? Hãy chờ xem! [đ.d.]
Re: Quán Vắng không Người ...3
Hoang tưởng phong kiến Đế chế của Putin, đất nước buồn nhất thế giới
Tác giả: Thomas Schmoll
Việt Hùng, dịch
Bi kịch của Nga: Nó có thể là một trong những quốc gia đáng sống nhất trên trái đất, cạnh tranh một cách hòa bình với Trung Quốc và Mỹ. Sau đó, những nỗi đau ma quái của sự tự ti mặc cảm về mặt nhận thức sẽ biến mất. Nhưng nó còn cách đây vài năm ánh sáng.
Không một ngày nào trôi qua khi tin tức từ Nga hoặc tuyên bố của Putin và quần thần về các chính sách giết người của họ, không làm bạn lạnh máu. Nhưng cũng có những hình ảnh từ đất nước rộng lớn nhất trên trái đất khiến bạn choáng váng, ví dụ như khi các giáo sĩ rao giảng điều răn của Cơ đốc giáo, rằng bạn không được giết người, để lấy âm hưởng và hương khói ban phước cho binh lính trước khi họ ra trận cho một kẻ thống trị. Tự nhận bản thân là một hoàng đế ở đâu đó giữa Peter Đại đế và Stalin, nhưng thực sự là một kẻ tàn ác.
Putin đã biến đế chế của mình thành đất nước buồn nhất thế giới. Nga là một phiên bản đặc biệt hoàn hảo của một quốc gia thất bại. Nhà nước tuy hoạt động. Nhưng một người cai trị duy nhất và băng đảng của ông ta đã biến ông ta thành con mồi của họ và dựng lên một tòa nhà cai trị thuộc loại được biết đến từ các nước châu Phi. Sự tập trung quyền lực vào Putin đã mang những hình thức
phong kiến. Ngay cả sự hoang tưởng của ông ta về việc mắc bệnh hoặc bị giết cũng phù hợp với hình ảnh của các hoàng đế và các vị vua của những thế kỷ trước. Một cách ngẫu nhiên, cũng là sự vênh váo vô lý khi vị chúa tể của những chiếc bàn dài quá mức, sải bước qua các sảnh lớn trong cung điện của mình, những người lính trong bộ quân phục bắt chước từ thời Nga còn là một đế chế
thực sự chứ không phải chỉ là một nhận thức.
Tất nhiên, ở các nước phương Tây cũng có những cách trình bày kỳ quái tương tự. Tuy nhiên, các chính trị gia (và quốc vương) không quá coi trọng bản thân ở đó và không ăn mừng sự xuất hiện của họ theo cách mà người cai trị trong Điện Kremlin ưa thích. Nếu Putin từng có cảm giác về việc tự đề cao bản thân có vẻ ngớ ngẩn, thì ông ấy đã đánh mất nó. Nếu không ông ta sẽ biết rằng, lòng yêu
nước cường điệu ngày nay nhanh chóng kết thúc trong lĩnh vực trào phúng. Điều này đã được thể hiện trong buổi biểu diễn thôn tính điên cuồng ở Điện Kremlin, khi Putin và các nhà lãnh đạo phe ly khai mà ông đang chỉ đạo đặt tay lên nhau và cổ vũ, với những tiếng la hét “Rossiya”, một hành động vi phạm luật pháp quốc tế.
Trong ảo tưởng về sự vĩ đại
Tuy nhiên, Putin cũng không nhận thấy điều đó. Ông ấy đã thành công trong việc phong tỏa bản thân khỏi những lời chỉ trích và ảnh hưởng từ bên ngoài. Có lẽ Putin có ảo tưởng vĩ đại của mình đến mức thực sự tin rằng hàng triệu người Ukraine đã bỏ phiếu trong các cuộc trưng cầu dân ý để gia nhập Nga. Phải cẩn thận với bệnh lý – nhưng với Putin, có một số bằng chứng cho thấy, ông không còn đến từ thế giới này nữa, mà bị điều khiển bởi những bóng ma não của chính ông, những người liên tục nói với ông: Bạn là người vĩ đại nhất. bạn là hoàng đế.
Làm thế nào mà Darth Wladi có thể nói vô số điều vô nghĩa mà không ngừng lại hoặc phá ra cười. Khi sáp nhập lãnh thổ quốc gia Ukraine, kẻ xâm lược viện dẫn các nguyên tắc của Liên Hiệp quốc về “quyền bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc”. Chúng ta nhớ rằng: Liên Hiệp quốc là thể chế mà Putin coi thường và lạm dụng. “Chúng tôi đang kêu gọi chính quyền Kiev ngừng các cuộc pháo kích và tất cả các cuộc giao tranh ngay lập tức và quay trở lại bàn đàm phán”, Putin, lãnh chúa đã từng xâm lược đất nước láng giềng của mình, nói. Kẻ tấn công yêu cầu kẻ bị tấn công ngừng phản công. Đây là chứng điên mà không cần kiểm tra tâm thần để nhận ra.
Có những quốc gia rất đáng buồn khác trên trái đất, nhiều quốc gia trong số họ ở châu Phi, hoặc Afghanistan. Nhưng những quốc gia này, tất cả những cựu thuộc địa của các nước phương Tây, đã có rất ít cơ hội thực sự trong lịch sử gần đây của họ, để lật ngược tình thế theo hướng dân chủ. Không nói đến Bắc Triều Tiên. Tuy nhiên, sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc (tạm thời), Nga đã có cơ hội trở thành một quốc gia hiện đại, mở cửa và bảo tồn bản sắc của mình, xây dựng một nền
công nghiệp hiện đại và sống không chỉ bằng nguyên liệu thô và rượu vodka.
Chủ nhắm về phía Tây phương
Cánh cửa đã mở, để bỏ lại thời kỳ của những người cai trị bị ám ảnh bởi quyền lực và giải quyết tình trạng xung đột đã ảnh hưởng đến nước Nga trong nhiều thập niên: từ chối phương Tây nhưng vẫn muốn càng giống như phương Tây càng tốt. Để cạnh tranh với phương Tây, coi đó là thước đo thành công của chính mình và đồng thời coi thường nó, chắc chắn phải dẫn đến một thử thách, hiện đang
nổ ra trong cuộc chiến chống Ukraine.
Bất cứ ai cho phép chơi punk cũng phải chịu đựng những hình ảnh trông kỳ quặc trong khung cảnh đường phố. Cả hai đều không thể. Và do đó, dần dần có sự lên án mọi thứ tự do đã đến với Nga từ phương Tây. Bối cảnh văn hóa đổi mới vô cùng tốt đẹp như chết, nó chỉ diễn ra trong các ngõ ngách (hoặc ở nước ngoài). Cuối cùng, nhân quyền cũng trở thành nạn nhân của vòng xoáy bạo lực thể
xác và lời nói này. Nhân quyền không có giá trị gì ở đất nước buồn nhất thế giới này, ngoài sự tàn bạo cổ điển. Hãy nhìn người đứng đầu Cộng hòa Chechnya thuộc Nga, Ramzan Kadyrov, tự hào tuyên bố rằng ông sẽ cử ba người con trai chưa đủ tuổi tham gia cuộc chiến chống lại Ukraine. Thật là điên rồ.
Việc một lãnh chúa châu Âu ở thế kỷ 21 dám coi hàng trăm nghìn người là bia đỡ đạn cho thấy sự thiếu tôn trọng hoàn toàn đối với loài người. Đối với Putin – một cách tiếp cận quản trị hậu phong kiến khác – công dân là quân nhân hoặc quần thần, trong mọi trường hợp là những người ủng hộ chính nghĩa của ông. Ngược lại, nếu bạn không ở bên ông ta, bạn đang chống lại ông ta. Lợi ích của người dân nói chung, đặc biệt là ở các khu vực xa Moscow và St.Petersburg, đóng một vai trò quan trọng. Putin chỉ quan tâm đến họ khi nhận ra rằng, mọi thứ đang trở nên căng thẳng với mình.
Sự nghèo đói là điều hiển nhiên, vì chỉ một bộ phận nhỏ người dân Nga được hưởng lợi từ sự giàu có của đất nước và ân sủng của Putin. Tác giả của những dòng này đã có vinh dự được giúp đỡ Julia Solska, người Ukraine, xuất bản ở Đức cuốn nhật ký của mình từ những ngày đầu của cuộc chiến. Trong đó, cô viết về nạn cướp bóc cho phép rút ra kết luận về mức sống trong đế chế của Putin. “Người Nga xâm lược một quốc gia, giết người và phá hủy để đánh cắp máy tính và giày dép. Nếu chúng tôi biết rằng binh lính của Putin muốn TV màn hình phẳng và máy tính bảng, chúng tôi đã gửi chúng cho họ. Vậy thì họ có thể tha cho chính mình và chúng tôi”.
Bi kịch của Nga là nó có thể là một trong những quốc gia đáng sống nhất trên trái đất, cạnh tranh một cách hòa bình với Trung Quốc và Mỹ. Khi đó, bóng ma của sự tự ti mặc cảm về mặt nhận thức sẽ biến mất và Nga sẽ không còn cần phải đổ lỗi cho phương Tây về những thiếu sót của chính mình. Có lẽ thế giới sẽ tồn tại để nhìn thấy nước Nga này. Đó sẽ là một may mắn cho nhân loại.
Tác giả: Thomas Schmoll
Việt Hùng, dịch
Bi kịch của Nga: Nó có thể là một trong những quốc gia đáng sống nhất trên trái đất, cạnh tranh một cách hòa bình với Trung Quốc và Mỹ. Sau đó, những nỗi đau ma quái của sự tự ti mặc cảm về mặt nhận thức sẽ biến mất. Nhưng nó còn cách đây vài năm ánh sáng.
Không một ngày nào trôi qua khi tin tức từ Nga hoặc tuyên bố của Putin và quần thần về các chính sách giết người của họ, không làm bạn lạnh máu. Nhưng cũng có những hình ảnh từ đất nước rộng lớn nhất trên trái đất khiến bạn choáng váng, ví dụ như khi các giáo sĩ rao giảng điều răn của Cơ đốc giáo, rằng bạn không được giết người, để lấy âm hưởng và hương khói ban phước cho binh lính trước khi họ ra trận cho một kẻ thống trị. Tự nhận bản thân là một hoàng đế ở đâu đó giữa Peter Đại đế và Stalin, nhưng thực sự là một kẻ tàn ác.
Putin đã biến đế chế của mình thành đất nước buồn nhất thế giới. Nga là một phiên bản đặc biệt hoàn hảo của một quốc gia thất bại. Nhà nước tuy hoạt động. Nhưng một người cai trị duy nhất và băng đảng của ông ta đã biến ông ta thành con mồi của họ và dựng lên một tòa nhà cai trị thuộc loại được biết đến từ các nước châu Phi. Sự tập trung quyền lực vào Putin đã mang những hình thức
phong kiến. Ngay cả sự hoang tưởng của ông ta về việc mắc bệnh hoặc bị giết cũng phù hợp với hình ảnh của các hoàng đế và các vị vua của những thế kỷ trước. Một cách ngẫu nhiên, cũng là sự vênh váo vô lý khi vị chúa tể của những chiếc bàn dài quá mức, sải bước qua các sảnh lớn trong cung điện của mình, những người lính trong bộ quân phục bắt chước từ thời Nga còn là một đế chế
thực sự chứ không phải chỉ là một nhận thức.
Tất nhiên, ở các nước phương Tây cũng có những cách trình bày kỳ quái tương tự. Tuy nhiên, các chính trị gia (và quốc vương) không quá coi trọng bản thân ở đó và không ăn mừng sự xuất hiện của họ theo cách mà người cai trị trong Điện Kremlin ưa thích. Nếu Putin từng có cảm giác về việc tự đề cao bản thân có vẻ ngớ ngẩn, thì ông ấy đã đánh mất nó. Nếu không ông ta sẽ biết rằng, lòng yêu
nước cường điệu ngày nay nhanh chóng kết thúc trong lĩnh vực trào phúng. Điều này đã được thể hiện trong buổi biểu diễn thôn tính điên cuồng ở Điện Kremlin, khi Putin và các nhà lãnh đạo phe ly khai mà ông đang chỉ đạo đặt tay lên nhau và cổ vũ, với những tiếng la hét “Rossiya”, một hành động vi phạm luật pháp quốc tế.
Trong ảo tưởng về sự vĩ đại
Tuy nhiên, Putin cũng không nhận thấy điều đó. Ông ấy đã thành công trong việc phong tỏa bản thân khỏi những lời chỉ trích và ảnh hưởng từ bên ngoài. Có lẽ Putin có ảo tưởng vĩ đại của mình đến mức thực sự tin rằng hàng triệu người Ukraine đã bỏ phiếu trong các cuộc trưng cầu dân ý để gia nhập Nga. Phải cẩn thận với bệnh lý – nhưng với Putin, có một số bằng chứng cho thấy, ông không còn đến từ thế giới này nữa, mà bị điều khiển bởi những bóng ma não của chính ông, những người liên tục nói với ông: Bạn là người vĩ đại nhất. bạn là hoàng đế.
Làm thế nào mà Darth Wladi có thể nói vô số điều vô nghĩa mà không ngừng lại hoặc phá ra cười. Khi sáp nhập lãnh thổ quốc gia Ukraine, kẻ xâm lược viện dẫn các nguyên tắc của Liên Hiệp quốc về “quyền bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc”. Chúng ta nhớ rằng: Liên Hiệp quốc là thể chế mà Putin coi thường và lạm dụng. “Chúng tôi đang kêu gọi chính quyền Kiev ngừng các cuộc pháo kích và tất cả các cuộc giao tranh ngay lập tức và quay trở lại bàn đàm phán”, Putin, lãnh chúa đã từng xâm lược đất nước láng giềng của mình, nói. Kẻ tấn công yêu cầu kẻ bị tấn công ngừng phản công. Đây là chứng điên mà không cần kiểm tra tâm thần để nhận ra.
Có những quốc gia rất đáng buồn khác trên trái đất, nhiều quốc gia trong số họ ở châu Phi, hoặc Afghanistan. Nhưng những quốc gia này, tất cả những cựu thuộc địa của các nước phương Tây, đã có rất ít cơ hội thực sự trong lịch sử gần đây của họ, để lật ngược tình thế theo hướng dân chủ. Không nói đến Bắc Triều Tiên. Tuy nhiên, sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc (tạm thời), Nga đã có cơ hội trở thành một quốc gia hiện đại, mở cửa và bảo tồn bản sắc của mình, xây dựng một nền
công nghiệp hiện đại và sống không chỉ bằng nguyên liệu thô và rượu vodka.
Chủ nhắm về phía Tây phương
Cánh cửa đã mở, để bỏ lại thời kỳ của những người cai trị bị ám ảnh bởi quyền lực và giải quyết tình trạng xung đột đã ảnh hưởng đến nước Nga trong nhiều thập niên: từ chối phương Tây nhưng vẫn muốn càng giống như phương Tây càng tốt. Để cạnh tranh với phương Tây, coi đó là thước đo thành công của chính mình và đồng thời coi thường nó, chắc chắn phải dẫn đến một thử thách, hiện đang
nổ ra trong cuộc chiến chống Ukraine.
Bất cứ ai cho phép chơi punk cũng phải chịu đựng những hình ảnh trông kỳ quặc trong khung cảnh đường phố. Cả hai đều không thể. Và do đó, dần dần có sự lên án mọi thứ tự do đã đến với Nga từ phương Tây. Bối cảnh văn hóa đổi mới vô cùng tốt đẹp như chết, nó chỉ diễn ra trong các ngõ ngách (hoặc ở nước ngoài). Cuối cùng, nhân quyền cũng trở thành nạn nhân của vòng xoáy bạo lực thể
xác và lời nói này. Nhân quyền không có giá trị gì ở đất nước buồn nhất thế giới này, ngoài sự tàn bạo cổ điển. Hãy nhìn người đứng đầu Cộng hòa Chechnya thuộc Nga, Ramzan Kadyrov, tự hào tuyên bố rằng ông sẽ cử ba người con trai chưa đủ tuổi tham gia cuộc chiến chống lại Ukraine. Thật là điên rồ.
Việc một lãnh chúa châu Âu ở thế kỷ 21 dám coi hàng trăm nghìn người là bia đỡ đạn cho thấy sự thiếu tôn trọng hoàn toàn đối với loài người. Đối với Putin – một cách tiếp cận quản trị hậu phong kiến khác – công dân là quân nhân hoặc quần thần, trong mọi trường hợp là những người ủng hộ chính nghĩa của ông. Ngược lại, nếu bạn không ở bên ông ta, bạn đang chống lại ông ta. Lợi ích của người dân nói chung, đặc biệt là ở các khu vực xa Moscow và St.Petersburg, đóng một vai trò quan trọng. Putin chỉ quan tâm đến họ khi nhận ra rằng, mọi thứ đang trở nên căng thẳng với mình.
Sự nghèo đói là điều hiển nhiên, vì chỉ một bộ phận nhỏ người dân Nga được hưởng lợi từ sự giàu có của đất nước và ân sủng của Putin. Tác giả của những dòng này đã có vinh dự được giúp đỡ Julia Solska, người Ukraine, xuất bản ở Đức cuốn nhật ký của mình từ những ngày đầu của cuộc chiến. Trong đó, cô viết về nạn cướp bóc cho phép rút ra kết luận về mức sống trong đế chế của Putin. “Người Nga xâm lược một quốc gia, giết người và phá hủy để đánh cắp máy tính và giày dép. Nếu chúng tôi biết rằng binh lính của Putin muốn TV màn hình phẳng và máy tính bảng, chúng tôi đã gửi chúng cho họ. Vậy thì họ có thể tha cho chính mình và chúng tôi”.
Bi kịch của Nga là nó có thể là một trong những quốc gia đáng sống nhất trên trái đất, cạnh tranh một cách hòa bình với Trung Quốc và Mỹ. Khi đó, bóng ma của sự tự ti mặc cảm về mặt nhận thức sẽ biến mất và Nga sẽ không còn cần phải đổ lỗi cho phương Tây về những thiếu sót của chính mình. Có lẽ thế giới sẽ tồn tại để nhìn thấy nước Nga này. Đó sẽ là một may mắn cho nhân loại.
Re: Quán Vắng không Người ...3
Nguyên nhân nào gây ra cuộc chiến Ukraine?
Tác giả: Joseph S. Nye, Jr.
Đỗ Kim Thêm, dịch
Giữa những cuộc tranh luận sôi nổi về các yếu tố khiến Nga xâm lăng Ukraine vào ngày 24 tháng 2 năm 2022, nó giúp phân biệt các nguyên nhân sâu xa, trung gian và trực tiếp. Nhưng trong khi mỗi nguyên nhân có thể gây ra vấn đề theo những cách riêng của nó, chiến tranh không cần phải được coi là không thể tránh được, ngay cả khi tất cả các nguyên nhân đều hiện diện.
Cuộc chiến của Nga ở Ukraine là sự xung đột gây rối loạn nhất mà châu Âu đã chứng kiến kể từ năm 1945. Trong khi nhiều người ở phương Tây thấy một cuộc chiến do Tổng thống Nga Vladimir Putin lựa chọn, ông nói rằng quyết định của khối NATO vào năm 2008 ủng hộ tư cách thành viên của Ukraine cuối cùng đã mang lại một mối đe dọa sinh tồn đối với các biên giới của Nga, và những người khác vẫn theo dõi cuộc xung đột trở lại kể từ lúc kết thúc Chiến tranh Lạnh và sự thất bại của phương Tây trong việc hỗ trợ Nga một cách phù hợp sau khi Liên Xô sụp đổ. Làm thế nào chúng ta có thể phân biệt được các nguồn gốc của một cuộc chiến mà nó có thể kéo dài trong nhiều năm?
Đệ nhất Thế chiến đã xảy ra hơn một thế kỷ, nhưng các nhà sử học vẫn viết các cuốn sách tranh luận về nguyên nhân gây chiến. Cuộc chiến khởi đầu do một kẻ khủng bố người Serbia đã ám sát Công tước người Áo vào năm 1914, hay nguyên nhân có liên quan nhiều hơn đến sức mạnh của nước Đức trỗi dậy đang thách thức nước Anh, hay tinh thần dân tộc đang dâng trào trên khắp châu Âu? Câu trả lời là “tất cả những điều trên, cộng với nhiều hơn nữa”. Nhưng chiến tranh không phải là không thể tránh khỏi cho đến khi nó thực sự bùng nổ vào tháng 8 năm 1914 và thậm chí sau đó, chiến tranh không thể tránh khỏi việc bốn năm tàn sát theo sau.
Để phân loại mọi thứ, nó giúp phân biệt giữa nguyên nhân sâu xa, trung gian và cấp thời. Hãy nghĩ về việc xây một đống lửa: Chất đống các khúc gỗ là một nguyên nhân sâu xa; thêm mồi nhử và giấy là nguyên nhân trung gian; và nổi lửa là nguyên nhân thúc đẩy. Nhưng ngay cả khi đó, một đống lửa không thể tránh khỏi. Một cơn gió mạnh có thể dập tắt ngọn lửa, hoặc một cơn mưa bất chợt có thể đã làm ướt gỗ. Trong cuốn sách về nguồn gốc của Đệ nhất Thế chiến “Những kẻ mộng du” (The Sleepwalkers), nhà sử học Christopher Clark ghi nhận rằng, vào năm 1914, “tương lai vẫn còn rộng mở – đơn giản.” Lựa chọn chính sách kém cỏi là nguyên nhân quan trọng của thảm họa.
Tại Ukraine, không có nghi ngờ gì về việc Putin đã nổi lửa khi ra lệnh cho quân đội Nga xâm lược vào ngày 24 tháng 2. Giống như các nhà lãnh đạo của các cường quốc trong năm 1914, có lẽ Putin tin rằng đó sẽ là một cuộc chiến ngắn, sắc bén với một chiến thắng nhanh chóng, nó có phần giống như việc Liên Xô chiếm giữ Budapest năm 1956 hoặc Prague năm 1968. Các không lực sẽ chiếm sân bay và các xe tăng tiến công sẽ chiếm giữ Kyiv, loại bỏ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và thiết lập một chính phủ bù nhìn.
Putin nói với người dân Nga rằng ông đang tiến hành một “chiến dịch quân sự đặc biệt” để làm cho Ukraine không còn bị Nazi hoá và ngăn ngừa khối NATO mở rộng sang các biên giới của Nga. Nhưng đứng trước việc Putin tính toán sai lạc một cách nghiêm trọng, chúng ta phải hỏi Putin thực sự đang nghĩ gì. Chúng ta biết từ các tác phẩm của chính Putin, và từ nhiều nhà viết tiểu sử khác nhau như Philip Short, họ nói rằng nguyên nhân trung gian là Putin từ chối coi Ukraine là một quốc gia chính danh hợp pháp.
Putin than phiền về sự tan rã của Liên Xô, nơi ông từng phục vụ như một sĩ quan KGB, và do mối quan hệ văn hóa chặt chẽ của Ukraine và Nga, Putin coi Ukraine là một quốc gia giả mạo. Hơn nữa, Ukraine đã vô ơn, xúc phạm Nga bằng cuộc nổi dậy Maidan năm 2014, loại bỏ một chính phủ thân Nga và tăng cường thêm các mối quan hệ mậu dịch với Liên minh châu Âu.
Putin muốn khôi phục lại điều mà ông gọi là “thế giới Nga”, và khi bước sang tuổi 70, Putin đã suy nghĩ về di sản của mình. Các nhà lãnh đạo trước đó, như Đại đế Peter đã mở rộng quyền lực Nga trong thời đại của mình. Đứng trước việc yếu kém trong các biện pháp trừng phạt của phương Tây sau khi Nga xâm lược Ukraine và sáp nhập bán đảo Crimea vào năm 2014, Putin dường như đã tự hỏi mình: Tại sao không đi xa hơn?
Triển vọng mở rộng khối NATO là một nguyên nhân trung gian ít hơn. Trong khi phương Tây đã thành lập một Hội đồng NATO – Nga, thông qua đó các sĩ quan quân đội Nga có thể tham dự một số cuộc họp của khối NATO, Nga mong đợi nhiều hơn từ mối quan hệ này. Và trong khi Ngoại trưởng Hoa Kỳ James Baker nói với người đồng cấp Nga hồi đầu thập niên 1990, rằng khối NATO sẽ không mở rộng; các nhà sử học như Mary Sarotte chỉ ra rằng, Baker đã nhanh chóng đảo ngược sự bảo đảm trong lời nói của mình, vốn chưa bao giờ có một văn bản thỏa thuận cho việc này.
Khi Tổng thống Mỹ Bill Clinton thảo luận vấn đề này với Tổng thống Nga Boris Yeltsin vào thập niên 1990, đã có sự chấp nhận miễn cưỡng của Nga đối với một số việc mở rộng của khối NATO, nhưng các kỳ vọng của cả hai bên đều khác nhau. Quyết định của khối NATO tại Hội nghị Thượng đỉnh ở Bucharest năm 2008 bao gồm Ukraine (và Georgia) là những thành viên tiềm năng trong tương lai chỉ đơn giản là xác nhận những kỳ vọng tồi tệ nhất của Putin về phương Tây.
Trong khi quyết định của khối NATO vào năm 2008 có thể đã sai lầm, tuy nhiên, sự thay đổi thái độ của Putin đã có trước đó. Ông ta đã giúp Hoa Kỳ sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001, nhưng bài phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich năm 2007 của ông cho thấy rằng, ông đã tỏ ra chua chát với phương Tây trước Hội nghị Thượng đỉnh Bucharest. Do đó, khả năng mở rộng khối NATO chỉ là một trong một số nguyên nhân trung gian – một nguyên nhân trở nên ít nổi bật hơn ngay sau Hội nghị Thượng đỉnh Bucharest của Pháp và Đức, thông báo rằng họ sẽ phủ quyết tư cách thành viên trong khối NATO của Ukraine.
Đằng sau tất cả những điều này là những nguyên nhân xa xôi hoặc sâu rộng sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Ban đầu, cả Nga và phương Tây có tinh thần lạc quan rằng sự sụp đổ của Liên Xô sẽ cho phép nền dân chủ và kinh tế thị trường Nga trỗi dậy. Trong những năm đầu, Clinton và Yeltsin đã nỗ lực nghiêm túc phát triển mối quan hệ tốt đẹp. Nhưng trong khi Mỹ cung cấp các khoản vay và hỗ trợ kinh tế cho chính phủ của Thủ tướng Nga Yegor Gaidar, nhiều người Nga mong đợi nhiều hơn nữa.
Hơn nữa, sau bảy thập niên theo kế hoạch tập trung, một sự chuyển đổi đột ngột thành một nền kinh tế thị trường hưng thịnh là chuyện không thể. Những nỗ lực để buộc thông qua những thay đổi nhanh chóng như vậy không thể không tạo ra sự gián đoạn to lớn, tham nhũng và tình trạng bất bình đẳng cùng cực. Trong khi một số nhà tài phiệt và chính trị gia trở nên cực kỳ giàu có từ việc tư nhân hóa nhanh chóng các tài sản thuộc sở hữu nhà nước, hầu hết mức sống của người Nga đã suy giảm.
Tại Davos vào tháng 2 năm 1997, Thống đốc Nizhny Novgorod, Boris Nemtsov (sau đó bị ám sát), báo cáo rằng, không ai ở Nga đang nộp thuế, và chính phủ chậm trễ trong việc trả lương. Sau đó, vào tháng Chín năm sau, trong một bữa tối tại Trường Harvard Kennedy, Nghị sĩ có khuynh hướng tự do Grigory Yavlinsky nói rằng: “Nga hoàn toàn tham nhũng và Yeltsin không có tầm nhìn“. Không thể đối phó với hậu quả chính trị của tình hình kinh tế xấu đi, Yeltsin, khi đó trong tình trạng sức khỏe suy giảm, đã chuyển quyền sang cho Putin, cựu đặc vụ KGB vô danh, để giúp ông khôi phục trật tự.
Không có điều nào trong số này có nghĩa là cuộc chiến Ukraine là chuyện không thể tránh khỏi. Nhưng nó đã trở nên ngày càng có thể xảy ra theo thời gian. Vào ngày 24 tháng 2 năm 2022, Putin đã tính toán sai và đốt lửa gây ra đám cháy. Thật khó để thấy Putin thoát ra khỏi đám cháy này.
______
Tác giả: Joseph S. Nye Jr. là Giáo sư Đại học Harvard và tác giả sách Do Morals Matter? Presidents and Foreign Policy from FDR to Trump (Oxford University Press, 2019).
Tác giả: Joseph S. Nye, Jr.
Đỗ Kim Thêm, dịch
Giữa những cuộc tranh luận sôi nổi về các yếu tố khiến Nga xâm lăng Ukraine vào ngày 24 tháng 2 năm 2022, nó giúp phân biệt các nguyên nhân sâu xa, trung gian và trực tiếp. Nhưng trong khi mỗi nguyên nhân có thể gây ra vấn đề theo những cách riêng của nó, chiến tranh không cần phải được coi là không thể tránh được, ngay cả khi tất cả các nguyên nhân đều hiện diện.
Cuộc chiến của Nga ở Ukraine là sự xung đột gây rối loạn nhất mà châu Âu đã chứng kiến kể từ năm 1945. Trong khi nhiều người ở phương Tây thấy một cuộc chiến do Tổng thống Nga Vladimir Putin lựa chọn, ông nói rằng quyết định của khối NATO vào năm 2008 ủng hộ tư cách thành viên của Ukraine cuối cùng đã mang lại một mối đe dọa sinh tồn đối với các biên giới của Nga, và những người khác vẫn theo dõi cuộc xung đột trở lại kể từ lúc kết thúc Chiến tranh Lạnh và sự thất bại của phương Tây trong việc hỗ trợ Nga một cách phù hợp sau khi Liên Xô sụp đổ. Làm thế nào chúng ta có thể phân biệt được các nguồn gốc của một cuộc chiến mà nó có thể kéo dài trong nhiều năm?
Đệ nhất Thế chiến đã xảy ra hơn một thế kỷ, nhưng các nhà sử học vẫn viết các cuốn sách tranh luận về nguyên nhân gây chiến. Cuộc chiến khởi đầu do một kẻ khủng bố người Serbia đã ám sát Công tước người Áo vào năm 1914, hay nguyên nhân có liên quan nhiều hơn đến sức mạnh của nước Đức trỗi dậy đang thách thức nước Anh, hay tinh thần dân tộc đang dâng trào trên khắp châu Âu? Câu trả lời là “tất cả những điều trên, cộng với nhiều hơn nữa”. Nhưng chiến tranh không phải là không thể tránh khỏi cho đến khi nó thực sự bùng nổ vào tháng 8 năm 1914 và thậm chí sau đó, chiến tranh không thể tránh khỏi việc bốn năm tàn sát theo sau.
Để phân loại mọi thứ, nó giúp phân biệt giữa nguyên nhân sâu xa, trung gian và cấp thời. Hãy nghĩ về việc xây một đống lửa: Chất đống các khúc gỗ là một nguyên nhân sâu xa; thêm mồi nhử và giấy là nguyên nhân trung gian; và nổi lửa là nguyên nhân thúc đẩy. Nhưng ngay cả khi đó, một đống lửa không thể tránh khỏi. Một cơn gió mạnh có thể dập tắt ngọn lửa, hoặc một cơn mưa bất chợt có thể đã làm ướt gỗ. Trong cuốn sách về nguồn gốc của Đệ nhất Thế chiến “Những kẻ mộng du” (The Sleepwalkers), nhà sử học Christopher Clark ghi nhận rằng, vào năm 1914, “tương lai vẫn còn rộng mở – đơn giản.” Lựa chọn chính sách kém cỏi là nguyên nhân quan trọng của thảm họa.
Tại Ukraine, không có nghi ngờ gì về việc Putin đã nổi lửa khi ra lệnh cho quân đội Nga xâm lược vào ngày 24 tháng 2. Giống như các nhà lãnh đạo của các cường quốc trong năm 1914, có lẽ Putin tin rằng đó sẽ là một cuộc chiến ngắn, sắc bén với một chiến thắng nhanh chóng, nó có phần giống như việc Liên Xô chiếm giữ Budapest năm 1956 hoặc Prague năm 1968. Các không lực sẽ chiếm sân bay và các xe tăng tiến công sẽ chiếm giữ Kyiv, loại bỏ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và thiết lập một chính phủ bù nhìn.
Putin nói với người dân Nga rằng ông đang tiến hành một “chiến dịch quân sự đặc biệt” để làm cho Ukraine không còn bị Nazi hoá và ngăn ngừa khối NATO mở rộng sang các biên giới của Nga. Nhưng đứng trước việc Putin tính toán sai lạc một cách nghiêm trọng, chúng ta phải hỏi Putin thực sự đang nghĩ gì. Chúng ta biết từ các tác phẩm của chính Putin, và từ nhiều nhà viết tiểu sử khác nhau như Philip Short, họ nói rằng nguyên nhân trung gian là Putin từ chối coi Ukraine là một quốc gia chính danh hợp pháp.
Putin than phiền về sự tan rã của Liên Xô, nơi ông từng phục vụ như một sĩ quan KGB, và do mối quan hệ văn hóa chặt chẽ của Ukraine và Nga, Putin coi Ukraine là một quốc gia giả mạo. Hơn nữa, Ukraine đã vô ơn, xúc phạm Nga bằng cuộc nổi dậy Maidan năm 2014, loại bỏ một chính phủ thân Nga và tăng cường thêm các mối quan hệ mậu dịch với Liên minh châu Âu.
Putin muốn khôi phục lại điều mà ông gọi là “thế giới Nga”, và khi bước sang tuổi 70, Putin đã suy nghĩ về di sản của mình. Các nhà lãnh đạo trước đó, như Đại đế Peter đã mở rộng quyền lực Nga trong thời đại của mình. Đứng trước việc yếu kém trong các biện pháp trừng phạt của phương Tây sau khi Nga xâm lược Ukraine và sáp nhập bán đảo Crimea vào năm 2014, Putin dường như đã tự hỏi mình: Tại sao không đi xa hơn?
Triển vọng mở rộng khối NATO là một nguyên nhân trung gian ít hơn. Trong khi phương Tây đã thành lập một Hội đồng NATO – Nga, thông qua đó các sĩ quan quân đội Nga có thể tham dự một số cuộc họp của khối NATO, Nga mong đợi nhiều hơn từ mối quan hệ này. Và trong khi Ngoại trưởng Hoa Kỳ James Baker nói với người đồng cấp Nga hồi đầu thập niên 1990, rằng khối NATO sẽ không mở rộng; các nhà sử học như Mary Sarotte chỉ ra rằng, Baker đã nhanh chóng đảo ngược sự bảo đảm trong lời nói của mình, vốn chưa bao giờ có một văn bản thỏa thuận cho việc này.
Khi Tổng thống Mỹ Bill Clinton thảo luận vấn đề này với Tổng thống Nga Boris Yeltsin vào thập niên 1990, đã có sự chấp nhận miễn cưỡng của Nga đối với một số việc mở rộng của khối NATO, nhưng các kỳ vọng của cả hai bên đều khác nhau. Quyết định của khối NATO tại Hội nghị Thượng đỉnh ở Bucharest năm 2008 bao gồm Ukraine (và Georgia) là những thành viên tiềm năng trong tương lai chỉ đơn giản là xác nhận những kỳ vọng tồi tệ nhất của Putin về phương Tây.
Trong khi quyết định của khối NATO vào năm 2008 có thể đã sai lầm, tuy nhiên, sự thay đổi thái độ của Putin đã có trước đó. Ông ta đã giúp Hoa Kỳ sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001, nhưng bài phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich năm 2007 của ông cho thấy rằng, ông đã tỏ ra chua chát với phương Tây trước Hội nghị Thượng đỉnh Bucharest. Do đó, khả năng mở rộng khối NATO chỉ là một trong một số nguyên nhân trung gian – một nguyên nhân trở nên ít nổi bật hơn ngay sau Hội nghị Thượng đỉnh Bucharest của Pháp và Đức, thông báo rằng họ sẽ phủ quyết tư cách thành viên trong khối NATO của Ukraine.
Đằng sau tất cả những điều này là những nguyên nhân xa xôi hoặc sâu rộng sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Ban đầu, cả Nga và phương Tây có tinh thần lạc quan rằng sự sụp đổ của Liên Xô sẽ cho phép nền dân chủ và kinh tế thị trường Nga trỗi dậy. Trong những năm đầu, Clinton và Yeltsin đã nỗ lực nghiêm túc phát triển mối quan hệ tốt đẹp. Nhưng trong khi Mỹ cung cấp các khoản vay và hỗ trợ kinh tế cho chính phủ của Thủ tướng Nga Yegor Gaidar, nhiều người Nga mong đợi nhiều hơn nữa.
Hơn nữa, sau bảy thập niên theo kế hoạch tập trung, một sự chuyển đổi đột ngột thành một nền kinh tế thị trường hưng thịnh là chuyện không thể. Những nỗ lực để buộc thông qua những thay đổi nhanh chóng như vậy không thể không tạo ra sự gián đoạn to lớn, tham nhũng và tình trạng bất bình đẳng cùng cực. Trong khi một số nhà tài phiệt và chính trị gia trở nên cực kỳ giàu có từ việc tư nhân hóa nhanh chóng các tài sản thuộc sở hữu nhà nước, hầu hết mức sống của người Nga đã suy giảm.
Tại Davos vào tháng 2 năm 1997, Thống đốc Nizhny Novgorod, Boris Nemtsov (sau đó bị ám sát), báo cáo rằng, không ai ở Nga đang nộp thuế, và chính phủ chậm trễ trong việc trả lương. Sau đó, vào tháng Chín năm sau, trong một bữa tối tại Trường Harvard Kennedy, Nghị sĩ có khuynh hướng tự do Grigory Yavlinsky nói rằng: “Nga hoàn toàn tham nhũng và Yeltsin không có tầm nhìn“. Không thể đối phó với hậu quả chính trị của tình hình kinh tế xấu đi, Yeltsin, khi đó trong tình trạng sức khỏe suy giảm, đã chuyển quyền sang cho Putin, cựu đặc vụ KGB vô danh, để giúp ông khôi phục trật tự.
Không có điều nào trong số này có nghĩa là cuộc chiến Ukraine là chuyện không thể tránh khỏi. Nhưng nó đã trở nên ngày càng có thể xảy ra theo thời gian. Vào ngày 24 tháng 2 năm 2022, Putin đã tính toán sai và đốt lửa gây ra đám cháy. Thật khó để thấy Putin thoát ra khỏi đám cháy này.
______
Tác giả: Joseph S. Nye Jr. là Giáo sư Đại học Harvard và tác giả sách Do Morals Matter? Presidents and Foreign Policy from FDR to Trump (Oxford University Press, 2019).
Re: Quán Vắng không Người ...3
Chiến tranh Ukraine có thể kết thúc như thế nào mà không có leo thang hạt nhân
Tác giả: Timothy Snyder
Vũ Ngọc Chi, chuyển ngữ
19-10-2022 Với lời đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân, Putin đã gài công chúng phương Tây vào một trò chơi tâm lý nhằm che phủ sự phán đoán rõ ràng của họ. Nếu bạn muốn biết chiến tranh có thể kết thúc như thế nào, bạn nên theo dõi dấu vết của logic quyền lực trong Điện Kremlin.
Ảnh: Sag mir, wo die Panzer sind, wo sind sie geblieben? Nghĩa là: Nói cho tôi biết, các xe tăng bây giờ ở đâu? (Nhái theo lời nhạc phản chiến của Pete Seeger). Xác xe tăng Nga chìm ở Kolichiwka. Nguồn: Alexey Furman/ Getty
Thoạt đầu, không ai tưởng tượng ra rằng Nga có thể bắt đầu một cuộc chiến tranh chống lại Ukraine. Và họ đã gây chiến. Và bây giờ không ai có thể suy đoán được, cuộc chiến này có thể kết thúc như thế nào. Nhưng nó cũng sẽ kết thúc.
Nói cho cùng, chiến tranh xảy ra là vì lý do chính trị. Việc Ukraine chiến thắng được trên chiến trường là rất quan trọng, vì bằng cách này Ukraine sẽ gây được áp lực lên chính trường Nga. Những kẻ bạo tàn như Putin có một sự mê hoặc nào đó bởi vì họ tạo ra ấn tượng, rằng họ có thể làm bất cứ điều gì họ muốn. Nhưng tất nhiên điều đó không đúng, và các chế độ của họ rất mong manh. Chiến tranh sẽ kết thúc khi chiến thắng của quân đội Ukraine thay đổi được thực tế chính trị của Nga – một quá trình đã bắt đầu.
Người Ukraine hóa ra lại là những chiến binh cừ khôi một cách đáng ngạc nhiên. Họ đã thực hiện một loạt các hoạt động phòng thủ và bây giờ là tấn công mà người ta muốn mô tả như trong “sách giáo khoa”. Chỉ có điều là những cuốn sách giáo khoa này vẫn chưa được viết. Họ đã làm điều đó với sự bình thản và điềm tĩnh đáng ngưỡng mộ, bất chấp những tội ác khủng khiếp của kẻ thù, liên tục tàn phá quốc gia của họ.
Chiến thắng cho một thế giới tốt đẹp hơn
Vào lúc này, chúng ta khó có thể nhận ra Ukraine có thể đạt được chiến thắng như thế nào, ngay cả khi nước này đang có những tiến bộ về mặt quân sự. Đó là bởi vì nhiều sự tưởng tượng của chúng ta bị mắc kẹt trong một phiên bản kết thúc chiến tranh duy nhất và khá khó có thể xảy ra: Bằng một vụ nổ hạt nhân. Chúng ta bị lôi cuốn vào viễn cảnh này bởi vì chúng ta thiếu các kịch bản khác và cảm nhận một quả bom hạt nhân như là một kết cuộc.
Trong khi đó, hình ảnh đám mây hình nấm hạt nhân ở cuối câu chuyện này lại tạo ra sự sợ hãi và cản trở suy nghĩ sáng suốt. Việc tập trung vào tình huống này ngăn cản chúng ta nhìn thấy những gì đang thực sự xảy ra và chuẩn bị cho các tình huống có khả năng xảy ra hơn. Thật vậy, chúng ta đừng bao giờ bỏ ra khỏi tầm nhìn là một chiến thắng của Ukraine sẽ cải thiện thế giới chúng ta đang sống đến mức nào.
Khi cuộc đấu tranh giành quyền lực nổ ra ở Nga, Putin không cần có cớ để rút khỏi Ukraine – ông ấy sẽ làm điều đó vì sự sống còn chính trị của chính mình.
Nhưng làm thế nào để chúng ta đạt được điều đó? Chiến tranh có thể kết thúc theo nhiều cách khác nhau. Một kịch bản hợp lý được nêu ra ở đây có thể xảy ra trong tương lai gần (tất nhiên là có những kịch bản khác). Nó bao gồm một thất bại thường lệ của Nga ở Ukraine, biến thành một cuộc tranh giành quyền lực ở Nga, dẫn đến việc Nga rút khỏi Ukraine. Đây là một mô hình rất quen thuộc trong lịch sử.
Nhưng trước tiên, kịch bản hạt nhân phải được đặt sang một bên. Khi chúng ta nói về một cuộc chiến tranh hạt nhân có thể xảy ra nói chung, chúng ta tưởng tượng rằng cuộc chiến Nga-Ukraine chủ yếu là vì chúng ta. Chúng ta cảm thấy mình là nạn nhân, chúng ta nói về nỗi sợ hãi và mối quan tâm của mình. Các tờ báo viết các bài báo về ngày tận thế. Nhưng cuộc chiến Ukraine gần như chắc chắn sẽ không kết thúc bằng một cuộc phân tranh hạt nhân. Một số quốc gia có vũ khí hạt nhân đã tham chiến và thua cuộc trong các cuộc chiến tranh mà không sử dụng chúng kể từ năm 1945. Các cường quốc hạt nhân phải chịu những thất bại nhục nhã ở những quốc gia như Việt Nam hay Afghanistan mà vẫn chưa cho nổ vũ khí hạt nhân.
Chắc chắn có một sự cám dỗ nào đó để cúi đầu về mặt tinh thần trước sự tống tiền hạt nhân. Ngay khi vấn đề chiến tranh hạt nhân được nêu ra, nó dường như có tầm quan trọng vượt trội và chúng ta trở nên tuyệt vọng và bị ám ảnh. Đây chính xác là điều mà Putin đang cố gắng điều khiển chúng ta bằng những ám chỉ mơ hồ của ông ta về việc sử dụng vũ khí hạt nhân. Ông ta khiến chúng ta tưởng tượng ra những thứ mà Nga thậm chí không đe dọa. Chúng ta bắt đầu nói về việc Ukraine đầu hàng chỉ để giảm bớt áp lực tâm lý mà chúng ta đang cảm thấy.
Tuy nhiên, với điều đó, chúng ta đang làm công việc của Putin và ông ta có thể tự cứu mình khỏi thảm họa do chính ông ta tạo ra. Ông ta nhận ra rằng, ông ta có thể thua cuộc chiến tranh quy ước mà ông ta bắt đầu. Ông ta hy vọng việc đề cập đến vũ khí hạt nhân sẽ ngăn cản các nền dân chủ phương Tây cung cấp vũ khí cho Ukraine. Ngoài ra, nó giúp cho ông ta có thời gian để đưa quân dự bị của Nga đến chiến trường, làm chậm cuộc tấn công của Ukraine. Ông ta có thể sai về điều đó, nhưng sự leo thang bằng lời nói là một trong số ít lựa chọn còn lại cho ông ta.
Một câu hỏi về đạo đức
Việc nhượng bộ tống tiền hạt nhân sẽ không có nghĩa là chiến tranh quy ước ở Ukraine sẽ chấm dứt. Tuy nhiên, nó sẽ làm cho chiến tranh hạt nhân trong tương lai dễ xảy ra hơn nhiều. Việc nhượng bộ một kẻ tống tiền hạt nhân dạy họ rằng lối đe dọa này sẽ khiến họ đạt được điều họ muốn, điều này sẽ tạo ra nhiều kịch bản khủng hoảng hơn trong tương lai. Nó dạy cho các nhà độc tài khác rằng tất cả những gì họ cần là vũ khí hạt nhân và làm ầm ĩ một chút là đạt được thứ họ muốn. Điều này cuối cùng dẫn đến việc mọi người tin rằng cách duy nhất để tự vệ là thông qua sở hữu vũ khí hạt nhân, nó dẫn đến việc phổ biến vũ khí như vậy trên khắp thế giới.
Nếu có một mối đe dọa hạt nhân, đó là để chống lại người Ukraine. Họ đã chống lại vụ tống tiền hạt nhân trong bảy tháng; và nếu người Ukraine làm được, chắc chắn chúng ta cũng làm được. Khi các chính trị gia khét tiếng của Nga như Ramzan Kadyrov, người có uy quyền ở Chechnya nói về việc sử dụng vũ khí hạt nhân, họ muốn nói đến Ukraine. Nhưng đó không phải là cách thức mà cuộc chiến sẽ kết thúc. Kadyrov cũng tuyên bố rằng ông sẽ gửi các con trai nhỏ của mình để chiến đấu ở Ukraine. Để chúng có thể bị chiếu xạ bởi vũ khí hạt nhân của Nga?
Nga làm bộ động viên hàng trăm ngàn quân mới. Mọi chuyện diễn ra không suôn sẻ, nhưng mặc dù vậy: Liệu Putin có thực sự chấp nhận rủi ro chính trị khi huy động quy mô lớn, đưa các chàng trai Nga vào Ukraine và sau đó cho nổ vũ khí hạt nhân gần đó? Tinh thần chiến đấu đã là một vấn đề nghiêm trọng. Có vẻ như hơn nửa triệu người đàn ông Nga đã bỏ trốn khỏi đất nước – nhiều hơn số người được đưa đến Ukraine. Sẽ chẳng có ích gì nếu binh lính Nga nghĩ rằng, họ đang được điều động đến một khu vực mà vũ khí hạt nhân sẽ được kích nổ. Họ sẽ không được cung cấp đồ bảo hộ thích hợp. Nhiều binh sĩ được động viên, thậm chí không có trang bị thích hợp cho chiến tranh thông thường.
Nga vừa tuyên bố rằng các vùng phía đông và nam Ukraine bắt đầu là một phần của Nga ngay lập tức. Điều này tất nhiên là vô lý. Nhưng liệu Moscow có thực sự sử dụng vũ khí hạt nhân ở những khu vực mà nước này coi là của Nga, giết hoặc chiếu xạ những người mà nước này coi là công dân Nga hay không? Nó không hoàn toàn là không thể, nhưng rất khó xảy ra.
Và ngay cả khi điều đó xảy ra, nó sẽ không kết thúc chiến tranh, ít nhất là không bằng một chiến thắng của Nga. Thêm nữa sự răn đe chưa được đề cập đến ở đây: Dự đoán là việc sử dụng vũ khí hạt nhân sẽ gây ra phản ứng mạnh mẽ từ các quốc gia khác. Người Mỹ đã có nhiều tháng để suy nghĩ về điều này và phản ứng của họ đối với một cuộc tấn công hạt nhân của Nga có thể được tính toán là sẽ làm tê liệt các lực lượng Nga và làm bẽ mặt cá nhân Putin. Một hình thức răn đe gián tiếp khác là chắc chắn: khi sử dụng vũ khí hạt nhân, Putin và Nga sẽ mất đi sự ủng hộ của thế giới.
Hầu như không có bất kỳ hiệu ứng quân sự nào
Ngoài ra còn có câu hỏi, liệu Nga có mạo hiểm đưa vũ khí hạt nhân vào hoặc thậm chí đến gần Ukraine hay không. Bởi vì Ukraine có pháo tầm xa chính xác, hậu cần của Nga rất thảm hại, và Ukraine đã chứng tỏ rằng họ có thể nắm giữ được các hệ thống vũ khí mà người Nga đã đưa vào nước này. Không thể nhấn mạnh hết mức việc người Nga khó có thể sử dụng được những vũ khí của mình. Dĩ nhiên, người Nga cũng có thể sử dụng tên lửa, nhưng khá nhiều tên lửa rơi xuống đất và một số khác bị bắn hạ. Máy bay Nga có xu hướng bị rơi hoặc bị bắn hạ, vì vậy các hoạt động chiến đấu trên lãnh thổ Ukraine trở nên hiếm đi.
Giả sử rằng Nga cố gắng cho nổ một quả bom hạt nhân nhỏ ở Ukraine bất chấp mọi thứ, thì điều đó sẽ không tạo ra sự khác biệt quân sự mang tính quyết định. Không có sự tập trung đáng kể của binh lính Ukraine hoặc thiết bị Ukraine để đưa vào tầm ngắm vì Ukraine chiến đấu theo cách rất phi tập trung. Nếu có một vụ nổ, quân Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu. Họ đã nói điều đó trong nhiều tháng, và không có lý do gì để nghi ngờ điều này.
Ngoài ra còn có vấn đề về động cơ. Putin muốn chúng ta đồng cảm với hoàn cảnh của ông ta. Nhưng những gì ông ta nói, nó có đáng tin không? “Putin hiện bị đẩy vào chân tường. Ông ta sẽ làm gì?” Đây chính là cách chúng ta nảy ra ý tưởng về vũ khí hạt nhân. Putin tạo ra một kết nối tâm lý với chúng ta. Nhưng tất cả chỉ là cảm giác chứ không hẳn là động cơ.
Nếu sự thất vọng trước thất bại là động cơ để sử dụng vũ khí hạt nhân, thì điều đó đã xảy ra rồi. Nhưng điều đó không xảy ra. Không có gì nhục nhã hơn thất bại của Nga tại Kyiv. Sự sụp đổ của mặt trận ở vùng Kharkiv cũng là một cú sốc. Và giờ đây, người Ukraine đang đạt được những bước tiến đáng kể tại các khu vực mà Putin vừa tuyên bố là lãnh thổ vĩnh viễn của Nga trong một buổi lễ truyền hình lớn. Phản ứng chính thức của Nga đối với tình trạng khó khăn này là tuyên bố rằng biên giới của các vùng lãnh thổ vẫn chưa được xác định. Kinh nghiệm cho thấy, phản ứng của Nga trước một cuộc phô trương lực lượng vượt trội là rút lui.
Bàn ghế được di chuyển
Chúng ta hãy xem xét kỹ hơn vị thế của Putin. Các lực lượng Nga không bị dí “vào chân tường” ở Ukraine: họ sẽ an toàn nếu rút về Nga. Phép ẩn dụ “chân tường” cũng không thực sự hữu ích trong việc mô tả vị thế của Putin. Nó giống như bàn ghế đang được di chuyển xung quanh ông ta và ông ta cần phải định hướng lại bản thân.
Những gì ông ta làm ở Ukraine đã thay đổi vị thế của ông ta ở Moscow, và ngày càng tệ hơn. Tuy nhiên, nó không bắt buộc ông ta “phải” giành chiến thắng trong cuộc chiến ở Ukraine, bất kể điều đó có nghĩa là gì. Điều quan trọng là việc duy trì quyền lực ở Moscow, và điều đó không nhất thiết có nghĩa là ông ta đang phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn ở Ukraine. Một khi (và nếu) Putin nhận ra rằng cuộc chiến đã thua rồi, ông ta sẽ xem xét lại vị thế của mình ở quê nhà.
Mọi thứ dễ dàng hơn trong suốt mùa hè. Cho đến gần đây, được cho là đến khi ônga t phát biểu tuyên bố động viên binh lính, Putin có thể chỉ đơn giản là tuyên bố “chiến thắng” với các phương tiện truyền thông chính thống, và hầu hết người Nga sẽ hài lòng với điều đó. Nhưng bây giờ ông ta đã đẩy cuộc chiến vô nghĩa của mình đi xa đến mức không gian thông tin của Nga cũng đang bắt đầu vỡ vụn. Do bị động viên nên người Nga hiện đang lo lắng về chiến tranh. Và bây giờ các tuyên truyền viên truyền hình cũng đang thừa nhận rằng quân đội Nga đang rút lui. Không giống như trong sáu tháng đầu tiên của cuộc chiến, Putin không còn có thể đơn giản tuyên bố rằng mọi thứ đều ổn và như vậy là đủ rồi. Ông ta phải hành động.
Mặt đất dưới chân Putin đã chuyển động. Sự nghiệp chính trị của ông ta dựa trên việc sử dụng các phương tiện truyền thông có kiểm soát, biến chính sách đối ngoại thành một màn trình diễn. Sự tồn vong của chế độ luôn phụ thuộc vào hai tiền đề: Những gì đang diễn ra trên TV quan trọng hơn những gì đang diễn ra trong đời thực và những gì đang diễn ra ở nước ngoài quan trọng hơn những gì đang diễn ra ở quê nhà.
Dường như hai tiền đề này không còn giữ được nữa. Với việc động viên, sự phân biệt giữa trong và ngoài nước đã bị xóa bỏ; và khi các trận chiến bị thua cuộc, sự phân biệt giữa truyền hình và thực tế bị mờ đi. Thực tế đang bắt đầu được quan tâm nhiều hơn là TV, và những gì xảy ra ở Nga sẽ được xem là quan trọng hơn ở Ukraine.
Ở Nga, cả trong giới tinh hoa quyền lực và dư luận, có một sự rạn nứt mà giờ đây cũng có thể thấy trên truyền hình. Một số người tin rằng chiến tranh là một việc thiêng liêng và có thể chiến thắng nếu chỉ cần những cái đầu biết lăn xả, giới lãnh đạo cư xử một cách đáng kính, và nhiều người và vật chất hơn được gửi ra tiền tuyến. Trong số đó có những blogger quân sự, những người thực sự ở tiền tuyến và tiếng nói của họ đang trở nên chính thống hơn.
Đây là một cái bẫy đối với Putin, vì ông ấy đã gửi tất cả những gì mình có. Tiếng nói của họ làm cho ông ta trông yếu ớt. Những người khác cho rằng cuộc chiến là một sai lầm. Những tiếng nói này sẽ khiến ông ta trông ngày càng ngốc nghếch hơn. Đây chỉ là những điều cơ bản nhất trong một loạt các quan điểm mâu thuẫn với nhau mà Putin hiện đang phải đối mặt từ một vị thế bị phơi bày và suy yếu.
Nếu một cuộc chiến tranh ở nước ngoài làm suy yếu vị thế của chính bạn và nếu cuộc chiến đó không thể chiến thắng, tốt hơn là bạn nên kết thúc nó ngay hôm nay hơn là ngày mai. Chúng ta có thể cho rằng Putin vẫn chưa nhận ra điều này. Tuy nhiên, ông ấy đã choạng nghĩ ra rằng ông cần phải hành động trong thế giới thực, ngay cả khi ông ta chưa đưa ra quyết định đúng đắn cho đến nay.
Putin bị mắc kẹt
Việc động viên là tồi tệ nhất trong cả hai điều có thể làm trong thực tế: đủ lớn để làm dân chúng xa lánh, đồng thời quá nhỏ và trên hết là quá muộn để tạo ra sự khác biệt trước mùa đông. Việc đó được cho là kết quả của một thỏa hiệp, chứng minh rằng Putin không cầm quyền một mình. Putin dường như đang cố gắng tự mình chỉ huy quân đội ở Ukraine. Những thất bại của ông ấy mang lại cho ông những lời chỉ trích (cho đến nay là gián tiếp). Nhưng Putin có vẻ bị mắc kẹt: chỉ cần kết thúc chiến tranh ngay bây giờ mà không thể tập trung vào một vấn đề khác sẽ khiến những người chỉ trích ông thêm mạnh mẽ hơn. Và bây giờ việc động viên đã được nỗ lực, ông ta có rất ít cơ hội để thực hiện thêm bạo lực. Vậy làm thế nào để có thể lập ra một chủ đề mới?
Nó sẽ tự đến. Putin giờ đang bị mắc kẹt trong một màn trình diễn mà đúng ra chỉ nên xảy ra trên truyền hình và ở một nơi xa xôi, nhưng hiện đang có tác động chính trị trực tiếp bên trong nước Nga. Hai nhân vật chính trị khét tiếng là Ramzan Kadyrov và Yevgeny Prigozhin đã tấn công bộ chỉ huy cấp cao của Nga khá ác liệt. Vì mọi người đều biết rằng Putin thực sự nắm quyền chỉ huy, điều này chắc chắn sẽ gây chia rẽ. Điện Kremlin đã phản ứng trực tiếp với Kadyrov, và tuyên truyền của quân đội giới thiệu một trong những chỉ huy bị chỉ trích và quân đội của ông ta.
Không phải ngẫu nhiên mà cả Kadyrov và Prigozhin đều có một loại lực lượng quân sự tư nhân. Kadyrov, nhà độc tài trên thực tế của vùng Chechnya của Nga, có lực lượng dân quân của riêng mình. Họ được triển khai tới Ukraine, nơi họ có vẻ chuyên khủng bố thường dân và tự dàn dựng trên Instagram. Sau một thời gian dài thúc giục việc động viên ở Nga, Kadyrov giờ đây đã tuyên bố rằng sẽ không có ai bị động viên từ Chechnya. Người ta có thể kết luận rằng ông ta đang để dành người của mình vì một điều gì đó khác.
Mặt khác, Prigozchin là thủ lĩnh của tổ chức lính đánh thuê Wagner mờ ám và ngày càng đẩy mình lên vị trí dẫn đầu trong chức năng này. Wagner đã tham gia vào một số âm mưu đảo chính, bao gồm các cuộc thanh trừng đẫm máu của chính phủ bù nhìn Nga ở vùng Luhansk và Donetsk và cố gắng ám sát Volodymyr Zelensky ngay từ đầu trong cuộc chiến. Không nghi ngờ gì nữa, điều này được thực hiện theo lệnh của Putin. Dù thế nào, đó là một khả năng đáng lo ngại.
Hiện tại, nhóm Wagner đang dẫn đầu cuộc tấn công của Nga ở khu vực Bakhmut của vùng Donetsk, nơi không thực sự đạt được thành tựu nào. Wagner dường như không hoạt động tích cực khi quân Ukraine thực hiện các đợt phản công thành công, điều này thực sự quan trọng hơn nhiều. Gần đây, Gulagu.net đưa tin rằng một chiến sĩ Wagner đã bắn chết một sĩ quan quân đội Nga, điều này cho thấy tất cả không ổn ở mặt trận này.
Có phải là diễn giải quá mức không khi cho rằng Prigozhin đang tiết kiệm những nguồn lực quý giá mà ông ta có? Ông ta đã công khai tuyển mộ các tù nhân Nga để chiến đấu cho nhóm Wagner ở Ukraine. Có phải quá lố khi cho rằng ông ta đang đưa họ đến chỗ chết, để dành những người đàn ông và vật chất có thể hữu ích trong những nỗ lực khác trong tương lai.
Ảnh: Áp phích tuyển dụng cho Wagner, với Prigozhin được miêu tả là Nhà lãnh đạo vĩ đại của Nga. Phù hiệu với đầu lâu có khẩu hiệu “Cái chết là kinh doanh của chúng tôi. Kinh doanh là tốt”. Một trong những biệt đội Wagner công khai theo chủ nghĩa phát xít. Nguồn: snyder.substack.com
Khi điểm bùng phát đến gần
Cả Prigozhin và Kadyrov đều kêu gọi gia tăng chiến tranh và hung hăng chế nhạo bộ chỉ huy cấp cao của Nga, nhưng đồng thời dường như đang bảo vệ người của chính họ. Đó dường như cũng là một cái bẫy. Bằng cách chỉ trích cách tiến hành cuộc chiến, họ đang làm suy yếu khả năng kiểm soát thông tin của Putin. Và bằng cách buộc Putin phải chịu trách nhiệm mặc dù bản thân họ không muốn, họ càng bêu xấu quan điểm của ông. Họ nói với ông ta, hãy chiến thắng một cuộc chiến mà bản thân họ dường như không muốn chiến thắng.
Theo logic chung mà tôi đang mô tả, các đối thủ sẽ cố gắng bảo toàn tất cả các lực lượng chiến đấu mà họ có, hoặc để bảo vệ lợi ích của chính họ vào một thời điểm không thể đoán trước nào đó hoặc để có cơ hội trong cuộc tranh giành quyền lực ở Moscow. Nếu điều đó thực sự là như vậy, tất cả những người tham dự sẽ sớm cảm thấy có vẻ khờ dại, khi để các lực lượng vũ trang đóng quân ở Ukraine xa xôi, hoặc hy sinh họ ở đó ngày này qua ngày khác. Nó có thể dễ dàng đi đến một điểm bùng phát (tipping-point). Một khi những người trong cuộc khác nhận ra rằng một số người tham dự nào đó đang giữ lại người của họ, việc lãng phí hoặc đánh mất người của chính mình dường như là vô nghĩa.
Vào một thời điểm nào đó, quan điểm này cũng sẽ được chính quân đội Nga áp dụng. Các chỉ huy có động cơ để lùi lại, khi nào họ vẫn còn có thể chỉ huy các đơn vị, khi quân đội vẫn muốn tiếp tục đóng vai trò trong chính trường Nga hoặc duy trì vị thế được kính nể trong xã hội Nga. Và nếu bản thân Putin muốn tiếp tục nắm quyền, thì cả một đội quân mất uy tín hay mất tinh thần đều không có lợi cho ông.
Việc động viên tự nó hoạt động giống như một ngọn giáo ném sai hướng. Có hợp lý không, khi gửi hàng ngàn người đàn ông không được chuẩn bị và trang bị kém vào một khu vực mà họ đang ngày càng nhận ra sẽ đồng nghĩa là đưa họ vào chỗ chết? Putin giả định rằng những người lính được động viên sẽ chết hoặc chiến thắng. Nhưng nếu họ thay vào đó chạy trốn, họ trở thành một lực lượng nguy hiểm, có thể sẵn sàng chiến đấu cho một thủ lĩnh khác.
Và do đó, có một kịch bản hợp lý cho sự kết thúc của cuộc chiến này. Chiến tranh là một dạng chính trị, và chế độ Nga đang mất dần chỗ đứng sau những thất bại liên tục. Khi Ukraine ngày càng thắng nhiều trận, một sự đảo ngược cơ bản đang diễn ra ở Nga: truyền hình khuất phục trước thực tế và chiến dịch của Ukraine nhường chỗ cho cuộc tranh giành quyền lực ở Điện Kremlin. Trong một cuộc đấu tranh như vậy, không có ích gì khi các đồng minh vũ trang ở Ukraine xa xôi, thay vì có thể được triển khai hữu ích hơn ở Nga. Không nhất thiết phải xảy ra xung đột vũ trang, mặc dù điều này không thể bị loại trừ hoàn toàn, nhưng như một biện pháp răn đe và để bảo vệ bản thân. Thất bại ở Ukraine có thể tồi tệ đối với tất cả mọi người liên quan, nhưng thua ở Nga sẽ còn tồi tệ hơn nhiều.
Tốt cho Ukraine, tốt cho thế giới
Logic của tình huống hỗ trợ những người nhận ra điều này nhanh nhất và có thể kiểm soát và tổ chức lại lực lượng của chính họ. Một khi những viên đá bắt đầu rơi xuống, sẽ không ai còn thấy ý nghĩa việc duy trì quân đội Nga ở Ukraine. Một lần nữa, không nhất thiết sau đó sẽ có các cuộc đụng độ vũ trang ở Nga: nếu sự bất ổn do cuộc chiến tranh ở Ukraine tràn sang Nga, các nhà lãnh đạo, đang tìm cách hưởng lợi từ hoặc bảo vệ mình đối với sự bất ổn đó, sẽ chuyển trung tâm ảnh hưởng của họ. đến gần Moscow. Đó sẽ là một điều rất tốt, cho Ukraine cũng như cho thế giới.
Nếu kịch bản này thành hiện thực, Putin sẽ không cần có cớ để rút khỏi Ukraine nữa – ông ấy sẽ làm như vậy vì sự sống còn chính trị của chính mình. Cá nhân ông, cho dù ông có gắn bó với những ý tưởng kỳ quặc của mình về Ukraine như thế nào, câu hỏi về quyền lực sẽ quan trọng hơn đối với ông. Trong bối cảnh đó, chúng ta không cần lo lắng về việc Putin cảm thấy thế nào về cuộc chiến và liệu người Nga có cay đắng vì thất bại hay không. Trong cuộc đấu tranh giành quyền lực nội bộ ở Nga, Putin và những người khác sẽ có nhiều điều quan trọng hơn trong tâm trí của họ so với Ukraine.
Đôi khi bạn thay đổi chủ đề, và đôi khi chủ đề thay đổi bạn.
Tất nhiên, tất cả những điều này là rất khó dự đoán, nhất là khi đi vào chi tiết. Một kết quả khác là hoàn toàn có thể xảy ra. Nhưng logic của sự phát triển được thảo luận ở đây không chỉ hợp lý hơn nhiều mà còn có thể xảy ra hơn nhiều so với kịch bản về ngày tận thế hạt nhân mà nhiều người lo sợ. Cho nên đáng để suy nghĩ về nó xa hơn và nếu có thể, hãy chuẩn bị cho kịch bản đó.
________
Tác giả: Timothy Snyder, sinh năm 1969, là một sử gia và là giáo sư người Mỹ tại đại học Yale, chuyên về Đông Âu và nghiên cứu Holocaust. Bài thu ngắn được đăng ở auf seiner Website. Bản dịch từ tiếng Anh sang tiếng Đức là của Andreas Breitenstein.
Tác giả: Timothy Snyder
Vũ Ngọc Chi, chuyển ngữ
19-10-2022 Với lời đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân, Putin đã gài công chúng phương Tây vào một trò chơi tâm lý nhằm che phủ sự phán đoán rõ ràng của họ. Nếu bạn muốn biết chiến tranh có thể kết thúc như thế nào, bạn nên theo dõi dấu vết của logic quyền lực trong Điện Kremlin.
Ảnh: Sag mir, wo die Panzer sind, wo sind sie geblieben? Nghĩa là: Nói cho tôi biết, các xe tăng bây giờ ở đâu? (Nhái theo lời nhạc phản chiến của Pete Seeger). Xác xe tăng Nga chìm ở Kolichiwka. Nguồn: Alexey Furman/ Getty
Thoạt đầu, không ai tưởng tượng ra rằng Nga có thể bắt đầu một cuộc chiến tranh chống lại Ukraine. Và họ đã gây chiến. Và bây giờ không ai có thể suy đoán được, cuộc chiến này có thể kết thúc như thế nào. Nhưng nó cũng sẽ kết thúc.
Nói cho cùng, chiến tranh xảy ra là vì lý do chính trị. Việc Ukraine chiến thắng được trên chiến trường là rất quan trọng, vì bằng cách này Ukraine sẽ gây được áp lực lên chính trường Nga. Những kẻ bạo tàn như Putin có một sự mê hoặc nào đó bởi vì họ tạo ra ấn tượng, rằng họ có thể làm bất cứ điều gì họ muốn. Nhưng tất nhiên điều đó không đúng, và các chế độ của họ rất mong manh. Chiến tranh sẽ kết thúc khi chiến thắng của quân đội Ukraine thay đổi được thực tế chính trị của Nga – một quá trình đã bắt đầu.
Người Ukraine hóa ra lại là những chiến binh cừ khôi một cách đáng ngạc nhiên. Họ đã thực hiện một loạt các hoạt động phòng thủ và bây giờ là tấn công mà người ta muốn mô tả như trong “sách giáo khoa”. Chỉ có điều là những cuốn sách giáo khoa này vẫn chưa được viết. Họ đã làm điều đó với sự bình thản và điềm tĩnh đáng ngưỡng mộ, bất chấp những tội ác khủng khiếp của kẻ thù, liên tục tàn phá quốc gia của họ.
Chiến thắng cho một thế giới tốt đẹp hơn
Vào lúc này, chúng ta khó có thể nhận ra Ukraine có thể đạt được chiến thắng như thế nào, ngay cả khi nước này đang có những tiến bộ về mặt quân sự. Đó là bởi vì nhiều sự tưởng tượng của chúng ta bị mắc kẹt trong một phiên bản kết thúc chiến tranh duy nhất và khá khó có thể xảy ra: Bằng một vụ nổ hạt nhân. Chúng ta bị lôi cuốn vào viễn cảnh này bởi vì chúng ta thiếu các kịch bản khác và cảm nhận một quả bom hạt nhân như là một kết cuộc.
Trong khi đó, hình ảnh đám mây hình nấm hạt nhân ở cuối câu chuyện này lại tạo ra sự sợ hãi và cản trở suy nghĩ sáng suốt. Việc tập trung vào tình huống này ngăn cản chúng ta nhìn thấy những gì đang thực sự xảy ra và chuẩn bị cho các tình huống có khả năng xảy ra hơn. Thật vậy, chúng ta đừng bao giờ bỏ ra khỏi tầm nhìn là một chiến thắng của Ukraine sẽ cải thiện thế giới chúng ta đang sống đến mức nào.
Khi cuộc đấu tranh giành quyền lực nổ ra ở Nga, Putin không cần có cớ để rút khỏi Ukraine – ông ấy sẽ làm điều đó vì sự sống còn chính trị của chính mình.
Nhưng làm thế nào để chúng ta đạt được điều đó? Chiến tranh có thể kết thúc theo nhiều cách khác nhau. Một kịch bản hợp lý được nêu ra ở đây có thể xảy ra trong tương lai gần (tất nhiên là có những kịch bản khác). Nó bao gồm một thất bại thường lệ của Nga ở Ukraine, biến thành một cuộc tranh giành quyền lực ở Nga, dẫn đến việc Nga rút khỏi Ukraine. Đây là một mô hình rất quen thuộc trong lịch sử.
Nhưng trước tiên, kịch bản hạt nhân phải được đặt sang một bên. Khi chúng ta nói về một cuộc chiến tranh hạt nhân có thể xảy ra nói chung, chúng ta tưởng tượng rằng cuộc chiến Nga-Ukraine chủ yếu là vì chúng ta. Chúng ta cảm thấy mình là nạn nhân, chúng ta nói về nỗi sợ hãi và mối quan tâm của mình. Các tờ báo viết các bài báo về ngày tận thế. Nhưng cuộc chiến Ukraine gần như chắc chắn sẽ không kết thúc bằng một cuộc phân tranh hạt nhân. Một số quốc gia có vũ khí hạt nhân đã tham chiến và thua cuộc trong các cuộc chiến tranh mà không sử dụng chúng kể từ năm 1945. Các cường quốc hạt nhân phải chịu những thất bại nhục nhã ở những quốc gia như Việt Nam hay Afghanistan mà vẫn chưa cho nổ vũ khí hạt nhân.
Chắc chắn có một sự cám dỗ nào đó để cúi đầu về mặt tinh thần trước sự tống tiền hạt nhân. Ngay khi vấn đề chiến tranh hạt nhân được nêu ra, nó dường như có tầm quan trọng vượt trội và chúng ta trở nên tuyệt vọng và bị ám ảnh. Đây chính xác là điều mà Putin đang cố gắng điều khiển chúng ta bằng những ám chỉ mơ hồ của ông ta về việc sử dụng vũ khí hạt nhân. Ông ta khiến chúng ta tưởng tượng ra những thứ mà Nga thậm chí không đe dọa. Chúng ta bắt đầu nói về việc Ukraine đầu hàng chỉ để giảm bớt áp lực tâm lý mà chúng ta đang cảm thấy.
Tuy nhiên, với điều đó, chúng ta đang làm công việc của Putin và ông ta có thể tự cứu mình khỏi thảm họa do chính ông ta tạo ra. Ông ta nhận ra rằng, ông ta có thể thua cuộc chiến tranh quy ước mà ông ta bắt đầu. Ông ta hy vọng việc đề cập đến vũ khí hạt nhân sẽ ngăn cản các nền dân chủ phương Tây cung cấp vũ khí cho Ukraine. Ngoài ra, nó giúp cho ông ta có thời gian để đưa quân dự bị của Nga đến chiến trường, làm chậm cuộc tấn công của Ukraine. Ông ta có thể sai về điều đó, nhưng sự leo thang bằng lời nói là một trong số ít lựa chọn còn lại cho ông ta.
Một câu hỏi về đạo đức
Việc nhượng bộ tống tiền hạt nhân sẽ không có nghĩa là chiến tranh quy ước ở Ukraine sẽ chấm dứt. Tuy nhiên, nó sẽ làm cho chiến tranh hạt nhân trong tương lai dễ xảy ra hơn nhiều. Việc nhượng bộ một kẻ tống tiền hạt nhân dạy họ rằng lối đe dọa này sẽ khiến họ đạt được điều họ muốn, điều này sẽ tạo ra nhiều kịch bản khủng hoảng hơn trong tương lai. Nó dạy cho các nhà độc tài khác rằng tất cả những gì họ cần là vũ khí hạt nhân và làm ầm ĩ một chút là đạt được thứ họ muốn. Điều này cuối cùng dẫn đến việc mọi người tin rằng cách duy nhất để tự vệ là thông qua sở hữu vũ khí hạt nhân, nó dẫn đến việc phổ biến vũ khí như vậy trên khắp thế giới.
Nếu có một mối đe dọa hạt nhân, đó là để chống lại người Ukraine. Họ đã chống lại vụ tống tiền hạt nhân trong bảy tháng; và nếu người Ukraine làm được, chắc chắn chúng ta cũng làm được. Khi các chính trị gia khét tiếng của Nga như Ramzan Kadyrov, người có uy quyền ở Chechnya nói về việc sử dụng vũ khí hạt nhân, họ muốn nói đến Ukraine. Nhưng đó không phải là cách thức mà cuộc chiến sẽ kết thúc. Kadyrov cũng tuyên bố rằng ông sẽ gửi các con trai nhỏ của mình để chiến đấu ở Ukraine. Để chúng có thể bị chiếu xạ bởi vũ khí hạt nhân của Nga?
Nga làm bộ động viên hàng trăm ngàn quân mới. Mọi chuyện diễn ra không suôn sẻ, nhưng mặc dù vậy: Liệu Putin có thực sự chấp nhận rủi ro chính trị khi huy động quy mô lớn, đưa các chàng trai Nga vào Ukraine và sau đó cho nổ vũ khí hạt nhân gần đó? Tinh thần chiến đấu đã là một vấn đề nghiêm trọng. Có vẻ như hơn nửa triệu người đàn ông Nga đã bỏ trốn khỏi đất nước – nhiều hơn số người được đưa đến Ukraine. Sẽ chẳng có ích gì nếu binh lính Nga nghĩ rằng, họ đang được điều động đến một khu vực mà vũ khí hạt nhân sẽ được kích nổ. Họ sẽ không được cung cấp đồ bảo hộ thích hợp. Nhiều binh sĩ được động viên, thậm chí không có trang bị thích hợp cho chiến tranh thông thường.
Nga vừa tuyên bố rằng các vùng phía đông và nam Ukraine bắt đầu là một phần của Nga ngay lập tức. Điều này tất nhiên là vô lý. Nhưng liệu Moscow có thực sự sử dụng vũ khí hạt nhân ở những khu vực mà nước này coi là của Nga, giết hoặc chiếu xạ những người mà nước này coi là công dân Nga hay không? Nó không hoàn toàn là không thể, nhưng rất khó xảy ra.
Và ngay cả khi điều đó xảy ra, nó sẽ không kết thúc chiến tranh, ít nhất là không bằng một chiến thắng của Nga. Thêm nữa sự răn đe chưa được đề cập đến ở đây: Dự đoán là việc sử dụng vũ khí hạt nhân sẽ gây ra phản ứng mạnh mẽ từ các quốc gia khác. Người Mỹ đã có nhiều tháng để suy nghĩ về điều này và phản ứng của họ đối với một cuộc tấn công hạt nhân của Nga có thể được tính toán là sẽ làm tê liệt các lực lượng Nga và làm bẽ mặt cá nhân Putin. Một hình thức răn đe gián tiếp khác là chắc chắn: khi sử dụng vũ khí hạt nhân, Putin và Nga sẽ mất đi sự ủng hộ của thế giới.
Hầu như không có bất kỳ hiệu ứng quân sự nào
Ngoài ra còn có câu hỏi, liệu Nga có mạo hiểm đưa vũ khí hạt nhân vào hoặc thậm chí đến gần Ukraine hay không. Bởi vì Ukraine có pháo tầm xa chính xác, hậu cần của Nga rất thảm hại, và Ukraine đã chứng tỏ rằng họ có thể nắm giữ được các hệ thống vũ khí mà người Nga đã đưa vào nước này. Không thể nhấn mạnh hết mức việc người Nga khó có thể sử dụng được những vũ khí của mình. Dĩ nhiên, người Nga cũng có thể sử dụng tên lửa, nhưng khá nhiều tên lửa rơi xuống đất và một số khác bị bắn hạ. Máy bay Nga có xu hướng bị rơi hoặc bị bắn hạ, vì vậy các hoạt động chiến đấu trên lãnh thổ Ukraine trở nên hiếm đi.
Giả sử rằng Nga cố gắng cho nổ một quả bom hạt nhân nhỏ ở Ukraine bất chấp mọi thứ, thì điều đó sẽ không tạo ra sự khác biệt quân sự mang tính quyết định. Không có sự tập trung đáng kể của binh lính Ukraine hoặc thiết bị Ukraine để đưa vào tầm ngắm vì Ukraine chiến đấu theo cách rất phi tập trung. Nếu có một vụ nổ, quân Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu. Họ đã nói điều đó trong nhiều tháng, và không có lý do gì để nghi ngờ điều này.
Ngoài ra còn có vấn đề về động cơ. Putin muốn chúng ta đồng cảm với hoàn cảnh của ông ta. Nhưng những gì ông ta nói, nó có đáng tin không? “Putin hiện bị đẩy vào chân tường. Ông ta sẽ làm gì?” Đây chính là cách chúng ta nảy ra ý tưởng về vũ khí hạt nhân. Putin tạo ra một kết nối tâm lý với chúng ta. Nhưng tất cả chỉ là cảm giác chứ không hẳn là động cơ.
Nếu sự thất vọng trước thất bại là động cơ để sử dụng vũ khí hạt nhân, thì điều đó đã xảy ra rồi. Nhưng điều đó không xảy ra. Không có gì nhục nhã hơn thất bại của Nga tại Kyiv. Sự sụp đổ của mặt trận ở vùng Kharkiv cũng là một cú sốc. Và giờ đây, người Ukraine đang đạt được những bước tiến đáng kể tại các khu vực mà Putin vừa tuyên bố là lãnh thổ vĩnh viễn của Nga trong một buổi lễ truyền hình lớn. Phản ứng chính thức của Nga đối với tình trạng khó khăn này là tuyên bố rằng biên giới của các vùng lãnh thổ vẫn chưa được xác định. Kinh nghiệm cho thấy, phản ứng của Nga trước một cuộc phô trương lực lượng vượt trội là rút lui.
Bàn ghế được di chuyển
Chúng ta hãy xem xét kỹ hơn vị thế của Putin. Các lực lượng Nga không bị dí “vào chân tường” ở Ukraine: họ sẽ an toàn nếu rút về Nga. Phép ẩn dụ “chân tường” cũng không thực sự hữu ích trong việc mô tả vị thế của Putin. Nó giống như bàn ghế đang được di chuyển xung quanh ông ta và ông ta cần phải định hướng lại bản thân.
Những gì ông ta làm ở Ukraine đã thay đổi vị thế của ông ta ở Moscow, và ngày càng tệ hơn. Tuy nhiên, nó không bắt buộc ông ta “phải” giành chiến thắng trong cuộc chiến ở Ukraine, bất kể điều đó có nghĩa là gì. Điều quan trọng là việc duy trì quyền lực ở Moscow, và điều đó không nhất thiết có nghĩa là ông ta đang phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn ở Ukraine. Một khi (và nếu) Putin nhận ra rằng cuộc chiến đã thua rồi, ông ta sẽ xem xét lại vị thế của mình ở quê nhà.
Mọi thứ dễ dàng hơn trong suốt mùa hè. Cho đến gần đây, được cho là đến khi ônga t phát biểu tuyên bố động viên binh lính, Putin có thể chỉ đơn giản là tuyên bố “chiến thắng” với các phương tiện truyền thông chính thống, và hầu hết người Nga sẽ hài lòng với điều đó. Nhưng bây giờ ông ta đã đẩy cuộc chiến vô nghĩa của mình đi xa đến mức không gian thông tin của Nga cũng đang bắt đầu vỡ vụn. Do bị động viên nên người Nga hiện đang lo lắng về chiến tranh. Và bây giờ các tuyên truyền viên truyền hình cũng đang thừa nhận rằng quân đội Nga đang rút lui. Không giống như trong sáu tháng đầu tiên của cuộc chiến, Putin không còn có thể đơn giản tuyên bố rằng mọi thứ đều ổn và như vậy là đủ rồi. Ông ta phải hành động.
Mặt đất dưới chân Putin đã chuyển động. Sự nghiệp chính trị của ông ta dựa trên việc sử dụng các phương tiện truyền thông có kiểm soát, biến chính sách đối ngoại thành một màn trình diễn. Sự tồn vong của chế độ luôn phụ thuộc vào hai tiền đề: Những gì đang diễn ra trên TV quan trọng hơn những gì đang diễn ra trong đời thực và những gì đang diễn ra ở nước ngoài quan trọng hơn những gì đang diễn ra ở quê nhà.
Dường như hai tiền đề này không còn giữ được nữa. Với việc động viên, sự phân biệt giữa trong và ngoài nước đã bị xóa bỏ; và khi các trận chiến bị thua cuộc, sự phân biệt giữa truyền hình và thực tế bị mờ đi. Thực tế đang bắt đầu được quan tâm nhiều hơn là TV, và những gì xảy ra ở Nga sẽ được xem là quan trọng hơn ở Ukraine.
Ở Nga, cả trong giới tinh hoa quyền lực và dư luận, có một sự rạn nứt mà giờ đây cũng có thể thấy trên truyền hình. Một số người tin rằng chiến tranh là một việc thiêng liêng và có thể chiến thắng nếu chỉ cần những cái đầu biết lăn xả, giới lãnh đạo cư xử một cách đáng kính, và nhiều người và vật chất hơn được gửi ra tiền tuyến. Trong số đó có những blogger quân sự, những người thực sự ở tiền tuyến và tiếng nói của họ đang trở nên chính thống hơn.
Đây là một cái bẫy đối với Putin, vì ông ấy đã gửi tất cả những gì mình có. Tiếng nói của họ làm cho ông ta trông yếu ớt. Những người khác cho rằng cuộc chiến là một sai lầm. Những tiếng nói này sẽ khiến ông ta trông ngày càng ngốc nghếch hơn. Đây chỉ là những điều cơ bản nhất trong một loạt các quan điểm mâu thuẫn với nhau mà Putin hiện đang phải đối mặt từ một vị thế bị phơi bày và suy yếu.
Nếu một cuộc chiến tranh ở nước ngoài làm suy yếu vị thế của chính bạn và nếu cuộc chiến đó không thể chiến thắng, tốt hơn là bạn nên kết thúc nó ngay hôm nay hơn là ngày mai. Chúng ta có thể cho rằng Putin vẫn chưa nhận ra điều này. Tuy nhiên, ông ấy đã choạng nghĩ ra rằng ông cần phải hành động trong thế giới thực, ngay cả khi ông ta chưa đưa ra quyết định đúng đắn cho đến nay.
Putin bị mắc kẹt
Việc động viên là tồi tệ nhất trong cả hai điều có thể làm trong thực tế: đủ lớn để làm dân chúng xa lánh, đồng thời quá nhỏ và trên hết là quá muộn để tạo ra sự khác biệt trước mùa đông. Việc đó được cho là kết quả của một thỏa hiệp, chứng minh rằng Putin không cầm quyền một mình. Putin dường như đang cố gắng tự mình chỉ huy quân đội ở Ukraine. Những thất bại của ông ấy mang lại cho ông những lời chỉ trích (cho đến nay là gián tiếp). Nhưng Putin có vẻ bị mắc kẹt: chỉ cần kết thúc chiến tranh ngay bây giờ mà không thể tập trung vào một vấn đề khác sẽ khiến những người chỉ trích ông thêm mạnh mẽ hơn. Và bây giờ việc động viên đã được nỗ lực, ông ta có rất ít cơ hội để thực hiện thêm bạo lực. Vậy làm thế nào để có thể lập ra một chủ đề mới?
Nó sẽ tự đến. Putin giờ đang bị mắc kẹt trong một màn trình diễn mà đúng ra chỉ nên xảy ra trên truyền hình và ở một nơi xa xôi, nhưng hiện đang có tác động chính trị trực tiếp bên trong nước Nga. Hai nhân vật chính trị khét tiếng là Ramzan Kadyrov và Yevgeny Prigozhin đã tấn công bộ chỉ huy cấp cao của Nga khá ác liệt. Vì mọi người đều biết rằng Putin thực sự nắm quyền chỉ huy, điều này chắc chắn sẽ gây chia rẽ. Điện Kremlin đã phản ứng trực tiếp với Kadyrov, và tuyên truyền của quân đội giới thiệu một trong những chỉ huy bị chỉ trích và quân đội của ông ta.
Không phải ngẫu nhiên mà cả Kadyrov và Prigozhin đều có một loại lực lượng quân sự tư nhân. Kadyrov, nhà độc tài trên thực tế của vùng Chechnya của Nga, có lực lượng dân quân của riêng mình. Họ được triển khai tới Ukraine, nơi họ có vẻ chuyên khủng bố thường dân và tự dàn dựng trên Instagram. Sau một thời gian dài thúc giục việc động viên ở Nga, Kadyrov giờ đây đã tuyên bố rằng sẽ không có ai bị động viên từ Chechnya. Người ta có thể kết luận rằng ông ta đang để dành người của mình vì một điều gì đó khác.
Mặt khác, Prigozchin là thủ lĩnh của tổ chức lính đánh thuê Wagner mờ ám và ngày càng đẩy mình lên vị trí dẫn đầu trong chức năng này. Wagner đã tham gia vào một số âm mưu đảo chính, bao gồm các cuộc thanh trừng đẫm máu của chính phủ bù nhìn Nga ở vùng Luhansk và Donetsk và cố gắng ám sát Volodymyr Zelensky ngay từ đầu trong cuộc chiến. Không nghi ngờ gì nữa, điều này được thực hiện theo lệnh của Putin. Dù thế nào, đó là một khả năng đáng lo ngại.
Hiện tại, nhóm Wagner đang dẫn đầu cuộc tấn công của Nga ở khu vực Bakhmut của vùng Donetsk, nơi không thực sự đạt được thành tựu nào. Wagner dường như không hoạt động tích cực khi quân Ukraine thực hiện các đợt phản công thành công, điều này thực sự quan trọng hơn nhiều. Gần đây, Gulagu.net đưa tin rằng một chiến sĩ Wagner đã bắn chết một sĩ quan quân đội Nga, điều này cho thấy tất cả không ổn ở mặt trận này.
Có phải là diễn giải quá mức không khi cho rằng Prigozhin đang tiết kiệm những nguồn lực quý giá mà ông ta có? Ông ta đã công khai tuyển mộ các tù nhân Nga để chiến đấu cho nhóm Wagner ở Ukraine. Có phải quá lố khi cho rằng ông ta đang đưa họ đến chỗ chết, để dành những người đàn ông và vật chất có thể hữu ích trong những nỗ lực khác trong tương lai.
Ảnh: Áp phích tuyển dụng cho Wagner, với Prigozhin được miêu tả là Nhà lãnh đạo vĩ đại của Nga. Phù hiệu với đầu lâu có khẩu hiệu “Cái chết là kinh doanh của chúng tôi. Kinh doanh là tốt”. Một trong những biệt đội Wagner công khai theo chủ nghĩa phát xít. Nguồn: snyder.substack.com
Khi điểm bùng phát đến gần
Cả Prigozhin và Kadyrov đều kêu gọi gia tăng chiến tranh và hung hăng chế nhạo bộ chỉ huy cấp cao của Nga, nhưng đồng thời dường như đang bảo vệ người của chính họ. Đó dường như cũng là một cái bẫy. Bằng cách chỉ trích cách tiến hành cuộc chiến, họ đang làm suy yếu khả năng kiểm soát thông tin của Putin. Và bằng cách buộc Putin phải chịu trách nhiệm mặc dù bản thân họ không muốn, họ càng bêu xấu quan điểm của ông. Họ nói với ông ta, hãy chiến thắng một cuộc chiến mà bản thân họ dường như không muốn chiến thắng.
Theo logic chung mà tôi đang mô tả, các đối thủ sẽ cố gắng bảo toàn tất cả các lực lượng chiến đấu mà họ có, hoặc để bảo vệ lợi ích của chính họ vào một thời điểm không thể đoán trước nào đó hoặc để có cơ hội trong cuộc tranh giành quyền lực ở Moscow. Nếu điều đó thực sự là như vậy, tất cả những người tham dự sẽ sớm cảm thấy có vẻ khờ dại, khi để các lực lượng vũ trang đóng quân ở Ukraine xa xôi, hoặc hy sinh họ ở đó ngày này qua ngày khác. Nó có thể dễ dàng đi đến một điểm bùng phát (tipping-point). Một khi những người trong cuộc khác nhận ra rằng một số người tham dự nào đó đang giữ lại người của họ, việc lãng phí hoặc đánh mất người của chính mình dường như là vô nghĩa.
Vào một thời điểm nào đó, quan điểm này cũng sẽ được chính quân đội Nga áp dụng. Các chỉ huy có động cơ để lùi lại, khi nào họ vẫn còn có thể chỉ huy các đơn vị, khi quân đội vẫn muốn tiếp tục đóng vai trò trong chính trường Nga hoặc duy trì vị thế được kính nể trong xã hội Nga. Và nếu bản thân Putin muốn tiếp tục nắm quyền, thì cả một đội quân mất uy tín hay mất tinh thần đều không có lợi cho ông.
Việc động viên tự nó hoạt động giống như một ngọn giáo ném sai hướng. Có hợp lý không, khi gửi hàng ngàn người đàn ông không được chuẩn bị và trang bị kém vào một khu vực mà họ đang ngày càng nhận ra sẽ đồng nghĩa là đưa họ vào chỗ chết? Putin giả định rằng những người lính được động viên sẽ chết hoặc chiến thắng. Nhưng nếu họ thay vào đó chạy trốn, họ trở thành một lực lượng nguy hiểm, có thể sẵn sàng chiến đấu cho một thủ lĩnh khác.
Và do đó, có một kịch bản hợp lý cho sự kết thúc của cuộc chiến này. Chiến tranh là một dạng chính trị, và chế độ Nga đang mất dần chỗ đứng sau những thất bại liên tục. Khi Ukraine ngày càng thắng nhiều trận, một sự đảo ngược cơ bản đang diễn ra ở Nga: truyền hình khuất phục trước thực tế và chiến dịch của Ukraine nhường chỗ cho cuộc tranh giành quyền lực ở Điện Kremlin. Trong một cuộc đấu tranh như vậy, không có ích gì khi các đồng minh vũ trang ở Ukraine xa xôi, thay vì có thể được triển khai hữu ích hơn ở Nga. Không nhất thiết phải xảy ra xung đột vũ trang, mặc dù điều này không thể bị loại trừ hoàn toàn, nhưng như một biện pháp răn đe và để bảo vệ bản thân. Thất bại ở Ukraine có thể tồi tệ đối với tất cả mọi người liên quan, nhưng thua ở Nga sẽ còn tồi tệ hơn nhiều.
Tốt cho Ukraine, tốt cho thế giới
Logic của tình huống hỗ trợ những người nhận ra điều này nhanh nhất và có thể kiểm soát và tổ chức lại lực lượng của chính họ. Một khi những viên đá bắt đầu rơi xuống, sẽ không ai còn thấy ý nghĩa việc duy trì quân đội Nga ở Ukraine. Một lần nữa, không nhất thiết sau đó sẽ có các cuộc đụng độ vũ trang ở Nga: nếu sự bất ổn do cuộc chiến tranh ở Ukraine tràn sang Nga, các nhà lãnh đạo, đang tìm cách hưởng lợi từ hoặc bảo vệ mình đối với sự bất ổn đó, sẽ chuyển trung tâm ảnh hưởng của họ. đến gần Moscow. Đó sẽ là một điều rất tốt, cho Ukraine cũng như cho thế giới.
Nếu kịch bản này thành hiện thực, Putin sẽ không cần có cớ để rút khỏi Ukraine nữa – ông ấy sẽ làm như vậy vì sự sống còn chính trị của chính mình. Cá nhân ông, cho dù ông có gắn bó với những ý tưởng kỳ quặc của mình về Ukraine như thế nào, câu hỏi về quyền lực sẽ quan trọng hơn đối với ông. Trong bối cảnh đó, chúng ta không cần lo lắng về việc Putin cảm thấy thế nào về cuộc chiến và liệu người Nga có cay đắng vì thất bại hay không. Trong cuộc đấu tranh giành quyền lực nội bộ ở Nga, Putin và những người khác sẽ có nhiều điều quan trọng hơn trong tâm trí của họ so với Ukraine.
Đôi khi bạn thay đổi chủ đề, và đôi khi chủ đề thay đổi bạn.
Tất nhiên, tất cả những điều này là rất khó dự đoán, nhất là khi đi vào chi tiết. Một kết quả khác là hoàn toàn có thể xảy ra. Nhưng logic của sự phát triển được thảo luận ở đây không chỉ hợp lý hơn nhiều mà còn có thể xảy ra hơn nhiều so với kịch bản về ngày tận thế hạt nhân mà nhiều người lo sợ. Cho nên đáng để suy nghĩ về nó xa hơn và nếu có thể, hãy chuẩn bị cho kịch bản đó.
________
Tác giả: Timothy Snyder, sinh năm 1969, là một sử gia và là giáo sư người Mỹ tại đại học Yale, chuyên về Đông Âu và nghiên cứu Holocaust. Bài thu ngắn được đăng ở auf seiner Website. Bản dịch từ tiếng Anh sang tiếng Đức là của Andreas Breitenstein.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us