Liệu sự trỗi dậy của Trung Quốc đồng nghĩa với sự sụp đổ của Hoa Kỳ?
Nghiên cứu Việt – Mỹ
Vũ Văn Lê, dịch từ Paul Kennedy/The Economist
10-9-2021
Những thay đổi chính trị, quân sự, và kinh tế toàn cầu, có nghĩa là Mỹ có một đối thủ mới tranh dành vị thế độc tôn.
Trong những năm qua, không có gì hao tâm tổn trí cho các nhà tư tưởng hơn là câu hỏi liên quan đến đối ngoại: “liệu rằng chuyện thoái hóa khiến Hoa Kỳ mất vị thế độc tôn, phải chăng là điều không thể lật ngược?” Các sự kiện gần đây ở Afghanistan, đánh dấu một cuộc rút lui khác của người Mỹ khỏi Trung Á, chắc chắn sẽ nuôi dưỡng tin tưởng đó. Song, đối với giới hoạch định chính sách Mỹ, vấn đề trường kỳ chính là sự trỗi dậy mạnh mẽ của quyền lực Trung Quốc.
Phải chăng nước Tầu sắp vượt qua được Mỹ? Dựa trên tiêu chí kinh tế và quân sự nào để đo lường một chuyển đổi ở thế giới? Liệu Trung Quốc không bị đe dọa bởi các vấn đề nội bộ của một chế độ độc tài, vốn thường được che dấu khéo léo trong quan hệ với quần chúng? Hay kỷ nguyên Pax Americana đã kết thúc, sẽ được thay thế bằng kỷ nguyên châu Á?
Sẽ là vô cùng thiếu khôn ngoan nếu vội vã trả lời ngay câu hỏi cuối kể trên là “Đúng”. Bởi lẽ, hầu hết mọi sự về nước Mỹ và thế giới vẫn giống hệt thời 1980’s lúc tôi viết chương cuối của cuốn “The Rise and Fall of the Great Powers” (“Sự Trỗi Dậy và Sụp Đổ của các Siêu Cường. Random House, 1987). Thật sự là trong 40 năm qua, có nhiều lúc vị thế tương đối của Hoa kỳ đã vượt trội trở lại, như giữa thập niên 1990 sau khi Liên Xô sụp đổ, và năm 2003 sau khi quân lực Mỹ nghiền nát Saddam Hussein, nhà độc tài Iraq. Tuy nhiên, sự phục hồi trong những giai đoạn đó rất ngắn ngủi, so với nhiều thay đổi lớn khác, vô cùng bất lợi cho Hoa Kỳ. Hãy xem xét những biến đổi trường kỳ đáng kể hơn trong ba lãnh vực: quan hệ quốc tế, sức mạnh quân sự, và quyền lực kinh tế.
Một là, tương quan chiến lược-chính trị của các thế lực đã thay đổi hẳn kể từ thời thế giới lưỡng cực, lúc chiến tranh lạnh cách đây nửa thế kỷ trước, khi Hoa kỳ chỉ phải đương đầu với một Liên Xô đang tàn lụi. Hiện nay, hệ thống quốc tế bao gồm bốn hoặc năm đại cường với một thực trạng là, không có nước nào có thể sử dụng võ lực hay nhu quyền để cưỡng hành áp chế nước khác những điều mà họ không muốn.
Hiển nhiên là khi tôi đang soạn thảo chương cuối cùng của cuốn “Rise and Fall” (“Trỗi dậy và Sụp đổ”) vào giữa thời 1980, thế giới đã có những dấu hiệu đang chuyển sang đa cực. Và hiện thời, trong thập kỷ thứ ba của thế kỷ 21, bối cảnh toàn cầu đã rõ ràng trở thành đa dạng, với một số quốc gia lớn đứng đầu là Trung Quốc, Hoa kỳ, Ấn Độ và Đại Nga, tiếp theo là Liên minh Âu châu và Nhật Bản, thậm chí kể cả Indonesia và Iran.
Sự thể này rất quan trọng vì đánh dấu sự tái phân quyền lực ở thế giới. Cho nên sẽ không đầy đủ, dù vẫn có thể rất đúng, nếu cứ khẳng định Mỹ là số một. Bởi lẽ, dù là khỉ đột lớn nhất trong rừng, thì cũng vẫn chỉ là một trong số những khỉ đột! Và lập luận cho rằng vị thế của Nga đã co cụm nhiều hơn so với Mỹ là điều không khách quan, trong khi cả hai đều tương đối mất ngôi vị đúng theo lí thuyết hiện thực về cường quốc.
Hai là, quân lực Hoa kỳ đã nhỏ hơn và cũ kỹ hơn nhiều so với hồi 1980’s. Không hiểu những oanh tạc chiến lược B-52 70 tuổi đời cũ kỹ của không lực Mỹ, già nua hơn cả phi hành đoàn sẽ còn hoạt động được bao lâu nữa? Và khi nào thì Hải quân Mỹ mới tân trang thay thế được các tàu khu trục Arleigh Burke đã cổ lỗ 30 năm? Dù cho đó chỉ là một bối rối tạm thời, hồi tháng 5 năm ngoái phía tây Thái Bình Dương đã hoàn toàn bỏ ngỏ, không có hiện diện của bất cứ Hàng không Mẫu hạm Mỹ nào, khi chiếc USS Eisenhower bất thần được huy động để hỗ trợ cuộc rút quân khỏi Afghanistan, một điển hình cho thực trạng Hải lực Mỹ ngày nay có ít tàu sân bay hoạt động hơn so với 40 năm trước.
Bởi Lầu Năm Góc phải thường xuyên huy động chiến hạm đến những khu vực khác nhau, nên đơn giản là Hoa kỳ không có đủ chiến hạm phù hợp với nhiều cam kết toàn cầu. Vì vậy, đối với các nhà sử học, nước Mỹ hiện giống hệt như Habsburg ngày xưa, sở hữu nhiều lực lượng vũ trang lớn, nhưng mệt mỏi, ôm đồm trải dài trên quá nhiều khu vực. Và thất bại của Mỹ ở Afghanistan, để lại mọi thiết bị quân sự rải rác trên phần lớn đất nước đó, cũng mang nhiều tính Habsburgian ngày xưa cũ. (Chú thích: Hasbsburg là Đế chế Áo-Phổ ngự trị Âu Châu và nhiều nước ở châu Mỹ la tinh từ Thế kỷ 16 đến Thế kỷ 18)
Trong khi đó, Trung Quốc đang tung hoành biểu dương cơ bắp ở khắp nơi. Và đằng sau câu hỏi về quy mô lực lượng vũ trang của Mỹ, còn ẩn chứa một vấn đề lớn hơn: liệu thời đại của các loại vũ khí như máy bay có người lái và tàu chiến siêu lớn trên đại dương sẽ không lỗi thời, dù nhiều cơ cho thấy chúng sẽ biến hết vào năm 2040? Người ta có linh cảm trong một số chiến trường tương lai, mà ngự trị sẽ đến từ máy bay không người lái, hoặc thống trị đại dương sẽ do pulsar kiểm soát, tỷ lệ chênh lệch giữa Mỹ và các đối thủ như Trung Quốc, Nga hoặc Iran, có thể sẽ thay đổi, bởi lẽ, ưu thế đào tạo huấn luyện quân sĩ ngoại hạng không còn đóng vai trò quan trọng. Trong quá khứ, các cuộc cách mạng quân sự thường đem lại nhiều lợi thế cho Hoa Kỳ; nhưng, những đổi thay trong tương lai có thể khiến nước Mỹ không còn ưu thế đó.
Liệu nước Mỹ có thể sẵn sàng trả giá đắt để giữ thế ưu việt? Hoa kỳ cần thành thật tự vấn, sẽ cần phải chi bao nhiêu phần trăm tổng sản phẩm quốc nội (GDP) để có một quân lực thực hiện được đầy đủ nghĩa vụ cho đất nước? Hiện thời chi tiêu quốc phòng khoảng 3,5% GDP. Thậm chí 4% GDP vẫn không đủ, phải cần tới 6% mới có thể đạt được mục tiêu đề ra. Đó sẽ là một mức chi khổng lồ mà chỉ nghe thôi, các giới kinh tế gia, dân biểu nghị sĩ Quốc hội đã bật khóc thét.
Nhưng một chính quyền tương lai của Mỹ có thể làm gì khác nếu suy nghĩ sai lầm, ít được thảo luận này, là Trung Quốc quyết định tăng chi quốc phòng thật nhiều, nhiều hơn gấp bội? Điều gì sẽ xảy ra nếu đấng lãnh đạo chuyên quyền Tập Cận Bình nẩy ý, quyết định đã đến lúc Bắc kinh gia tăng ngân sách quốc phòng ít nhất là 5% để tăng cường sức mạnh cho lực lượng vũ trang của họ? Đây là một kịch bản không thể nào xảy ra cách đây nửa thế kỷ, và hiện thời ở Hoa Thạnh Đốn không ai muốn đả động tới.
Sự thể này nảy sinh ra thay đổi thứ ba, vốn luôn là yếu tố quan trọng nhất của quyền lực, đó là sức mạnh kinh tế. Sự chuyển đổi toàn cầu lớn nhất kể từ thời 1980’s là nền kinh tế qui mô, mạnh mẽ, và lớn rộng ngày nay của Trung Quốc so với Hoa kỳ. Bất cứ thắc mắc nào ngờ vực về sức mạnh kinh tế Trung Quốc, chẳng hạn như số liệu thống kê không đáng tin cậy, lực lượng lao động tương lai đang bị thu hẹp, v.v., thì thực cảnh kinh tế TQ vẫn tiếp tục phát triển rộng khắp với tốc độ nhanh chóng hơn, cả trước lẫn sau đại dịch Covid-19. Nền kinh tế Trung quốc, được đo bằng GDP điều chỉnh theo sức mua tương đương, đã lớn ngang ngửa với kinh tế Hoa kỳ.
Đây là một sự thực vô cùng kinh ngạc, hàm chứa một chuyển đổi không hề có kể từ những năm 1880’s, khi kinh tế Hoa kỳ vượt qua kinh tế Anh quốc. Trong suốt thế kỷ 20, nền kinh tế Mỹ đã to lớn hơn bất kỳ kinh tế cường quốc nào, ít ra là từ 2-4 lần. Kinh tế Hoa kỳ lớn gấp mười kinh tế Nhật bản khi Trân Châu Cảng bị tấn công, và lớn hơn gấp ba kinh tế Đức khi Hitler hấp tấp tuyên chiến.
Tình trạng đặc biệt đó đang kết thúc, và sự chuyển đổi thần sầu đang diễn ra trong hoạt cảnh thế giới, do sự kết hợp của một dân số vĩ đại và tình trạng thịnh vượng ngày càng tăng của nước Tầu. Với dân số 1,4 tỷ so với 330 triệu của Mỹ, dân Tầu chỉ cần đạt được một nửa số thu nhập của dân Mỹ trung bình, cũng khiến tổng thể kinh tế của Trung quốc to lớn gấp đôi của Hoa kỳ. Viễn tượng này sẽ mang lại cho Bắc kinh một ngân quỹ khổng lồ cho ngân sách quốc phòng tương lai. Như thế, một vị tổng thống Dân chủ hay Cộng hòa, đều không thể làm gì nhiều đối với hiểm họa đó.
Từ đó, sự phục hận sẽ là một tập phim khác trong “Sự Trỗi Dậy và Sụp Đổ của các Siêu Cường quốc.” Những gì Tập Cận Bình cần làm để tránh mọi sa sẩy, là noi gương Đặng, để nền kinh tế và năng lực quân sự Trung Quốc phát triển tuần tự, từ thập kỷ này tới thập kỷ khác. Và đó chính là thách thức lớn nhất mà Hoa kỳ phải đương đầu đối mặt với một đối thù ngang tầm vóc
Bình Luận Thời Sự
Re: Bình Luận Thời Sự
Hai Mươi Năm Sau Ngày 11 Tháng 9:
Ký Ức, Đổi Thay Và Thơ
10/09/2021
Huỳnh Kim Quang 20 nam ngay 11 thang Chin 01
Tòa tháp đôi World Trade Centers tại Thành Phố New York bị khủng bố tấn công vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. (nguồn: www.aarp.org)
Ngày 11 tháng 9 năm nay 2021 đánh dấu 20 năm sau ngày nước Mỹ bị tấn công khủng bố kinh hoàng nhất trong lịch sử gần hai trăm rưởi năm lập quốc khi tổ chức khủng bố quốc tế al-Qaeda dùng máy bay dân sự chở đầy xăng và hành khách làm vũ khí lao vào các mục tiêu tấn công, gồm World Trade Center tại New York, Ngũ Giác Đài tại Thủ Đô Washington và một nơi nào đó nhưng đã bị những hành khách Mỹ yêu nước phản kháng một cách bi hùng trên chuyến bay United Flight 93 bị khủng bố cướp đã cất cánh từ Phi Trường Newark của New Jersey trên đường đến San Francisco đã lao xuống một nơi hoang dã tại Shanksville, Pennsylvania làm gần 3,000 người thiệt mạng.
Cảnh tượng tòa tháp đôi World Trade Center tại Thành Phố New York, biểu tượng của trung tâm tài chánh phồn thịnh nhất thế giới, bị hai chiếc máy bay dân dự đâm thẳng vào với ngọn lửa đỏ rực bùng lên giữa nền trời xanh của một ngày cuối hạ, 11 tháng 9, và sau đó sụp đổ hoàn toàn thành bình địa đã trở thành hình ảnh kinh hoàng của thời đại khủng bố. Khó ai có thể nghĩ ra được cách hành động tàn bạo và dã man hơn là nhóm khủng bố al-Qaeda này khi dùng những chiếc phi cơ dân sự chở người để làm vũ khí tấn công. Bằng hành động cực kỳ tàn ác đó, nhóm khủng bố đã biến nỗi kinh hoàng và sợ hãi lan ra khắp hành tinh. Sau biến cố này nước Mỹ nói riêng và thế giới nói chung đã có nhiều thay đổi sâu xa.
Biến cố ngày 11 tháng 9 đã làm thay đổi sâu xa nước Mỹ
Các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 đã tạo động lực cho Hoa Kỳ xâm chiếm Afghanistan và Iraq. Nó cũng đưa tới việc tạo ra Bộ Nội An và một cơ quan liên bang để thực hiện việc kiểm tra gắt gao hơn nhiều tại các phi trường.
20 nam ngay 11 thang Chin 02
Đặt hoa tưởng niệm năm thứ 19 cuộc khủng bố ngày 11 tháng 9 tại nền cũ của Tòa Tháp Đôi World Trade Center, New York. (nguồn: https://www.amny.com) Bộ máy an ninh quốc gia Hoa Kỳ đã thay đổi đáng kể sau ngày 11 tháng 9. Bộ máy chống khủng bố rộng lớn đã được tạo ra sau các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 là thay đổi lớn nhất và lâu dài nhất, theo chuyên gia về đối ngoại Bruce Hoffman tại Hội Đồng Đối Ngoại cho biết trong bài viết hôm 12 tháng 8 năm 2021 được đăng trên trang mạng của hội đồng này www.cfr.org. Thí dụ, cuộc điều tra của Báo Washington Post năm 2010 cho thấy một tập họp chống khủng bố rộng lớn của khoảng 1,271 cơ quan chính phủ và 1,931 công ty tư nhân tập trung vào việc chống khủng bố. Cuộc chiến tranh chống khủng bố cũng đã đòi hỏi phải gia tăng số người được cấp thẩm quyền an ninh tối mật lên tới 854,000 và việc xây dựng thêm văn phòng và các cơ sở an ninh để họ làm việc -- các cơ sở này tương đương với “3 Ngũ Giác Đài hay 22 tòa nhà Quốc Hội Hoa Kỳ -- khoảng 17 triệu feet vuông.”
Cũng theo tài liệu nói trên, sau 20 năm mối đe dọa khủng bồ đối với Hoa Kỳ đã chuyển từ bên ngoài sang bên trong, khi các cuộc bạo loạn tại Tòa Nhà Quốc Hội vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 nổ ra. Nhưng các mối đe dọa từ Nhà Nước Hồi Giáo và al-Qaeda cũng vẫn chưa hết mà cụ thể là sau khi Mỹ rút khỏi Afghanistan vào cuối tháng 8 năm nay đã có thể biến mảnh đất từng chứa khủng bố này trở lại dung dưỡng cho các tổ chức khủng bố hoạt động.
Thách thức đối với Hoa Kỳ là việc hình thành khả năng chống khủng bố đủ nhanh nhẹn và thuận cả hai tay để chống lại các mối đe dọa khủng bố từ bên ngoài và bên trong mà chắc chắn sẽ còn tồn tại. Cả Chiến Lược Quốc Gia Chống Khủng Bố năm 2018 và Chiến Lược Quốc Gia Đầu Tiên Chống Khủng Bố Nội Địa, đều đã công bố vào tháng 6 năm 2021, cung cấp các giải thích rõ ràng về biện pháp toàn diện cần thiết để bảo vệ đất nước khỏi bị khủng bố.
Nhưng, sự chia rẽ đảng phái sâu nặng hiện hữu tại Hoa Kỳ ngày nay có thể phá hoại sự thực thi của chiến lược chống khủng bố toàn diện nói trên. Đoàn kết, mục tiêu chung, và chia xẻ số phận đã đưa đất nước ngồi lại với nhau sau các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 không còn nữa. Ngược lại, bầu không khí phân cực đảng phái chính trị hiện nay có thể làm tê liệt chính quyền trong việc chuẩn bị đối với sự phát sinh các mối đe dọa kế tiếp.
Đó là sự thay đổi về mặt an ninh của nước Mỹ, nhưng biến cố ngày 11 tháng 9 năm 2001 cũng mang đến sự thay đổi vĩnh viễn trong cuộc sống người dân Mỹ, theo hai ký giả Susan Page và Sarah Elbeshbishi của Báo USA Today cho biết trong bình luận đăng trên báo này hôm 2 tháng 9 năm 2021.
Ngay cả những người từng là trẻ em cũng có thể nhớ lại ngay lập tức khi họ nghe tin tức về các cuộc tấn công tại New York và Ngũ Giác Đài và cảm nhận của họ ra sao. Gần như mọi người đều nhớ lại sự sửng sốt và sợ hãi, ý thức về nguy cơ quốc gia và đoàn kết quốc gia. Hầu hết mọi người đều nói nguy cơ vẫn còn, nhưng sự đoàn kết thì đã bị rạn nứt.
“Vẫn còn khó khăn để nói về điều đó,” theo Angela Everhart, 41 tuổi, người lúc đó là một sinh viên đại học tại Ohio. Trước giây phút đó, cô đã không có ý tưởng về khủng bố. Cô đã gọi cho mẹ cô, và nói chuyện với người cha kế, là một Thủy Quân Lục Chiến. “Ông ấy làm tôi có cảm nghĩ như là sắp bắt đầu một cuộc chiến tranh mới mà sẽ lớn hơn rất nhiều so với ngày hôm đó.”
Cô nói, “Tôi còn nhớ tất cả về điều ấy.”
Gần như mọi người ở tuổi ít nhất 15 vào năm 2001 đều có ký ức về ngày đó, theo thăm dò cho thấy. 85% nói rằng nó có ảnh hưởng lớn lên thế hệ của họ. Khoảng 2/3 nói rằng nó có ảnh hưởng lên trọn đời họ.
Khoảng 22% người được USA Today thăm dò nói rằng các cuộc tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 đã thay đổi vĩnh viễn cách người Mỹ sống. Đối với những người lúc đó trẻ hơn, hay ngay cả chưa sinh ra đời, nói rằng họ cảm thấy thay đổi mạnh nhất.
Matthew Hernandez, người lúc đó học ở trường trung học đệ nhất cấp tại thành phố Jacksonville, Florida, một thành phố với căn cứ không quân hải quân lớn, đã chứng kiến sự ảnh hưởng của ngày 11 tháng 9 đối với các chọn lựa nghề nghiệp của những bạn học của anh. “Nhiều người mà tôi đã quen biết trong trường, như, quá yêu nước,” theo Hernandez, 34 tuổi, là giám đốc lập trình cho Street Poets, một nhóm bất vụ lợi tại Los Angeles, cho biết. Anh cho biết trong cuộc thăm dò qua điện thoại, “Tôi nói có thể hơn 50% những người bạn học của tôi đã gia nhập vào quân đội, và nhiều người trong số đó là vì những gì đã xảy ra vào ngày 11 tháng 9.”
Trong vòng mấy tuần các cuộc tấn công khủng bố bằng cách cướp máy bay lao vào Trung Tâm Thương Mại Thế Giới và Bộ Quốc Phòng, Tổng Thống George W. Bush đã ra lệnh ném bom các căn cứ đóng quân của al-Qaeda tại Afghanistan và mở cuộc tấn công hạ bệ chính quyền Taliban dung dưỡng cho khủng bố. Tổng Thống Joe Biden, vị tổng thống đời thứ 4 trong cuộc chiến 20 năm ở Afghanistan, đã đưa ra hạn chót rút toàn bộ quân đội Mỹ vào ngày 31 tháng 8 năm 2021. Việc rút quân đã tạo ra một cuộc hỗn loạn sau cùng đối với cuộc chiến dài nhất trong lịch sử Mỹ.
Còn những nhà thơ đã phản ứng vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001 như thế nào?
Ngày 11 tháng 9 trong thơ
Nhà thơ người Mỹ William Stanley Merwin (sinh ngày 30 tháng 9 năm 1927 và qua đời ngày 15 tháng 3 năm 2019), người đã xuất bản hơn 50 tuyển tập thơ và tác phẩm văn xuôi và các dịch phẩm, là một Phật tử, đã phổ biến bài thơ “To The Words” vào tháng 10 năm 2001 viết về biến cố ngày 11 tháng 9 năm 2001.
Khi nó xảy ra bạn không ở đó
ồ, bạn ở bên kia những con số
bên kia ký ức
chuyền từ hơi thở này sang hơi thở khác
lại nữa
từ ngày này sang ngày kia từ thời này
sang thời nọ
bị nhồi nhét kiến thức
hiểu biết chẳng có gì
những trưởng lão thờ ơ
bức bách và mất ngủ
những người giữ tên của chúng ta
trước khi chúng ta đến
để được họ gọi
bạn lúc đó
định hình để bắt đầu
bạn lúc đó gào thét
bạn lúc đó lên tiếng
để bắt đầu
nói điều không thể nói được
những thứ quý giá cũ rích
và vô dụng
nói đi
Nhà thơ, nhạc sĩ, kịch tác gia và nhà văn người Mỹ Joy Harjo sinh ngày 9 tháng 5 năm 1951. Bà là người Mỹ Bản Địa (Native American) đầu tiên được giải thưởng vinh danh là Quán Quân Nhà Thơ Hoa Kỳ - United States Poet Laureate. Bà là nhân vật quan trọng trong làn sóng văn học thứ hai Sự Phục Hưng Người Mỹ Bản Địa [Native American Renaissance] vào cuối thế kỷ thứ 20. Sau biến cố ngày 11 tháng 9 năm 2001 bà đã làm bài thơ “When the World as We Knew It Ended” [Khi Thế Giới Mà Chúng Ta Đã Biết Kết Thúc]. Bài thơ này được in trong tuyển tập thơ của bà “How We Became Human: New and Selected Poems:1975-2001” [Cách Chúng Ta Trở Thành Con Người: Những Bài Thơ Mới và Chọn Lọc] được xuất bản năm 2002.
20 nam ngay 11 thang Chin 03
Hình chụp từ trên không một phần của Ngũ Giác Đài bị máy bay khủng bố đâm vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. (nguồn: www.en.wikipedia.org)
Chúng ta đã mơ trên hòn đảo bị chiếm ở bờ rìa xa lắc xa lơ của đất nước đang run rẩy khi nó sụp đổ.
Tòa tháp đôi vươn lên từ hòn đảo thương mại phía đông và đụng tới trời xanh. Những người đàn ông đã đổ bộ lên mặt trăng. Dầu hỏa bị hút cạn
bởi hai anh em. Rồi nó sụp đổ. Bị nuốt chửng
bởi con rồng lửa, bởi xăng dầu và nỗi sợ hãi.
Bị nuốt trọn.
Nó đã đến.
Chúng tôi đã quan sát từ đêm trước của những nhà truyền giáo trong những bộ áo quần dài và trang trọng của họ, để xem điều gì sẽ xảy ra.
Chúng tôi đã thấy nó
từ cửa sổ nhà bếp qua cái bồn rửa chén
khi chúng tôi pha cà phê, nấu cơm và
khoai tây, đủ cho một đội quân.
Chúng tôi đã thấy hết, khi chúng tôi thay tã và đút
cho em bé ăn. Chúng tôi đã thấy nó,
qua những nhánh
của cây hiểu biết
qua những vì sao, qua
mặt trời và những trận bão từ đầu gối của chúng tôi
khi chúng tôi tắm và rửa
những sàn nhà.
Đàn chim đã cảnh báo chúng ta, khi chúng bay qua
những khu trục hạm ở hải cảng, đã đậu ở đó kể từ lần đầu chiếm ngự nơi đây.
Nhờ giọng hót và chuyện trò của chúng mà chúng tôi đã biết khi nào sẽ bay lên
lúc nhìn qua cửa sổ
sự chấn động đang diễn ra –
từ trường của sự đau khổ ném ra.
Chúng tôi đã nghe nó.
sự náo động ở mọi nơi trên thế giới. Khi
khao khát chiến tranh vùng dậy trong những người ăn cướp để làm tổng thống
để làm vua hay hoàng đế, để chiếm hữu cây, đá, và mọi thứ
khác mà chuyển động chung quanh trái đất, bên trong trái đất
và bên trên nó.
Chúng tôi đã biết nó đến, nếm trải những cơn gió thu thập tin tình báo
từ mỗi chiếc lá và cánh hoa, từ mọi ngọn núi, biển,
và sa mạc, từ mỗi tín đồ và bài hát khắp vũ trụ nhỏ bé này
đang trôi trên những bầu trời vô tận
hiện hữu.
Và rồi nó sẽ chấm dứt, thế giới mà chúng ta được nuôi dưỡng để yêu thương
những ngọn cỏ ngọt ngào, những con ngựa sắc màu
và những con cá, những khả tính lung linh
trong ước mơ.
Nhưng rồi có những hạt giống để trồng và những em bé
cần sữa và sự vỗ về, và người nào đó
cầm lấy cây đàn lục huyền cầm hay cây đàn bốn dây từ đống đổ nát
và bắt đầu hát về ánh sáng lung linh
sức bật bên dưới làn da của trái đất
chúng tôi cảm thấy điều đó, bên dưới chúng tôi
một động vật ấm áp
một bài ca được ra đời giữa hai chân của nàng:
một bài thơ.
Hai mươi năm trôi qua như một giấc mộng. Mọi thứ trên đời này đều đổi thay từng khoảnh khắc. Những đứa bé mới sinh ra vào ngày 11 tháng 9 năm 2001 thì nay đã là những thanh niên nam nữ ở tuổi đôi mươi. Nhưng có lẽ trong ký ức của mọi người Mỹ về biến cố đau thương khốc liệt này vẫn còn đó như một hiện thực tồn tại vượt thời gian. Cho dù trong lòng người, những hận thù cay nghiệt đã nhạt phai theo năm tháng nhưng ký ức về sự kiện đó sẽ không bao giờ mất đi. Cứ mỗi năm đến dịp tưởng niệm ngày 11 tháng 9 thì những hình ảnh kinh hoàng năm xưa lại hiện ra. Nó đã biến thành một thứ ký ức cộng đồng đi vào lịch sử. Nó sẽ tồn tại với lịch sử nước Mỹ.
Ký Ức, Đổi Thay Và Thơ
10/09/2021
Huỳnh Kim Quang 20 nam ngay 11 thang Chin 01
Tòa tháp đôi World Trade Centers tại Thành Phố New York bị khủng bố tấn công vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. (nguồn: www.aarp.org)
Ngày 11 tháng 9 năm nay 2021 đánh dấu 20 năm sau ngày nước Mỹ bị tấn công khủng bố kinh hoàng nhất trong lịch sử gần hai trăm rưởi năm lập quốc khi tổ chức khủng bố quốc tế al-Qaeda dùng máy bay dân sự chở đầy xăng và hành khách làm vũ khí lao vào các mục tiêu tấn công, gồm World Trade Center tại New York, Ngũ Giác Đài tại Thủ Đô Washington và một nơi nào đó nhưng đã bị những hành khách Mỹ yêu nước phản kháng một cách bi hùng trên chuyến bay United Flight 93 bị khủng bố cướp đã cất cánh từ Phi Trường Newark của New Jersey trên đường đến San Francisco đã lao xuống một nơi hoang dã tại Shanksville, Pennsylvania làm gần 3,000 người thiệt mạng.
Cảnh tượng tòa tháp đôi World Trade Center tại Thành Phố New York, biểu tượng của trung tâm tài chánh phồn thịnh nhất thế giới, bị hai chiếc máy bay dân dự đâm thẳng vào với ngọn lửa đỏ rực bùng lên giữa nền trời xanh của một ngày cuối hạ, 11 tháng 9, và sau đó sụp đổ hoàn toàn thành bình địa đã trở thành hình ảnh kinh hoàng của thời đại khủng bố. Khó ai có thể nghĩ ra được cách hành động tàn bạo và dã man hơn là nhóm khủng bố al-Qaeda này khi dùng những chiếc phi cơ dân sự chở người để làm vũ khí tấn công. Bằng hành động cực kỳ tàn ác đó, nhóm khủng bố đã biến nỗi kinh hoàng và sợ hãi lan ra khắp hành tinh. Sau biến cố này nước Mỹ nói riêng và thế giới nói chung đã có nhiều thay đổi sâu xa.
Biến cố ngày 11 tháng 9 đã làm thay đổi sâu xa nước Mỹ
Các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 đã tạo động lực cho Hoa Kỳ xâm chiếm Afghanistan và Iraq. Nó cũng đưa tới việc tạo ra Bộ Nội An và một cơ quan liên bang để thực hiện việc kiểm tra gắt gao hơn nhiều tại các phi trường.
20 nam ngay 11 thang Chin 02
Đặt hoa tưởng niệm năm thứ 19 cuộc khủng bố ngày 11 tháng 9 tại nền cũ của Tòa Tháp Đôi World Trade Center, New York. (nguồn: https://www.amny.com) Bộ máy an ninh quốc gia Hoa Kỳ đã thay đổi đáng kể sau ngày 11 tháng 9. Bộ máy chống khủng bố rộng lớn đã được tạo ra sau các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 là thay đổi lớn nhất và lâu dài nhất, theo chuyên gia về đối ngoại Bruce Hoffman tại Hội Đồng Đối Ngoại cho biết trong bài viết hôm 12 tháng 8 năm 2021 được đăng trên trang mạng của hội đồng này www.cfr.org. Thí dụ, cuộc điều tra của Báo Washington Post năm 2010 cho thấy một tập họp chống khủng bố rộng lớn của khoảng 1,271 cơ quan chính phủ và 1,931 công ty tư nhân tập trung vào việc chống khủng bố. Cuộc chiến tranh chống khủng bố cũng đã đòi hỏi phải gia tăng số người được cấp thẩm quyền an ninh tối mật lên tới 854,000 và việc xây dựng thêm văn phòng và các cơ sở an ninh để họ làm việc -- các cơ sở này tương đương với “3 Ngũ Giác Đài hay 22 tòa nhà Quốc Hội Hoa Kỳ -- khoảng 17 triệu feet vuông.”
Cũng theo tài liệu nói trên, sau 20 năm mối đe dọa khủng bồ đối với Hoa Kỳ đã chuyển từ bên ngoài sang bên trong, khi các cuộc bạo loạn tại Tòa Nhà Quốc Hội vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 nổ ra. Nhưng các mối đe dọa từ Nhà Nước Hồi Giáo và al-Qaeda cũng vẫn chưa hết mà cụ thể là sau khi Mỹ rút khỏi Afghanistan vào cuối tháng 8 năm nay đã có thể biến mảnh đất từng chứa khủng bố này trở lại dung dưỡng cho các tổ chức khủng bố hoạt động.
Thách thức đối với Hoa Kỳ là việc hình thành khả năng chống khủng bố đủ nhanh nhẹn và thuận cả hai tay để chống lại các mối đe dọa khủng bố từ bên ngoài và bên trong mà chắc chắn sẽ còn tồn tại. Cả Chiến Lược Quốc Gia Chống Khủng Bố năm 2018 và Chiến Lược Quốc Gia Đầu Tiên Chống Khủng Bố Nội Địa, đều đã công bố vào tháng 6 năm 2021, cung cấp các giải thích rõ ràng về biện pháp toàn diện cần thiết để bảo vệ đất nước khỏi bị khủng bố.
Nhưng, sự chia rẽ đảng phái sâu nặng hiện hữu tại Hoa Kỳ ngày nay có thể phá hoại sự thực thi của chiến lược chống khủng bố toàn diện nói trên. Đoàn kết, mục tiêu chung, và chia xẻ số phận đã đưa đất nước ngồi lại với nhau sau các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 không còn nữa. Ngược lại, bầu không khí phân cực đảng phái chính trị hiện nay có thể làm tê liệt chính quyền trong việc chuẩn bị đối với sự phát sinh các mối đe dọa kế tiếp.
Đó là sự thay đổi về mặt an ninh của nước Mỹ, nhưng biến cố ngày 11 tháng 9 năm 2001 cũng mang đến sự thay đổi vĩnh viễn trong cuộc sống người dân Mỹ, theo hai ký giả Susan Page và Sarah Elbeshbishi của Báo USA Today cho biết trong bình luận đăng trên báo này hôm 2 tháng 9 năm 2021.
Ngay cả những người từng là trẻ em cũng có thể nhớ lại ngay lập tức khi họ nghe tin tức về các cuộc tấn công tại New York và Ngũ Giác Đài và cảm nhận của họ ra sao. Gần như mọi người đều nhớ lại sự sửng sốt và sợ hãi, ý thức về nguy cơ quốc gia và đoàn kết quốc gia. Hầu hết mọi người đều nói nguy cơ vẫn còn, nhưng sự đoàn kết thì đã bị rạn nứt.
“Vẫn còn khó khăn để nói về điều đó,” theo Angela Everhart, 41 tuổi, người lúc đó là một sinh viên đại học tại Ohio. Trước giây phút đó, cô đã không có ý tưởng về khủng bố. Cô đã gọi cho mẹ cô, và nói chuyện với người cha kế, là một Thủy Quân Lục Chiến. “Ông ấy làm tôi có cảm nghĩ như là sắp bắt đầu một cuộc chiến tranh mới mà sẽ lớn hơn rất nhiều so với ngày hôm đó.”
Cô nói, “Tôi còn nhớ tất cả về điều ấy.”
Gần như mọi người ở tuổi ít nhất 15 vào năm 2001 đều có ký ức về ngày đó, theo thăm dò cho thấy. 85% nói rằng nó có ảnh hưởng lớn lên thế hệ của họ. Khoảng 2/3 nói rằng nó có ảnh hưởng lên trọn đời họ.
Khoảng 22% người được USA Today thăm dò nói rằng các cuộc tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 đã thay đổi vĩnh viễn cách người Mỹ sống. Đối với những người lúc đó trẻ hơn, hay ngay cả chưa sinh ra đời, nói rằng họ cảm thấy thay đổi mạnh nhất.
Matthew Hernandez, người lúc đó học ở trường trung học đệ nhất cấp tại thành phố Jacksonville, Florida, một thành phố với căn cứ không quân hải quân lớn, đã chứng kiến sự ảnh hưởng của ngày 11 tháng 9 đối với các chọn lựa nghề nghiệp của những bạn học của anh. “Nhiều người mà tôi đã quen biết trong trường, như, quá yêu nước,” theo Hernandez, 34 tuổi, là giám đốc lập trình cho Street Poets, một nhóm bất vụ lợi tại Los Angeles, cho biết. Anh cho biết trong cuộc thăm dò qua điện thoại, “Tôi nói có thể hơn 50% những người bạn học của tôi đã gia nhập vào quân đội, và nhiều người trong số đó là vì những gì đã xảy ra vào ngày 11 tháng 9.”
Trong vòng mấy tuần các cuộc tấn công khủng bố bằng cách cướp máy bay lao vào Trung Tâm Thương Mại Thế Giới và Bộ Quốc Phòng, Tổng Thống George W. Bush đã ra lệnh ném bom các căn cứ đóng quân của al-Qaeda tại Afghanistan và mở cuộc tấn công hạ bệ chính quyền Taliban dung dưỡng cho khủng bố. Tổng Thống Joe Biden, vị tổng thống đời thứ 4 trong cuộc chiến 20 năm ở Afghanistan, đã đưa ra hạn chót rút toàn bộ quân đội Mỹ vào ngày 31 tháng 8 năm 2021. Việc rút quân đã tạo ra một cuộc hỗn loạn sau cùng đối với cuộc chiến dài nhất trong lịch sử Mỹ.
Còn những nhà thơ đã phản ứng vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001 như thế nào?
Ngày 11 tháng 9 trong thơ
Nhà thơ người Mỹ William Stanley Merwin (sinh ngày 30 tháng 9 năm 1927 và qua đời ngày 15 tháng 3 năm 2019), người đã xuất bản hơn 50 tuyển tập thơ và tác phẩm văn xuôi và các dịch phẩm, là một Phật tử, đã phổ biến bài thơ “To The Words” vào tháng 10 năm 2001 viết về biến cố ngày 11 tháng 9 năm 2001.
Khi nó xảy ra bạn không ở đó
ồ, bạn ở bên kia những con số
bên kia ký ức
chuyền từ hơi thở này sang hơi thở khác
lại nữa
từ ngày này sang ngày kia từ thời này
sang thời nọ
bị nhồi nhét kiến thức
hiểu biết chẳng có gì
những trưởng lão thờ ơ
bức bách và mất ngủ
những người giữ tên của chúng ta
trước khi chúng ta đến
để được họ gọi
bạn lúc đó
định hình để bắt đầu
bạn lúc đó gào thét
bạn lúc đó lên tiếng
để bắt đầu
nói điều không thể nói được
những thứ quý giá cũ rích
và vô dụng
nói đi
Nhà thơ, nhạc sĩ, kịch tác gia và nhà văn người Mỹ Joy Harjo sinh ngày 9 tháng 5 năm 1951. Bà là người Mỹ Bản Địa (Native American) đầu tiên được giải thưởng vinh danh là Quán Quân Nhà Thơ Hoa Kỳ - United States Poet Laureate. Bà là nhân vật quan trọng trong làn sóng văn học thứ hai Sự Phục Hưng Người Mỹ Bản Địa [Native American Renaissance] vào cuối thế kỷ thứ 20. Sau biến cố ngày 11 tháng 9 năm 2001 bà đã làm bài thơ “When the World as We Knew It Ended” [Khi Thế Giới Mà Chúng Ta Đã Biết Kết Thúc]. Bài thơ này được in trong tuyển tập thơ của bà “How We Became Human: New and Selected Poems:1975-2001” [Cách Chúng Ta Trở Thành Con Người: Những Bài Thơ Mới và Chọn Lọc] được xuất bản năm 2002.
20 nam ngay 11 thang Chin 03
Hình chụp từ trên không một phần của Ngũ Giác Đài bị máy bay khủng bố đâm vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. (nguồn: www.en.wikipedia.org)
Chúng ta đã mơ trên hòn đảo bị chiếm ở bờ rìa xa lắc xa lơ của đất nước đang run rẩy khi nó sụp đổ.
Tòa tháp đôi vươn lên từ hòn đảo thương mại phía đông và đụng tới trời xanh. Những người đàn ông đã đổ bộ lên mặt trăng. Dầu hỏa bị hút cạn
bởi hai anh em. Rồi nó sụp đổ. Bị nuốt chửng
bởi con rồng lửa, bởi xăng dầu và nỗi sợ hãi.
Bị nuốt trọn.
Nó đã đến.
Chúng tôi đã quan sát từ đêm trước của những nhà truyền giáo trong những bộ áo quần dài và trang trọng của họ, để xem điều gì sẽ xảy ra.
Chúng tôi đã thấy nó
từ cửa sổ nhà bếp qua cái bồn rửa chén
khi chúng tôi pha cà phê, nấu cơm và
khoai tây, đủ cho một đội quân.
Chúng tôi đã thấy hết, khi chúng tôi thay tã và đút
cho em bé ăn. Chúng tôi đã thấy nó,
qua những nhánh
của cây hiểu biết
qua những vì sao, qua
mặt trời và những trận bão từ đầu gối của chúng tôi
khi chúng tôi tắm và rửa
những sàn nhà.
Đàn chim đã cảnh báo chúng ta, khi chúng bay qua
những khu trục hạm ở hải cảng, đã đậu ở đó kể từ lần đầu chiếm ngự nơi đây.
Nhờ giọng hót và chuyện trò của chúng mà chúng tôi đã biết khi nào sẽ bay lên
lúc nhìn qua cửa sổ
sự chấn động đang diễn ra –
từ trường của sự đau khổ ném ra.
Chúng tôi đã nghe nó.
sự náo động ở mọi nơi trên thế giới. Khi
khao khát chiến tranh vùng dậy trong những người ăn cướp để làm tổng thống
để làm vua hay hoàng đế, để chiếm hữu cây, đá, và mọi thứ
khác mà chuyển động chung quanh trái đất, bên trong trái đất
và bên trên nó.
Chúng tôi đã biết nó đến, nếm trải những cơn gió thu thập tin tình báo
từ mỗi chiếc lá và cánh hoa, từ mọi ngọn núi, biển,
và sa mạc, từ mỗi tín đồ và bài hát khắp vũ trụ nhỏ bé này
đang trôi trên những bầu trời vô tận
hiện hữu.
Và rồi nó sẽ chấm dứt, thế giới mà chúng ta được nuôi dưỡng để yêu thương
những ngọn cỏ ngọt ngào, những con ngựa sắc màu
và những con cá, những khả tính lung linh
trong ước mơ.
Nhưng rồi có những hạt giống để trồng và những em bé
cần sữa và sự vỗ về, và người nào đó
cầm lấy cây đàn lục huyền cầm hay cây đàn bốn dây từ đống đổ nát
và bắt đầu hát về ánh sáng lung linh
sức bật bên dưới làn da của trái đất
chúng tôi cảm thấy điều đó, bên dưới chúng tôi
một động vật ấm áp
một bài ca được ra đời giữa hai chân của nàng:
một bài thơ.
Hai mươi năm trôi qua như một giấc mộng. Mọi thứ trên đời này đều đổi thay từng khoảnh khắc. Những đứa bé mới sinh ra vào ngày 11 tháng 9 năm 2001 thì nay đã là những thanh niên nam nữ ở tuổi đôi mươi. Nhưng có lẽ trong ký ức của mọi người Mỹ về biến cố đau thương khốc liệt này vẫn còn đó như một hiện thực tồn tại vượt thời gian. Cho dù trong lòng người, những hận thù cay nghiệt đã nhạt phai theo năm tháng nhưng ký ức về sự kiện đó sẽ không bao giờ mất đi. Cứ mỗi năm đến dịp tưởng niệm ngày 11 tháng 9 thì những hình ảnh kinh hoàng năm xưa lại hiện ra. Nó đã biến thành một thứ ký ức cộng đồng đi vào lịch sử. Nó sẽ tồn tại với lịch sử nước Mỹ.
Re: Bình Luận Thời Sự
Chuyện về ông Phùng Quang Thanh và kỹ nghệ bơm, thổi ở Việt Nam
Blog VOA
Trân Văn
13-9-2021
Ông Phùng Quang Thanh.
Việt Nam có lẽ là quốc gia duy nhất mà hệ thống chính trị, hệ thống công quyền thường xuyên bị ám ảnh về sự tin yêu của dân chúng dành cho mình nên mới nói đi, nói lại về điều này vô số lần trong bảy thập niên vừa qua…
Dường như nhận thức rất rõ, rằng sự tin yêu mà dân chúng dành cho họ là… quí, hiếm nên tuyên truyền đã, đang và có lẽ sẽ còn là một trong những hoạt động quan trọng nhất của hệ thống chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam…
Đáng tiếc là tin yêu không thể hình thành từ… bơm, thổi. Đặc biệt là khi tìm kiếm tri thức, tra cứu, kiểm chứng thông tin càng ngày càng đơn giản, dễ dàng, có nâng bơm, thổi thành… công nghệ trong tuyên truyền thì hiệu quả vẫn càng ngày càng… giảm!
***
Ông Phùng Quang Thanh (cựu Ủy viên Bộ Chính trị, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam) vừa từ trần. Sinh tiền, ông tướng thường được ca ngợi từng “Nam chinh, Bắc chiến” này đã nhiều lần khuấy động dư luận vì những ý kiến kiểu như: Nên phong tướng để anh em khỏi… tâm tư (1)! Chuyện từ trẻ con đến người già ghét Trung Quốc là đáng lo. Nói điều gì tích cực về Trung Quốc cũng ngại. Thực trạng này nguy hiểm cho dân tộc. Phải vừa bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, vừa bảo vệ hòa bình, ổn định chính trị (2)!
Đó cũng là lý do thiên hạ không quên được ông Thanh dù ông đã về hưu cách nay năm năm. Tuy hệ thống truyền thông chính thức chẳng còn đả động gì tới ông nhưng thỉnh thoảng, thời cuộc buộc người ta phải nhớ, phải bàn luận về những tuyên bố loại như vừa dẫn của ông Thanh… Mới đây, sau khi ông Thanh mệnh một, các cơ quan truyền thông chính thức tại Việt Nam mới nhắc đến ông. Tuy nhiên việc kể lại một số câu chuyện từng được dùng để ca ngợi ông Thanh khi ông còn tại chức dường như là… hại nhiều hơn lợi!
Chẳng hạn tờ Dân Trí trích dẫn sách báo viết về Anh hùng LLVT Phùng Quang Thanh hồi 1971 – lúc xảy ra xung đột giữa quân Giải phóng miền Nam với quân đội Việt Nam Cộng hòa ở Nam Lào (“ta” gọi là Chiến dịch Đường 9 Nam Lào, còn “địch” gọi là Hành quân Lam Sơn 719 Hạ Lào). Theo đó, Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh đang bị thương vẫn nhờ đồng đội tháo nắp 17 quả lựu đạn đeo quanh người, rồi dẫn đầu tiểu đội đánh tạt sườn quân địch, phối hợp đơn vị bạn diệt gọn một đại đội địch (3)…
Thường thì lựu đạn không có… “nắp” nên tình tiết… tháo “nắp” dễ khiến thiên hạ hoài nghi nhưng trong chiến tranh Việt Nam, có một dạo, “ta” dùng lựu đạn chày – loại lựu đạn cán gỗ, cuối cán có nắp chống ẩm. Có thể Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh đã nhờ đồng đội tháo… “nắp” 17 quả lựu đạn chày (4) do “ta” sản xuất. Song việc Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh bị thương tới mức phải nhờ đồng đội tháo… “nắp” 17 quả lựu đạn chày rồi đeo quanh người vẫn gây hoang mang…
Khi chỉ còn tay phải (tay trái đã quấn băng, phải dùng dây choàng qua cổ để đỡ), liệu Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh có thể vừa dùng tay phải ôm súng, vừa dùng tay phải gỡ lựu đạn ra khỏi người và cũng dùng chính cánh tay đó vừa giữ lựu đạn, vừa giật nụ xòe (kích lửa đốt dây cháy chậm) và liệng trước khi lựu đạn phát nổ (trong vòng bốn đến năm giây) để chỉ huy tiểu đội phối hợp đơn vị bạn diệt địch?
Thiên hạ chỉ biết vào ngày 11/2/1971, lần đầu, trung đội do ông Phùng Quang Thanh chỉ huy diệt 38 tên, riêng Phùng Quang Thanh diệt 8 tên, đẩy lùi địch ra xa. Lần hai, tiểu đội do Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh chỉ huy diệt 37 tên, bắt một tên, thu hai súng và không biết lần sau ông Thanh diệt thêm được mấy tên nhưng ông trở thành Anh hùng LLVT nhờ tình tiết… đang bị thương vẫn nhờ đồng đội tháo nắp 17 quả lựu đạn đeo quanh người, rồi dẫn đầu tiểu đội đánh tạt sườn quân địch, phối hợp với đơn vị bạn…
***
Quân đội nhân dân Việt Nam có nhiều “anh hùng” mà những hành động giúp họ trở thành “anh hùng” luôn làm thiên hạ hoang mang vì không thể hiểu nổi tại sao những hành động đó lại lạ thường đến mức không người bình thường nào có thể tin được như trường hợp Anh hùng LLVT Phùng Quang Thanh. Có thể lấy trường hợp Anh hùng LLVT Nguyễn Văn Bảy – phi công Không quân nhân dân Việt Nam, bắn rơi bảy phi cơ của Mỹ ở miền Bắc Việt Nam – làm ví dụ minh họa thêm…
Theo “ta”, lúc tập kết ra Bắc, ông Bảy chỉ mới học tới lớp ba nhưng khi được chọn làm phi công, ông chỉ học bảy ngày là xong… bảy lớp của chương trình trung học 10 năm thời ấy! Ông Bảy cũng là người lái Mig-17, tắt máy, “núp” trong mây, chờ chiến đấu cơ của Mỹ bay ngang là… xông ra bắn hạ! Trong một trận không chiến, phi cơ ông lái bị hư, ông vừa dùng tay bịt… lỗ thủng, vừa dùng tay điều khiển phi cơ hạ cánh an toàn… Cho dù thiên hạ không tin, “ta” chẳng bao giờ phủ nhận chính ta. Ông Bảy cũng vậy!
Năm 2019, khi ông Bảy qua đời, một chiến hữu của ông Bảy mới nửa đùa, nửa thật rằng: Ông Bảy hồn nhiên đúng chất Nam bộ và cũng do được đào tạo kiểu “đi tắt, đón đầu” nên mới sinh ra những… giai thoại như lấy tay bịt lỗ thủng máy bay (4).
***
Thời chiến đã thế, thời bình cũng vậy! Người Việt vẫn còn chưa hết hãi hùng về mức độ vô liêm sỉ khi phải nghe kể, thuở còn hàn vi, ông Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, do nhà nghèo nhưng hiếu học nên bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng để học thì đã nghẹn lời… bởi sau ông Quang, phải nghe khoe thêm, ông Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội cũng… thế. Sự khác biệt chỉ nằm ở chỗ, ông Huệ bỏ đom đóm vào… quả cà rỗng để học (5)…
Đã có không ít phân tích cặn kẽ về mặt khoa học để chứng minh không ai có thể đọc gì, làm gì dưới ánh sáng của đom đóm (6) nhưng hệ thống truyền thông chính thức vẫn làm ngơ để tiếp tục bơm, thổi các viên chức lãnh đạo (7).
Bơm, thổi giờ đã mở rộng đến cả sản phẩm, dịch vụ. Tuần rồi, thiên hạ chưng hửng khi báo Công an nhân dân (CAND) – cơ quan ngôn luận của Bộ Công an Việt Nam, viết như thế này về vaccine có tên là Hayat-Vax:
… Có thể nói rằng, Hayat-Vax vaccine của sự sống, đã xuất hiện với vai trò của một sứ mệnh lịch sử, đặt trọng trách gánh vác nhiệm vụ bảo vệ toàn nhân loại, tại UAE nơi mà cuộc sống được thể hiện trọn vẹn ý nghĩa là món quà của tạo hoá.
Sự có mặt của vaccine Hayat-Vax chính là sự phản hồi tiếng gọi từ vũ trụ, trong nỗ lực và khát vọng tìm kiếm tấm khiên chiến binh anh hùng của loài người, trong cuộc chiến với đại dịch. Một sản phẩm nhỏ bé nhưng kết tinh đủ đầy giá trị của trí tuệ và sức mạnh, là dấu ấn trưởng thành của Con Người, ghi khắc đầy tự hào vào bước tiến hoá của lịch sử thời gian.
Báo CAND chỉ giới thiệu Hayat-Vax là vaccine do tập đoàn lớn mạnh nhất của Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) sản xuất và là loại vaccine thứ bảy được Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt, cho phép sử dụng trường hợp khẩn cấp.
Sau khi bị công chúng chỉ trích dữ đội vì tâng bốc Hayat-Vax thái quá và vì thiếu trung thực trong thông tin, báo CAND đã đục bỏ tin có nội dung bơm, thổi như vừa trích dẫn (8) và thay bằng một tin khác, đầy đủ hơn: Hayat – Vax là vaccine do Công ty Viện Sinh phẩm Bắc Kinh thuộc Tập đoàn Biotec Quốc gia Trung Quốc (CNBG) sản xuất dưới dạng bán thành phẩm ở Trung Quốc, sau đó Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất đóng gói và xuất xưởng (9)!
***
Ở Việt Nam, là đồng bào mà không tin yêu hệ thống chính trị, hệ thống công quyền thì hoặc là… phản động hay nhẹ dạ bị các thế lực thù địch lôi kéo, mua chuộc, còn nếu là đồng chí thì đã… tự diễn biến, tự chuyển hóa, suy thoái về tư tưởng chính trị.
Làm người ở Việt Nam rõ ràng khó hơn những nơi khác dưới gầm trời này rất nhiều. Nghe, nhìn bơm, thổi liên tục như thế suốt từ khi ra đời cho tới lúc xuôi tay mà còn tin yêu thì rõ ràng không bình thường. Còn xử sự như bình thường thì không có đất sống!
Chú thích
(1) https://giaoduc.net.vn/tieu-diem/dai-tu ... t151969.gd
(2) https://thanhtra.com.vn/chinh-tri/doi-n ... 84289.html
(3) https://dantri.com.vn/xa-hoi/dai-tuong- ... 646093.htm
(4) https://vi.wikipedia.org/wiki/Lựu_đạn
(5) https://tuoitre.vn/nhung-huyen-thoai-cu ... 032857.htm
(6) https://tramsach.com/den-dom-dom-mac-di ... ong-tuong/
(7) https://www.phunuonline.com.vn/vinh-bie ... 71784.html
(8) https://cand.com.vn/error?aspxerrorpath ... x-i624743/
(9) https://cand.com.vn/Xa-hoi/bo-y-te-phe- ... e-i627674/
Blog VOA
Trân Văn
13-9-2021
Ông Phùng Quang Thanh.
Việt Nam có lẽ là quốc gia duy nhất mà hệ thống chính trị, hệ thống công quyền thường xuyên bị ám ảnh về sự tin yêu của dân chúng dành cho mình nên mới nói đi, nói lại về điều này vô số lần trong bảy thập niên vừa qua…
Dường như nhận thức rất rõ, rằng sự tin yêu mà dân chúng dành cho họ là… quí, hiếm nên tuyên truyền đã, đang và có lẽ sẽ còn là một trong những hoạt động quan trọng nhất của hệ thống chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam…
Đáng tiếc là tin yêu không thể hình thành từ… bơm, thổi. Đặc biệt là khi tìm kiếm tri thức, tra cứu, kiểm chứng thông tin càng ngày càng đơn giản, dễ dàng, có nâng bơm, thổi thành… công nghệ trong tuyên truyền thì hiệu quả vẫn càng ngày càng… giảm!
***
Ông Phùng Quang Thanh (cựu Ủy viên Bộ Chính trị, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam) vừa từ trần. Sinh tiền, ông tướng thường được ca ngợi từng “Nam chinh, Bắc chiến” này đã nhiều lần khuấy động dư luận vì những ý kiến kiểu như: Nên phong tướng để anh em khỏi… tâm tư (1)! Chuyện từ trẻ con đến người già ghét Trung Quốc là đáng lo. Nói điều gì tích cực về Trung Quốc cũng ngại. Thực trạng này nguy hiểm cho dân tộc. Phải vừa bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, vừa bảo vệ hòa bình, ổn định chính trị (2)!
Đó cũng là lý do thiên hạ không quên được ông Thanh dù ông đã về hưu cách nay năm năm. Tuy hệ thống truyền thông chính thức chẳng còn đả động gì tới ông nhưng thỉnh thoảng, thời cuộc buộc người ta phải nhớ, phải bàn luận về những tuyên bố loại như vừa dẫn của ông Thanh… Mới đây, sau khi ông Thanh mệnh một, các cơ quan truyền thông chính thức tại Việt Nam mới nhắc đến ông. Tuy nhiên việc kể lại một số câu chuyện từng được dùng để ca ngợi ông Thanh khi ông còn tại chức dường như là… hại nhiều hơn lợi!
Chẳng hạn tờ Dân Trí trích dẫn sách báo viết về Anh hùng LLVT Phùng Quang Thanh hồi 1971 – lúc xảy ra xung đột giữa quân Giải phóng miền Nam với quân đội Việt Nam Cộng hòa ở Nam Lào (“ta” gọi là Chiến dịch Đường 9 Nam Lào, còn “địch” gọi là Hành quân Lam Sơn 719 Hạ Lào). Theo đó, Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh đang bị thương vẫn nhờ đồng đội tháo nắp 17 quả lựu đạn đeo quanh người, rồi dẫn đầu tiểu đội đánh tạt sườn quân địch, phối hợp đơn vị bạn diệt gọn một đại đội địch (3)…
Thường thì lựu đạn không có… “nắp” nên tình tiết… tháo “nắp” dễ khiến thiên hạ hoài nghi nhưng trong chiến tranh Việt Nam, có một dạo, “ta” dùng lựu đạn chày – loại lựu đạn cán gỗ, cuối cán có nắp chống ẩm. Có thể Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh đã nhờ đồng đội tháo… “nắp” 17 quả lựu đạn chày (4) do “ta” sản xuất. Song việc Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh bị thương tới mức phải nhờ đồng đội tháo… “nắp” 17 quả lựu đạn chày rồi đeo quanh người vẫn gây hoang mang…
Khi chỉ còn tay phải (tay trái đã quấn băng, phải dùng dây choàng qua cổ để đỡ), liệu Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh có thể vừa dùng tay phải ôm súng, vừa dùng tay phải gỡ lựu đạn ra khỏi người và cũng dùng chính cánh tay đó vừa giữ lựu đạn, vừa giật nụ xòe (kích lửa đốt dây cháy chậm) và liệng trước khi lựu đạn phát nổ (trong vòng bốn đến năm giây) để chỉ huy tiểu đội phối hợp đơn vị bạn diệt địch?
Thiên hạ chỉ biết vào ngày 11/2/1971, lần đầu, trung đội do ông Phùng Quang Thanh chỉ huy diệt 38 tên, riêng Phùng Quang Thanh diệt 8 tên, đẩy lùi địch ra xa. Lần hai, tiểu đội do Trung đội trưởng Phùng Quang Thanh chỉ huy diệt 37 tên, bắt một tên, thu hai súng và không biết lần sau ông Thanh diệt thêm được mấy tên nhưng ông trở thành Anh hùng LLVT nhờ tình tiết… đang bị thương vẫn nhờ đồng đội tháo nắp 17 quả lựu đạn đeo quanh người, rồi dẫn đầu tiểu đội đánh tạt sườn quân địch, phối hợp với đơn vị bạn…
***
Quân đội nhân dân Việt Nam có nhiều “anh hùng” mà những hành động giúp họ trở thành “anh hùng” luôn làm thiên hạ hoang mang vì không thể hiểu nổi tại sao những hành động đó lại lạ thường đến mức không người bình thường nào có thể tin được như trường hợp Anh hùng LLVT Phùng Quang Thanh. Có thể lấy trường hợp Anh hùng LLVT Nguyễn Văn Bảy – phi công Không quân nhân dân Việt Nam, bắn rơi bảy phi cơ của Mỹ ở miền Bắc Việt Nam – làm ví dụ minh họa thêm…
Theo “ta”, lúc tập kết ra Bắc, ông Bảy chỉ mới học tới lớp ba nhưng khi được chọn làm phi công, ông chỉ học bảy ngày là xong… bảy lớp của chương trình trung học 10 năm thời ấy! Ông Bảy cũng là người lái Mig-17, tắt máy, “núp” trong mây, chờ chiến đấu cơ của Mỹ bay ngang là… xông ra bắn hạ! Trong một trận không chiến, phi cơ ông lái bị hư, ông vừa dùng tay bịt… lỗ thủng, vừa dùng tay điều khiển phi cơ hạ cánh an toàn… Cho dù thiên hạ không tin, “ta” chẳng bao giờ phủ nhận chính ta. Ông Bảy cũng vậy!
Năm 2019, khi ông Bảy qua đời, một chiến hữu của ông Bảy mới nửa đùa, nửa thật rằng: Ông Bảy hồn nhiên đúng chất Nam bộ và cũng do được đào tạo kiểu “đi tắt, đón đầu” nên mới sinh ra những… giai thoại như lấy tay bịt lỗ thủng máy bay (4).
***
Thời chiến đã thế, thời bình cũng vậy! Người Việt vẫn còn chưa hết hãi hùng về mức độ vô liêm sỉ khi phải nghe kể, thuở còn hàn vi, ông Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, do nhà nghèo nhưng hiếu học nên bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng để học thì đã nghẹn lời… bởi sau ông Quang, phải nghe khoe thêm, ông Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội cũng… thế. Sự khác biệt chỉ nằm ở chỗ, ông Huệ bỏ đom đóm vào… quả cà rỗng để học (5)…
Đã có không ít phân tích cặn kẽ về mặt khoa học để chứng minh không ai có thể đọc gì, làm gì dưới ánh sáng của đom đóm (6) nhưng hệ thống truyền thông chính thức vẫn làm ngơ để tiếp tục bơm, thổi các viên chức lãnh đạo (7).
Bơm, thổi giờ đã mở rộng đến cả sản phẩm, dịch vụ. Tuần rồi, thiên hạ chưng hửng khi báo Công an nhân dân (CAND) – cơ quan ngôn luận của Bộ Công an Việt Nam, viết như thế này về vaccine có tên là Hayat-Vax:
… Có thể nói rằng, Hayat-Vax vaccine của sự sống, đã xuất hiện với vai trò của một sứ mệnh lịch sử, đặt trọng trách gánh vác nhiệm vụ bảo vệ toàn nhân loại, tại UAE nơi mà cuộc sống được thể hiện trọn vẹn ý nghĩa là món quà của tạo hoá.
Sự có mặt của vaccine Hayat-Vax chính là sự phản hồi tiếng gọi từ vũ trụ, trong nỗ lực và khát vọng tìm kiếm tấm khiên chiến binh anh hùng của loài người, trong cuộc chiến với đại dịch. Một sản phẩm nhỏ bé nhưng kết tinh đủ đầy giá trị của trí tuệ và sức mạnh, là dấu ấn trưởng thành của Con Người, ghi khắc đầy tự hào vào bước tiến hoá của lịch sử thời gian.
Báo CAND chỉ giới thiệu Hayat-Vax là vaccine do tập đoàn lớn mạnh nhất của Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) sản xuất và là loại vaccine thứ bảy được Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt, cho phép sử dụng trường hợp khẩn cấp.
Sau khi bị công chúng chỉ trích dữ đội vì tâng bốc Hayat-Vax thái quá và vì thiếu trung thực trong thông tin, báo CAND đã đục bỏ tin có nội dung bơm, thổi như vừa trích dẫn (8) và thay bằng một tin khác, đầy đủ hơn: Hayat – Vax là vaccine do Công ty Viện Sinh phẩm Bắc Kinh thuộc Tập đoàn Biotec Quốc gia Trung Quốc (CNBG) sản xuất dưới dạng bán thành phẩm ở Trung Quốc, sau đó Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất đóng gói và xuất xưởng (9)!
***
Ở Việt Nam, là đồng bào mà không tin yêu hệ thống chính trị, hệ thống công quyền thì hoặc là… phản động hay nhẹ dạ bị các thế lực thù địch lôi kéo, mua chuộc, còn nếu là đồng chí thì đã… tự diễn biến, tự chuyển hóa, suy thoái về tư tưởng chính trị.
Làm người ở Việt Nam rõ ràng khó hơn những nơi khác dưới gầm trời này rất nhiều. Nghe, nhìn bơm, thổi liên tục như thế suốt từ khi ra đời cho tới lúc xuôi tay mà còn tin yêu thì rõ ràng không bình thường. Còn xử sự như bình thường thì không có đất sống!
Chú thích
(1) https://giaoduc.net.vn/tieu-diem/dai-tu ... t151969.gd
(2) https://thanhtra.com.vn/chinh-tri/doi-n ... 84289.html
(3) https://dantri.com.vn/xa-hoi/dai-tuong- ... 646093.htm
(4) https://vi.wikipedia.org/wiki/Lựu_đạn
(5) https://tuoitre.vn/nhung-huyen-thoai-cu ... 032857.htm
(6) https://tramsach.com/den-dom-dom-mac-di ... ong-tuong/
(7) https://www.phunuonline.com.vn/vinh-bie ... 71784.html
(8) https://cand.com.vn/error?aspxerrorpath ... x-i624743/
(9) https://cand.com.vn/Xa-hoi/bo-y-te-phe- ... e-i627674/
Re: Bình Luận Thời Sự
Trĩu nặng một Sài Gòn tháng 9 và những “bí ẩn”… ai cũng biết
Cù Mai Công
14-9-2021 Chiều 13-9-2021, Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi họp báo thông tin chính thức: TP.HCM đã ghi nhận những tín hiệu đáng mừng, tích cực. Tuy nhiên để đảm bảo chống dịch bền vững hơn, hài hòa, an toàn và nhu cầu mở lại một số hoạt động, TP.HCM sẽ giãn cách xã hội thêm một thời gian.
Bắt đầu từ 31-5 với chỉ thị 10, 15 cho tới nay, mức độ giãn cách ở TP.HCM ngày càng nghiêm ngặt hơn với 12, 16, 16+. Đặc biệt từ 23-8 “ác liệt” nhất với hàng vạn bộ đội, dân phòng “tham chiến” việc “chống dịch như chống giặc” với tuyên bố của bộ trưởng Bộ Quốc phòng: “Không thắng không về”. Na ná như hai lần cựu Phó thủ tướng Trương Hòa Bình “ra hạn” kiểm soát dịch trong 15 ngày cho TP.HCM. Một vài quan chức khác ở TP.HCM cũng từng nói về “thi đua 15 ngày”.
Tháng 7 vừa rồi, ông Trương Hòa Bình thôi giữ chức phó thủ tướng và nghỉ hưu theo chế độ – giữa lúc dịch Covid ở TP.HCM bước vào cao điểm, lao đao từ ngành y, chính quyền đến dân suốt tháng 8 cho tới nay.
Từ 23-8, dân cũng hy vọng 15 ngày sau dễ thở hơn, tức 6-9; rồi lại kỳ vọng 15-9. Giờ lại hết tháng 9. Hy vọng, kỳ vọng liên tục nhưng mục tiêu 15 ngày cứ như “đã xa rồi còn đâu”. Một người bạn của tôi kể đêm nào cũng ngủ mơ thấy Sài Gòn kẹt xe, quán xá, hàng rong vỉa hè nhộn nhịp…
Trước đó, tại cuộc họp Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid-1 sáng 11-9, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu ra nhiều hạn chế trong công tác chống dịch thời gian qua.
Những thông tin cảnh giác về Covid liên tục suốt mấy tháng nay ít nhiều góp phần tạo hoảng sợ cho xã hội, mặt trái của yêu cầu cảnh giác. Cảnh giác không đồng nghĩa với tác động dồn dập gây hoảng sợ và hành xử cực đoan, rối rắm, sai sót; thậm chí mâu thuẫn với yêu cầu tối thượng trong phòng chống Covid là giãn cách. Gây hậu quả dịch phát triển mạnh hơn. Hàng loạt quyết định liên quan Covid phải thay đổi ngay sau đó là một ví dụ.
Tới giờ vẫn còn nhiều bất hợp lý, dẫm chân, chồng chéo, thậm chí ngược nhau trong cách phòng chống. Nay đo mai bỏ đo huyết áp (vừa không khoa học, thực tế lẫn nguy cơ lây nhiễm) là một ví dụ. Ngay ở phường tôi, tất cả thành viên trong nhà ăn uống, ngủ nghỉ cùng nhau mấy tháng rồi mà vẫn test từng người có là phí sức, tốn tiền? Test xong, anh ngoáy mũi còn “hăm”: “Ba ngày test một lần nhá chú”. Nhà tôi không ở vùng đỏ, tôi cũng không phải… shipper, sao lại test nhiều vậy nhỉ? Có điều sau đó, tới giờ hơn ba ngày rồi, không thấy nhân viên test nào lai vãng (!)…
Có lẽ cái điên đầu, phức tạp nhất hiện nay là mấy cái app quản lý người đi đường, xác nhận “thẻ xanh”, “thẻ vàng”, “hành trình di chuyển”… gì gì đó. Hiện đã có 20 app quản lý – chưa tính app mới nhất VNEID.
Chỉ một app thôi, ví dụ theo thông tin từ đơn vị cung cấp phần mềm “Cổng thông tin tiêm chủng COVID-19”, trong bốn ngày vừa qua, cổng thông tin này có 800.000 người phản ảnh có rắc rối khi sử dụng cổng này truy vấn thông tin và hiện vẫn còn khoảng hai triệu mũi chưa nhập liệu hoặc nhầm lẫn dữ liệu.
Thủ tướng cũng chịu không nổi, chỉ đạo trong cuộc họp Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 ngày 11-9: “Từ hôm nay trở đi, tôi đề nghị anh Hùng (Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng) công bố và hướng dẫn công nghệ, thống nhất một app lấy tên là PC Covid (Phòng chống Covid-19) để nhân dân chỉ vào một app”.
Nếu may mắn việc này có sớm và quan trọng hơn là đơn giản, xài được, xài dễ thì cũng chưa hết chuyện đâu. “Thẻ xanh” qua app có cản hàng trăm ngàn ông bà cụ, trẻ nhỏ, người nghèo… không xài, không có smarphone đã chích đủ hai mũi ra đường?
Và các chốt giăng giăng từ đường chính đến hang cùng ngõ hẻm chặn người. Không hiếm chốt, như ở Gò Vấp, thật sự như pháo đài theo nghĩa đen: tôn dựng kín mít, cao hai, ba mét. Nhiều con hẻm tiếp tục bị giăng dây, rào kẽm gai, dựng bàn ghế tủ… như chiến lũy. Ở một đường nhánh dẫn vào một khu dân cư cao cấp trên đại lộ Mai Chí Thọ, có lẽ để chặn người giao hàng, kẽm gai, barie dựng ba lớp, mỗi lớp cách nhau bốn, năm mét. Kiểu này thì shipper cũng bó tay.
Chặn người đi đường nhưng có chặn được Covid hay không vẫn còn là những tranh cãi như “cánh đồng bất tận”.
Cũng nên ít nhiều chia sẻ với các nhà quản lý, họ đang trong núi việc, khó tránh khỏi lúng túng và ít nắm thực tế cụ thể. TP.HCM vừa đưa ra kế hoạch ba giai đoạn của TP.HCM, giai đoạn nào cũng có câu thòng đại ý “nếu dịch không giảm”. Không có câu thòng “nếu dịch giảm mạnh hơn sẽ…”.
Từ cực đoan quá tự tin, mất cảnh giác hồi 30-4, 1-5 mà Thủ tướng trước dịp lễ 2-9 cảnh báo không để lặp lại, giờ có vẻ chuyển sang một thái cực khác: thiếu tự tin, tiếp tục kiểm soát mạnh; cho mở cửa hàng, sắp tới sẽ mở chợ, mà “con đường xưa em đi” vẫn đầy dây chì ngáng – dù thông tin chính thức cho thấy giữa tháng 9-2021, tình hình dịch giã ở TP.HCM có vẻ khả quan khi số ca nhiễm lẫn ca tử vong ở TP.HCM đang giảm khá rõ.
Như stt trước đã nói: không một sinh mạng nào không vô giá, không cuộc ra đi nào không đau khổ khôn cùng với người ở lại. Nhưng chúng ta đành, buộc phải chấp nhận nỗi đau đó và có cái nhìn toàn cảnh hơn. Để bình tĩnh hơn khi thực tế đại đa số ca nhiễm đã qua khỏi.
Chỉ trong bộ phận tôi đang làm việc, ít nhất ba gia đình đã là F0, rồi một gia đình bảy người gần nhà tôi, trong đó có bà cụ 85 tuổi… tự điều trị ở nhà; lần lượt khỏi bệnh. Ai cũng có thể thấy, biết thực tế vô số này khi đại đa số người nhiễm Covid đã qua khỏi. TP.HCM tới giờ đã hơn 120.000 người F0 khỏi bệnh rồi; thành phố còn kêu gọi họ hỗ trợ công việc phòng chống, có trả lương hẳn hoi.
Dù thế nào thì sự bình tĩnh bao giờ cũng tốt hơn hoảng sợ, thậm chí đã có nơi biểu hiện hoảng loạn. Để bớt rơi vào cực đoan trong ứng xử, đối phó, phòng chống Covid.
Hơn 100.000 F0 đang được điều trị tại nhà (hầu hết lần lượt khỏi bệnh) đã giảm tải rất mạnh cho các bệnh viện. Tôi vẫn thầm nghĩ: giá mà thành phố áp dụng sớm chiến lược này như nhiều nước khác và cả góp ý trong nước, có lẽ bớt hao tổn quá lớn sức người, sức của và cả sinh mạng người bệnh.
Vừa qua, một con số đáng lo thật sự được người có thẩm quyền công bố chính thức: mỗi bác sĩ ở TP.HCM phải lo cho 120-140 người bệnh. Tỉ lệ này thì làm sao lo nổi. Thà để người nhiễm Covid không triệu chứng (chưa hẳn là bệnh nhân), người bệnh nhẹ… ở nhà cho gia đình lo, tốt hơn ở bệnh viện nhiều.
Khi số ca bệnh trong các bệnh viện xuống dưới 30.000 ca = 60-70% giường bệnh ở TP.HCM là có thể mở mạnh hơn, theo nguyên tắc ở các nước chọn sống chung: QUẢN LÝ, KIỂM SOÁT ĐỘ GIÃN CÁCH NGƯỜI – NGƯỜI CHỨ KHÔNG QUẢN LÝ, KIỂM SOÁT LUỒNG ĐI, gây bao hệ lụy, phiền toái, đình đốn kinh tế cực kỳ nghiêm trọng đến từng con người, trong đó có anh em chúng ta.
Bao nhiêu anh em dầm mưa dãi nắng gác chốt (bộ đội, công an, dân phòng, đoàn viên thanh niên…), tổ trưởng, người đi chợ hộ đã là F0, đã thành nguồn lây nhiễm và chưa chích hai mũi? Bóng tối có ngay chân chiếc đèn dầu?
Và sau ba tháng rưỡi, giá cả thực phẩm, hàng hóa ở TP.HCM vẫn cao trong khi thu nhập ai cũng giảm. Thực tế các chốt hiện nay vẫn chốt nhưng hầu như qua lại khá dễ. Họ cũng có gia đình, gia đình họ vẫn phải đi lại. Nhiều khu lao động vùng ven như Hóc Môn, quận 4, 6, 8, Bình Tân…, khi đi làm từ thiện, tôi thấy tận mắt hàng quán mở len lén, bán đủ hủ tíu, mì quảng, phở bò…; hàng rong bán đủ thịt cá, rau củ… trên các tấm nylon. Siêu thị nguyên tắc chỉ bán cho phường, công an, y tế…, thực tế… bán láng cho khách lẻ. Một tiệm bánh lớn giữa Sài Gòn hôm qua tôi ghé mua cũng vậy, dù công an phường đứng cạnh bên kiểm soát có vẻ cũng… lờ khi khách lẻ như tôi vô mua. Trái tim anh em cũng không gỗ đá. Họ đồng cảm những thiếu thốn trong dân hôm nay.
Đừng sợ bà con mình “thiếu ý thức”. Giờ tôi “thách” ai ở TP.HCM không sợ con Covid. Mấy sạp vỉa hè bán chui trên đường Tân Hòa Đông (quận 6, Bình Tân) ngồi xa nhau cả chục mét. Khách lẫn chủ đứng quá tầm với. Còn shipper giao hàng, anh chị nào cũng đứng xa, giao nhanh, rút lẹ…
Mô hình “đi chợ hộ” qua thực tế cho thấy không hiệu quả lắm và dân sau mấy tháng siết mua bán đã tự bung ra như hồi bao cấp thiếu thốn. Vô số trang fanpage tự lập, mua bán í xèo, “dân tự cứu dân”. Ở đó, hàng hóa đầy đủ và rẻ hơn hẳn siêu thị. Xin được nói thật: chính những động tác từ trong dân này đã giải quyết cực mạnh việc thực phẩm, “hàng hóa thiết yếu” thiếu thốn nặng nề những ngày trước. Giá cả rõ ràng đã giảm. Nhiều món bằng trước giãn cách.
“Thẻ xanh” còn rối tung về danh sách, lực lượng kiểm tra lẫn trình độ sử dụng, điện thoại không phải ai cũng có. “Thẻ vàng” theo tôi là hơi “kỳ lạ” vì tới giờ hơn 85% dân TP.HCM từ 18t trở lên đã chích ít nhất một mũi. Trong tháng 9 này sẽ 100% số dân chích ít nhất một mũi thì cần gì “thẻ vàng” nữa, phiền phức cho cả dân lẫn chính quyền. Kiểm tra chỉ kéo gần giãn cách, tăng Covid.
Mai kia, theo chính thông tin chính thức của chính quyền thành phố và ngành chức năng, vaccine đang về Việt Nam, về TP.HCM khá nhiều nếu không muốn nói là khá dư giả, khả năng phủ kín hai mũi cho bà con TP.HCM rất rõ. Có lẽ không lâu đâu. Khi 100% người trên 18 tuổi đủ hai mũi, “thẻ xanh” nói gì thì nói đang có khá nhiều rắc rối hiện sẽ thôi gây phiền toái, mệt mỏi cho cả chính quyền lẫn dân? Ai cũng hai mũi rồi thì nó liệu có nên tồn tại?
Và liệu có nên tồn tại những tấm bảng “vùng xanh”, “vùng đỏ” khắp nơi ở TP.HCM hiện nay khi mà vùng nào cũng như nhau: đều bị kiểm soát thắt ngặt?
.. Vậy là Sài Gòn “giãn cách nghiêm” hết tháng 9, hơn nửa tháng nữa. Tổng cộng bốn tháng, đô thị có số dân 9,3% cả nước, đóng góp bình quân 27% thu ngân sách cả nước, GRDP chiếm bình quân 23% GDP này mất 1/3 quãng thời gian một năm dịch vụ, sản xuất đình đốn; mấy triệu người thất nghiệp.
Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi cho biết: Hai đợt 1, 2, TP.HCM đã cấp gần 6.500 tỉ đồng, trong đó có kinh phí xã hội hóa 1.400 tỉ. Dự kiến gói hỗ trợ thứ 3 gần chục ngàn tỉ, vượt rất nhiều khả năng ngân sách.
16.000 tỉ đồng nghe lớn, nhưng với năm, bảy triệu người khó khăn ở TP.HCM suốt mấy tháng nay thì không khó để thấy số tiền hỗ trợ “vượt rất nhiều ngân sách” thành phố ấy chỉ như “tạm sống qua ngày”. Với điều kiện không bệnh (thông thường, không phải Covid), điện nước trong nhà không hư, tiền điện nước khỏi trả, sinh viên học sinh khỏi đóng học phí, tắm giặt không cần xà bông, bột giặt, trẻ con không cần uống sữa… và giá một ký rau, củ không 25-40.000 đồng, một lạng hành tỏi không 6.000-10.000 đồng… như suốt mấy tháng nay cho tới giờ.
Vậy nên khi tôi gởi P.Q., sinh viên gốc tỉnh, học ngành Điện – điện tử trường Cao đẳng Lý Tự Trọng tiền đóng học phí học thêm khóa tiếng Anh cuối cùng trước khi muốn tốt nghiệp, một ít tiền cho mẹ con P.Q. sống tạm bợ chờ hết tháng 9, cả nhà lặng đi. Anh nhân viên ăn ngủ ở một công ty trên đường Hoàng Văn Thụ nhận bình nước nóng siêu tốc tôi gửi, bảo: “Tối nay mình có nước nóng trụng mì gói được rồi”…
Và khi gởi ít thịt thà, gói rau củ thập cẩm đông lạnh, bịch xúc xích, ít tiền… cho một gia đình bốn người ở chung cư cũ số 5 Cao Thắng (quận 3), ngay lập tức, bà mẹ chiên ba khúc xúc xích cho con gái một tuổi rưỡi và bé ăn hết ngon lành. Gói bánh Karo trứng tươi – chà bông, bé ôm khư khư: “Của con, của con…”. Khu chung cư này ba tầng dưới đã có F0, “công chúa nhỏ” của gia đình trước dịch bán hàng vỉa hè này ở tầng 4, chỉ thèm bữa cơm, bữa cháo có thịt.
… Đó chỉ là một góc rất nhỏ, nhỏ li ti của nhịp sống vô số bà con thành phố trong Covid hôm nay. Tôi ghé đến những góc nhỏ ấy, lòng trĩu nặng một Sài Gòn tháng 9-2021.
Cù Mai Công
14-9-2021 Chiều 13-9-2021, Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi họp báo thông tin chính thức: TP.HCM đã ghi nhận những tín hiệu đáng mừng, tích cực. Tuy nhiên để đảm bảo chống dịch bền vững hơn, hài hòa, an toàn và nhu cầu mở lại một số hoạt động, TP.HCM sẽ giãn cách xã hội thêm một thời gian.
Bắt đầu từ 31-5 với chỉ thị 10, 15 cho tới nay, mức độ giãn cách ở TP.HCM ngày càng nghiêm ngặt hơn với 12, 16, 16+. Đặc biệt từ 23-8 “ác liệt” nhất với hàng vạn bộ đội, dân phòng “tham chiến” việc “chống dịch như chống giặc” với tuyên bố của bộ trưởng Bộ Quốc phòng: “Không thắng không về”. Na ná như hai lần cựu Phó thủ tướng Trương Hòa Bình “ra hạn” kiểm soát dịch trong 15 ngày cho TP.HCM. Một vài quan chức khác ở TP.HCM cũng từng nói về “thi đua 15 ngày”.
Tháng 7 vừa rồi, ông Trương Hòa Bình thôi giữ chức phó thủ tướng và nghỉ hưu theo chế độ – giữa lúc dịch Covid ở TP.HCM bước vào cao điểm, lao đao từ ngành y, chính quyền đến dân suốt tháng 8 cho tới nay.
Từ 23-8, dân cũng hy vọng 15 ngày sau dễ thở hơn, tức 6-9; rồi lại kỳ vọng 15-9. Giờ lại hết tháng 9. Hy vọng, kỳ vọng liên tục nhưng mục tiêu 15 ngày cứ như “đã xa rồi còn đâu”. Một người bạn của tôi kể đêm nào cũng ngủ mơ thấy Sài Gòn kẹt xe, quán xá, hàng rong vỉa hè nhộn nhịp…
Trước đó, tại cuộc họp Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid-1 sáng 11-9, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu ra nhiều hạn chế trong công tác chống dịch thời gian qua.
Những thông tin cảnh giác về Covid liên tục suốt mấy tháng nay ít nhiều góp phần tạo hoảng sợ cho xã hội, mặt trái của yêu cầu cảnh giác. Cảnh giác không đồng nghĩa với tác động dồn dập gây hoảng sợ và hành xử cực đoan, rối rắm, sai sót; thậm chí mâu thuẫn với yêu cầu tối thượng trong phòng chống Covid là giãn cách. Gây hậu quả dịch phát triển mạnh hơn. Hàng loạt quyết định liên quan Covid phải thay đổi ngay sau đó là một ví dụ.
Tới giờ vẫn còn nhiều bất hợp lý, dẫm chân, chồng chéo, thậm chí ngược nhau trong cách phòng chống. Nay đo mai bỏ đo huyết áp (vừa không khoa học, thực tế lẫn nguy cơ lây nhiễm) là một ví dụ. Ngay ở phường tôi, tất cả thành viên trong nhà ăn uống, ngủ nghỉ cùng nhau mấy tháng rồi mà vẫn test từng người có là phí sức, tốn tiền? Test xong, anh ngoáy mũi còn “hăm”: “Ba ngày test một lần nhá chú”. Nhà tôi không ở vùng đỏ, tôi cũng không phải… shipper, sao lại test nhiều vậy nhỉ? Có điều sau đó, tới giờ hơn ba ngày rồi, không thấy nhân viên test nào lai vãng (!)…
Có lẽ cái điên đầu, phức tạp nhất hiện nay là mấy cái app quản lý người đi đường, xác nhận “thẻ xanh”, “thẻ vàng”, “hành trình di chuyển”… gì gì đó. Hiện đã có 20 app quản lý – chưa tính app mới nhất VNEID.
Chỉ một app thôi, ví dụ theo thông tin từ đơn vị cung cấp phần mềm “Cổng thông tin tiêm chủng COVID-19”, trong bốn ngày vừa qua, cổng thông tin này có 800.000 người phản ảnh có rắc rối khi sử dụng cổng này truy vấn thông tin và hiện vẫn còn khoảng hai triệu mũi chưa nhập liệu hoặc nhầm lẫn dữ liệu.
Thủ tướng cũng chịu không nổi, chỉ đạo trong cuộc họp Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 ngày 11-9: “Từ hôm nay trở đi, tôi đề nghị anh Hùng (Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng) công bố và hướng dẫn công nghệ, thống nhất một app lấy tên là PC Covid (Phòng chống Covid-19) để nhân dân chỉ vào một app”.
Nếu may mắn việc này có sớm và quan trọng hơn là đơn giản, xài được, xài dễ thì cũng chưa hết chuyện đâu. “Thẻ xanh” qua app có cản hàng trăm ngàn ông bà cụ, trẻ nhỏ, người nghèo… không xài, không có smarphone đã chích đủ hai mũi ra đường?
Và các chốt giăng giăng từ đường chính đến hang cùng ngõ hẻm chặn người. Không hiếm chốt, như ở Gò Vấp, thật sự như pháo đài theo nghĩa đen: tôn dựng kín mít, cao hai, ba mét. Nhiều con hẻm tiếp tục bị giăng dây, rào kẽm gai, dựng bàn ghế tủ… như chiến lũy. Ở một đường nhánh dẫn vào một khu dân cư cao cấp trên đại lộ Mai Chí Thọ, có lẽ để chặn người giao hàng, kẽm gai, barie dựng ba lớp, mỗi lớp cách nhau bốn, năm mét. Kiểu này thì shipper cũng bó tay.
Chặn người đi đường nhưng có chặn được Covid hay không vẫn còn là những tranh cãi như “cánh đồng bất tận”.
Cũng nên ít nhiều chia sẻ với các nhà quản lý, họ đang trong núi việc, khó tránh khỏi lúng túng và ít nắm thực tế cụ thể. TP.HCM vừa đưa ra kế hoạch ba giai đoạn của TP.HCM, giai đoạn nào cũng có câu thòng đại ý “nếu dịch không giảm”. Không có câu thòng “nếu dịch giảm mạnh hơn sẽ…”.
Từ cực đoan quá tự tin, mất cảnh giác hồi 30-4, 1-5 mà Thủ tướng trước dịp lễ 2-9 cảnh báo không để lặp lại, giờ có vẻ chuyển sang một thái cực khác: thiếu tự tin, tiếp tục kiểm soát mạnh; cho mở cửa hàng, sắp tới sẽ mở chợ, mà “con đường xưa em đi” vẫn đầy dây chì ngáng – dù thông tin chính thức cho thấy giữa tháng 9-2021, tình hình dịch giã ở TP.HCM có vẻ khả quan khi số ca nhiễm lẫn ca tử vong ở TP.HCM đang giảm khá rõ.
Như stt trước đã nói: không một sinh mạng nào không vô giá, không cuộc ra đi nào không đau khổ khôn cùng với người ở lại. Nhưng chúng ta đành, buộc phải chấp nhận nỗi đau đó và có cái nhìn toàn cảnh hơn. Để bình tĩnh hơn khi thực tế đại đa số ca nhiễm đã qua khỏi.
Chỉ trong bộ phận tôi đang làm việc, ít nhất ba gia đình đã là F0, rồi một gia đình bảy người gần nhà tôi, trong đó có bà cụ 85 tuổi… tự điều trị ở nhà; lần lượt khỏi bệnh. Ai cũng có thể thấy, biết thực tế vô số này khi đại đa số người nhiễm Covid đã qua khỏi. TP.HCM tới giờ đã hơn 120.000 người F0 khỏi bệnh rồi; thành phố còn kêu gọi họ hỗ trợ công việc phòng chống, có trả lương hẳn hoi.
Dù thế nào thì sự bình tĩnh bao giờ cũng tốt hơn hoảng sợ, thậm chí đã có nơi biểu hiện hoảng loạn. Để bớt rơi vào cực đoan trong ứng xử, đối phó, phòng chống Covid.
Hơn 100.000 F0 đang được điều trị tại nhà (hầu hết lần lượt khỏi bệnh) đã giảm tải rất mạnh cho các bệnh viện. Tôi vẫn thầm nghĩ: giá mà thành phố áp dụng sớm chiến lược này như nhiều nước khác và cả góp ý trong nước, có lẽ bớt hao tổn quá lớn sức người, sức của và cả sinh mạng người bệnh.
Vừa qua, một con số đáng lo thật sự được người có thẩm quyền công bố chính thức: mỗi bác sĩ ở TP.HCM phải lo cho 120-140 người bệnh. Tỉ lệ này thì làm sao lo nổi. Thà để người nhiễm Covid không triệu chứng (chưa hẳn là bệnh nhân), người bệnh nhẹ… ở nhà cho gia đình lo, tốt hơn ở bệnh viện nhiều.
Khi số ca bệnh trong các bệnh viện xuống dưới 30.000 ca = 60-70% giường bệnh ở TP.HCM là có thể mở mạnh hơn, theo nguyên tắc ở các nước chọn sống chung: QUẢN LÝ, KIỂM SOÁT ĐỘ GIÃN CÁCH NGƯỜI – NGƯỜI CHỨ KHÔNG QUẢN LÝ, KIỂM SOÁT LUỒNG ĐI, gây bao hệ lụy, phiền toái, đình đốn kinh tế cực kỳ nghiêm trọng đến từng con người, trong đó có anh em chúng ta.
Bao nhiêu anh em dầm mưa dãi nắng gác chốt (bộ đội, công an, dân phòng, đoàn viên thanh niên…), tổ trưởng, người đi chợ hộ đã là F0, đã thành nguồn lây nhiễm và chưa chích hai mũi? Bóng tối có ngay chân chiếc đèn dầu?
Và sau ba tháng rưỡi, giá cả thực phẩm, hàng hóa ở TP.HCM vẫn cao trong khi thu nhập ai cũng giảm. Thực tế các chốt hiện nay vẫn chốt nhưng hầu như qua lại khá dễ. Họ cũng có gia đình, gia đình họ vẫn phải đi lại. Nhiều khu lao động vùng ven như Hóc Môn, quận 4, 6, 8, Bình Tân…, khi đi làm từ thiện, tôi thấy tận mắt hàng quán mở len lén, bán đủ hủ tíu, mì quảng, phở bò…; hàng rong bán đủ thịt cá, rau củ… trên các tấm nylon. Siêu thị nguyên tắc chỉ bán cho phường, công an, y tế…, thực tế… bán láng cho khách lẻ. Một tiệm bánh lớn giữa Sài Gòn hôm qua tôi ghé mua cũng vậy, dù công an phường đứng cạnh bên kiểm soát có vẻ cũng… lờ khi khách lẻ như tôi vô mua. Trái tim anh em cũng không gỗ đá. Họ đồng cảm những thiếu thốn trong dân hôm nay.
Đừng sợ bà con mình “thiếu ý thức”. Giờ tôi “thách” ai ở TP.HCM không sợ con Covid. Mấy sạp vỉa hè bán chui trên đường Tân Hòa Đông (quận 6, Bình Tân) ngồi xa nhau cả chục mét. Khách lẫn chủ đứng quá tầm với. Còn shipper giao hàng, anh chị nào cũng đứng xa, giao nhanh, rút lẹ…
Mô hình “đi chợ hộ” qua thực tế cho thấy không hiệu quả lắm và dân sau mấy tháng siết mua bán đã tự bung ra như hồi bao cấp thiếu thốn. Vô số trang fanpage tự lập, mua bán í xèo, “dân tự cứu dân”. Ở đó, hàng hóa đầy đủ và rẻ hơn hẳn siêu thị. Xin được nói thật: chính những động tác từ trong dân này đã giải quyết cực mạnh việc thực phẩm, “hàng hóa thiết yếu” thiếu thốn nặng nề những ngày trước. Giá cả rõ ràng đã giảm. Nhiều món bằng trước giãn cách.
“Thẻ xanh” còn rối tung về danh sách, lực lượng kiểm tra lẫn trình độ sử dụng, điện thoại không phải ai cũng có. “Thẻ vàng” theo tôi là hơi “kỳ lạ” vì tới giờ hơn 85% dân TP.HCM từ 18t trở lên đã chích ít nhất một mũi. Trong tháng 9 này sẽ 100% số dân chích ít nhất một mũi thì cần gì “thẻ vàng” nữa, phiền phức cho cả dân lẫn chính quyền. Kiểm tra chỉ kéo gần giãn cách, tăng Covid.
Mai kia, theo chính thông tin chính thức của chính quyền thành phố và ngành chức năng, vaccine đang về Việt Nam, về TP.HCM khá nhiều nếu không muốn nói là khá dư giả, khả năng phủ kín hai mũi cho bà con TP.HCM rất rõ. Có lẽ không lâu đâu. Khi 100% người trên 18 tuổi đủ hai mũi, “thẻ xanh” nói gì thì nói đang có khá nhiều rắc rối hiện sẽ thôi gây phiền toái, mệt mỏi cho cả chính quyền lẫn dân? Ai cũng hai mũi rồi thì nó liệu có nên tồn tại?
Và liệu có nên tồn tại những tấm bảng “vùng xanh”, “vùng đỏ” khắp nơi ở TP.HCM hiện nay khi mà vùng nào cũng như nhau: đều bị kiểm soát thắt ngặt?
.. Vậy là Sài Gòn “giãn cách nghiêm” hết tháng 9, hơn nửa tháng nữa. Tổng cộng bốn tháng, đô thị có số dân 9,3% cả nước, đóng góp bình quân 27% thu ngân sách cả nước, GRDP chiếm bình quân 23% GDP này mất 1/3 quãng thời gian một năm dịch vụ, sản xuất đình đốn; mấy triệu người thất nghiệp.
Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi cho biết: Hai đợt 1, 2, TP.HCM đã cấp gần 6.500 tỉ đồng, trong đó có kinh phí xã hội hóa 1.400 tỉ. Dự kiến gói hỗ trợ thứ 3 gần chục ngàn tỉ, vượt rất nhiều khả năng ngân sách.
16.000 tỉ đồng nghe lớn, nhưng với năm, bảy triệu người khó khăn ở TP.HCM suốt mấy tháng nay thì không khó để thấy số tiền hỗ trợ “vượt rất nhiều ngân sách” thành phố ấy chỉ như “tạm sống qua ngày”. Với điều kiện không bệnh (thông thường, không phải Covid), điện nước trong nhà không hư, tiền điện nước khỏi trả, sinh viên học sinh khỏi đóng học phí, tắm giặt không cần xà bông, bột giặt, trẻ con không cần uống sữa… và giá một ký rau, củ không 25-40.000 đồng, một lạng hành tỏi không 6.000-10.000 đồng… như suốt mấy tháng nay cho tới giờ.
Vậy nên khi tôi gởi P.Q., sinh viên gốc tỉnh, học ngành Điện – điện tử trường Cao đẳng Lý Tự Trọng tiền đóng học phí học thêm khóa tiếng Anh cuối cùng trước khi muốn tốt nghiệp, một ít tiền cho mẹ con P.Q. sống tạm bợ chờ hết tháng 9, cả nhà lặng đi. Anh nhân viên ăn ngủ ở một công ty trên đường Hoàng Văn Thụ nhận bình nước nóng siêu tốc tôi gửi, bảo: “Tối nay mình có nước nóng trụng mì gói được rồi”…
Và khi gởi ít thịt thà, gói rau củ thập cẩm đông lạnh, bịch xúc xích, ít tiền… cho một gia đình bốn người ở chung cư cũ số 5 Cao Thắng (quận 3), ngay lập tức, bà mẹ chiên ba khúc xúc xích cho con gái một tuổi rưỡi và bé ăn hết ngon lành. Gói bánh Karo trứng tươi – chà bông, bé ôm khư khư: “Của con, của con…”. Khu chung cư này ba tầng dưới đã có F0, “công chúa nhỏ” của gia đình trước dịch bán hàng vỉa hè này ở tầng 4, chỉ thèm bữa cơm, bữa cháo có thịt.
… Đó chỉ là một góc rất nhỏ, nhỏ li ti của nhịp sống vô số bà con thành phố trong Covid hôm nay. Tôi ghé đến những góc nhỏ ấy, lòng trĩu nặng một Sài Gòn tháng 9-2021.
-
hoangphong
- Posts: 423
- Joined: Tue Feb 12, 2019 7:20 am
Re: Bình Luận Thời Sự
Trước Liên Hiệp Quốc, Tổng thống Biden kêu gọi thế giới đoàn kết
Mỹ sẽ tăng gấp đôi viện trợ cho các nước nghèo chống biến đổi khí hậu, lên $11.4 tỷ mỗi năm.
Bình Phương
21 tháng 9, 2021
Tổng thống Joe Biden đọc diễn văn trước kỳ họp thứ 76 Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại New York sáng thứ Ba 21 tháng Chín. Ảnh Eduardo Munoz-Pool/Getty Images
Tổng thống Biden đã có bài phát biểu đầu tiên trước cuộc họp thường niên của các nhà lãnh đạo thế giới tại Liên Hiệp Quốc vào Thứ Ba 21 Tháng Chín, khẳng định Hoa Kỳ vẫn là một đối tác quốc tế tin cậy sau bốn năm đặt “Nước Mỹ trước hết” thời Tổng thống Trump.
Phát biểu trước một lượng khán giả nhỏ hơn bình thường do đại dịch Covid-19 vẫn đang hoành hành, ông Biden kêu gọi một kỷ nguyên đoàn kết thống nhất toàn cầu chống lại các mối đe dọa đang nổi lên như đại dịch COVID-19, biến đổi khí hậu, tình trạng lạm dụng nhân quyền v.v… Ông công khai chỉ trích các cuộc xung đột quân sự và nhấn mạnh Hoa Kỳ không tìm kiếm “một cuộc Chiến tranh Lạnh mới” với Trung Quốc dù cảnh báo ảnh hưởng ngày càng mở rộng của các quốc gia chuyên quyền như Trung Quốc và Nga.
Ông Biden nói: “Dù cho những vấn đề chúng ta mà phải đối mặt khó khăn hay phức tạp đến mức nào, chính phủ do dân và vì dân vẫn là cách tốt nhất để mang lại lợi ích cho tất cả người dân của chúng ta”, ông nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ và các đồng minh phương Tây sẽ vẫn là đối tác quan trọng. “An ninh của chúng ta, sự thịnh vượng của chúng ta và các quyền tự do của chúng ta được kết nối với nhau với mức chưa từng có trước đây, theo quan điểm của tôi,” ông Biden nói.
Ông Biden bảo vệ quyết định rút quân và chấm dứt cuộc chiến của Hoa Kỳ tại Afghanistan và kêu gọi thế giới chỉ nên sử dụng vũ lực như là “công cụ cuối cùng chứ không phải đầu tiên của chúng ta”. “Ngày nay, nhiều mối quan tâm lớn nhất của chúng ta không thể được giải quyết hoặc thậm chí không thể ứng phó bằng vũ lực. Bom đạn không thể chống lại Covid-19 hoặc các biến thể trong tương lai của nó,” ông Biden nói.
Nhưng những nỗ lực của ông Biden đưa nước Mỹ vượt qua các chính sách đối đầu diễn ra trong bối cảnh các đồng minh ngày càng thất vọng với cách tiếp cận ngoại giao của chính quyền ông.
Chính phủ Pháp vừa triệu hồi đại sứ của họ tại Washington về nước để biểu thị sự phẫn nộ – không chỉ vì mất hợp đồng tàu ngầm trị giá hơn $60 tỷ với Úc, mà vì việc ký kết liên minh quân sự AUKUS (Úc-Anh-Mỹ) cho thấy rõ Pháp không phải là đồng minh thân cận của Mỹ nữa.
***
Ông Biden và các nhà lãnh đạo khác cũng phải đối mặt với tình trạng biến đổi khí hậu thảm khốc, quan hệ giữa các cường quốc bị phân cực và đại dịch tàn khốc đã làm trầm trọng thêm sự phân chia giàu nghèo trên toàn cầu.
Ông Biden là một trong những người đầu tiên phát biểu trước Đại hội đồng gồm 193 thành viên; trong số những người cuối cùng phát biểu có Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, qua đoạn video được ghi âm trước, kết thúc một ngày với quan điểm cạnh tranh của hai quốc gia quyền lực nhất thế giới.
Ông Biden nhận định thế giới đang phải đối mặt với sự lựa chọn giữa các giá trị dân chủ được phương Tây tán thành còn Trung Quốc và các chính phủ độc tài khác coi thường chúng.
Ông nói: “Tương lai thuộc về những người mang lại cho người dân của họ khả năng hít thở tự do chứ không phải những người tìm cách bóp nghẹt người dân của họ bằng một chủ nghĩa độc đoán bàn tay sắt. Những kẻ độc đoán trên thế giới tuyên bố thời đại dân chủ đã kết thúc, nhưng họ đã sai.”
Nhưng Tổng thống Biden thề sẽ không theo đuổi một kỷ nguyên xung đột kéo dài với các nước như Trung Quốc, ông nói rằng Hoa Kỳ sẽ “cạnh tranh mạnh mẽ và dẫn đầu bằng các giá trị và sức mạnh của chúng ta để đứng lên vì các đồng minh và bạn bè của chúng ta”. “Chúng tôi không tìm kiếm – nói lại lần nữa, chúng tôi không tìm kiếm – một cuộc Chiến tranh Lạnh mới hay một thế giới bị chia cắt thành các khối cứng nhắc,” ông nói. Đáng chú ý là trong bài diễn văn dài 34 phút, ông Biden không hề nhắc tới Trung Quốc một lần nào.
Biến đổi khí hậu và đại dịch cũng là trọng tâm, và ông Biden đã lên kế hoạch tổ chức hội nghị thượng đỉnh Covid bên lề hội nghị Liên Hiệp Quốc để thúc đẩy các nước khác tăng cường năng lực sản xuất vaccine cho các nước nghèo. Ông Biden kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động nhanh chóng hơn để kiềm chế đại dịch đã giết chết hàng triệu người. “Chúng ta cần hành động khoa học và ý chí chính trị tập thể. Chúng ta cần phải hành động ngay bây giờ để có được những mũi tiêm vào cánh tay càng nhanh càng tốt và mở rộng khả năng tiếp cận với ô-xy, các xét nghiệm, phương pháp điều trị, để cứu người trên khắp thế giới.”
Ông Biden nói: “Năm nay cũng đã mang đến cái chết và sự tàn phá lan rộng từ cuộc khủng hoảng khí hậu không biên giới. Các sự kiện thời tiết khắc nghiệt mà chúng ta đã thấy ở mọi nơi trên thế giới – và tất cả các bạn đều biết và cảm nhận được điều đó – đại diện cho điều mà ông Tổng Thư ký [Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres] đã gọi đích danh là ‘Báo Động Đỏ” cho toàn nhân loại”. Ông nói với Đại Hội Đồng rằng ông sẽ làm việc với Quốc Hội Mỹ để tăng gấp đôi khoản ngân sách trợ giúp các nước đang phát triển ứng phó với biến đổi khí hậu, lên mức $11.4 tỷ mỗi năm từ năm 2024.
Sau khi phát biểu tại Đại Hội Đồng, Tổng thống Biden đã có một cuộc gặp ngắn với Thủ tướng Úc Scott Morrison rồi quay về Tòa Bạch Ốc, nơi ông dự định sẽ đón tiếp Thủ tướng Anh Boris Johnson và thu xếp một cuộc điện đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron – người không đến New York dự hội nghị Liên Hiệp Quốc.
Mỹ sẽ tăng gấp đôi viện trợ cho các nước nghèo chống biến đổi khí hậu, lên $11.4 tỷ mỗi năm.
Bình Phương
21 tháng 9, 2021
Tổng thống Joe Biden đọc diễn văn trước kỳ họp thứ 76 Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại New York sáng thứ Ba 21 tháng Chín. Ảnh Eduardo Munoz-Pool/Getty Images
Tổng thống Biden đã có bài phát biểu đầu tiên trước cuộc họp thường niên của các nhà lãnh đạo thế giới tại Liên Hiệp Quốc vào Thứ Ba 21 Tháng Chín, khẳng định Hoa Kỳ vẫn là một đối tác quốc tế tin cậy sau bốn năm đặt “Nước Mỹ trước hết” thời Tổng thống Trump.
Phát biểu trước một lượng khán giả nhỏ hơn bình thường do đại dịch Covid-19 vẫn đang hoành hành, ông Biden kêu gọi một kỷ nguyên đoàn kết thống nhất toàn cầu chống lại các mối đe dọa đang nổi lên như đại dịch COVID-19, biến đổi khí hậu, tình trạng lạm dụng nhân quyền v.v… Ông công khai chỉ trích các cuộc xung đột quân sự và nhấn mạnh Hoa Kỳ không tìm kiếm “một cuộc Chiến tranh Lạnh mới” với Trung Quốc dù cảnh báo ảnh hưởng ngày càng mở rộng của các quốc gia chuyên quyền như Trung Quốc và Nga.
Ông Biden nói: “Dù cho những vấn đề chúng ta mà phải đối mặt khó khăn hay phức tạp đến mức nào, chính phủ do dân và vì dân vẫn là cách tốt nhất để mang lại lợi ích cho tất cả người dân của chúng ta”, ông nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ và các đồng minh phương Tây sẽ vẫn là đối tác quan trọng. “An ninh của chúng ta, sự thịnh vượng của chúng ta và các quyền tự do của chúng ta được kết nối với nhau với mức chưa từng có trước đây, theo quan điểm của tôi,” ông Biden nói.
Ông Biden bảo vệ quyết định rút quân và chấm dứt cuộc chiến của Hoa Kỳ tại Afghanistan và kêu gọi thế giới chỉ nên sử dụng vũ lực như là “công cụ cuối cùng chứ không phải đầu tiên của chúng ta”. “Ngày nay, nhiều mối quan tâm lớn nhất của chúng ta không thể được giải quyết hoặc thậm chí không thể ứng phó bằng vũ lực. Bom đạn không thể chống lại Covid-19 hoặc các biến thể trong tương lai của nó,” ông Biden nói.
Nhưng những nỗ lực của ông Biden đưa nước Mỹ vượt qua các chính sách đối đầu diễn ra trong bối cảnh các đồng minh ngày càng thất vọng với cách tiếp cận ngoại giao của chính quyền ông.
Chính phủ Pháp vừa triệu hồi đại sứ của họ tại Washington về nước để biểu thị sự phẫn nộ – không chỉ vì mất hợp đồng tàu ngầm trị giá hơn $60 tỷ với Úc, mà vì việc ký kết liên minh quân sự AUKUS (Úc-Anh-Mỹ) cho thấy rõ Pháp không phải là đồng minh thân cận của Mỹ nữa.
***
Ông Biden và các nhà lãnh đạo khác cũng phải đối mặt với tình trạng biến đổi khí hậu thảm khốc, quan hệ giữa các cường quốc bị phân cực và đại dịch tàn khốc đã làm trầm trọng thêm sự phân chia giàu nghèo trên toàn cầu.
Ông Biden là một trong những người đầu tiên phát biểu trước Đại hội đồng gồm 193 thành viên; trong số những người cuối cùng phát biểu có Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, qua đoạn video được ghi âm trước, kết thúc một ngày với quan điểm cạnh tranh của hai quốc gia quyền lực nhất thế giới.
Ông Biden nhận định thế giới đang phải đối mặt với sự lựa chọn giữa các giá trị dân chủ được phương Tây tán thành còn Trung Quốc và các chính phủ độc tài khác coi thường chúng.
Ông nói: “Tương lai thuộc về những người mang lại cho người dân của họ khả năng hít thở tự do chứ không phải những người tìm cách bóp nghẹt người dân của họ bằng một chủ nghĩa độc đoán bàn tay sắt. Những kẻ độc đoán trên thế giới tuyên bố thời đại dân chủ đã kết thúc, nhưng họ đã sai.”
Nhưng Tổng thống Biden thề sẽ không theo đuổi một kỷ nguyên xung đột kéo dài với các nước như Trung Quốc, ông nói rằng Hoa Kỳ sẽ “cạnh tranh mạnh mẽ và dẫn đầu bằng các giá trị và sức mạnh của chúng ta để đứng lên vì các đồng minh và bạn bè của chúng ta”. “Chúng tôi không tìm kiếm – nói lại lần nữa, chúng tôi không tìm kiếm – một cuộc Chiến tranh Lạnh mới hay một thế giới bị chia cắt thành các khối cứng nhắc,” ông nói. Đáng chú ý là trong bài diễn văn dài 34 phút, ông Biden không hề nhắc tới Trung Quốc một lần nào.
Biến đổi khí hậu và đại dịch cũng là trọng tâm, và ông Biden đã lên kế hoạch tổ chức hội nghị thượng đỉnh Covid bên lề hội nghị Liên Hiệp Quốc để thúc đẩy các nước khác tăng cường năng lực sản xuất vaccine cho các nước nghèo. Ông Biden kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động nhanh chóng hơn để kiềm chế đại dịch đã giết chết hàng triệu người. “Chúng ta cần hành động khoa học và ý chí chính trị tập thể. Chúng ta cần phải hành động ngay bây giờ để có được những mũi tiêm vào cánh tay càng nhanh càng tốt và mở rộng khả năng tiếp cận với ô-xy, các xét nghiệm, phương pháp điều trị, để cứu người trên khắp thế giới.”
Ông Biden nói: “Năm nay cũng đã mang đến cái chết và sự tàn phá lan rộng từ cuộc khủng hoảng khí hậu không biên giới. Các sự kiện thời tiết khắc nghiệt mà chúng ta đã thấy ở mọi nơi trên thế giới – và tất cả các bạn đều biết và cảm nhận được điều đó – đại diện cho điều mà ông Tổng Thư ký [Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres] đã gọi đích danh là ‘Báo Động Đỏ” cho toàn nhân loại”. Ông nói với Đại Hội Đồng rằng ông sẽ làm việc với Quốc Hội Mỹ để tăng gấp đôi khoản ngân sách trợ giúp các nước đang phát triển ứng phó với biến đổi khí hậu, lên mức $11.4 tỷ mỗi năm từ năm 2024.
Sau khi phát biểu tại Đại Hội Đồng, Tổng thống Biden đã có một cuộc gặp ngắn với Thủ tướng Úc Scott Morrison rồi quay về Tòa Bạch Ốc, nơi ông dự định sẽ đón tiếp Thủ tướng Anh Boris Johnson và thu xếp một cuộc điện đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron – người không đến New York dự hội nghị Liên Hiệp Quốc.
Re: Bình Luận Thời Sự
Hội chứng về quê và khủng hoảng lòng tin
Đỗ Duy Ngọc
3-10-2021
Sau đợt người dân lũ lượt theo nhau về quê đêm 30.9 rạng sáng 1.10.2021 gây tắc nghẽn ở cửa ngõ Long An. Dù chính quyền tìm mọi cách ngăn cản và thuyết phục, làn sóng người vẫn không đồng tình.
Cuối cùng, chính quyền phải sắp xếp cho dân về theo nguyện vọng. Tiếp theo đó, tối 2.10, bà con lao động miền Tây lại đi xe máy rầm rộ nối nhau từ Bình Dương về thành phố để hồi hương. Lãnh đạo tỉnh lại kêu gọi bà con ở lại nhưng cũng chẳng ai nghe, ai cũng chỉ có một mong muốn là trở về. Tất cả hướng ra quốc lộ 13 hướng về Sài Gòn. Hàng ngàn chiếc xe rú trong đêm quyết chí ra đi.
Từ khi dịch bùng phát ở thành phố và một số tỉnh lân cận, đã có mấy đợt di tản như thế này. Bắt đầu là những người quê ở miền Trung và miền Bắc, đường xa hàng ngàn cây số, họ vẫn liều lĩnh quay đầu đi về. Rồi đến mấy đợt người miền Tây. Tất cả đã đến giới hạn của sự chịu đựng.
Trước đây, Sài Gòn đất lành chim đậu. Họ bỏ quê, bỏ ruộng vườn vào đây, lên đây kiếm kế sinh nhai. Đất Sài Gòn bao dung và rộng mở. Họ cũng đã trở thành dân Sài Gòn. Họ làm đủ nghề để sống và gởi tiền về nuôi con đi học, cho cha mẹ già viên thuốc lúc ốm đau. Thợ hồ cũng kiếm được một, hai trăm ngàn một ngày. Bán vé số được trăm tờ cũng có được trăm ngàn. Làm thúng xôi đầu hẻm, xe bánh mì đầu đường, gánh bún riêu trong ngõ cũng sống được qua ngày. Cùng chiếc xe đạp rong ruổi mua phế liệu, lượm ve chai cũng nuôi được gia đình. Làm công nhân trong hãng xưởng, bát cơm có thêm miếng thịt cá, con sinh ra có được hộp sữa để lớn. Họ an tâm sống và lao động trên đất này với chút hi vọng thế hệ tiếp nối sẽ có cuộc sống tốt hơn, tương lai sẽ hạnh phúc hơn.
Nhưng rồi đất không còn lành khi cơn đại dịch thổi tới. Những chỉ thị, văn bản, nghị quyết, biện pháp lần lượt ra đời. Đường phố không người đi, xóm làng giăng dây, căng kẽm. Nhà máy đóng cửa. Mọi hoạt động đông cứng lại và họ trở thành người thất nghiệp. Số tiền nhỏ nhoi để dành cạn dần. Viễn cảnh chết đói đến gần đe doạ cuộc sống của vợ con.
Họ nghe và tin những lời hứa của chính quyền, của nhà nước là không để một ai phải đói, không để ai bị bỏ lại phía sau. Họ tin và họ chờ. Nhưng rồi khi trong nhà không còn hạt gạo, khi sữa cũng chẳng có tiền mua cho con nhỏ, đến bữa không còn có bát cơm vẫn thấy mình bị bỏ quên, vẫn biết mình đang bị bỏ lại. Bốn tháng trông đợi, 120 ngày cầm cự bữa đói bữa no sống nhờ cơm từ thiện, họ bắt đầu tuyệt vọng.
Gói hỗ trợ lần 1, rồi lần 2, thủ tục rườm rà, khai báo đủ kiểu nhưng người có kẻ không. Ở trên thì bảo trợ cấp cho từng người, ở dưới lại cho là cấp cho từng hộ. Số tiền hỗ trợ có nơi nhận, có chỗ chờ hoài không thấy. Có khi được cho bó rau, mấy củ lại cấp cho cả chục người trong nhà trọ, biết chia làm sao để ăn cho đủ. Bốn tháng tiền nhà, không tiền đóng, chủ đuổi. Bốn tháng tiền điện nước, cũng không đủ tiền trả, điện cắt, nước cắt, sống làm sao? Cuối cùng là bị đuổi ra khỏi phòng trọ, ra ở vỉa hè mà sống sao?
Hàng ngày lại phải chứng kiến biết bao người lần lượt vào bệnh viện và chết trong lặng lẽ, biết bao hủ cốt lần lượt xuất hiện trên bàn thờ tạm bợ trong phòng trọ, biết bao tin người nhiễm bệnh không có ai chăm sóc. Mấy trăm hũ tro cốt cũng vừa đem về miền Tây vì không có địa chỉ rõ ràng ở thành phố.
Thế nên đành phải về thôi. Chỉ còn một con đường sống là quay lưng lại nơi chốn đã từng nuôi sống mình, gạt nước mắt mà ra đi. Ngày xưa đến đây vì tương lai và giờ đây cũng vì mốt mai mà đành phải lìa bỏ. Trách nhiệm thuộc về ai? Chính quyền không lo được cho dân thì không có gì để níu giữ họ lại.
Hiểu được nỗi lòng của những người chấp nhận, liều lĩnh ra về vì đã cùng đường mới thông cảm cho họ khi họ có lúc đã điên cuồng bạo loạn. Có đồng cảm với những bí bách của họ mới thấy thương cho cảnh họ quỳ với bó nhang giữa lộ mà vái với thinh không. Họ không quỳ lạy các lực lượng công an, cảnh sát cơ động, dân phòng đang đóng nơi chốt chặn họ lại. Bởi họ biết rõ lực lượng này chỉ chấp hành lệnh. Lệnh trên bảo cấm là cấm, thả là thả.
Họ vái lạy bởi họ chỉ còn một con đường duy nhất. Họ vái lạy bởi họ chẳng còn biết tin ai. Họ vái lạy trời, lạy đất, lạy âm binh, ma quỷ, thành hoàng mở cho họ một con đường để được sống. Họ vái lạy như là một hành động cầu may để có một con đường thoát.
Họ cần một sinh lộ bởi họ không còn tin vào những lời hứa của con người nữa.
Trước tình trạng người dân rời thành phố về quê, lãnh đạo thành phố phát biểu thấy có trách nhiệm chưa chăm lo chu đáo cho bà con. Đại diện cho chính quyền thành phố còn cho rằng bất cứ người dân nào đến với thành phố vì bất cứ lý do nào, thành phố đều trân trọng đón tiếp và thực sự chăm sóc để họ có điều kiện tốt nhất khi ở đây. Đối với người lao động, thành phố lại càng trân trọng vì chính họ góp phần phát triển kinh tế thành phố. Vì vậy, thành phố luôn tạo điều kiện tốt nhất cho người lao động, luôn tìm những giải pháp tốt nhất để chăm lo cho người lao động, vì họ xứng đáng được như thế. Thành phố tạo điều kiện tốt nhất cho người dân các tỉnh ở lại.
Nói hay quá, tình cảm quá, xúc động quá. Nhưng rất tiếc, dân nghe những lời như thế nhiều lần quá rồi. Dân đã chờ, dân đã mong, dân đã đợi chính quyền thực hiện những điều đã nói bằng hành động. Nhưng làm không tròn, nhưng không đúng như lời hứa. Nên dân chẳng còn tin, dân không còn sức đâu để đợi, nên dân phải dứt áo ra về. 120 ngày chờ mong sự giúp đỡ mà không thấy. Giờ với lời hứa sẽ tạo điều kiện tốt nhất sẽ chờ đến thêm bao tháng nữa? Nằm ở vỉa hè chờ sao? Nhịn ăn để chờ sao? Tin được nữa không?
Nhiều người đi về khi trong túi chỉ còn 50.000 đồng sau khi đã tốn hết tiền xét nghiệm để có tấm giấy đi đường. Có cặp vợ chồng, vợ mang bầu 8 tháng chở nhau về trên chiếc xe đạp với con đường hàng trăm cây số với vẻn vẹn có 100.000 đồng làm lộ phí. Không biết người sản phụ ấy có đẻ rớt con giữa lộ không nếu như không gặp người thấy tình cảnh của họ mà gởi cho 5 triệu đồng.
Vợ chồng, con cái đèo nhau trên một chiếc xe với lỉnh kỉnh đồ đạc, tiền cũng đã cạn rồi, con đường về còn xa, còn qua biết bao nhiêu trạm, không biết rồi có về được quê nhà không? Những đứa trẻ đang còn ẵm ngửa vẫn phải chịu đựng với nắng mưa và gió bụi. Gia tài nhiều khi chỉ là cái quạt máy hay chỉ là đống móc áo. Gia sản chỉ gói gọn trên chiếc xe. Có người còn đạp xe đạp để làm chuyến đi về.
Họ biết bao gian nan, nguy hiểm trên đường đang chờ chực nhưng vẫn quyết đi vì không còn con đường nào khác.
Từ cuộc chiến tranh chống Pháp cho đến chiến tranh Nam Bắc kéo dài mấy chục năm. Người Việt đã bao lần tản cư, di cư, sơ tán rồi di tản. Tất cả đều tránh né để trốn chạy đạn bom, để tìm một nơi chốn yên bình trong thời chiến. Giờ đây, chiến tranh đã qua gần nửa thế kỷ rồi, thời đi ra biển để tìm bến bờ khác cũng chấm dứt lâu rồi.
Thế nhưng người ta vẫn chứng kiến những đợt di tản nối tiếp nhau trong cơn đại dịch. Những cuộc trở về để sinh tồn, để được còn được miếng ăn, được sống cùng gia đình, người thân, với ruộng đồng ao cá dù giờ đây làng xóm chẳng còn được như xưa. Về để quên đi những lời hứa vì chẳng còn hi vọng, để trốn chạy những thực tế phũ phàng. Đó cũng là hình thức phản kháng của người dân khi mất lòng tin.
Trong cơn đại dịch đã mang lại biết bao đau thương và mất mát. Cơn đại dịch cũng còn mang đến hội chứng về quê và sự khủng hoảng lòng tin. Suy sụp kinh tế rồi thời gian sẽ phục hồi. Mất lòng tin khó lòng lấy lại.
Đỗ Duy Ngọc
3-10-2021
Sau đợt người dân lũ lượt theo nhau về quê đêm 30.9 rạng sáng 1.10.2021 gây tắc nghẽn ở cửa ngõ Long An. Dù chính quyền tìm mọi cách ngăn cản và thuyết phục, làn sóng người vẫn không đồng tình.
Cuối cùng, chính quyền phải sắp xếp cho dân về theo nguyện vọng. Tiếp theo đó, tối 2.10, bà con lao động miền Tây lại đi xe máy rầm rộ nối nhau từ Bình Dương về thành phố để hồi hương. Lãnh đạo tỉnh lại kêu gọi bà con ở lại nhưng cũng chẳng ai nghe, ai cũng chỉ có một mong muốn là trở về. Tất cả hướng ra quốc lộ 13 hướng về Sài Gòn. Hàng ngàn chiếc xe rú trong đêm quyết chí ra đi.
Từ khi dịch bùng phát ở thành phố và một số tỉnh lân cận, đã có mấy đợt di tản như thế này. Bắt đầu là những người quê ở miền Trung và miền Bắc, đường xa hàng ngàn cây số, họ vẫn liều lĩnh quay đầu đi về. Rồi đến mấy đợt người miền Tây. Tất cả đã đến giới hạn của sự chịu đựng.
Trước đây, Sài Gòn đất lành chim đậu. Họ bỏ quê, bỏ ruộng vườn vào đây, lên đây kiếm kế sinh nhai. Đất Sài Gòn bao dung và rộng mở. Họ cũng đã trở thành dân Sài Gòn. Họ làm đủ nghề để sống và gởi tiền về nuôi con đi học, cho cha mẹ già viên thuốc lúc ốm đau. Thợ hồ cũng kiếm được một, hai trăm ngàn một ngày. Bán vé số được trăm tờ cũng có được trăm ngàn. Làm thúng xôi đầu hẻm, xe bánh mì đầu đường, gánh bún riêu trong ngõ cũng sống được qua ngày. Cùng chiếc xe đạp rong ruổi mua phế liệu, lượm ve chai cũng nuôi được gia đình. Làm công nhân trong hãng xưởng, bát cơm có thêm miếng thịt cá, con sinh ra có được hộp sữa để lớn. Họ an tâm sống và lao động trên đất này với chút hi vọng thế hệ tiếp nối sẽ có cuộc sống tốt hơn, tương lai sẽ hạnh phúc hơn.
Nhưng rồi đất không còn lành khi cơn đại dịch thổi tới. Những chỉ thị, văn bản, nghị quyết, biện pháp lần lượt ra đời. Đường phố không người đi, xóm làng giăng dây, căng kẽm. Nhà máy đóng cửa. Mọi hoạt động đông cứng lại và họ trở thành người thất nghiệp. Số tiền nhỏ nhoi để dành cạn dần. Viễn cảnh chết đói đến gần đe doạ cuộc sống của vợ con.
Họ nghe và tin những lời hứa của chính quyền, của nhà nước là không để một ai phải đói, không để ai bị bỏ lại phía sau. Họ tin và họ chờ. Nhưng rồi khi trong nhà không còn hạt gạo, khi sữa cũng chẳng có tiền mua cho con nhỏ, đến bữa không còn có bát cơm vẫn thấy mình bị bỏ quên, vẫn biết mình đang bị bỏ lại. Bốn tháng trông đợi, 120 ngày cầm cự bữa đói bữa no sống nhờ cơm từ thiện, họ bắt đầu tuyệt vọng.
Gói hỗ trợ lần 1, rồi lần 2, thủ tục rườm rà, khai báo đủ kiểu nhưng người có kẻ không. Ở trên thì bảo trợ cấp cho từng người, ở dưới lại cho là cấp cho từng hộ. Số tiền hỗ trợ có nơi nhận, có chỗ chờ hoài không thấy. Có khi được cho bó rau, mấy củ lại cấp cho cả chục người trong nhà trọ, biết chia làm sao để ăn cho đủ. Bốn tháng tiền nhà, không tiền đóng, chủ đuổi. Bốn tháng tiền điện nước, cũng không đủ tiền trả, điện cắt, nước cắt, sống làm sao? Cuối cùng là bị đuổi ra khỏi phòng trọ, ra ở vỉa hè mà sống sao?
Hàng ngày lại phải chứng kiến biết bao người lần lượt vào bệnh viện và chết trong lặng lẽ, biết bao hủ cốt lần lượt xuất hiện trên bàn thờ tạm bợ trong phòng trọ, biết bao tin người nhiễm bệnh không có ai chăm sóc. Mấy trăm hũ tro cốt cũng vừa đem về miền Tây vì không có địa chỉ rõ ràng ở thành phố.
Thế nên đành phải về thôi. Chỉ còn một con đường sống là quay lưng lại nơi chốn đã từng nuôi sống mình, gạt nước mắt mà ra đi. Ngày xưa đến đây vì tương lai và giờ đây cũng vì mốt mai mà đành phải lìa bỏ. Trách nhiệm thuộc về ai? Chính quyền không lo được cho dân thì không có gì để níu giữ họ lại.
Hiểu được nỗi lòng của những người chấp nhận, liều lĩnh ra về vì đã cùng đường mới thông cảm cho họ khi họ có lúc đã điên cuồng bạo loạn. Có đồng cảm với những bí bách của họ mới thấy thương cho cảnh họ quỳ với bó nhang giữa lộ mà vái với thinh không. Họ không quỳ lạy các lực lượng công an, cảnh sát cơ động, dân phòng đang đóng nơi chốt chặn họ lại. Bởi họ biết rõ lực lượng này chỉ chấp hành lệnh. Lệnh trên bảo cấm là cấm, thả là thả.
Họ vái lạy bởi họ chỉ còn một con đường duy nhất. Họ vái lạy bởi họ chẳng còn biết tin ai. Họ vái lạy trời, lạy đất, lạy âm binh, ma quỷ, thành hoàng mở cho họ một con đường để được sống. Họ vái lạy như là một hành động cầu may để có một con đường thoát.
Họ cần một sinh lộ bởi họ không còn tin vào những lời hứa của con người nữa.
Trước tình trạng người dân rời thành phố về quê, lãnh đạo thành phố phát biểu thấy có trách nhiệm chưa chăm lo chu đáo cho bà con. Đại diện cho chính quyền thành phố còn cho rằng bất cứ người dân nào đến với thành phố vì bất cứ lý do nào, thành phố đều trân trọng đón tiếp và thực sự chăm sóc để họ có điều kiện tốt nhất khi ở đây. Đối với người lao động, thành phố lại càng trân trọng vì chính họ góp phần phát triển kinh tế thành phố. Vì vậy, thành phố luôn tạo điều kiện tốt nhất cho người lao động, luôn tìm những giải pháp tốt nhất để chăm lo cho người lao động, vì họ xứng đáng được như thế. Thành phố tạo điều kiện tốt nhất cho người dân các tỉnh ở lại.
Nói hay quá, tình cảm quá, xúc động quá. Nhưng rất tiếc, dân nghe những lời như thế nhiều lần quá rồi. Dân đã chờ, dân đã mong, dân đã đợi chính quyền thực hiện những điều đã nói bằng hành động. Nhưng làm không tròn, nhưng không đúng như lời hứa. Nên dân chẳng còn tin, dân không còn sức đâu để đợi, nên dân phải dứt áo ra về. 120 ngày chờ mong sự giúp đỡ mà không thấy. Giờ với lời hứa sẽ tạo điều kiện tốt nhất sẽ chờ đến thêm bao tháng nữa? Nằm ở vỉa hè chờ sao? Nhịn ăn để chờ sao? Tin được nữa không?
Nhiều người đi về khi trong túi chỉ còn 50.000 đồng sau khi đã tốn hết tiền xét nghiệm để có tấm giấy đi đường. Có cặp vợ chồng, vợ mang bầu 8 tháng chở nhau về trên chiếc xe đạp với con đường hàng trăm cây số với vẻn vẹn có 100.000 đồng làm lộ phí. Không biết người sản phụ ấy có đẻ rớt con giữa lộ không nếu như không gặp người thấy tình cảnh của họ mà gởi cho 5 triệu đồng.
Vợ chồng, con cái đèo nhau trên một chiếc xe với lỉnh kỉnh đồ đạc, tiền cũng đã cạn rồi, con đường về còn xa, còn qua biết bao nhiêu trạm, không biết rồi có về được quê nhà không? Những đứa trẻ đang còn ẵm ngửa vẫn phải chịu đựng với nắng mưa và gió bụi. Gia tài nhiều khi chỉ là cái quạt máy hay chỉ là đống móc áo. Gia sản chỉ gói gọn trên chiếc xe. Có người còn đạp xe đạp để làm chuyến đi về.
Họ biết bao gian nan, nguy hiểm trên đường đang chờ chực nhưng vẫn quyết đi vì không còn con đường nào khác.
Từ cuộc chiến tranh chống Pháp cho đến chiến tranh Nam Bắc kéo dài mấy chục năm. Người Việt đã bao lần tản cư, di cư, sơ tán rồi di tản. Tất cả đều tránh né để trốn chạy đạn bom, để tìm một nơi chốn yên bình trong thời chiến. Giờ đây, chiến tranh đã qua gần nửa thế kỷ rồi, thời đi ra biển để tìm bến bờ khác cũng chấm dứt lâu rồi.
Thế nhưng người ta vẫn chứng kiến những đợt di tản nối tiếp nhau trong cơn đại dịch. Những cuộc trở về để sinh tồn, để được còn được miếng ăn, được sống cùng gia đình, người thân, với ruộng đồng ao cá dù giờ đây làng xóm chẳng còn được như xưa. Về để quên đi những lời hứa vì chẳng còn hi vọng, để trốn chạy những thực tế phũ phàng. Đó cũng là hình thức phản kháng của người dân khi mất lòng tin.
Trong cơn đại dịch đã mang lại biết bao đau thương và mất mát. Cơn đại dịch cũng còn mang đến hội chứng về quê và sự khủng hoảng lòng tin. Suy sụp kinh tế rồi thời gian sẽ phục hồi. Mất lòng tin khó lòng lấy lại.
Re: Bình Luận Thời Sự
Cảm ơn anh Đinh Văn Nơi!
Trịnh Hồng Thọ
10-10-2021 Trên mạng đang lan truyền một đoạn ghi âm 6 phút, ghi lại cuộc điện thoại của một người được cho là ông Đinh Văn Nơi, giám đốc công an tỉnh An Giang, nói chuyện với một người xưng là “anh Năm”- được cho là cựu bí thư tỉnh ủy An Giang, theo lời giới thiệu của người đăng file ghi âm (1).
https://baotiengdan.com/wp-content/uplo ... oi.mp4?_=1
Nghe cuộc trò chuyện thì hiểu rằng “anh Năm” – vì đọc báo thấy dân tỉnh mình từ Sài Gòn về An Giang không được đón tiếp, nên lo lắng gọi cho anh Nơi. Mặc dù có nhân vật nào đó ở An Giang- mà anh Nơi kêu là “ổng” , phát biểu trên báo chí là An Giang sẽ không tiếp nhận người dân tự ý về quê nhưng anh Nơi đã “chơi liều” đón dân về.
Lý do chơi liều thì nghe ảnh nói nè: ”Bây giờ ổng lên ổng báo chí ổng nói là ổng không chấp nhận là người tự ý đi về đồ, này kia nọ các thứ, trời Phật ơi là trời, đ^ mẹ trong lúc dầu sôi lửa bỏng chết tới nơi mà ông bỏ dân bỏ chúng vậy sao được. Đương không người ta đi về sao?”
Ha ha. Tôi là người rất ghét phải nghe hoặc đọc phải các câu chửi thề, nhưng nghe anh Nơi “u mẹ”, nói thiệt là thấy đáng yêu làm sao!
Các bạn nghe đoạn này mà không cưng anh Nơi nữa thì thôi: ”…ổng cứ phát biểu ổng đòi kêu công an với quân đội đi ga (2), đó là xách súng xách đạn ga (2). Tui không làm đó làm gì tui? Tui nói với anh đó, đem súng đạn ga (2) này kia kia nọ, tui ga (2) lịnh đó, đm tui không cho thằng nào được quyền, u mẹ, trấn áp dân, đm!”
Anh Nơi còn nói nhiều câu bất hủ nữa, tôi vì ái mộ ảnh quá nên đã ngồi rã băng, ghi lại hết các câu nói của hai người (nếu có sai sót thì chỉ vài chữ không nghe được mà thôi). Người xưng là “anh Năm” cũng có nhiều câu nói hay, trong đó có đoạn ông ấy kể chuyện khuyên nhủ người con đang là công an dưới quyền của anh Nơi. Ông nói: “Anh nói với em một câu này thôi nha, thằng con anh hồi trưa ngày hôm qua, đám giỗ ông nội nó, nó chưa kịp thắp nhang là em lịnh cho nó đi đó … anh có nói với nó, cái gì cái nghe con, có ai lịnh con trấn áp dân, con không được phép nghe“.
Nghe tới đây, thấy An Giang thiệt có phước!
Trong đoạn dưới đây, ta thấy có thêm một “lãnh đạo công an nhưng mà tốt, người này làm tới chức thứ trưởng. Khi được “anh Năm” khen xử sự tốt, anh Nơi nói: “Chớ bây giờ sao bây giờ? em nói thiệt với anh, bây giờ em nói thiệt nhiều khi, mẹ, làm gì mình cũng phải có tổ chức, có kỷ luật nhưng mà có một cái ổng cứ chống đối mà hồi sáng em điện báo cáo cả Thứ trưởng bộ công an mấy ảnh nói đm bây giờ mày cứ tiếp nhận mẹ nó đi hổng có cái gì đâu, đó rồi á là có vấn đề gì nữa sau này thì bộ công an chịu trách nhiệm. U mẹ bụp luôn chứ không có nói con mẹ gì hết trơn, giờ này chơi liều”.
Đại tá Đinh Văn Nơi, Giám đốc Công an tỉnh An Giang. Nguồn: PL Plus
Ô, nhưng mà báo Tuổi Trẻ đã làm “Fact Check”, đưa tin theo công an An Giang, khẳng định “file ghi âm được cắt ghép, bịa đặt với ý đồ xấu” (3). Tôi cũng tin là file ghi âm bị cắt ghép, và các bạn cũng nên tin vậy nha. Bởi nếu là file thật, full không che, e là anh Nơi sẽ bị kỷ luật, mất chức, dân lại mất đi một người “công an nhưng mà tốt”.
______
(1) https://m.facebook.com/story.php?story_ ... 6557438196
(2) Ga= ra. Nhiều người dân miền Tây không phát âm được chữ r, nói kiểu lbắt con cá gô bỏ gổ, nó kêu gột gột…
(3)Tin “Công an vào cuộc vụ file ghi âm cắt ghép của đại tá Đinh Văn Nơi”: https://tuoitre.vn/cong-an-vao-cuoc-vu- ... 444544.htm
Trịnh Hồng Thọ
10-10-2021 Trên mạng đang lan truyền một đoạn ghi âm 6 phút, ghi lại cuộc điện thoại của một người được cho là ông Đinh Văn Nơi, giám đốc công an tỉnh An Giang, nói chuyện với một người xưng là “anh Năm”- được cho là cựu bí thư tỉnh ủy An Giang, theo lời giới thiệu của người đăng file ghi âm (1).
https://baotiengdan.com/wp-content/uplo ... oi.mp4?_=1
Nghe cuộc trò chuyện thì hiểu rằng “anh Năm” – vì đọc báo thấy dân tỉnh mình từ Sài Gòn về An Giang không được đón tiếp, nên lo lắng gọi cho anh Nơi. Mặc dù có nhân vật nào đó ở An Giang- mà anh Nơi kêu là “ổng” , phát biểu trên báo chí là An Giang sẽ không tiếp nhận người dân tự ý về quê nhưng anh Nơi đã “chơi liều” đón dân về.
Lý do chơi liều thì nghe ảnh nói nè: ”Bây giờ ổng lên ổng báo chí ổng nói là ổng không chấp nhận là người tự ý đi về đồ, này kia nọ các thứ, trời Phật ơi là trời, đ^ mẹ trong lúc dầu sôi lửa bỏng chết tới nơi mà ông bỏ dân bỏ chúng vậy sao được. Đương không người ta đi về sao?”
Ha ha. Tôi là người rất ghét phải nghe hoặc đọc phải các câu chửi thề, nhưng nghe anh Nơi “u mẹ”, nói thiệt là thấy đáng yêu làm sao!
Các bạn nghe đoạn này mà không cưng anh Nơi nữa thì thôi: ”…ổng cứ phát biểu ổng đòi kêu công an với quân đội đi ga (2), đó là xách súng xách đạn ga (2). Tui không làm đó làm gì tui? Tui nói với anh đó, đem súng đạn ga (2) này kia kia nọ, tui ga (2) lịnh đó, đm tui không cho thằng nào được quyền, u mẹ, trấn áp dân, đm!”
Anh Nơi còn nói nhiều câu bất hủ nữa, tôi vì ái mộ ảnh quá nên đã ngồi rã băng, ghi lại hết các câu nói của hai người (nếu có sai sót thì chỉ vài chữ không nghe được mà thôi). Người xưng là “anh Năm” cũng có nhiều câu nói hay, trong đó có đoạn ông ấy kể chuyện khuyên nhủ người con đang là công an dưới quyền của anh Nơi. Ông nói: “Anh nói với em một câu này thôi nha, thằng con anh hồi trưa ngày hôm qua, đám giỗ ông nội nó, nó chưa kịp thắp nhang là em lịnh cho nó đi đó … anh có nói với nó, cái gì cái nghe con, có ai lịnh con trấn áp dân, con không được phép nghe“.
Nghe tới đây, thấy An Giang thiệt có phước!
Trong đoạn dưới đây, ta thấy có thêm một “lãnh đạo công an nhưng mà tốt, người này làm tới chức thứ trưởng. Khi được “anh Năm” khen xử sự tốt, anh Nơi nói: “Chớ bây giờ sao bây giờ? em nói thiệt với anh, bây giờ em nói thiệt nhiều khi, mẹ, làm gì mình cũng phải có tổ chức, có kỷ luật nhưng mà có một cái ổng cứ chống đối mà hồi sáng em điện báo cáo cả Thứ trưởng bộ công an mấy ảnh nói đm bây giờ mày cứ tiếp nhận mẹ nó đi hổng có cái gì đâu, đó rồi á là có vấn đề gì nữa sau này thì bộ công an chịu trách nhiệm. U mẹ bụp luôn chứ không có nói con mẹ gì hết trơn, giờ này chơi liều”.
Đại tá Đinh Văn Nơi, Giám đốc Công an tỉnh An Giang. Nguồn: PL Plus
Ô, nhưng mà báo Tuổi Trẻ đã làm “Fact Check”, đưa tin theo công an An Giang, khẳng định “file ghi âm được cắt ghép, bịa đặt với ý đồ xấu” (3). Tôi cũng tin là file ghi âm bị cắt ghép, và các bạn cũng nên tin vậy nha. Bởi nếu là file thật, full không che, e là anh Nơi sẽ bị kỷ luật, mất chức, dân lại mất đi một người “công an nhưng mà tốt”.
______
(1) https://m.facebook.com/story.php?story_ ... 6557438196
(2) Ga= ra. Nhiều người dân miền Tây không phát âm được chữ r, nói kiểu lbắt con cá gô bỏ gổ, nó kêu gột gột…
(3)Tin “Công an vào cuộc vụ file ghi âm cắt ghép của đại tá Đinh Văn Nơi”: https://tuoitre.vn/cong-an-vao-cuoc-vu- ... 444544.htm
Re: Bình Luận Thời Sự
ĐÃ ĐẾN LÚC GIỚI HẠN QUYỀN LỰC CỦA TỔNG THỐNG,
HOẶC SẼ HỐI HẬN MÃI MÃI
October 13, 2021
Lời khai rất được mong đợi của Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin và hai sĩ quan cấp cao nhất trong quân đội Hoa Kỳ trước Ủy ban Dịch vụ Vũ trang Thượng viện diễn ra vào thứ Ba. Tướng Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đã bị thẩm vấn kỹ lưỡng về những tình tiết được kể lại trong cuốn sách mới của Bob Woodward và Robert Costa.
Từ những gì tướng Mark Milley trình bày, người dân Mỹ đã nhìn thấy được mức độ quan trọng của việc nắm giữ quá nhiều quyền lực trong tay một vị Tổng Thống là điều thực sự nguy hiểm, đặc biệt nhất là đối với Donald Trump trong những tuần cuối cùng khi còn đượng nhiệm, khi Trump có thể sử dụng quyền kiểm soát dân sự đối với quân đội trong những quyết định có thể dẫn đến sự hỗn loạn trong sự phục tùng, tất cả chỉ xảy ra trong gang tấc bởi lòng trung thành với đất nước, và trách nhiệm bản thân trước những mệnh lệnh sai trái được ban ra bởi vị Tổng Tư Lệnh là một con người đặc biệt, có tính bốc đồng, tâm thần không ổn định, nếu thi hành mệnh lệnh một cách cứng ngắc để gây nên một hậu quả là sẽ có hàng chục ngàn, hàng trăm ngàn sinh mạng bị mất đi một cách oan uổng cũng như đẩy quốc gia đến hiểm họa chiến tranh.
Đặc biệt, đã có những lo ngại nghiêm trọng về việc tướng Mark Milley đã có lời kêu gọi các sĩ quan cấp cao cùng nhau thông qua các thủ tục cho một cuộc tấn công hạt nhân, nói rằng họ nên tuân theo mệnh lệnh của vị Tổng Tư Lệnh đất nước nhưng điều này không đúng về mặt kỹ thuật. Thực ra, Tổng Thống có thẩm quyền duy nhất ra lệnh tấn công hạt nhân một quốc gia thù địch nào đó và sẽ trao lệnh cho Bộ trưởng Quốc phòng, người sẽ chuyển nó cho người đứng đầu Bộ Chỉ huy Chiến lược Hoa Kỳ, giao thức này đã được tạo ra trong đầu những năm 1960, khi thông báo trước về một cuộc tấn công hạt nhân đã bị thu hẹp xuống chỉ còn vài phút, nhưng theo các chuyên gia, đây là thủ tục và cách thức rất khó để có thể chấp nhận trong thế kỷ 21 này.
Tướng Mark Milley giải thích trong lời khai của mình rằng mặc dù ông không phải là người trong nhóm chỉ huy có thể đưa ra một mệnh lệnh như vậy, nhưng sự có mặt của ông, trong tư cách là cố vấn quân sự chính của Tổng Thống và có thể ra lệnh nhưng theo chỉ thị từ Tổng Thống. Vì vậy, nếu nói theo tình và lý, thì tướng Mark Milley đã nói đúng, ông đã không nói dối trước Thượng Viện như một số người gán tội ông đã có cách hành xử giống ông Schlesinger”, ám chỉ Bộ trưởng Quốc phòng thời Nixon, James Schlesinger, là người đã tỏ ra lo ngại rằng Tổng Thống Nixon bị tâm thần không ổn định và ra lệnh cho các chỉ huy quân sự cùng với ông ta thông qua bất kỳ mệnh lệnh quan trọng nào từ Tổng Thống đưa xuống cùng với Ngoại trưởng Henry Kissinger trước khi theo lệnh Tổng Thống muốn phát động một cuộc tấn công hạt nhân. Điều này nếu giải thích theo tình thì ai cũng chấp nhận nên làm như vậy nhưng theo lý thì có vẻ như có một chút sự lạm quyền trong cách giải quyết.
Tuy nhiên, chúng ta nên rất lo ngại về thực tế là trong bảy thập niên của thời đại hạt nhân, đất nước chúng ta đã có hai vị Tổng Thống có thẩm quyền đơn phương đưa ra mệnh lệnh phóng vũ khí hạt nhân, nhưng hai người này đã có một tình trạng tâm thần không ổn định đến mức những người xung quanh họ, những vị tướng cao cấp trong quân đội nhưng dưới quyền của vị Tổng Tư Lệnh, họ cảm thấy cần phải thực hiện các bước đề phòng để bảo đảm rằng họ đã không đi đến tận cùng để hủy diệt nền văn minh và cuộc sống của loài người chỉ vì một lý do nhỏ nhặt hay một cơn giận vô cớ nào đó đến từ vị Tổng Tư Lệnh của đất nước.. Rõ ràng, là đặt quá nhiều quyền lực vào tay một người là điều thực sự nguy hiểm cho một nước Mỹ và cho cả thế giới và điều này cần phải cải cách, thay đổi.
Theo như tôi biết, chưa có hành động nào của Quốc Hội về vấn đề này, nhưng tôi sẽ không ngạc nhiên khi thấy Quốc Hội sẽ có một số hành động trong vài tháng tới. Có rất nhiều đề xuất cải cách đang được bàn thảo trong Quốc Hội nhưng có lẽ, như tôi đã có đưa ra một số nhận định cá nhân trong những bài bình luận trước đây, đó là một đảng Dân Chủ với bà Nancy Pelosi tại Hạ Viện và ông Chuck Schumer tại Thượng Viện, hình như họ đã phung phí thời gian và đặt sai ưu tiên các thứ tự những gì quan trọng cần giải quyết trước và sau, thể chế hành pháp thì không đủ cứng rắn để ổn định một số vấn đề cũng trái ngược thứ tự ưu tiên cần giải quyết trước.
Một trong số đó là Đạo luật Quyền lực An ninh Quốc gia của lưỡng đảng năm 2021, nhằm thay thế Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh năm 1973. Sau tất cả những gì chúng ta đã trải qua trong hai thập niên ở Afghanistan, Iraq và những nơi khác, thì giờ đây là thời điểm thuận lợi nhất để hạn chế quyền lực Tổng Thống tham gia vào các cuộc phiêu lưu quân sự với quyết định đơn phương. Với Đạo luật Quyền lực An ninh Quốc gia của lưỡng đảng năm 2021 thực sự sẽ chấm dứt quan điểm vô lý rằng bất kỳ quyết định quan trọng cho sự khởi đầu một cuộc chiến tranh thông thường hay chiến tranh hạt nhân cũng như ấn định chiến phí cho một cuộc chiến tranh đều được ấn định sẳn trong quyền lực của một Tổng Thống. Thay vào đó, các Tổng Thống sẽ cần nhận được sự ủy quyền của Quốc Hội trong vòng 20 ngày kể từ khi đưa ra những đề xuất quan trọng liên quan đến việc sử dụng quân đội, vũ khí hạt nhân, ít hơn 10 ngày so với thời điểm hiện tại là 30.
Một dự luật như thế lẽ ra đã phải được thông qua từ lâu, dưới thời bất kỳ một chính quyền Dân Chủ hoặc Cộng Hòa, vì đối với một vị Tổng Thống có tính khí bất thường nào của đảng nào cũng đều là một mối nguy hiểm thật sự. Có lẽ sự kết thúc trong hỗn loạn của một cuộc chiến tranh vô nghĩa đã kéo dài 20 năm tại Afghanistan đã cung cấp động lực cần thiết để biến đề xuất hạn chế quyền lực Tổng Thống sẽ sớm trở thành hiện thực.
Một chính quyền tham nhũng và thối nát với những tên nha trảo cơ hội luôn tìm mọi cách để cấu xé và chia chác quyền lực dưới thời chính quyền Trump đã cho chúng ta thấy rằng, một hệ thống dân chủ và Hiến pháp của chúng ta dễ bị xé nát và đạp đổ bởi những kẻ nắm quyền cao nhất trong một chính phủ chỉ chăm chăm vào việc cắn rách túi tiền của quốc gia, đẩy đất nước vào sự hỗn loạn để kéo dài thời gian nắm được quyền lực để tham nhũng. Những điều xấu xa mà những con chuột trong đảng Cộng Hòa đã cấu xé một nền Dân Chủ đã được người dân Mỹ nhìn rõ, cả thế giới đã thấy, cho thấy những viễn cảnh chính trị nguy hiểm của đất nước này sẽ còn dễ bị hủy hoại nhiều hơn bởi một Tổng Thống có tham vọng quyền lực để tiếp tục tham nhũng bằng nhiều thủ đoạn và mang hơi hướm gia đình trị.
Tuần trước, các đảng viên Dân Chủ tại Hạ viện đã giới thiệu phiên bản cập nhật của dự luật cải cách sâu rộng từ năm ngoái có tên là Đạo luật Bảo vệ Dân chủ của Chúng ta, họ hy vọng những cải cách, đổi mới của dự luật là những so sánh thực tế nhất đối với các cuộc sửa đổi, cải cách sau các vụ bê bối Watergate và Chiến tranh Việt Nam.
Dự luật này sẽ hạn chế quyền của Tổng Thống trong việc sử dụng lệnh ân xá cho các mục đích tham nhũng, Tổng Thống không còn được phép chi tiêu tiền của liên bang một cách bất hợp pháp, để kiếm lợi từ “tài sản thừa kế”, bao gồm cả từ các giao dịch thương mại; trả đũa người tố giác hoặc tổng thanh tra; hoặc để trốn tránh sự giám sát của Quốc hội, bao gồm cả trát đòi hầu tòa.
Dự luật cũng sẽ yêu cầu các Tổng Thống bị bắt buộc phải tiết lộ bản khai thuế của họ, cách ly Bộ Tư pháp khỏi sự can thiệp chính trị, hạn chế việc sử dụng các chức vụ tạm thời để thay thế cho các quan chức cấp cao nhằm né tránh sự xác nhận của Thượng viện, đưa ra các hạn chế đối với hoạt động chính trị của nhân viên chính phủ, tạo ra các rào cản đối với sự can thiệp của nước ngoài vào các cuộc bầu cử và dễ dàng hơn để truy tố các cựu Tổng Thống về những tội ác đã gây ra khi còn đương chức.
Nói một cách khác, với dự luật này một khi được ra đời, nó có thể ngăn chặn bất kỳ Tổng Thống tương lai nào sao chép vở kịch của Trump.
Dự luật được cho là sẽ dễ dàng được thông qua tại Hạ viện nhưng sẽ phải đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ của một đảng Cộng Hòa cực đoan tại Thượng Viện, những con chuột Jim Crow chắc chắn sẽ phản đối đến cùng dự luật hạn chế quyền lực của Tổng Thống, vì chúng là những kẻ yêu thích quyền lực, chúng không muốn quyền lực bị hạn chế bằng bất kỳ cách nào.
Quý vị có nghĩ rằng sẽ có ít nhất 10 đảng viên Cộng Hòa chân chính và có trách nhiệm sẽ thực sự thấy tiện ích của việc áp dụng những quy tắc mới này và bỏ phiếu thuận, để đề phòng trường hợp Donald Trump bằng cách nào đó lại thắng cử Tổng Thống hay ngăn chặn hữu hiệu một Trump 4.0 nào đó sẽ xuất hiện trong tương lai hay không? Hay tất cả 50 người họ sẽ cố gắng ngăn cản dự luật mới để Trump 2.0 hay một tên Trump 4.0 nào đó sẽ có đầy đủ quyền lực và không bị hạn chế khi giành lại được Tòa Bạch Ốc hay không?
Chỉ có những đám ma quỷ trong đảng Cộng Hòa Jim Crow mới không muốn quyền lực bị hạn chế, và điều mà hầu như người Mỹ nào cũng nhận thấy rằng, trong thời điểm hiện tại, một Tòa án Tối cao với tỷ số bảo thủ đang dành trọn sự ủng hộ cho một đảng Jim Crow thì có lẽ, họ chính là một nhóm quyền lực cao nhất ủng hộ có thêm nhiều quyền lực cho một tổng thống nhất trong lịch sử, vì vậy hoàn toàn có khả năng nhiều điều khoản trong Đạo luật Quyền lực An ninh Quốc gia của lưỡng đảng năm 2021 sẽ bị hủy bỏ trước Tòa án Tối cao.
Nếu những người có trách nhiệm trong Quốc Hội không làm điều đó ngay bây giờ, gần như chắc chắn rằng các thành viên Quốc Hội sẽ phải hối tiếc trong tương lai.
Sự xem thường Hiến Pháp và dã tâm huỷ hoại nền dân chủ Mỹ của Donald Trump đã để lại một lộ trình sẵn sàng hành động rập khuôn cho một nhóm độc tài cánh hữu khác trong tương lai có thể sử dụng hiệu quả hơn.
Các nhà lập pháp có trách nhiệm của Quốc Hội Hoa Kỳ cần thẳng thắn nhìn nhận vấn đề này một cách nghiêm túc nếu không muốn phải hối hận mãi mãi.
Việt Linh
Re: Bình Luận Thời Sự
Quân đội Trung Quốc mạnh cỡ nào?
Hiếu Chân
30 tháng 10, 2021
Đội danh dự quân đội Trung Quốc PLA tại lễ kỷ niệm thành lập PLA ngày 1 tháng Tám 2021 trên quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh. Ảnh VCG via Getty Images
Những hành động hung hăng của Trung Quốc như phái chiến đấu cơ liên tục xâm nhập Đài Loan, quấy nhiễu vùng biển quần đảo Senkaku của Nhật, quân sự hóa các đảo nhân tạo ở Biển Đông, đụng độ với Ấn Độ và mới đây là thử hỏa tiễn siêu thanh từ quỹ đạo trái đất, Trung Quốc đang thu hút sự chú ý của thế giới tới việc hiện đại hóa quân đội của nước này và theo đuổi những công nghệ vũ khí ngày càng tinh vi hơn. Một câu hỏi được đặt ra là quân đội Trung Quốc mạnh đến mức nào và có tác động như thế nào tới cán cân sức mạnh ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Hiện đại hóa quân đội bằng mọi cách, mọi giá
Mao Trạch Đông – người sáng lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và lãnh đạo tối cao của đảng Cộng sản Trung Quốc – từng có câu nói để đời: “Súng đẻ ra chính quyền”. Vì vậy, nhiệm vụ hàng đầu của đảng và chính phủ Trung Quốc suốt mấy chục năm qua là xây dựng quân đội và công an ngày càng đông đảo, mạnh mẽ.
Các lực lượng “cầm súng” này không chỉ lo bảo vệ đất nước Trung Quốc mà chủ yếu là bảo vệ quyền lực của đảng Cộng sản, chính quyền Trung Quốc và xác lập vai trò thống trị của Trung Quốc trên thế giới. “Chiến công” lớn nhất của đội quân này trong hơn bảy mươi năm tồn tại của nhà nước Trung Quốc có lẽ là việc sử dụng xe tăng để đè bẹp cuộc biểu tình phản kháng của sinh viên Trung Quốc ở Quảng trường Thiên An Môn Tháng Sáu 1989.
Từng được đảng Cộng sản ca ngợi một cách huênh hoang là “đội quân bách chiến bách thắng”, đã đánh bại những kẻ thù trong quá khứ chỉ bằng “gậy tầm vông với súng trường”, quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) hiện đã phát triển thành lực lượng chiến đấu lớn nhất thế giới với hơn hai triệu quân nhân.
Tuy nhiên, thất bại cay đắng của cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam năm 1979 đã buộc Đặng Tiểu Bình, lãnh tụ Trung Quốc khi đó, phải đặt nhiệm vụ canh tân quân đội lên hàng đầu. Sức mạnh của các loại vũ khí hiện đại mà Mỹ thi triển trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất năm 1991 để giải phóng Kuwait khỏi sự xâm lược và chiếm đóng của Iraq đã làm cho các nhà chiến lược Trung Quốc kinh hoàng và thức tỉnh. Bị phương Tây cấm vận vũ khí sau vụ thảm sát Thiên An Môn, Trung Quốc đã dựa hẳn vào nước Nga dưới quyền Tổng thống Vladimir Putin, mua sắm các loại vũ khí tối tân, hợp tác sản xuất và nhận chuyển giao công nghệ để tự làm ra những loại máy bay, tàu chiến mới.
Tăng trưởng kinh tế với tốc độ cao, kéo dài nhiều thập niên, giúp Bắc Kinh có được nguồn tài chính dồi dào để mua và chế tạo vũ khí mới. Những thủ đoạn gián điệp mạng, mua chuộc các nhà khoa học từ các nước phát triển cũng giúp Trung Quốc chiếm được những bí quyết công nghệ tân tiến trong lĩnh vực quân sự.
Trung Quốc không ngần ngại sử dụng các thủ đoạn lừa đảo để đạt mục đích mà vụ hàng không mẫu hạm (HKMH) Liêu Ninh là ví dụ. Chiếc HKMH Varyag của Ukraine đang đóng dở dang thì khối cộng sản Liên xô sụp đổ. Bắc Kinh, thông qua một công ty bình phong ở Hong Kong, đề nghị mua lại chiếc HKMH mới chỉ có phần vỏ tàu này, lý do là để làm một sòng bài nổi phục vụ khách du lịch trên bến Hong Kong. Người bán tưởng như vậy, thế giới cũng tưởng như vậy, cho đến khi chiếc Varyag được kéo về Trung Quốc, thay vì cập cảng Hong Kong để làm sòng bài thì nó vào cảng Thiên Tân để được cải tạo lại thành chiếc HKMH đầu tiên của Trung Quốc, mang tên Liêu Ninh.
Sang thời Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc đã trở nên quyết đoán hơn về mặt ngoại giao và ngày càng sẵn sàng củng cố các tuyên bố chủ quyền đối với các vùng lãnh thổ đang tranh chấp bằng cách thể hiện sức mạnh quân sự, gây lo lắng cho các nước láng giềng và cả Hoa Kỳ.
Doãn Đông Ngọc (Yin Dongyu), một nhà phân tích về quân đội Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh, nhận xét với báo Al Jazeera: “Những tiếng nói báo động ngày càng lớn về một cuộc xung đột Trung-Mỹ tiềm tàng ở Biển Đông chủ yếu xuất phát từ thực tế là Hoa Kỳ đang coi Trung Quốc như một đối thủ ngang hàng. Và đó là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc.”
PLA ngày càng mạnh
Quân đội Trung Quốc ngày càng mạnh là một thực tế khó có thể phản bác, thể hiện ở sự mở rộng nhanh chóng các lực lượng hải quân, không quân và hỏa tiễn chiến lược.
Lục quân Trung Quốc vẫn là lực lượng nền tảng của PLA để khẳng định sức mạnh trong khu vực. Lục quân PLA đã dẫn đầu cuộc đụng độ với Ấn Độ tại biên giới Himalaya của hai quốc gia gần đây là một ví dụ. Theo báo cáo mới nhất của Ngũ Giác Đài về Sức mạnh Quân sự Trung Quốc, lục quân PLA có hơn 915.000 quân nhân tại ngũ, gấp đôi Mỹ, quốc gia có khoảng 486.000 quân nhân tại ngũ.
Điểm mới là trong những năm gần đây, PLA tích cực gia tăng kho vũ khí với các loại vũ khí công nghệ ngày càng cao.
Năm 2019, PLA có được tên lửa đạn đạo liên lục địa Đông Phong 41 (DF-41) được các chuyên gia cho rằng có thể bắn tới bất kỳ điểm nào trên địa cầu. DF-41 được công bố lần đầu trong cuộc diễu binh nhân kỷ niệm 70 năm ngày Quốc khánh Trung Quốc 1-10-2019; nhưng tên lửa đạn đạo liên lục địa tầm trung Đông Phong 17 (DF-17) mới thực sự thu hút sự chú ý của thế giới nhờ khả năng mang theo một tên lửa trượt (glide vehicle) có thể trượt trong không khí với tốc độ siêu thanh.
Cả hỏa tiễn DF-41 và DF-17 đều có khả năng mang đầu đạn nguyên tử lẫn đầu đạn thông thường.
Hỏa tiễn đạn đạo tầm trung Đông Phong 17 (DF-17) của Trung Quốc được gắn một tên lửa dạng trượt (glide vehicle) có thể đạt tới tốc độ siêu thanh, được trưng bày trong cuộc diễn hành kỷ niệm 70 năm thành lập Trung Quốc 1-10-2019. Ảnh Zoya Rusinova\TASS via Getty Images Mới đây, có thông tin Trung Quốc đã thử nghiệm vũ khí siêu thanh hai lần – một lần vào tháng Bảy và một lần vào tháng Tám. Tướng Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân của Mỹ mô tả bước thử nghiệm này gần như là một “khoảnh khắc Sputnik”, đề cập đến vụ phóng vệ tinh năm 1957 của Liên Xô, kích hoạt một cuộc chạy đua về công nghệ không gian giữa Mỹ và Liên Xô kéo dài hơn 10 năm sau đó.
Với việc Biển Đông nổi lên thành điểm nóng, PLA cũng đầu tư phát triển mạnh lực lượng hải quân.
Trung Quốc tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ vùng Biển Đông, tranh chấp chủ quyền với Đài Loan, Philippines, Việt Nam, Malaysia và Brunei.
Theo sách trắng quốc phòng của chính phủ Bắc Kinh, Hải quân PLA (PLAN) hiện là hải quân lớn nhất thế giới, có nhiều chiến hạm nhất thế giới và các tàu ngầm của lực lượng này có khả năng phóng tên lửa hạt nhân.
Về số chiến hạm trên mặt nước, PLAN có nhiều tàu hơn hải quân Mỹ – với 360 tàu – nhưng hạm đội Trung Quốc chủ yếu bao gồm các tàu cỡ nhỏ hơn. PLAN chỉ có hai tàu sân bay là Liêu Ninh và Sơn Đông – do Trung Quốc tự đóng, mô phỏng thiết kế của tàu Liêu Ninh, tức là HKMH Varyag lớp Kuznetsov của Liên Xô cũ mà Trung Quốc mua lại như đã nói trên. Một tàu sân bay thứ ba Type 003 đang được đóng. Mỹ có 11 hàng không mẫu hạm, nhiều nhất so với bất kỳ quốc gia nào.
Để hỗ trợ hải quân, Trung Quốc còn có cái gọi là “lực lượng dân quân hàng hải”, do chính phủ tài trợ và kiểm soát. Được gọi là “những người lính nhỏ màu xanh”, đội dân quân hàng hải hoạt động ở Biển Đông, chuyên cản trở, quấy nhiễu ngư dân và các phương tiện thăm dò tài nguyên biển của các nước láng giềng ở Biển Đông. Trung Quốc còn có một lực lượng cảnh sát biển (hải cảnh) hùng hậu mà số lượng tàu thuyền của nó còn đông hơn nhiều so với lực lượng hải quân của một số nước khu vực. Năm nay Bắc Kinh cho phép lực lượng hải cảnh bắn vào các tàu nước ngoài, đặt ra rủi ro xung đột quân sự.
Ông Doãn nói: “Sức mạnh quân sự của Trung Quốc đã được tăng cường đáng kể nhờ một số lượng lớn vũ khí mới được bổ sung vào kho vũ khí, đặc biệt là trong lực lượng Hải quân. Đó là nơi quân đội của đất nước đang thể hiện một số tốc độ phát triển nhanh nhất.”
Lực lượng không quân PLA cũng đã phát triển thành lực lượng lớn nhất ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương và lớn thứ ba trên thế giới với hơn 2,500 phi cơ, trong đó có khoảng 2,000 phi cơ chiến đấu, theo một báo cáo hàng năm của Văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ công bố năm ngoái. .
Đáng chú ý nhất, không quân PLA hiện sở hữu một đội máy bay chiến đấu tàng hình, bao gồm cả J-20, máy bay chiến đấu tân tiến nhất của Trung Quốc, nhắm cạnh tranh với F-22 của Mỹ.
Hiện đại hóa quân đội để làm gì?
Như đã nói trên, Trung Quốc không có nguy cơ bị các nước láng giềng hay Hoa Kỳ xâm lược, bây giờ và cả trong tương lai. Sự phát triển mạnh mẽ của Trung Quốc suốt mấy thập niên qua, từ khi Đặng Tiểu Bình khởi đầu cái gọi là “đổi mới, mở cửa”, một phần quan trọng là nhờ môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, theo một trật tự quốc tế dựa trên luật lệ mà Hoa Kỳ xây dựng từ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Vì vậy, việc Trung Quốc cố gắng hết sức để đẩy nhanh cuộc hiện đại hóa quân đội đã khiến nhiều người phải đặt nghi vấn về ý định thực sự của Bắc Kinh. Để làm gì?
Mục tiêu lớn nhất của Bắc Kinh có thể là bành trướng ảnh hưởng, chiếm lại những vùng đất mà Trung Quốc cho là thuộc về đế quốc Trung Hoa dưới các triều đại phong kiến xa xưa. Các quần đảo Đài Loan, đảo Đông Sa (Pratas) thuộc Đài Loan, Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam (mà Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa), Senkaku của Nhật Bản (mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư), cũng như các vùng đất trên dãy Himalaya của Ấn Độ (mà Trung Quốc gọi là Nam Tây Tạng)… đều bị Bắc Kinh nhắm tới với âm mưu “tái chiếm” bằng vũ lực một ngày nào đó trong tương lai. Âm mưu “tái chiếm” này không thể chấp nhận được, vì nếu các quốc gia được phép xoay ngược chiều thời gian, lật lại lịch sử thì thế giới sẽ hỗn loạn và tan rã; ngay cả Trung Quốc vào thế kỷ 15 cũng chỉ là một phần lãnh thổ gọi là triều Nguyên trong đế quốc Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn, gần đây nhất cũng chỉ là một phần lãnh thổ của Mãn Châu dưới triều Thanh, hay Tây Tạng là một quốc gia độc lập mới bị Trung Quốc xâm chiếm và sáp nhập dưới thời cộng sản.
Một trong những mục tiêu của sự hiện đại hóa PLA là để phục vụ mục đích xuất cảng vũ khí. Trên toàn cầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất cảng vũ khí sang các nước đang phát triển khác, vừa để thu lợi vừa để phát triển mối quan hệ nồng ấm hơn, tranh giành ảnh hưởng với Mỹ, Nga, Do Thái và một số nước châu Âu.
Không quân Trung Quốc bay biểu diễn khai mạc Triển lãm hàng không và không gian quốc tế 2021 (Airshow China 2021) ngày 2 Tháng Mười tại Chu Hải tỉnh Quảng Đông. Ảnh VCG via Getty Images
Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), xuất cảng vũ khí của Trung Quốc chủ yếu chỉ đến được Pakistan, Bangladesh và Algeria trong thập niên qua. Do nhiều nước không tin cậy ý đồ chiến lược của Bắc Kinh nên không mua vũ khí Trung Quốc, dù các máy bay, tàu chiến, hỏa tiễn Trung Quốc có giá rẻ hơn rất nhiều so với vũ khí của Nga hay Mỹ.
Hiện mặt hàng vũ khí bán chạy của Trung Quốc là máy bay không người lái có vũ trang (UAV), và Trung Quốc là một trong những nhà sản xuất – xuất cảng lớn nhất thế giới mặt hàng này; khách hàng bao gồm Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi, theo SIPRI. Sở dĩ mặt hàng UAV của Trung Quốc bán chạy vì Hoa Kỳ và các nước phát triển ở phương Tây cấm xuất cảng loại vũ khí có thể được các chính quyền chuyên chế sử dụng để đàn áp các cuộc biểu tình, vi phạm nhân quyền. Ông Doãn Đông Ngọc của Bắc Kinh nói: “Bạn có thể thấy vô số UAV được xuất khẩu sang vùng Vịnh vì Quốc hội Mỹ cấm nhiều quốc gia mua chúng từ Mỹ và Trung Quốc đang sớm lấp đầy khoảng trống đó”.
Những vấn đề của quân đội Trung Quốc
Nhưng kho vũ khí tân tiến và sự phát triển quân sự của Trung Quốc dường như không thể che đậy một hệ thống chỉ huy không rõ ràng, nạn tham nhũng phổ biến và nghi vấn về phẩm chất của những người lính.
Tình trạng tham nhũng trong quân đội PLA phần lớn bắt nguồn từ truyền thống chuyên quyền và thiên vị, thiếu sự giám sát, trong khi việc tuyển dụng binh lính đang gặp nhiều khó khăn. Bất chấp một số ưu đãi, những người Trung Quốc trẻ tuổi, được giáo dục tốt – và là con trai một, nối dõi tông đường của gia tộc – mà quân đội muốn tuyển lại bị thu hút vào khu vực kinh tế tư nhân và chẳng mặn mòi với việc gia nhập quân đội.
Điều đó đã khiến PLA phụ thuộc vào chế độ quân dịch. Mỗi tỉnh đều có chỉ tiêu “nghĩa vụ quân sự” hàng năm, mỗi người lính nghĩa vụ phải hoàn thành hai năm quân ngũ. Năm nay, sau một thời gian trì hoãn vì đại dịch COVID-19, quân đội PLA bắt đầu tổ chức tuyển mộ hai lần một năm thay vì một lần.
Và mặc dù tích lũy nhiều vũ khí tân tiến hơn trong những năm gần đây, PLA vẫn còn một lượng lớn thiết bị lạc hậu, một số chiến đấu cơ và tàu chiến được chế tạo bằng công nghệ của Liên Xô cách đây hơn 30 năm, theo các nhà phân tích.
Ngoài ra, việc thiếu đào tạo để vận hành và bảo trì các loại vũ khí mới được phát triển cũng đã cản trở khả năng đạt được “tính liên kết” của quân đội, tức là khả năng chỉ huy liên kết các lực lượng khác nhau đồng thời để đạt được các mục tiêu chung, theo một báo cáo năm 2018 của RAND Corporation, một tổ chức tư vấn về an ninh có trụ sở tại Hoa Kỳ.
Thạch Dương (Shi Yang), một nhà phân tích quân sự Trung Quốc tại Bắc Kinh, nhận xét: “Tham nhũng và cơ cấu chỉ huy lỗi thời đã tác động tiêu cực đến quân đội. Số lượng lớn vũ khí tương đối lỗi thời cũng hạn chế khả năng chiến đấu của quân đội Trung Quốc.”
Ngoài ra, theo một số nhà phân tích, PLA phải đối mặt với nhiều vấn đề tiềm ẩn.
Đầu tiên là thiếu kinh nghiệm chiến đấu. Cuộc chiến ở biên giới Việt-Trung năm 1979 là lần mới nhất mà quân đội Trung Quốc tham gia chiến đấu trong thực địa và đến nay tình hình đã thay đổi rất nhiều.
Các đơn vị quân đội PLA vẫn tổ chức các cuộc diễn tập khác nhau giống như thực chiến. Ví dụ, vào đầu tháng này, Trung Quốc đã tăng cường các cuộc tập trận quân sự gần Đài Loan, tổ chức các vụ xâm nhập ồ ạt của chiến đấu cơ các loại vào vùng nhận dạng phòng không của hòn đảo. Trong cùng thời gian, lục quân PLA cũng tập trận trên bộ ở phía đông nam tỉnh Phúc Kiến – ngay phía bên kia eo biển Đài Loan – trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng lớn tiếng khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình.
Đội chiến hạm Trung Quốc tham gia tập trận với hải quân Nga gần vịnh Peter Đại đế của Nga hôm 15 tháng Mười 2021. Ảnh Sun Zifa/China News Service via Getty Images.
Một số người nói rằng việc thiếu kinh nghiệm chiến đấu trong thế giới thực không hẳn là điều bất lợi. Theo ông Thạch Dương, việc thiếu kinh nghiệm “sẽ không làm xói mòn sức mạnh quân sự của Trung Quốc”. “Sức mạnh của quân đội Trung Quốc trong cuộc xung đột hiện đại chủ yếu phụ thuộc vào công nghệ, mà Trung Quốc đã phát triển công nghệ quân sự theo hướng đúng,” ông Thạch nói.
Chủ tịch Tập Cận Bình cũng đã thực hiện một số bước nhằm khắc phục một số thiếu sót của quân đội PLA. Ông đã thiết lập một cơ cấu chỉ huy mới, trao cho Quân ủy Trung ương, do Tổng Bí thư đảng làm chủ tịch, có quyền lãnh đạo trực tiếp các lực lượng vũ trang.
Năm bộ tư lệnh quân khu, có vị trí địa lý trên khắp đất nước, được thành lập vào năm 2016. Các sư đoàn Lục quân, Hải quân và Không quân ở mỗi quân khu báo cáo trực tiếp với bộ tư lệnh quân khu nhằm bảo đảm hoạt động của các binh chủng được tích hợp hiệu quả hơn.
Giải quyết tham nhũng là nền tảng trong nhiệm kỳ chủ tịch của ông Tập. Hàng trăm quan chức, tướng tá quân đội đã bị cáo buộc nhận hối lộ và các hình thức tham nhũng khác.
Ông Tập cũng chi nhiều tiền hơn cho các lực lượng vũ trang với ngân sách quốc phòng lớn hơn bao giờ hết. Trong năm tài chính 2021, có 1.36 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng $209.16 tỷ) được phân bổ cho quốc phòng – tăng hơn 6.8% so với năm ngoái. Đó là con số lý thuyết. Theo nhiều nhà quan sát, con số thực có thể cao hơn rất nhiều, dựa vào tốc độ mua sắm và chế tạo vũ khí hạng nặng của Trung Quốc.
Chạy đua vũ trang khu vực và hậu quả khó lường
Công cuộc hiện đại hóa quân đội Trung Quốc là yếu tố chính kích thích một cuộc chạy đua vũ trang trong toàn khu vực. Do Bắc Kinh thường xuyên cậy sức mạnh để đe dọa, chèn ép và xâm lấn, các nước láng giềng buộc phải gia tăng đầu tư mua sắm vũ khí tân tiến để đề phòng tình huống bất trắc.
Hồi tháng 10, Hoa Kỳ đã công bố AUKUS – một liên minh an ninh mới với Anh và Úc – trong đó hoạt động sớm nhất là cung cấp cho Úc các loại tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hoa Kỳ.
Washington cũng đã tăng cường bán vũ khí cho Đài Loan, quốc gia đang hiện đại hóa quân đội và phát triển cái gọi là khả năng tác chiến phi đối xứng để ngăn chặn bất kỳ cuộc tấn công nào từ Bắc Kinh.
“Nhiều quốc gia trong khu vực đã coi Trung Quốc là một mối đe dọa và Mỹ cũng nằm trong nhóm đó, vì vậy với sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc, các nước khác, với sự giúp đỡ từ Mỹ cả rõ ràng và bí mật, đang cố gắng bắt kịp. Với thái độ quyết đoán hơn của Trung Quốc trong các yêu sách lãnh thổ của họ, tôi không thấy cuộc chạy đua vũ trang này sẽ sớm kết thúc”, ông Doãn Trung Ngọc nói về cuộc chạy đua vũ trang leo thang.
Trong khi đó, được chính quyền Bắc Kinh coi trọng và đầu tư ngày càng lớn, quân đội Trung Quốc ngày càng ảnh hưởng lớn tới chiến lược chính trị của nước này. Các tướng lĩnh đương nhiệm và đã nghỉ hưu của quân đội Trung Quốc thường xuyên xuất hiện trên truyền hình, báo chí và mạng xã hội, đưa ra các bình luận “diều hâu” về tình hình quốc tế và khu vực, kêu gọi chiến tranh “thống nhất Đài Loan”, thậm chí đối đầu với Hoa Kỳ, thổi bùng ngọn lửa dân tộc chủ nghĩa trong dân chúng Trung Quốc.
Các quan sát viên quốc tế lo ngại, một lúc nào đó, tâm lý nôn nóng “lập công”, “thể hiện sức mạnh” của giới chức lãnh đạo quân đội Trung Quốc sau khi đã tiêu tốn nhiều tiền của của quốc gia, sẽ dẫn tới những tính toán sai lầm, những tình huống va chạm bất ngờ có thể làm bùng phát cuộc chiến tranh nóng giữa Trung Quốc với Hoa Kỳ hoặc các nước lân cận, dẫn tới những hậu quả hết sức khủng khiếp.
“Không ai có thể nói chắc liệu Trung Quốc và Mỹ sẽ xảy ra xung đột thực sự về Đài Loan hay Biển Đông hay không, nhưng với quân đội ngày càng mạnh của Trung Quốc, không ai muốn thấy điều đó xảy ra,” ông Doãn nói thêm.
Hiếu Chân
30 tháng 10, 2021
Đội danh dự quân đội Trung Quốc PLA tại lễ kỷ niệm thành lập PLA ngày 1 tháng Tám 2021 trên quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh. Ảnh VCG via Getty Images
Những hành động hung hăng của Trung Quốc như phái chiến đấu cơ liên tục xâm nhập Đài Loan, quấy nhiễu vùng biển quần đảo Senkaku của Nhật, quân sự hóa các đảo nhân tạo ở Biển Đông, đụng độ với Ấn Độ và mới đây là thử hỏa tiễn siêu thanh từ quỹ đạo trái đất, Trung Quốc đang thu hút sự chú ý của thế giới tới việc hiện đại hóa quân đội của nước này và theo đuổi những công nghệ vũ khí ngày càng tinh vi hơn. Một câu hỏi được đặt ra là quân đội Trung Quốc mạnh đến mức nào và có tác động như thế nào tới cán cân sức mạnh ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Hiện đại hóa quân đội bằng mọi cách, mọi giá
Mao Trạch Đông – người sáng lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và lãnh đạo tối cao của đảng Cộng sản Trung Quốc – từng có câu nói để đời: “Súng đẻ ra chính quyền”. Vì vậy, nhiệm vụ hàng đầu của đảng và chính phủ Trung Quốc suốt mấy chục năm qua là xây dựng quân đội và công an ngày càng đông đảo, mạnh mẽ.
Các lực lượng “cầm súng” này không chỉ lo bảo vệ đất nước Trung Quốc mà chủ yếu là bảo vệ quyền lực của đảng Cộng sản, chính quyền Trung Quốc và xác lập vai trò thống trị của Trung Quốc trên thế giới. “Chiến công” lớn nhất của đội quân này trong hơn bảy mươi năm tồn tại của nhà nước Trung Quốc có lẽ là việc sử dụng xe tăng để đè bẹp cuộc biểu tình phản kháng của sinh viên Trung Quốc ở Quảng trường Thiên An Môn Tháng Sáu 1989.
Từng được đảng Cộng sản ca ngợi một cách huênh hoang là “đội quân bách chiến bách thắng”, đã đánh bại những kẻ thù trong quá khứ chỉ bằng “gậy tầm vông với súng trường”, quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) hiện đã phát triển thành lực lượng chiến đấu lớn nhất thế giới với hơn hai triệu quân nhân.
Tuy nhiên, thất bại cay đắng của cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam năm 1979 đã buộc Đặng Tiểu Bình, lãnh tụ Trung Quốc khi đó, phải đặt nhiệm vụ canh tân quân đội lên hàng đầu. Sức mạnh của các loại vũ khí hiện đại mà Mỹ thi triển trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất năm 1991 để giải phóng Kuwait khỏi sự xâm lược và chiếm đóng của Iraq đã làm cho các nhà chiến lược Trung Quốc kinh hoàng và thức tỉnh. Bị phương Tây cấm vận vũ khí sau vụ thảm sát Thiên An Môn, Trung Quốc đã dựa hẳn vào nước Nga dưới quyền Tổng thống Vladimir Putin, mua sắm các loại vũ khí tối tân, hợp tác sản xuất và nhận chuyển giao công nghệ để tự làm ra những loại máy bay, tàu chiến mới.
Tăng trưởng kinh tế với tốc độ cao, kéo dài nhiều thập niên, giúp Bắc Kinh có được nguồn tài chính dồi dào để mua và chế tạo vũ khí mới. Những thủ đoạn gián điệp mạng, mua chuộc các nhà khoa học từ các nước phát triển cũng giúp Trung Quốc chiếm được những bí quyết công nghệ tân tiến trong lĩnh vực quân sự.
Trung Quốc không ngần ngại sử dụng các thủ đoạn lừa đảo để đạt mục đích mà vụ hàng không mẫu hạm (HKMH) Liêu Ninh là ví dụ. Chiếc HKMH Varyag của Ukraine đang đóng dở dang thì khối cộng sản Liên xô sụp đổ. Bắc Kinh, thông qua một công ty bình phong ở Hong Kong, đề nghị mua lại chiếc HKMH mới chỉ có phần vỏ tàu này, lý do là để làm một sòng bài nổi phục vụ khách du lịch trên bến Hong Kong. Người bán tưởng như vậy, thế giới cũng tưởng như vậy, cho đến khi chiếc Varyag được kéo về Trung Quốc, thay vì cập cảng Hong Kong để làm sòng bài thì nó vào cảng Thiên Tân để được cải tạo lại thành chiếc HKMH đầu tiên của Trung Quốc, mang tên Liêu Ninh.
Sang thời Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc đã trở nên quyết đoán hơn về mặt ngoại giao và ngày càng sẵn sàng củng cố các tuyên bố chủ quyền đối với các vùng lãnh thổ đang tranh chấp bằng cách thể hiện sức mạnh quân sự, gây lo lắng cho các nước láng giềng và cả Hoa Kỳ.
Doãn Đông Ngọc (Yin Dongyu), một nhà phân tích về quân đội Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh, nhận xét với báo Al Jazeera: “Những tiếng nói báo động ngày càng lớn về một cuộc xung đột Trung-Mỹ tiềm tàng ở Biển Đông chủ yếu xuất phát từ thực tế là Hoa Kỳ đang coi Trung Quốc như một đối thủ ngang hàng. Và đó là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc.”
PLA ngày càng mạnh
Quân đội Trung Quốc ngày càng mạnh là một thực tế khó có thể phản bác, thể hiện ở sự mở rộng nhanh chóng các lực lượng hải quân, không quân và hỏa tiễn chiến lược.
Lục quân Trung Quốc vẫn là lực lượng nền tảng của PLA để khẳng định sức mạnh trong khu vực. Lục quân PLA đã dẫn đầu cuộc đụng độ với Ấn Độ tại biên giới Himalaya của hai quốc gia gần đây là một ví dụ. Theo báo cáo mới nhất của Ngũ Giác Đài về Sức mạnh Quân sự Trung Quốc, lục quân PLA có hơn 915.000 quân nhân tại ngũ, gấp đôi Mỹ, quốc gia có khoảng 486.000 quân nhân tại ngũ.
Điểm mới là trong những năm gần đây, PLA tích cực gia tăng kho vũ khí với các loại vũ khí công nghệ ngày càng cao.
Năm 2019, PLA có được tên lửa đạn đạo liên lục địa Đông Phong 41 (DF-41) được các chuyên gia cho rằng có thể bắn tới bất kỳ điểm nào trên địa cầu. DF-41 được công bố lần đầu trong cuộc diễu binh nhân kỷ niệm 70 năm ngày Quốc khánh Trung Quốc 1-10-2019; nhưng tên lửa đạn đạo liên lục địa tầm trung Đông Phong 17 (DF-17) mới thực sự thu hút sự chú ý của thế giới nhờ khả năng mang theo một tên lửa trượt (glide vehicle) có thể trượt trong không khí với tốc độ siêu thanh.
Cả hỏa tiễn DF-41 và DF-17 đều có khả năng mang đầu đạn nguyên tử lẫn đầu đạn thông thường.
Hỏa tiễn đạn đạo tầm trung Đông Phong 17 (DF-17) của Trung Quốc được gắn một tên lửa dạng trượt (glide vehicle) có thể đạt tới tốc độ siêu thanh, được trưng bày trong cuộc diễn hành kỷ niệm 70 năm thành lập Trung Quốc 1-10-2019. Ảnh Zoya Rusinova\TASS via Getty Images Mới đây, có thông tin Trung Quốc đã thử nghiệm vũ khí siêu thanh hai lần – một lần vào tháng Bảy và một lần vào tháng Tám. Tướng Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân của Mỹ mô tả bước thử nghiệm này gần như là một “khoảnh khắc Sputnik”, đề cập đến vụ phóng vệ tinh năm 1957 của Liên Xô, kích hoạt một cuộc chạy đua về công nghệ không gian giữa Mỹ và Liên Xô kéo dài hơn 10 năm sau đó.
Với việc Biển Đông nổi lên thành điểm nóng, PLA cũng đầu tư phát triển mạnh lực lượng hải quân.
Trung Quốc tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ vùng Biển Đông, tranh chấp chủ quyền với Đài Loan, Philippines, Việt Nam, Malaysia và Brunei.
Theo sách trắng quốc phòng của chính phủ Bắc Kinh, Hải quân PLA (PLAN) hiện là hải quân lớn nhất thế giới, có nhiều chiến hạm nhất thế giới và các tàu ngầm của lực lượng này có khả năng phóng tên lửa hạt nhân.
Về số chiến hạm trên mặt nước, PLAN có nhiều tàu hơn hải quân Mỹ – với 360 tàu – nhưng hạm đội Trung Quốc chủ yếu bao gồm các tàu cỡ nhỏ hơn. PLAN chỉ có hai tàu sân bay là Liêu Ninh và Sơn Đông – do Trung Quốc tự đóng, mô phỏng thiết kế của tàu Liêu Ninh, tức là HKMH Varyag lớp Kuznetsov của Liên Xô cũ mà Trung Quốc mua lại như đã nói trên. Một tàu sân bay thứ ba Type 003 đang được đóng. Mỹ có 11 hàng không mẫu hạm, nhiều nhất so với bất kỳ quốc gia nào.
Để hỗ trợ hải quân, Trung Quốc còn có cái gọi là “lực lượng dân quân hàng hải”, do chính phủ tài trợ và kiểm soát. Được gọi là “những người lính nhỏ màu xanh”, đội dân quân hàng hải hoạt động ở Biển Đông, chuyên cản trở, quấy nhiễu ngư dân và các phương tiện thăm dò tài nguyên biển của các nước láng giềng ở Biển Đông. Trung Quốc còn có một lực lượng cảnh sát biển (hải cảnh) hùng hậu mà số lượng tàu thuyền của nó còn đông hơn nhiều so với lực lượng hải quân của một số nước khu vực. Năm nay Bắc Kinh cho phép lực lượng hải cảnh bắn vào các tàu nước ngoài, đặt ra rủi ro xung đột quân sự.
Ông Doãn nói: “Sức mạnh quân sự của Trung Quốc đã được tăng cường đáng kể nhờ một số lượng lớn vũ khí mới được bổ sung vào kho vũ khí, đặc biệt là trong lực lượng Hải quân. Đó là nơi quân đội của đất nước đang thể hiện một số tốc độ phát triển nhanh nhất.”
Lực lượng không quân PLA cũng đã phát triển thành lực lượng lớn nhất ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương và lớn thứ ba trên thế giới với hơn 2,500 phi cơ, trong đó có khoảng 2,000 phi cơ chiến đấu, theo một báo cáo hàng năm của Văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ công bố năm ngoái. .
Đáng chú ý nhất, không quân PLA hiện sở hữu một đội máy bay chiến đấu tàng hình, bao gồm cả J-20, máy bay chiến đấu tân tiến nhất của Trung Quốc, nhắm cạnh tranh với F-22 của Mỹ.
Hiện đại hóa quân đội để làm gì?
Như đã nói trên, Trung Quốc không có nguy cơ bị các nước láng giềng hay Hoa Kỳ xâm lược, bây giờ và cả trong tương lai. Sự phát triển mạnh mẽ của Trung Quốc suốt mấy thập niên qua, từ khi Đặng Tiểu Bình khởi đầu cái gọi là “đổi mới, mở cửa”, một phần quan trọng là nhờ môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, theo một trật tự quốc tế dựa trên luật lệ mà Hoa Kỳ xây dựng từ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai. Vì vậy, việc Trung Quốc cố gắng hết sức để đẩy nhanh cuộc hiện đại hóa quân đội đã khiến nhiều người phải đặt nghi vấn về ý định thực sự của Bắc Kinh. Để làm gì?
Mục tiêu lớn nhất của Bắc Kinh có thể là bành trướng ảnh hưởng, chiếm lại những vùng đất mà Trung Quốc cho là thuộc về đế quốc Trung Hoa dưới các triều đại phong kiến xa xưa. Các quần đảo Đài Loan, đảo Đông Sa (Pratas) thuộc Đài Loan, Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam (mà Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa), Senkaku của Nhật Bản (mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư), cũng như các vùng đất trên dãy Himalaya của Ấn Độ (mà Trung Quốc gọi là Nam Tây Tạng)… đều bị Bắc Kinh nhắm tới với âm mưu “tái chiếm” bằng vũ lực một ngày nào đó trong tương lai. Âm mưu “tái chiếm” này không thể chấp nhận được, vì nếu các quốc gia được phép xoay ngược chiều thời gian, lật lại lịch sử thì thế giới sẽ hỗn loạn và tan rã; ngay cả Trung Quốc vào thế kỷ 15 cũng chỉ là một phần lãnh thổ gọi là triều Nguyên trong đế quốc Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn, gần đây nhất cũng chỉ là một phần lãnh thổ của Mãn Châu dưới triều Thanh, hay Tây Tạng là một quốc gia độc lập mới bị Trung Quốc xâm chiếm và sáp nhập dưới thời cộng sản.
Một trong những mục tiêu của sự hiện đại hóa PLA là để phục vụ mục đích xuất cảng vũ khí. Trên toàn cầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất cảng vũ khí sang các nước đang phát triển khác, vừa để thu lợi vừa để phát triển mối quan hệ nồng ấm hơn, tranh giành ảnh hưởng với Mỹ, Nga, Do Thái và một số nước châu Âu.
Không quân Trung Quốc bay biểu diễn khai mạc Triển lãm hàng không và không gian quốc tế 2021 (Airshow China 2021) ngày 2 Tháng Mười tại Chu Hải tỉnh Quảng Đông. Ảnh VCG via Getty Images
Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), xuất cảng vũ khí của Trung Quốc chủ yếu chỉ đến được Pakistan, Bangladesh và Algeria trong thập niên qua. Do nhiều nước không tin cậy ý đồ chiến lược của Bắc Kinh nên không mua vũ khí Trung Quốc, dù các máy bay, tàu chiến, hỏa tiễn Trung Quốc có giá rẻ hơn rất nhiều so với vũ khí của Nga hay Mỹ.
Hiện mặt hàng vũ khí bán chạy của Trung Quốc là máy bay không người lái có vũ trang (UAV), và Trung Quốc là một trong những nhà sản xuất – xuất cảng lớn nhất thế giới mặt hàng này; khách hàng bao gồm Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi, theo SIPRI. Sở dĩ mặt hàng UAV của Trung Quốc bán chạy vì Hoa Kỳ và các nước phát triển ở phương Tây cấm xuất cảng loại vũ khí có thể được các chính quyền chuyên chế sử dụng để đàn áp các cuộc biểu tình, vi phạm nhân quyền. Ông Doãn Đông Ngọc của Bắc Kinh nói: “Bạn có thể thấy vô số UAV được xuất khẩu sang vùng Vịnh vì Quốc hội Mỹ cấm nhiều quốc gia mua chúng từ Mỹ và Trung Quốc đang sớm lấp đầy khoảng trống đó”.
Những vấn đề của quân đội Trung Quốc
Nhưng kho vũ khí tân tiến và sự phát triển quân sự của Trung Quốc dường như không thể che đậy một hệ thống chỉ huy không rõ ràng, nạn tham nhũng phổ biến và nghi vấn về phẩm chất của những người lính.
Tình trạng tham nhũng trong quân đội PLA phần lớn bắt nguồn từ truyền thống chuyên quyền và thiên vị, thiếu sự giám sát, trong khi việc tuyển dụng binh lính đang gặp nhiều khó khăn. Bất chấp một số ưu đãi, những người Trung Quốc trẻ tuổi, được giáo dục tốt – và là con trai một, nối dõi tông đường của gia tộc – mà quân đội muốn tuyển lại bị thu hút vào khu vực kinh tế tư nhân và chẳng mặn mòi với việc gia nhập quân đội.
Điều đó đã khiến PLA phụ thuộc vào chế độ quân dịch. Mỗi tỉnh đều có chỉ tiêu “nghĩa vụ quân sự” hàng năm, mỗi người lính nghĩa vụ phải hoàn thành hai năm quân ngũ. Năm nay, sau một thời gian trì hoãn vì đại dịch COVID-19, quân đội PLA bắt đầu tổ chức tuyển mộ hai lần một năm thay vì một lần.
Và mặc dù tích lũy nhiều vũ khí tân tiến hơn trong những năm gần đây, PLA vẫn còn một lượng lớn thiết bị lạc hậu, một số chiến đấu cơ và tàu chiến được chế tạo bằng công nghệ của Liên Xô cách đây hơn 30 năm, theo các nhà phân tích.
Ngoài ra, việc thiếu đào tạo để vận hành và bảo trì các loại vũ khí mới được phát triển cũng đã cản trở khả năng đạt được “tính liên kết” của quân đội, tức là khả năng chỉ huy liên kết các lực lượng khác nhau đồng thời để đạt được các mục tiêu chung, theo một báo cáo năm 2018 của RAND Corporation, một tổ chức tư vấn về an ninh có trụ sở tại Hoa Kỳ.
Thạch Dương (Shi Yang), một nhà phân tích quân sự Trung Quốc tại Bắc Kinh, nhận xét: “Tham nhũng và cơ cấu chỉ huy lỗi thời đã tác động tiêu cực đến quân đội. Số lượng lớn vũ khí tương đối lỗi thời cũng hạn chế khả năng chiến đấu của quân đội Trung Quốc.”
Ngoài ra, theo một số nhà phân tích, PLA phải đối mặt với nhiều vấn đề tiềm ẩn.
Đầu tiên là thiếu kinh nghiệm chiến đấu. Cuộc chiến ở biên giới Việt-Trung năm 1979 là lần mới nhất mà quân đội Trung Quốc tham gia chiến đấu trong thực địa và đến nay tình hình đã thay đổi rất nhiều.
Các đơn vị quân đội PLA vẫn tổ chức các cuộc diễn tập khác nhau giống như thực chiến. Ví dụ, vào đầu tháng này, Trung Quốc đã tăng cường các cuộc tập trận quân sự gần Đài Loan, tổ chức các vụ xâm nhập ồ ạt của chiến đấu cơ các loại vào vùng nhận dạng phòng không của hòn đảo. Trong cùng thời gian, lục quân PLA cũng tập trận trên bộ ở phía đông nam tỉnh Phúc Kiến – ngay phía bên kia eo biển Đài Loan – trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng lớn tiếng khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình.
Đội chiến hạm Trung Quốc tham gia tập trận với hải quân Nga gần vịnh Peter Đại đế của Nga hôm 15 tháng Mười 2021. Ảnh Sun Zifa/China News Service via Getty Images.
Một số người nói rằng việc thiếu kinh nghiệm chiến đấu trong thế giới thực không hẳn là điều bất lợi. Theo ông Thạch Dương, việc thiếu kinh nghiệm “sẽ không làm xói mòn sức mạnh quân sự của Trung Quốc”. “Sức mạnh của quân đội Trung Quốc trong cuộc xung đột hiện đại chủ yếu phụ thuộc vào công nghệ, mà Trung Quốc đã phát triển công nghệ quân sự theo hướng đúng,” ông Thạch nói.
Chủ tịch Tập Cận Bình cũng đã thực hiện một số bước nhằm khắc phục một số thiếu sót của quân đội PLA. Ông đã thiết lập một cơ cấu chỉ huy mới, trao cho Quân ủy Trung ương, do Tổng Bí thư đảng làm chủ tịch, có quyền lãnh đạo trực tiếp các lực lượng vũ trang.
Năm bộ tư lệnh quân khu, có vị trí địa lý trên khắp đất nước, được thành lập vào năm 2016. Các sư đoàn Lục quân, Hải quân và Không quân ở mỗi quân khu báo cáo trực tiếp với bộ tư lệnh quân khu nhằm bảo đảm hoạt động của các binh chủng được tích hợp hiệu quả hơn.
Giải quyết tham nhũng là nền tảng trong nhiệm kỳ chủ tịch của ông Tập. Hàng trăm quan chức, tướng tá quân đội đã bị cáo buộc nhận hối lộ và các hình thức tham nhũng khác.
Ông Tập cũng chi nhiều tiền hơn cho các lực lượng vũ trang với ngân sách quốc phòng lớn hơn bao giờ hết. Trong năm tài chính 2021, có 1.36 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng $209.16 tỷ) được phân bổ cho quốc phòng – tăng hơn 6.8% so với năm ngoái. Đó là con số lý thuyết. Theo nhiều nhà quan sát, con số thực có thể cao hơn rất nhiều, dựa vào tốc độ mua sắm và chế tạo vũ khí hạng nặng của Trung Quốc.
Chạy đua vũ trang khu vực và hậu quả khó lường
Công cuộc hiện đại hóa quân đội Trung Quốc là yếu tố chính kích thích một cuộc chạy đua vũ trang trong toàn khu vực. Do Bắc Kinh thường xuyên cậy sức mạnh để đe dọa, chèn ép và xâm lấn, các nước láng giềng buộc phải gia tăng đầu tư mua sắm vũ khí tân tiến để đề phòng tình huống bất trắc.
Hồi tháng 10, Hoa Kỳ đã công bố AUKUS – một liên minh an ninh mới với Anh và Úc – trong đó hoạt động sớm nhất là cung cấp cho Úc các loại tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hoa Kỳ.
Washington cũng đã tăng cường bán vũ khí cho Đài Loan, quốc gia đang hiện đại hóa quân đội và phát triển cái gọi là khả năng tác chiến phi đối xứng để ngăn chặn bất kỳ cuộc tấn công nào từ Bắc Kinh.
“Nhiều quốc gia trong khu vực đã coi Trung Quốc là một mối đe dọa và Mỹ cũng nằm trong nhóm đó, vì vậy với sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc, các nước khác, với sự giúp đỡ từ Mỹ cả rõ ràng và bí mật, đang cố gắng bắt kịp. Với thái độ quyết đoán hơn của Trung Quốc trong các yêu sách lãnh thổ của họ, tôi không thấy cuộc chạy đua vũ trang này sẽ sớm kết thúc”, ông Doãn Trung Ngọc nói về cuộc chạy đua vũ trang leo thang.
Trong khi đó, được chính quyền Bắc Kinh coi trọng và đầu tư ngày càng lớn, quân đội Trung Quốc ngày càng ảnh hưởng lớn tới chiến lược chính trị của nước này. Các tướng lĩnh đương nhiệm và đã nghỉ hưu của quân đội Trung Quốc thường xuyên xuất hiện trên truyền hình, báo chí và mạng xã hội, đưa ra các bình luận “diều hâu” về tình hình quốc tế và khu vực, kêu gọi chiến tranh “thống nhất Đài Loan”, thậm chí đối đầu với Hoa Kỳ, thổi bùng ngọn lửa dân tộc chủ nghĩa trong dân chúng Trung Quốc.
Các quan sát viên quốc tế lo ngại, một lúc nào đó, tâm lý nôn nóng “lập công”, “thể hiện sức mạnh” của giới chức lãnh đạo quân đội Trung Quốc sau khi đã tiêu tốn nhiều tiền của của quốc gia, sẽ dẫn tới những tính toán sai lầm, những tình huống va chạm bất ngờ có thể làm bùng phát cuộc chiến tranh nóng giữa Trung Quốc với Hoa Kỳ hoặc các nước lân cận, dẫn tới những hậu quả hết sức khủng khiếp.
“Không ai có thể nói chắc liệu Trung Quốc và Mỹ sẽ xảy ra xung đột thực sự về Đài Loan hay Biển Đông hay không, nhưng với quân đội ngày càng mạnh của Trung Quốc, không ai muốn thấy điều đó xảy ra,” ông Doãn nói thêm.
-
hoangphong
- Posts: 423
- Joined: Tue Feb 12, 2019 7:20 am
Re: Bình Luận Thời Sự
Pence: chính James Madison và Kinh thánh đã giúp ông chứng nhận kết quả bầu cử
November 5, 2021
Khi được hỏi vào tối thứ Hai rằng ai đã khiến ông “phản đối” mong muốn của Donald Trump và chứng nhận kết quả của cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, cựu phó tổng thống Mike Pence nói với một nhóm bảo thủ trẻ rằng ông đã tìm đến những lời dạy của James Madison và Kinh thánh để giúp ông bất chấp Trump vài giờ sau cuộc bạo loạn ủng hộ Trump chết người tại Capitol Hoa Kỳ vào ngày 6 tháng 1.
Phát biểu tại một sự kiện của Tổ chức Young America tại Đại học Iowa, Pence đã được hỏi bởi một khán giả chỉ được xác định là Jared liệu “ai đó trong Tòa Bạch Ốc thuyết phục ông rằng nếu ông tuân theo áp lực của Trump không chứng nhận kết quả bầu cử ở Arizona và các tiểu bang khác thì sẽ cản trở hy vọng trở thành tổng thống của ông”
“Câu hỏi của tôi là tên của người đã nói với ông để chống lại kế hoạch của Tổng thống Trump và chứng nhận các phiếu bầu là ai?”
Pence, người đã trốn khỏi một đám đông bạo động Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1 khi một số người hô vang “Treo cổ Mike Pence”, đã trả lời, chính “James Madison” – tổng thống thứ tư của Hoa Kỳ, người được gọi là “cha đẻ của Hiến pháp.”
Cựu phó tổng thống, đã nhận được tràng pháo tay từ khán giả thành phố Iowa và ông phủ nhận rằng việc ảnh hưởng đến cơ hội tranh cử tổng thống nếu ông tuân theo kế hoạch của Trump.
“Tất cả những gì quý vị đọc liên quan đến tôi đều là sai sự thật,” ông nói với người tham dự
Pence, đề cập đến lời tuyên thệ mà ông đã tuyên bố để bảo vệ Hiến pháp, cũng trích dẫn một câu Kinh thánh mà ông nói rằng ông dựa vào: “Thi thiên 15 nói rằng Ấy là kẻ đi theo sự ngay thẳng, làm điều công bình, và nói chân thật trong lòng mình“
Pence thừa nhận rằng ông đã viết một lá thư cho Quốc hội về những lo ngại của mình đối với việc bỏ phiếu, và rằng ông vẫn còn lo ngại về “những bất thường” ở các bang như Arizona và Georgia. Không có bằng chứng về việc gian lận cử tri phổ biến trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, mặc dù Trump và một số đảng viên Cộng hòa khác tiếp tục đưa ra tuyên bố sai lầm đó.
Nhưng Pence, người được coi là ứng cử viên GOP tiềm năng cho chức tổng thống vào năm 2024, nhấn mạnh rằng ông đứng trước quyết định vào tháng Giêng của mình, nói rằng, “Vai trò duy nhất của chính phủ liên bang là mở và kiểm đếm các phiếu đại cử tri do các bang gửi đến. ”
Bình luận của cựu phó tổng thống được đưa ra vài ngày sau khi The Washington Post đưa tin rằng một luật sư của Trump đã gửi email cho phụ tá hàng đầu của Pence vào ngày 6 tháng 1 để nói rằng Pence đã gây ra bạo lực tại Điện Capitol bằng cách từ chối chặn chứng nhận kết quả bầu cử. Luật sư, John C. Eastman, tiếp tục thúc ép Pence hành động ngay cả sau khi những người ủng hộ Trump đã tấn công Điện Capitol –
Trump đang tìm cách giữ lại gần 800 trang tài liệu từ ủy ban đặc biệt Hạ viện điều tra cuộc nổi dậy ngày 6 tháng 1, theo một hồ sơ tòa án vào cuối tuần. Cựu tổng thống đang cố gắng khẳng định đặc quyền hành pháp liên quan đến 46 trang hồ sơ từ hồ sơ của cựu chánh văn phòng Mark Meadows, cựu cố vấn cấp cao Stephen Miller, cựu phó cố vấn Patrick Philbin và Brian de Guzman, cựu giám đốc dịch vụ thông tin của Tòa Bạch Ốc, theo tuyên bố tuyên thệ từ John Laster, giám đốc bộ phận liên lạc của Tòa Bạch Ốc tại Cục Quản lý Lưu trữ và Hồ sơ Quốc gia.
Vào cuối bài nói chuyện của mình, ông ấy cảm ơn đám đông vì “những lời khẳng định ủng hộ” nhiều tháng sau khi ông ấy rời nhiệm sở.
“Nó có ý nghĩa rất lớn đối với tôi,” Pence nói.
TH
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us