SỮA ONG CHÚA LÀ GÌ , AI BÁN AI MUA
The gioi va cuoc song cua loai Ong . Mot bai viet that thu vi . Quí bà nên đọc để khỏi bị đánh lừa
Phong trào "Sửa Ong Chúa "KD"" đang lan rộng trong Cộng Đồng người Việt Tự Do hải ngoại…không ít người chịu tốn kém mua đem dzìa "trong uống ngoài thoa" với hy vọng mang lại hiệu qủa như lời quãng cáo…
Thực hư thế nào, xin mời bạn đọc bài viết về "Sửa Ong Chúa" dưới đây của tác giã Huỳnh Chiếu Đằng , nguyên là giáo sư về bộ môn khoa học thực dụng cũng là một nhà nuôi ong lâu năm viết ra
Thưa quí bạn,
Hôm qua tôi viết lời bàn Mao Tôn Cương về bài viết của Tiến Sĩ Mai Thanh Truyết về dược thảo, tôi có đề cập tới sữa ong chúa. Nay có anh Danh ở Sydney thắc mắc như sau, đó có thể là thắc mắc của quí bạn, xin trả lời chung.
Câu hỏi:
Anh Đẳng ơi,
- Ấu trùng vẫn là do ong Thợ sinh ra. Sữa ong chúa cũng do ong thợ tạo ra. Xin phép hỏi anh, vậy con ong chúa làm gì trong ổ ong (nó không sinh ra ấu trùng và cũng không tạo sữa nuôi ấu trùng). Chuyện xã hội loài ong coi bộ lý thú nha.
Chúc sức khoẻ (tiền tài danh vọng coi như pha - tui cũng như anh vậy đó, đã đi xe còi hụ để vào bệnh viện khu Emergency rồi ra khu Intensive Care rồi đấy).
Danh Sydney
Trả lời ngay là ong thợ không đẻ trứng. Chỉ có ong chúa đẻ trứng thôi.
Hầu hết quí bạn thấy tổ ong dâu dám lại gần, do vậy không rỏ tình hình tổ chức và sinh hoạt của loài ong đâu. Xã hội loài ong tiến bộ hơn xã hội loài người nhiều. Nếu xã hội loài người được như vậy thì là thiên đàng dưới thế rồi. Xin nhắc lại tôi rành ba cái vụ nầy là vì tôi có một thời nuôi ong mật, và đã viết một quyển sách “Cẩm Nang Nuôi Ong” cùng anh bạn Thái Văn Ánh, và có lẽ đó là quyển sách tiếng Việt đầu tiên về nuôi ong mật. Những gì tôi viết ra đây là do kinh nghiệm không phải chỉ là sách vở suông.
Về câu hỏi của anh Danh thì nó như thế nầy đây:
Nhiệm vụ ong chúa là đẻ trứng, mỗi ngày từ 500 tới 2000 trứng. Trong tổ chỉ có ong chúa là đẻ trứng thôi, không có con ong nào đẻ trứng cả. Trong tổ ong mật chỉ có một con ong chúa duy nhất thôi. Ngoài ong chúa ra trong tổ ong còn có đa số là ong thợ. Quí bạn thấy ong bay theo các bông hoa hút mật đó là ong thợ. Ngoài ra trong thùng ong còn chừng 200 ong đực, trong số 200 con ong đực nầy chỉ có một con may mắn duy nhất là thụ tinh cho ong chúa một lấn duy nhất. Ong chúa dài, to gấp đôi ong thợ, ong đực tròn tròn cục mịch đen thùi lớn cở ong thợ. Còn ong thợ là con ong mật dẹp đẻ như quí bạn thấy trên các cánh hoa. Nhiệm vụ ong chúa là đẻ trứng, nhiệm vụ ong đực là thụ tinh cho ong chúa, một lần duy nhất trong đời ong chúa. Nhiệm vụ ong thợ nặng hơn hết tóm tắc như sau:
1. Ði lấy mật, lấy phấn hoa, để nuôi toàn thể thùng ong. Mùa hoa nở rộ trong một ngày, một tổ ong sản xuất chừng nữa lít mật. Ðó là ong mật Việt Nam nhỏ con, ong Mỹ to con sản xuất mỗi ngày vài pound mật (khoàng 1Kg) . Con số nầy tôi nhớ mang máng, hơn 20 năm rồi mà. Hai cục vàng vàng trên chân ong khi bay về tổ là phấn hoa, cũng là thực phẩm (protein là đa số) cần cho cả tổ.
2. Nhiệm vụ kế tiếp là nuôi nhọng (trứng). Ong chúa chỉ đẻ có một loại trứng duy nhất thôi. Tùy theo thực phẩm ong thợ bỏ vào ngăn trứng mà cái trứng đó sẽ thành ong thợ, sẽ thành ong đực hay sẽ thành ong chúa. Ngăn chứa trứng tương lai thành ong chúa được xây rộng ra từa tựa cái trứng chim nhỏ xíu, gọi là mũ chúa. Trứng nằm trong đó là trứng thường, nhưng ong thợ bỏ vào đó thức ăn khác hơn bình thường dó là sữa ong chúa. Tất cả thực phẩm nuôi mọi loại trứng đều do ong thợ ăn mật xong nhả ra bỏ đầy vào mỗi lổ tàng ong, trước khi trám kín bằng sáp. Mũ chúa cũng vậy, chúng bỏ vào đó một chất đục đục trắng như sữa, thề keo, gọi là sữa ong chúa. Sau khi bỏ đầy rồi chúng trám bít bằng sáp. Cái mũ chúa trông giống như đầu ngón tai út trẻ con. Sau hai tuần (nhớ mang máng, trong sách vở ghi rõ từng ngày) cái trứng thành nhọng rồi thành ong chúa nhờ ăn sữa ong chúa được bỏ vào niêm kín trước đó.
Mỗi thùng ong trong một năm chỉ có chừng 10 mũ ong chúa vào mùa chia đàn. Ở Mỹ nầy là tháng năm trong năm. Là tháng mà bông hoa nở rộ. Người nuôi ong kiểm soát việc chia đàn bằng cách gở bỏ mũ chúa, hay sang các tàng có mũ chúa qua thùng mới. Mũ chúa gở bỏ khi ong thợ vừa trám bít chúa đầy sữa ong chúa (chừng 0.5 phân khối). Hồi ở Việt Nam dân nuôi ong ăn cái nầy, bỏ uổng. Vì chất nầy biến trứng bình thường thành ong chúa to và sống lâu, nên mới có huyền thoại sữa nuôi ong chúa bổ dưỡng có tính cải lảo hoàn đồng. Trong ngăn ong thợ hay ngăn ong đực cũng có đầy chất sữa trắng đục như vậy, Nhưng loại sữa nầy chỉ biến ấu trùng thành ong thợ hay ong đực mà thôi. Sữa nầy cũng do ong thợ ăn mật và phấn hoa nhả ra.
Sữa ong chúa do ong thợ tiết ra khi ăn mật, dùng nuôi ấu trùng thành con ong chúa, theo tôi không có giá trị chi nhiều như người ta quảng cáo.
Và tôi nghe nói m ộ t v ị “l ươ ng y” qu ả ng cáo trong radio r ằ ng m ộ t thùng ong m ỗ i năm cho t ớ i m ấ y kilô s ữ a ong chúa. T ầ m b ậ y h ế t s ứ c, ch ắ c là s ữ a gi ả , ch ớ làm chi mà có nhi ề u nh ư v ậ y.
Vào mùa sung s ứ c (tháng 5 ở M ỹ ) m ỗ i l ầ n thùng ong ch ỉ sinh ra m ươ i cái m ủ chúa thôi. Th ề tích m ỗ i cái ch ừ ng 0.5cc, t ổ ng c ộ ng nguyên thùng có ch ừ ng 5 gram s ữ a nuôi ong chúa mà thôi. Mùa n ầ y dân nuôi ong canh ch ừ ng các thùng ong m ệ t l ắ m. Th ấ y mũ chúa là ph ả i tính li ề n, ho ặ c ng ắ t b ỏ ho ặ c chia đàn (tách thùng ong ra làm đôi). Không ng ắ t b ỏ đi hay chia đôi đàn ong thì khi ong chúa con n ở , chúa con ở l ạ i, chúa già kéo n ử a l ự c l ượ ng ra đi. Ði b ắ t l ạ i v ấ t v ả , b ỏ thì m ấ t nguyên n ử a b ầ y ong.
Trong th ờ i gian nuôi ong tôi cũng th ườ ng ăn s ữ a nuôi ong chúa vì b ỏ thì u ổ ng. Ăn nguyên ch ấ t nh ư ng th ấ y có kh ỏ e m ạ nh chi đâu. Dân nuôi ong ngày tr ướ c cũng v ậ y lúc đó ít ai đ ề cao s ữ a ong chúa, nên ng ắ t b ỏ mũ chúa ăn ch ớ ít khi bán đ ượ c cho ai. Ngày nay ch ắ c h ọ đ ể dành bán cho quí v ị “l ươ ng y”. Các b ạ n nên nh ớ r ằ ng s ữ a nuôi ong chúa ít l ắ m, không đ ủ làm thu ố c bán cho c ả bàn dân thiên h ạ nh ư qu ả ng cáo đâu. Mà dân chuyên ăn s ữ a ong chúa th ứ thi ệ t cũng ch ẳ ng m ạ nh gi ỏ i h ơ n ai, nói chi là ng ườ i mua thu ố c có tí ti s ữ a ong chúa gi ả .
Nhân đây nói thêm chút xíu v ề m ậ t ong. H ồ i x ư a m ậ t ong còn khan hi ế m nên m ớ i có chuy ệ n làm m ậ t ong gi ả . Ngày nay t ạ i M ỹ n ầ y t ấ t c ả m ậ t ong đ ề u là th ứ th ậ t. Tuy nhiên m ậ t ong có nhi ề u th ứ b ậ c khác nhau tùy lo ạ i hoa thí d ụ nh ư m ậ t hoa cam, m ậ t hoa h ướ ng d ươ ng, m ậ t hoa d ạ i (đ ủ lo ạ i hoa r ừ ng), m ậ t hoa tràm (th ứ n ầ y Vi ệ t Nam nhi ể u nh ấ t). M ậ t hoa cam có mùi th ơ m và v ị thanh thanh. M ậ t hoa gòn (ch ắ c ch ỉ có ở Vi ệ t Nam) béo béo y nh ư có pha n ướ c c ố t d ừ a trong đó.
M ậ t ong ch ỉ là đ ườ ng, không có giá tr ị b ổ d ưỡ ng chi khác h ơ n là đ ườ ng, nh ư ng tùy lo ạ i hoa mà h ươ ng và v ị khác nhau Các b ạ n ch ớ tin huy ề n tho ạ i v ề m ậ t ong, nó không phài là th ầ n d ượ c hay nên thu ố c chi c ả . M ậ t ong cũng làm béo phì, cũng không t ố t cho ng ườ i b ị b ị nh ti ề u đ ườ ng.
Ngoài m ậ t ra t ổ ong còn có ph ấ n hoa, ch ứ a nhi ề u protein và sinh t ố h ơ n m ậ t ong. M ỗ i t ổ ong có khá nhi ề u ph ấ n hoa, lý do là ong sinh s ố ng b ằ ng ph ấ n hoa và b ằ ng m ậ t. So v ớ i con ng ườ i thì ph ấ n hoa là th ị t cá rau đ ậ u, còn m ậ t ong là c ơ m và đ ườ ng cho loài ong. Chúng ph ả i ăn c ả hai m ớ i s ố ng m ạ nh đ ượ c. T ổ ong t ổ ch ứ c ngăn n ắ p l ắ m. T ầ ng ch ứ a m ậ t n ằ m trên, riêng ra v ớ i t ầ ng nuôi nh ọ ng. N ế u thùng ong nh ỏ (ít quân) thì ph ầ n trên tàng ong ch ứ a m ậ t, ph ầ n d ướ i ch ứ a nh ọ ng. Ph ấ n hoa do ong l ấ y v ề đ ượ c ch ứ a riêng t ươ ng t ợ nh ư m ậ t. Ph ấ n hoa ăn không ngon l ắ m, h ơ i ng ọ t, ăn gi ố ng nh ư ăn bánh. Ng ườ i th ườ ng ít có d ị p ăn ph ấ n hoa, dân nuôi ong thì d ễ có h ơ n.
3. Nhi ệ m v ụ k ế c ủ a ong th ở là quét d ọ n t ổ . T ổ ong s ạ ch h ơ n b ấ t c ứ t ổ sinh v ậ t nào khác, s ạ ch nh ư lau.
4. K ế đó là nhóm ong th ợ qu ạ t mát t ổ trong mùa hè, s ưở i ấ m t ổ trong mùa đông. Nhi ệ t đ ộ trong thùng ong c ố đ ị nh y nh ư nhi ệ t đ ộ c ơ th ể con ng ườ i, cũng n ằ m trong m ứ c t ươ ng t ợ .
5. Nhi ệ m v ụ k ế c ủ a ong th ợ là gi ử t ổ ch ố ng ngo ạ i xâm, ch ố ng k ẻ thù , ch ố ng ki ế n, côn trùng…Ong có r ấ t nhi ề u k ẻ thù lý do là vì chúng có kho tàng đ ầ y m ậ t. Mà k ẻ thù nguy hi ể m nh ấ t c ủ a chúng là loài ng ườ i. B ố c l ộ t chúng dã man.
6. Nhi ệ m v ụ khác là qu ạ t m ậ t hoa (nectarine) v ừ a đ ượ c ong th ợ l ầ y m ậ t mang v ề cho m ậ t b ố c h ơ i n ướ c thành m ậ t ong (honey) xong trám ngăn ch ứ a m ậ t l ạ i b ằ ng sáp.
Còn vài nhi ệ m v ụ khác không quan tr ọ ng tôi quên.
Nói chung thì đ ờ i s ố ng ong th ợ và ong đ ự c r ấ t ng ắ n so v ớ i d ờ i s ố ng ong chúa. Tùy theo tu ổ i mà ong th ợ l ầ n l ượ t gi ử các nhiêm v ụ trên theo th ứ t ự đ ị nh tr ướ c. Ong th ợ chích ng ườ i hay v ậ t gì đó xong thì chúng s ẽ ch ế t trong ngày. Quí b ạ n th ấ y chúng hi ề n c ở nào, ch ỉ ớ b ướ c đ ừ ng cùng m ớ i hy sinh ph ả i không. T ấ n công k ẽ khác t ứ c là t ự sát.
Nói hoài còn hoài, xin t ạ m ng ư ng, vui mi ệ ng nói n ữ a m ỏ i tay l ắ m.
Cái thú nuôi ong là ng ắ m nhìn cái tr ậ t t ự , ngăn n ắ p, cái siêng năng và s ự êm đ ề m thanh bình c ủ a m ộ t thùng ong. Sáng s ớ m ra ng ồ i c ạ nh thùng ong xem chúng đi v ề r ầ n r ầ n, mùi hoa th ơ m ngát t ỏ a chung quanh qu ả là m ộ t cái thú khó quên. Ðó là ch ư a k ể t ớ i đ ượ c ăn m ậ t ong tinh khi ế t ngay trên tàng ong. M ỗ i lo ạ i hoa cho m ộ t lo ạ i m ậ t h ươ ng v ị khác nhau.
K ẹ t m ộ t chút là quí b ạ n không th ể mang cà phê hay trà l ạ i g ầ n đâu, có mùi l ạ ong không thích và có khi quí b ạ n b ị s ư ng m ặ t đó. Ngay nh ư qu ầ n áo tóc tai quí b ạ n cũng không đ ượ c có mùi hôi, ong không ư a đâu. Mu ố n m ở thùng ong ra l ấ y m ộ t mi ế ng m ậ t trên tàng đ ể th ườ ng th ứ c mà không c ầ n mang l ướ i che, không c ầ n xông khói, thì quí b ạ n b ạ n ph ả i m ặ c qu ầ n áo s ạ ch r ử a tay cho s ạ ch… Nh ư ng y ế u t ố quan tr ọ ng h ơ n h ế t là quí b ạ n ph ả i t ừ t ố n tr ầ m tĩnh. Loài ong nh ư loài chó, chúng “c ả m” đ ượ c s ự s ợ h ả i c ủ a b ạ n. Khi b ạ n s ợ thì b ạ n là k ẻ thù c ủ a chúng. Khi b ạ n thân thi ệ n không s ợ thì b ạ n không là v ậ t có h ạ i cho chúng. H ợ p lý quá đó ch ớ ? Tôi không bi ế t đó là kinh nghi ệ m th ự c t ế c ủ a tôi. Khi b ị m ộ t con ong chích thì rán ch ị u đau, ph ả i tr ầ m tĩnh, đ ừ ng g ở kim ra hay ph ủ i con ong đó v ộ i, n ế u quí b ạ n làm v ở túi n ọ c ra, có mùi n ọ c ong t ỏ a ra là c ả b ầ y ong nhào vào ăn thua đ ủ ngay.
Viết ít hàng quí bạn đọc chơi cũng là để nhớ lại một chút kỹ niệm trong đới.
HCD
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us