Phản ứng của dân chúng Việt Nam
do vụ Nhật ngưng cấp viện trợ vì cán bộ CS tham nhũng
Tác giả: Comments on BBC website
Duc Huy, Sai Gon
Giờ thì những người luôn luôn tự hào mình là người Việt Nam anh dũng kiên cường đã sáng mắt chưa? có thấy những gì mà Đức cha Ngô Quang Kiệt phát biểu là ông cảm thấy "nhục" khi cầm tấm hộ chiếu trên tay chưa?
Tự hào nữa đi, tự hào vì lẽ giờ cả thế giới đều phải nể Việt Nam là một đất nước tham nhũng đến thế nào mà bị cắt cả ODA, tự hào mà "bơi" trên phố mỗi khi mưa về nhé, tự hào mà cỡi xe như cỡi ngựa chinh chiến trên những con đường đầy rẫy lô cốt nhé, tự hào vì không có một dân tộc nào anh hùng như VN dám "đi vào bóng đêm" như thời trung cổ như vậy.
Tôi thấy rất nhục, rất tủi, rất xấu hổ, rất đau đớn. Ôi... Việt Nam ơi!
Saigonnaise, TP.Hồ Chí Minh
Không biết việc ngưng này có làm cho con đường Đông Tây đang thi công ỳ ạch có lý do để ngưng luôn không? Như vậy thì đường vẫn còn bị kẹt xe và lụt lội khi triều cường?
Phải công nhận là cái vụ ODA này khi không xì ra thì làm sâu thêm sự giầu nghèo của các quan chức và người dân, còn khi xì ra thì làm sâu thêm sự lụt lội của thành phố.
Không biết khi làm những việc như thế này, các quan chức có nghĩ đến đây là một tội ác? vì nếu ai đó ăn cướp, ăn giật 1 cái gì của ai đó thì chắc chắn là Pháp luật sẽ không dung thú và bản thân người đó cũng tự cảm thấy cái gì không yên ồn.
Đằng này, món đồ có được là cả một tài sản khổng lồ mà đời con đời cháu của VN phải trả thì Pháp luật có hành xử hay không? và bản thân người đó có chút áy náy nào không? chẳng lẽ họ cũng là người mà không có cảm giác cướp giật là vô đạo đức? là lấy cái gì không bằng công sức lao động của mình là hành vi tội lỗi???!!!
Mong sao đường không bị lụt khi mưa hay triều cường, xe không bị kẹt... Nhưng cứ cái kiểu này chắc hẳn là lâu lắm...
Ông GĐ Sở GTCC TP.HCM mới hô hào dân rán chịu đựng năm 2020 sẽ hết ngập!!! mong lắm thay thời gian àny rút ngắn hơn...
Hieu Minh, Danang
Một con sâu làm rau nồi canh. Cơ hội phát trển của đất nước bị thu hep bởi những kẻ sâu mọt. Người dân thì đói khổ còn bọn chúng cứ phè phỡn ra đấy nhưng có ai làm gì đâu.
Càng ngày lòng tin của thế hệ trẻ với nhà nước càng giảm sút vậy thì đất nước sẽ chừng nào mới bắt kịp với thế giới đây? Chỉ khi nào đất nước có được một nhà lãnh dạo thât sự tài ba dám nghĩ dám làm mới hi vọng có môt sự thay đổi cho Việt Nam.
PT, Sai Gon
Có lẽ chúng ta không nên bỏ luật tử hình tội tham nhũng mà phải tăng mức lên nữa mới phải. Giờ đây tham nhũng đã cho đất nước ta một diện mạo mới trên trường quốc tế. Nó giống như thương hiệu hàng hóa Trung Quốc hiện nay.
Giờ mỗi năm chúng ta mất đi hàng tỷ đô la để xây dựng kiến thiết đất nước đó là nguồn vốn rất quan trọng để phát triển cơ sở hạ tầng của chúng ta. Kèm theo là mất đi những cơ hội tiếp cận với những công nghệ đi kèm với ODA mang lại.
Phải chăng những ông quan tham còn có lương tri, còn thấu hiểu cho vận mệnh của dân tộc trong tương lai thì đã không ăn trên những đồng vốn mà chúng ta dùng để xây dựng đất nước như vậy. Phải chăng niềm tin của thế giới đang lung lay với cơ chế lãnh đạo và quản lý của Việt Nam.
Thật là đau lòng khi nhìn thấy sự thực về đất nước hiện nay!
Vanthuyhoa Saigon
Chính phủ Nhật Bản làm như vậy là đúng. Khi mọi việc không được làm sáng tỏ thì việc cắt xén tham ô tiền viện trợ còn diễn ra dài dài trong khi các dự án thực hiện được chẳng bao nhiêu và chẳng ra cái gì cả.
Chúng tôi rất cám ơn các bạn đã giúp đỡ đất nước tôi. Nhưng chúng tôi cũng không muốn con cháu chúng tôi sau này phải è cổ ra trả nợ cho những đồng tiền đã chạy vào túi của những ông quan tham bất chính. Thậtlà nhục nhã!
DDD.SG Hà nội
Ông Thứ trưởng Hồ Xuân Sơn ơi, theo ông báo chí Nhật không đi đúng lề phải trong việc đưa tin vụ nhận hối lộ ở PCI. Bây giờ CP Nhật cắt luôn viện trợ ODA ông thứ trưởng nghĩ sao??....
NSG Sài Gòn
Chính phủ Nhật Bản đã hành động bảo vệ đồng tiền đóng thuế của người dân Nhật còn chính phủ VN phải làm gì để bảo vệ danh dự của cả 1 quốc gia đây? Hèn nhát trước ông bạn láng giềng xấu tính bao ngàn năm chực xâm lấn, tham ô đục khoét người bạn tốt Nhật Bản. Còn gì hơn nỗi xấu hổ này?
Lan, Hanoi
Ủng hộ quyết định của chính phủ nhật. Tiền nợ thì con cháu chúng ta phải trả. Tiền tiêu thì vào túi tư bản đỏ.
CTN Saigon
Một quyết định của Nhật bản cần thiết để duy trì công tác điều tra và rõ quốc nạn tham nhũng Việt nam vào lúc này. Người dân Việt nam luôn cám ơn những gì mà người Nhật đã làm cho chúng ta trong thời gian qua. Mục tiêu ODA là giúp người dân VN phát triển nhưng khi nó không đạt mục đích mà chỉ làm giàu cho 1 số quan chức thì dừng lại là việc làm đúng.
Không nêu tên
VN chúng ta phải cảm ơn Nhật Bản về việc này. Nhờ họ mà VN sẽ có thái độ rõ ràng hơn trong việc chống tham những. Một lần nữa xin cám ơn người bạn tốt, chí tình: Nhật Bản.
Le Tuan, TPHCM
Thật đau lòng khi nhìn thấy danh dự của đất nước đã bị bọn tham quan lấy đi, là người dân Việt Nam ai mà không đau lòng trước việc mất uy tín của đất nước như vậy. Đối với một bộ phận công chức Việt nam thì chuyện ăn hối lộ, tham nhũng đã và đang gây nhức nhối cho nhân dân.
Ngay cả Công ty của tôi sau khi xuất khẩu và được hoàn thuế VAT mà còn bị hành hạ và yêu cầu chi ra 5% nữa là khác. Đúng là một bọn bất lương, chính bản thân tôi còn sợ bọn này đến nỗi không dám xuất khẩu trực tiếp mà phải mượn pháp nhân các đơn vị của nhà nước để xuất khẩu và trả phí cho họ. Buồn quá công chức Việt nam.
Soli, Vietnam
Chuyện phải tới đã tới! Nhân dân và Chính phủ các nước bỏ tiền ra giúp Vietnam là để cho Vietnam phát triển. Khi người ta thấy tiền của của người ta chui vào túi bọn sâu mọt cầm quyền thì đương nhiên phải ngừng ngay lập tức. Chế độ cai trị ở VN hiện nay ngày càng bộc lộ rõ là một chế độ phản dân hại nước, dù trước đây thế hệ cha anh họ đã từng có công giành độc lập cho đất nước. Để VN phát triển giàu mạnh, chỉ có con đường nhân dân đứng lên đạp đổ chế độ thối nát vô phương cứu chữa này!
NSN, Đức
Nhân dân Việt Nam nên cảm ởn Chính phủ Nhật, các khoản này nếu tài trợ thì vào túi quan chức VN chứ dân không được hưởng gì nên tạm thời ngừng có nghĩa là vốn này còn có thể trở lại trong tương lai. Còn nếu cứ tiếp tục tài trợ thì chỉ có mất đi!
Thanh, HN
Người VN ta vẫn có truyền thống hào hùng chống thù trong giặc ngoài, vậy mà sao nay thù trong là tham nhũng, không ai chống được mà người chống thù trong lại đi tù. Còn giặc ngoài đang lấy đất, đảo và biển của ta nhưng ai chống nó cũng bị đi tù.
Hung Vuong HN
Cùng một vấn đề là đưa và nhận hối lộ nhưng VN và Nhật lại có 2 cách giải quyết hoàn toàn khác nhau. Trong khi phía Nhật bằng mọi biện pháp điều tra ra sự thật và xét xử đúng người đúng tội, họ không thể để tiền do người dân nộp thuế bị tiêu không đúng mục đích còn phía VN khi báo chí Nhật đưa tin CP cấm các phương tiện truyền thông trong nước đưa tin và yêu cầu phía Nhật không đưa tin vụ này.
Khi dư luận Nhật và VN lên tiếng, CP Nhật yêu cầu phía VN làm rõ thì CPVN mới vào cuộc một cách chậm chạp, cho đến giờ vẫn chưa có kết luận gì còn ông Sỹ vẫn bình an vô sự. Hai cách giải quyết 1 vấn đề khác nhau đương nhiên kết quả khác nhau và thật xấu hổ cho những người Việt.
Augustino Vicent, Vietnam
Nghĩ mà thương cảm cho tấm lòng tốt của bạn bè năm châu với đất nước mình. Tôi còn nhớ bố tôi kể khi ông đi công du nước ngoài, Tây người ta hỏi mình là người nước nào, ông ấy nói là người Nhật!!? - vì người mình đôi khi nhìn cũng giống người Nhật - và được họ tôn trọng lắm. Nhưng có lẽ qua sự việc này người ta sẽ dễ dàng phân biệt hơn. Đó là nỗi đau dân tộc.
No Name HCMC
Nhật Bản ngừng cấp viện cho Việt Nam! Đọc tin này sao tôi sửng sốt và buồn quá! Biết rằng các khoản ODA của các nước là nợ vay mà chúng ta và con cháu chúng ta phải trả chứ không phải khoản tiền cho không. Chắc chắn phải lấy từ tiền thuế rồi. Bây giờ Nhật không cho Việt Nam vay nữa mà còn đóng băng khoản tiền 700 triệu USD. Than ôi, tiền đâu mà tiếp tục các công trình đang dở dang? Vì ai mà nên nông nỗi này? Bạn TRAUVANGDATVIET, HCMC ơi!tôi vô cùng cám ơn bạn và tâm đắc với ý kiến của bạn.
Pham Anh
Tôi thực sự rất vui và hoàn toàn ủng hộ Chính phủ Nhật Bản ngưng việc viện trợ này. Như thế không chỉ cảnh cáo chính phủ tham nhũng Việt Nam mà còn là tiếng nói cho toàn thế giới thấy sự nổi tiếng của Chính phủ Việt Nam trong khả năng chống tham nhũng bằng miệng.
PPT, Việt Nam
Đây là một mất mát rất lớn cho nhiều dân nghèo Việt Nam do mất phần việc từ các dự án tài trợ ODA. Đây không chỉ là bài học cho chính quyền VN, mà là một trách nhiệm trước nhân dân, trước lịch sử của đảng Cộng Sản bởi việc bao che trong hàng ngũ những "đại gia" tham nhũng rút tỉa tiền vay, và rồi khi vấn đề đã được nước ngoài làm sáng tỏ thì vẫn chần chừ không muốn xử lí để gọi là "giữ vững uy tín của Đảng" trước nhân dân và "bạn bè" quốc tế.
Đến nước này rồi thì chỉ còn con đường xử lí cho đúng, đừng lắt léo vì người Nhật họ rất nguyên tắc, và Úc, Anh cũng như Hoa Kỳ cũng đang coi vào đó để có cắt viện hay không.
Bản lãnh của một lãnh tụ yêu nước lúc này là hảy vì người dân, những người sẽ bị mất việc và vợ con lâm cảnh đói khổ, mà chặt bỏ các phần chân tay thoái hóa của chính mình.
Kha, Saigon
Tôi hoan nghênh quyết định rất đúng đắn của Chính phủ Nhật Bản. Thực sự người dân Việt Nam rất cảm kích trước những đóng góp vào sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam của người dân xứ Phù Tang.
Hành động của Chính phủ Nhật Bản rất thích hợp vào thời điểm này, vì sẽ khiến những nhà lãnh đạo Việt Nam quyết tâm hơn nữa trong việc bảo vệ uy tín quốc gia, cũng những mạnh tay với nạn tham nhũng hoành hành.
Ngoài ra, việc ngừng viện trợ ODA này cũng rất thiết thực giúp đỡ dân chúng Việt Nam không phải trợ những khoản nợ mà một số quan chức biến chất trục lợi. Cám ơn Chính phủ Nhật Bản về quyết định này.
Thaominhco
Nhận được tin này tôi là người VN không biết nên vui hay buồn... Vui là chắc sau vụ này VN sẽ tạo được sự chống tham nhũng hiệu quả hơn, buồn là buồn chung cho đất nước phát triển sẽ khó khăn hơn trong những năm tới.
Spiderman Nam Định, VN
Thật chua xót, xấu hổ và nhục nhã. Người Nhật họ làm gì thì cả thế giới này đều kính phục họ, vì người Nhật có tinh thần dân tộc quật cường, có lòng tự trọng cao độ, có tinh thần làm việc nghiêm túc.
Ai chẳng hằng ngày nhìn thấy những bất động sản kếch sù của các quan chức cộng sản. Bây giờ mới thấy rõ lời ông TGM Ngô Quang Kiệt nói hoàn toàn đúng, thật nhục nhã khi cầm hộ chiếu VN đi nước ngoài vì bị soi xét quá kỹ, trong khi công dân Nhật thì được cho qua nhanh chóng, người VN khi ra nước ngoài luôn bị nhìn với ánh mắt thiếu thiện cảm.
SAKURA Nhật Bản
Nhân dân Nhật thật sự phẫn nộ vì nhiều v/đề có liên quan đến VN. Người XKLĐ, lưu HS VN ở Nhật-cả nhiều kiều bào nữa, đều làm người Nhật "phàn nàn" vì thói biếng lười,gian dối và... tiêu hoang! Sang Nhật lao động mà nhiều người "đủng đỉnh", hờ hững đến ghét!
Maituan Saigon
Đây sẽ là cơ hội không phải dành cho cuộc chiến chống tham nhũng mà sẽ là cơ hội cho dân tộc việt nam hiểu thế nào là sự vĩ đại của công cuộc xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội.
Tran Quang Thien, HCMC
Đìều này đã được cảnh báo từ lâu. Những cam kết rồi những việc làm chống tham nhũng hiệu quả rất ít, không tạo được tin tưởng nơi bạn bè quốc tế, nhất là những nước cấp viện nhiều như Nhật.
Tham nhũng làm cho ta mất đi nhũng ngưới bạn tốt. Rồi ra những nước cấp viện khác cũng phải xem xét lại và kiểm tra kỹ xem viện trợ có thực sự hiệu quả hay đi vào túi quan tham. Khi mất đi những người bạn tốt, còn lại những người không tốt, sẵn sàng đút tiền cho quan tham để giành lấy những hợp đồng béo bở, rút cục nước ta lãnh đủ vì những công trình không lâu bền và lãng phí.
CP không mau mau và mạnh tay hơn nữa với tham nhũng thì những hậu quả đã nhìn thấy trước sẽ đến.
Cam Ranh, Saigon
Một quyết định hoàn toàn đúng đắn và rất cần thiết khi mà dư luận trong nước không thể tạo được áp lực buộc chính quyền phải xử lý những quan chức tham nhũng của họ. Một liều thuốc đắng nhưng cần thiết trong tình hình hiện nay. Chỉ tội nghiệp cho người dân không được hưởng những lợi ích từ những công trình sử dụng đồng vốn phát triển.
NBL Singapore
Tôi cảm thấy rất nhục cho nước Việt. Đã ngửa tay ra xin viện trợ là nhục rồi, bây giờ đi xin cũng không được cho nữa. Còn gì nhục nhã hơn? Ôi nước Việt của tôi!
Nobody
Với bản thân là một công dân Việt Nam, tôi thực sự cảm thấy xấu hổ và vô cùng bức xúc trước tình trạng tham nhũng ngày càng nghiệm trọng của các quan chức nhà nước. Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn nữa và hành động thực tế chứ không chỉ dừng lại ở lời hứa của các ông lãnh đạo nữa!!
Du hoc sinh, Tokyo
Mình đang ở Nhật, nghe quyết định vừa buồn vừa tủi. Buồn cho dân VN lại mất đi cơ hội xây dựng hạ tầng dù không phải tất cả từ ODA Nhật. VN chuẩn bị đón nhận hiệu ứng domino từ các nước khác về cắc giảm viện trợ và vay rồi. Tủi cho dân VN từ nay đội thêm cái nón tham nhũng nổi tiếng do các quan tham tao ra.
Vu Ngoc Ruan, Switzerland
Hoan hô quyê't định của chi'nh phủ Nhật bản. Đây là một điều râ't tô't cho VN. Người ta không thể chữa căn bệnh nan y nê'u không co' liều thuô'c đă'ng được.
TRAUVANGDATVIET, HCMC
Nước Nhật sau 30 năm chiến tranh hoang tàn, bom nguyên tử, động đất, núi lửa nhưng họ đã làm cả thế giới kinh ngạc vì sự vươn lên đứng vào các quốc gia hàng đầu. Vì họ có tinh thần dân tộc quật cường, trong sạch, đặt lợi ích tổ quốc lên trên hết.
Đất nước chúng ta sau 30 năm chiến tranh có đầy đủ rừng vàng, biển bạc, dầu khí, tài nguyên, không có động đất, núi lửa nhưng tại sao chúng ta vẫn đứng vào hàng cuối của thế giới. Các quần đảo bị chiếm, các nước khác tranh nhau khai thác tài nguyên của chúng ta, trong khi những kẻ tham nhũng vơ vét hưởng một chút lợi ích nhỏ cho riêng họ nhưng đã mất những cái vô cùng lớn của tổ quốc.
Hãy nhìn và học tập các nước Nhật, Hàn, Đài Loan, Singapore về xây dựng và bảo vệ đất nước. Có nước nào dám động đến họ, vì họ không bị thế giới coi thường. Thế hệ lãnh đạo đất nước hãy để lớp trẻ đang thất nghiệp rất nhiều, nhưng trong sạch và được học hành lên nắm quyền để đất nước này sánh vai với các nước trong khối Asean.
Khong neu danh, Sai Gon
Không hiểu được lãnh đạo Việt Nam. Chống tham nhũng là việc tất nhiên phải làm, sao phải hứa, nghe chua xót quá. Vốn ODA là tiền đóng thuế của nhân dân Nhật nên chính phủ Nhật phải có trách nhiệm cho vay hiệu quả nhất. Còn Việt Nam được vay phải sử dụng thế nào cho hiệu quả nhất, biết đến đời nào con cháu chúng ta trả hết những khỏan nợ mà hôm nay ông cha chúng đã vay. Việc tham nhũng tiền từ ODA là tội ác!
Bình Luận Thời Sự
Chống tham nhũng vẫn bùng nhùng
Nguyễn Hùng
bbcvietnamese.com
Nhật Bản vẫn cam kết hơn một tỷ đô la viện trợ phát triển cho Việt Nam trong năm ngoái mặc dù bản thân họ gặp khó khăn kinh tế
Những người theo dõi sát hai luồng dư luận ở Nhật Bản và Việt Nam sẽ không ngạc nhiên trước quyết định ngưng viện trợ phát triển chính thức cho Việt Nam của Tokyo.
Báo chí và công luận Nhật nói chung đều đi từ ngạc nhiên tới phẫn nộ khi biết viện trợ của Nhật, thực tế là tiền của dân đóng thuế, đã bị ăn bớt ở nước ngoài trong đó có Việt Nam.
Và khoản tiền hơn hai triệu đô la, tương đương 10% giá trị các dự án cơ sở hạ tầng mà PCI trúng thầu tư vấn, không phải là nhỏ.
Về phía Việt Nam, báo chí không phải là hàn thử biểu tốt để đo sự bất bình của dân chúng trong vụ việc này.
Đơn giản là vì họ không được tự do thực hiện và đăng các phóng sự điều tra như họ muốn cho tới khi đèn xanh được bật.
Nghi vấn
Đa số độc giả bbcvietnamese.com đều đặt câu hỏi tại sao một vụ cáo buộc tham nhũng với tầm cỡ lớn tới như vậy lại được xử lý với một tốc độ chậm hiếm thấy.
Diễn biến nghi án PCI
29/6/08 - Một nhà quản lý của PCI nói công ty đã hối lộ quan chức VN.
4/8/08 - Bốn người của PCI bao gồm chủ tịch và giám đốc điều hành bị bắt vì cáo buộc đưa hối lộ. Truyền thông Nhật rầm rộ đưa tin.
17/8/08 - Thứ trưởng ngoại giao Hồ Xuân Sơn khuyên báo chí VN, Nhật Bản không nên đưa tin.
25/8/08 - Nhật truy tố bốn cựu quan chức PCI
26/9/08 - Tuổi trẻ đưa tin tp Hồ Chí Minh quyết định ngừng giải ngân các hợp đồng với PCI.
12/11/08 - Bốn cựu lãnh đạo PCI nhận tội trong vụ mà bên công tố nói họ hối lộ ông Huỳnh Ngọc Sĩ hơn 2,4 triệu đô la Mỹ.
13/11/08 - Trả lời chất vấn của đại biểu quốc hội Nguyễn Minh Thuyết, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói ''làm rõ tới đâu sẽ xử lý tới đó''.
19/11/08 - Ông Huỳnh Ngọc Sĩ bị đình chỉ công tác.
4/12/08 - Nhật tuyên bố ngưng viện trợ ODA, đóng băng khoản 700 triệu đô la đã cấp cho năm 2008.
Chỉ tới khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trả lời chất vấn của đại biểu quốc hội và có ý kiến trực tiếp thì ông Huỳnh Ngọc Sĩ mới bị cách chức.
Nhưng tiến trình điều tra vẫn không có gì rõ ràng hơn trong những tuần sau đó.
Điều này trên thực tế đã đặt Nhật Bản vào tình huống buộc phải có hành động để phần nào giảm nhiệt các chỉ trích tại chính Nhật Bản.
Độc giả BBC cũng đặt câu hỏi, nếu thực sự có tham nhũng thì thời gian vài tháng có đủ để người ta kịp xóa các dấu vết hay không.
Người ta cũng đặt câu hỏi về mối quan hệ của ông Sĩ với các quan chức cao cấp của thành phố Hồ Chí Minh, địa phương đã không hề có động thái nào cho tới khi có sức ép của chính quyền trung ương.
Trên thực tế chính Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, người hứa sẽ 'xử lý nghiêm khắc' vụ việc là người đứng đầu về Đảng ở thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn có cáo buộc xảy ra tham nhũng.
Quyết tâm suông?
Những vụ việc như vụ ông Huỳnh Ngọc Sĩ dễ cho người ta có cảm giác hoài nghi về quyết tâm chống tham nhũng của Việt Nam.
Các khoản tiền hối lộ đều được trao tay mà không qua ngân hàng
Các thông tin về vụ việc từ trước tới nay đều tới từ phía Nhật Bản trong khi Việt Nam chưa hề đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về quá trình điều tra và các nhân vật có liên quan ngoài những lời hứa.
Hiện tượng lập công ty ma để qua đó hợp pháp hóa các khoản tiền đưa hối lộ như trong vụ công ty PCI của Nhật không phải là hiếm ở Việt Nam.
Người ta viết các hóa đơn trả tiền cho những công ty, thậm chí những nhân viên mà trên thực tế không hề tồn tại để 'giải thích' các khoản lót tay theo đúng nghĩa đen của từ này cho các quan chức.
Những người đưa hối lộ từ PCI nói nhiều lần họ đã mang hàng trăm ngàn đô la tiền mặt theo người và tới trao tận tay cho ông Huỳnh Ngọc Sĩ.
Cũng có những nhà báo Việt Nam đã lên tiếng đòi hỏi phải kiểm tra tài sản hiện có của các quan chức, của vợ con họ và so sánh với kê khai tài sản khi nhậm chức để đảm bảo tính minh bạch.
Từ bắc chí nam
Trong khi vụ PMU18 ở Hà Nội còn đang để lại nhiều câu hỏi, cáo buộc tham nhũng trong dự án xa lộ Đông Tây liên quan tới PCI xảy ra tại trung tâm kinh tế lớn nhất của Việt Nam.
Thành phố Hồ Chí Minh được cho là đã tập trung chống tham nhũng sau vụ 'Năm Cam'.
Nhưng cáo buộc hối lộ lớn chưa từng có trong một vụ liên quan tới nhà cung cấp viện trợ phát triển lớn nhất của Việt Nam và cách giải quyết vụ việc cũng đã đặt ra nhiều câu hỏi.
Thậm chí một thứ trưởng ngoại giao Việt Nam hồi tháng tám còn khuyên báo chí cả Việt Nam và Nhật Bản không nên đưa tin về vụ việc.
Nhưng ông này cũng nói Việt Nam quyết tâm chống tham nhũng và 'không loại trừ bất cứ ai'.
Trong lúc đó người ta đang bàn thảo trên mạng internet rằng trên 'bàn cờ' tham nhũng này ngoài 'Sĩ' ra liệu còn có 'Tướng' không.
Và câu hỏi này có lẽ cũng là câu hỏi trị giá nhiều triệu đô la.
Nguyễn Hùng
bbcvietnamese.com
Nhật Bản vẫn cam kết hơn một tỷ đô la viện trợ phát triển cho Việt Nam trong năm ngoái mặc dù bản thân họ gặp khó khăn kinh tế
Những người theo dõi sát hai luồng dư luận ở Nhật Bản và Việt Nam sẽ không ngạc nhiên trước quyết định ngưng viện trợ phát triển chính thức cho Việt Nam của Tokyo.
Báo chí và công luận Nhật nói chung đều đi từ ngạc nhiên tới phẫn nộ khi biết viện trợ của Nhật, thực tế là tiền của dân đóng thuế, đã bị ăn bớt ở nước ngoài trong đó có Việt Nam.
Và khoản tiền hơn hai triệu đô la, tương đương 10% giá trị các dự án cơ sở hạ tầng mà PCI trúng thầu tư vấn, không phải là nhỏ.
Về phía Việt Nam, báo chí không phải là hàn thử biểu tốt để đo sự bất bình của dân chúng trong vụ việc này.
Đơn giản là vì họ không được tự do thực hiện và đăng các phóng sự điều tra như họ muốn cho tới khi đèn xanh được bật.
Nghi vấn
Đa số độc giả bbcvietnamese.com đều đặt câu hỏi tại sao một vụ cáo buộc tham nhũng với tầm cỡ lớn tới như vậy lại được xử lý với một tốc độ chậm hiếm thấy.
Diễn biến nghi án PCI
29/6/08 - Một nhà quản lý của PCI nói công ty đã hối lộ quan chức VN.
4/8/08 - Bốn người của PCI bao gồm chủ tịch và giám đốc điều hành bị bắt vì cáo buộc đưa hối lộ. Truyền thông Nhật rầm rộ đưa tin.
17/8/08 - Thứ trưởng ngoại giao Hồ Xuân Sơn khuyên báo chí VN, Nhật Bản không nên đưa tin.
25/8/08 - Nhật truy tố bốn cựu quan chức PCI
26/9/08 - Tuổi trẻ đưa tin tp Hồ Chí Minh quyết định ngừng giải ngân các hợp đồng với PCI.
12/11/08 - Bốn cựu lãnh đạo PCI nhận tội trong vụ mà bên công tố nói họ hối lộ ông Huỳnh Ngọc Sĩ hơn 2,4 triệu đô la Mỹ.
13/11/08 - Trả lời chất vấn của đại biểu quốc hội Nguyễn Minh Thuyết, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói ''làm rõ tới đâu sẽ xử lý tới đó''.
19/11/08 - Ông Huỳnh Ngọc Sĩ bị đình chỉ công tác.
4/12/08 - Nhật tuyên bố ngưng viện trợ ODA, đóng băng khoản 700 triệu đô la đã cấp cho năm 2008.
Chỉ tới khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trả lời chất vấn của đại biểu quốc hội và có ý kiến trực tiếp thì ông Huỳnh Ngọc Sĩ mới bị cách chức.
Nhưng tiến trình điều tra vẫn không có gì rõ ràng hơn trong những tuần sau đó.
Điều này trên thực tế đã đặt Nhật Bản vào tình huống buộc phải có hành động để phần nào giảm nhiệt các chỉ trích tại chính Nhật Bản.
Độc giả BBC cũng đặt câu hỏi, nếu thực sự có tham nhũng thì thời gian vài tháng có đủ để người ta kịp xóa các dấu vết hay không.
Người ta cũng đặt câu hỏi về mối quan hệ của ông Sĩ với các quan chức cao cấp của thành phố Hồ Chí Minh, địa phương đã không hề có động thái nào cho tới khi có sức ép của chính quyền trung ương.
Trên thực tế chính Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, người hứa sẽ 'xử lý nghiêm khắc' vụ việc là người đứng đầu về Đảng ở thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn có cáo buộc xảy ra tham nhũng.
Quyết tâm suông?
Những vụ việc như vụ ông Huỳnh Ngọc Sĩ dễ cho người ta có cảm giác hoài nghi về quyết tâm chống tham nhũng của Việt Nam.
Các khoản tiền hối lộ đều được trao tay mà không qua ngân hàng
Các thông tin về vụ việc từ trước tới nay đều tới từ phía Nhật Bản trong khi Việt Nam chưa hề đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về quá trình điều tra và các nhân vật có liên quan ngoài những lời hứa.
Hiện tượng lập công ty ma để qua đó hợp pháp hóa các khoản tiền đưa hối lộ như trong vụ công ty PCI của Nhật không phải là hiếm ở Việt Nam.
Người ta viết các hóa đơn trả tiền cho những công ty, thậm chí những nhân viên mà trên thực tế không hề tồn tại để 'giải thích' các khoản lót tay theo đúng nghĩa đen của từ này cho các quan chức.
Những người đưa hối lộ từ PCI nói nhiều lần họ đã mang hàng trăm ngàn đô la tiền mặt theo người và tới trao tận tay cho ông Huỳnh Ngọc Sĩ.
Cũng có những nhà báo Việt Nam đã lên tiếng đòi hỏi phải kiểm tra tài sản hiện có của các quan chức, của vợ con họ và so sánh với kê khai tài sản khi nhậm chức để đảm bảo tính minh bạch.
Từ bắc chí nam
Trong khi vụ PMU18 ở Hà Nội còn đang để lại nhiều câu hỏi, cáo buộc tham nhũng trong dự án xa lộ Đông Tây liên quan tới PCI xảy ra tại trung tâm kinh tế lớn nhất của Việt Nam.
Thành phố Hồ Chí Minh được cho là đã tập trung chống tham nhũng sau vụ 'Năm Cam'.
Nhưng cáo buộc hối lộ lớn chưa từng có trong một vụ liên quan tới nhà cung cấp viện trợ phát triển lớn nhất của Việt Nam và cách giải quyết vụ việc cũng đã đặt ra nhiều câu hỏi.
Thậm chí một thứ trưởng ngoại giao Việt Nam hồi tháng tám còn khuyên báo chí cả Việt Nam và Nhật Bản không nên đưa tin về vụ việc.
Nhưng ông này cũng nói Việt Nam quyết tâm chống tham nhũng và 'không loại trừ bất cứ ai'.
Trong lúc đó người ta đang bàn thảo trên mạng internet rằng trên 'bàn cờ' tham nhũng này ngoài 'Sĩ' ra liệu còn có 'Tướng' không.
Và câu hỏi này có lẽ cũng là câu hỏi trị giá nhiều triệu đô la.
Joseph Cao và một cộng đồng chuyển hóa
Ngô Nhân Dụng
Một sức mạnh của dân tộc Việt Nam là tổ chức làng xã, các nhà xã hội học như Paul Mus đã xác nhận. Người Việt mở cuộc Nam tiến, đi tới đâu lập làng tới đó, bám lấy đất, mọc rễ, sinh sôi và bành trướng. Họ là những người dân khai phá. Cả vùng đồng bằng sông Cửu Long là kết quả của nhiều thế kỷ khai phá như vậy, mặc dù người Khmer đã đến trước và mở mang rất nhiều.
Năm 1975 có những nhóm người Việt di tản sang Mỹ mang theo cả “làng xã.” Như ở làng Versailles, thành phố New Orleans, tiểu bang Louisiana, nơi đã gửi cho nước Mỹ vị giám mục người Việt đầu tiên, và một dân biểu Hạ viện đầu tiên. Ðức Giám mục Mai Thanh Lương, hiện ở Quận Cam, và Dân biểu Joseph Cao Quang Ánh, mới đắc cử, đều xuất thân từ làng này. Ðó là hai “người Việt đầu tiên” lãnh những trách nhiệm cao cấp về tôn giáo và chính trị trong xã hội Mỹ. Chủ Nhật vừa qua, Joseph Cao được nhiều người Mỹ đón ông xin ký tên trên tờ báo loan tin ông đắc cử, vì muốn sưu tầm một “dấu tích lịch sử!” Người Việt ở khắp nơi chia sẻ niềm vui này, điện thư bay tới tấp báo tin cho nhau.
Nhiều người Việt đến nước Mỹ mang theo va li, những người dân Versailles đã tới Mỹ với tinh thần khai phá. Nhiều người đã di cư từ Bắc vào Nam năm 1975, họ đã khai phá một lần; khi tới Louisiana họ bắt đầu những cuộc khai phá mới. Vì lúc đó Versailles là một vùng đất gần như bỏ hoang, mang cái tên của khu chúng cư Versailles Arms do chính phủ bảo trợ ở phía Ðông New Orleans. Những người Việt tới đó đã “chọn nơi này làm quê hương,” bắt đầu phá rừng, chặt cây, lấp đầm lầy, vỡ đất, làm nhà, họp chợ, và ngày Chủ Nhật thì đi lễ. Những người chủ đất cho họ được tự do, để sau đó mới xây nhà bán dần dần cho những người dân kiếm ra tiền trên đất mới. Cứ như thế, một vùng “rừng núi sình lầy” đã biến thành một làng trù phú. Và tinh thần làng xã, đã được mang từ Bắc vào Nam, rồi từ Nam sang Mỹ, vẫn được người dân ở đó bảo tồn.
Người dân Mỹ chung quanh biết đến đám người Việt “hai lần tị nạn cộng sản” này như những con người cần cù, chịu khó, ngoan đạo, lễ độ, tiết kiệm, và nhà nào cũng lo cho con cái học lên tới bậc đại học. Ðó là một cộng đồng chặt chẽ, có trật tự, và biết dạy bảo lẫn nhau. Các ông cha xứ, những ông trùm áo dài trắng, những cụ bà răng đen, chiết khăn mỏ quạ, vẫn dậy bảo con cháu giữ luân thường đạo lý. Cảnh sát của thành phố hay của tiểu bang không mấy khi được gọi tới làng để phân xử những vụ tranh tụng; thậm chí không thấy xe cảnh sát vào làng ghi giấy phạt xe đậu chỗ cấm.
Nhưng dân Mỹ ở New Orleans và Louisiana chỉ chú ý đến người dân Versailles (và dân Việt tị nạn khắp nước Mỹ nói chung) nhiều nhất là sau một trận thiên tai lịch sử. Tháng Tám năm 2005 bão Katrina tàn phá tiểu bang Louisiana và các vùng lân cận. Những người sống ở vùng đất thấp đều được lệnh di tản, nhiều người đi rồi không trở lại nữa. Nhưng dân Việt ở Versailles là những người bám lấy đất. Sống thoát sau cơn hoạn nạn, người ta lại càng bám lấy đất. Sáu tuần lễ sau cơn bão, dân Việt tị nạn đã trở về nhà, quét dọn bùn lầy, sửa chữa và xây dựng lại. Bốn tháng sau, một nửa dân làng Versailles đã trở về, trong khi phần lớn thành phố New Orleans vẫn còn bị bỏ trống. Cha xứ ở Nguyễn Viên nhà thờ Queen Mary nói, “Trước trận bão Katrina, nói đến quê hương là chúng tôi nghĩ đến Việt Nam. Sau Katrina, chỗ này là quê hương.” Người Việt tị nạn ở nhiều nơi khác cũng kéo nhau đến Versailles để tham gia việc tái thiết.
Cơn bão Katrina khiến cho thành phố New Orleans mất một phần ba số dân nửa triệu người, vì nhiều người không trở lại. Nhưng trong số 25,000 người dân Việt ở đây, 90 phần trăm đã trở lại trong chưa đầy 2 năm. Khi bà Oprah Winfrey làm buổi ti vi kỷ niệm hai năm bão Katrina, bà nhờ người tìm một gia đình Việt Nam nào đang xây lại nhà cửa để mời lên show. Người ta không tìm được ai cả. Người Việt nào cũng đã tái thiết xong nơi mình ở rồi.
Trận bão Katrina làm dân Lousiana ngạc nhiên trước sức mạnh tập thể của người Việt Nam. Khu người Việt ở là những nơi người dân tự động tái thiết trước hết, không ai chờ những chương trình cứu trợ của nhà nước. Và mọi người giúp nhau không nề hà, ông cha xứ cũng cầm cuốc, cầm xẻng, cưa gỗ, quét sơn. Người Việt trở về nhà, hàng năm sau mới nhận được ngân phiếu cứu nạn của chính phủ Mỹ.
Và dân Louisiana còn kinh ngạc thêm trước những cuộc tranh đấu của người dân Việt, khi họ đòi chính quyền ngưng sử dụng vùng đất Chef Menteur cách làng ba cây số làm nơi đổ rác, những đống rác vĩ đại tổng cộng 22 triệu tấn khi dọn dẹp cả thành phố sau khi nước rút.
Cuộc tranh đấu bảo vệ môi trường sống này đã chuyển hóa người dân Versailles và các đồng bào Việt Nam trong thành phố. Từ những cộng đồng khép kín, người Việt đã tham dự, đã hội nhập vào xã hội Mỹ trên những mặt chính trị, xã hội, và đóng vai trò lãnh đạo. Người dân Việt ở Orleans đã sử dụng mọi phương tiện hợp pháp để tranh đấu: Kiến nghị đòi hỏi quyền lợi chính đáng. Họp báo để tạo dư luận tốt. Mời mọi nhóm sắc tộc tham dự. Biểu tình trước tòa thị chính. Ông thị trưởng không đồng ý thì thưa lên tới Sở Bảo Vệ Môi Trường. Kiện các cơ quan công quyền ra trước pháp luật. Khi hội đồng thành phố họp, nhiều cụ già Việt Nam đến nghe, đeo trên tai máy nghe tiếng người thông dịch đồng thời. Tuy các cụ không nghe thủng hết tiếng Mỹ nhưng các cụ hiểu ở nước Mỹ người dân có những quyền nào và trách nhiệm ra sao.
Tháng Tám năm 2006, cuộc tranh đấu thành công. Chef Menteur không còn là khu đổ rác nữa. Và một cộng đồng Việt Nam đã lớn lên, đã chuyển hóa. Căn bản của sự chuyển hóa này là sự tham dự của những người tị nạn vào cuộc sống chính trị nước Mỹ, sử dụng những phương tiện, những luật lệ, những phương pháp đấu tranh cho công ích. Có thể nói, sau 30 năm tị nạn đến xứ này, một cộng đồng đầy tính chất Việt Nam, một làng xã Việt Nam chứ không phải chỉ những cá nhân, đã “Mỹ hóa!” Cộng đồng đã Mỹ hóa theo ý nghĩa đẹp nhất của từ này, Mỹ hóa trên mặt chính trị, họ cầm trong tay những khí cụ mà thể chế tự do dân chủ cung cấp cho mọi người dân để bảo vệ những quyền chính đáng của họ. Trong khu phía Ðông thành phố New Orleans nhiều bảng nhỏ viết tên “Việt Village” được treo lên. Người Việt ở đây nuôi tham vọng cạnh tranh với khu Pháp (French Quater) lịch sử.
Trong khung cảnh cuộc chuyển hóa đó, Joseph Cao Quang Ánh đã đắc cử dân biểu Hạ Viện, đánh bại một dân biểu đương nhiệm đang bị truy tố 16 tội về tham nhũng. Joseph Cao đã tham dự vào những cuộc vận động của dân Việt trong vùng, cũng như đã làm những công tác thiện nguyện ở trại tị nạn của người Việt ở Hồng Kông, hay sang Mexico giúp người nghèo khó. Anh cũng thuộc Boat People SOS, một tổ chức hiện đang tranh đấu giúp cả những người công nhân Việt Nam đi bán sức lao động ở Mã Lai Á và bị chủ nhân bóc lột.
Nhiều yếu tố tình cờ giúp Joseph Cao thắng, mặc dầu Dân Biểu Jefferson gốc Phi Châu, đảng Dân Chủ, mà 60% dân trong đơn vị cùng mầu da với ông. Trong cuộc bỏ phiếu nội bộ đảng Dân Chủ ngày 4 Tháng Mười Một, có 164 ngàn người đi bầu, có 25% chọn Jefferson trong số 6 người muốn đại diện đảng Dân Chủ. Nhưng cũng trong ngày đó, Tổng Thống Tân Cử Barack Obama đã chiếm được 75% số phiếu tại đơn vị này. Nhưng trong cuộc bỏ phiếu bầu thật ngày Thứ Bẩy vừa qua, được ít người chú ý, chỉ có gần 67 ngàn người đi bầu. Joseph Cao thắng đối thủ với mức chênh lệch dưới 2000 phiếu. Jefferson đã chi hơn 2 triệu đô la trong cả cuộc vận động. Joseph Cao chỉ gây quỹ được trên 200 ngàn đô la, và được đảng Cộng Hòa ở trung ương giúp thêm 42 ngàn nữa. Ðể bù lại, Joseph Cao đã được cả những chính trị gia đảng Dân Chủ ủng hộ.
Trong thời gian qua, thành phố New Orleans và tiểu bang Louisiana cũng thay đổi. Họ đã bầu ông Bobby Jindal, một người gốc Ấn Ðộ, làm thống đốc. Trong cuộc bầu cử vừa rồi, có người đã đề nghị Nghị Sĩ John McCain chọn ông Jindal đứng chung vai phó tổng thống! Trong khu thương mại của người Việt đã có nhiều gia đình gốc Mexican đến cư ngụ, quán taco mở ra bên quán phở, dược sĩ người Việt phải cầm cuốn tự điển Enghish-Espanol để tiếp khách hàng. Joseph Cao có hy vọng tái cử trong 2 năm tới nếu chứng tỏ được ông không phải chỉ đại diện cho người Việt Nam. Ông sẽ phải bảo vệ những lá phiếu của người da trắng, thu hút người Mỹ gốc Latino và cả người da đen.
Nam 1975 khi Joseph Cao lên tám, được mẹ gửi bà con lên máy bay sang Mỹ. Năm sau cậu nhận được thư của bố, viết từ trong nhà tù “cải tạo” ra, khuyên con hãy cố gắng học hành và trở nên người hữu dụng cho xã hội. Bây giờ cậu con trai sẽ chứng tỏ cậu là một người hữu dụng, để đền đáp công ơn cha mẹ. Như Linh Mục Nguyễn Hùng Dũng ở New Orleans nhận xét, việc đắc cử của Joseph Cao cũng là để đền đáp cho những hy sinh, nhẫn nhục và công xây dựng của nhiều thế hệ di dân người Việt.
Joseph Cao nói thành thật, anh chưa bao giờ mơ đến chuyện trở thành một dân biểu liên bang! Một người Việt, mới 41 tuổi, mang thắng lợi về cho đảng Cộng Hòa tại một đơn vị đã bầu cho đảng Dân Chủ từ mấy chục năm nay. Giống như một phép lạ! Phép lạ này chỉ trong một chế độ tự do dân chủ mới xảy ra. Sau khi Joseph Cao thành công, các bạn trẻ người Việt Nam ở trong nước và ngoài nước có thể thấy nhiều hy vọng ở tương lai.
Ngô Nhân Dụng
Một sức mạnh của dân tộc Việt Nam là tổ chức làng xã, các nhà xã hội học như Paul Mus đã xác nhận. Người Việt mở cuộc Nam tiến, đi tới đâu lập làng tới đó, bám lấy đất, mọc rễ, sinh sôi và bành trướng. Họ là những người dân khai phá. Cả vùng đồng bằng sông Cửu Long là kết quả của nhiều thế kỷ khai phá như vậy, mặc dù người Khmer đã đến trước và mở mang rất nhiều.
Năm 1975 có những nhóm người Việt di tản sang Mỹ mang theo cả “làng xã.” Như ở làng Versailles, thành phố New Orleans, tiểu bang Louisiana, nơi đã gửi cho nước Mỹ vị giám mục người Việt đầu tiên, và một dân biểu Hạ viện đầu tiên. Ðức Giám mục Mai Thanh Lương, hiện ở Quận Cam, và Dân biểu Joseph Cao Quang Ánh, mới đắc cử, đều xuất thân từ làng này. Ðó là hai “người Việt đầu tiên” lãnh những trách nhiệm cao cấp về tôn giáo và chính trị trong xã hội Mỹ. Chủ Nhật vừa qua, Joseph Cao được nhiều người Mỹ đón ông xin ký tên trên tờ báo loan tin ông đắc cử, vì muốn sưu tầm một “dấu tích lịch sử!” Người Việt ở khắp nơi chia sẻ niềm vui này, điện thư bay tới tấp báo tin cho nhau.
Nhiều người Việt đến nước Mỹ mang theo va li, những người dân Versailles đã tới Mỹ với tinh thần khai phá. Nhiều người đã di cư từ Bắc vào Nam năm 1975, họ đã khai phá một lần; khi tới Louisiana họ bắt đầu những cuộc khai phá mới. Vì lúc đó Versailles là một vùng đất gần như bỏ hoang, mang cái tên của khu chúng cư Versailles Arms do chính phủ bảo trợ ở phía Ðông New Orleans. Những người Việt tới đó đã “chọn nơi này làm quê hương,” bắt đầu phá rừng, chặt cây, lấp đầm lầy, vỡ đất, làm nhà, họp chợ, và ngày Chủ Nhật thì đi lễ. Những người chủ đất cho họ được tự do, để sau đó mới xây nhà bán dần dần cho những người dân kiếm ra tiền trên đất mới. Cứ như thế, một vùng “rừng núi sình lầy” đã biến thành một làng trù phú. Và tinh thần làng xã, đã được mang từ Bắc vào Nam, rồi từ Nam sang Mỹ, vẫn được người dân ở đó bảo tồn.
Người dân Mỹ chung quanh biết đến đám người Việt “hai lần tị nạn cộng sản” này như những con người cần cù, chịu khó, ngoan đạo, lễ độ, tiết kiệm, và nhà nào cũng lo cho con cái học lên tới bậc đại học. Ðó là một cộng đồng chặt chẽ, có trật tự, và biết dạy bảo lẫn nhau. Các ông cha xứ, những ông trùm áo dài trắng, những cụ bà răng đen, chiết khăn mỏ quạ, vẫn dậy bảo con cháu giữ luân thường đạo lý. Cảnh sát của thành phố hay của tiểu bang không mấy khi được gọi tới làng để phân xử những vụ tranh tụng; thậm chí không thấy xe cảnh sát vào làng ghi giấy phạt xe đậu chỗ cấm.
Nhưng dân Mỹ ở New Orleans và Louisiana chỉ chú ý đến người dân Versailles (và dân Việt tị nạn khắp nước Mỹ nói chung) nhiều nhất là sau một trận thiên tai lịch sử. Tháng Tám năm 2005 bão Katrina tàn phá tiểu bang Louisiana và các vùng lân cận. Những người sống ở vùng đất thấp đều được lệnh di tản, nhiều người đi rồi không trở lại nữa. Nhưng dân Việt ở Versailles là những người bám lấy đất. Sống thoát sau cơn hoạn nạn, người ta lại càng bám lấy đất. Sáu tuần lễ sau cơn bão, dân Việt tị nạn đã trở về nhà, quét dọn bùn lầy, sửa chữa và xây dựng lại. Bốn tháng sau, một nửa dân làng Versailles đã trở về, trong khi phần lớn thành phố New Orleans vẫn còn bị bỏ trống. Cha xứ ở Nguyễn Viên nhà thờ Queen Mary nói, “Trước trận bão Katrina, nói đến quê hương là chúng tôi nghĩ đến Việt Nam. Sau Katrina, chỗ này là quê hương.” Người Việt tị nạn ở nhiều nơi khác cũng kéo nhau đến Versailles để tham gia việc tái thiết.
Cơn bão Katrina khiến cho thành phố New Orleans mất một phần ba số dân nửa triệu người, vì nhiều người không trở lại. Nhưng trong số 25,000 người dân Việt ở đây, 90 phần trăm đã trở lại trong chưa đầy 2 năm. Khi bà Oprah Winfrey làm buổi ti vi kỷ niệm hai năm bão Katrina, bà nhờ người tìm một gia đình Việt Nam nào đang xây lại nhà cửa để mời lên show. Người ta không tìm được ai cả. Người Việt nào cũng đã tái thiết xong nơi mình ở rồi.
Trận bão Katrina làm dân Lousiana ngạc nhiên trước sức mạnh tập thể của người Việt Nam. Khu người Việt ở là những nơi người dân tự động tái thiết trước hết, không ai chờ những chương trình cứu trợ của nhà nước. Và mọi người giúp nhau không nề hà, ông cha xứ cũng cầm cuốc, cầm xẻng, cưa gỗ, quét sơn. Người Việt trở về nhà, hàng năm sau mới nhận được ngân phiếu cứu nạn của chính phủ Mỹ.
Và dân Louisiana còn kinh ngạc thêm trước những cuộc tranh đấu của người dân Việt, khi họ đòi chính quyền ngưng sử dụng vùng đất Chef Menteur cách làng ba cây số làm nơi đổ rác, những đống rác vĩ đại tổng cộng 22 triệu tấn khi dọn dẹp cả thành phố sau khi nước rút.
Cuộc tranh đấu bảo vệ môi trường sống này đã chuyển hóa người dân Versailles và các đồng bào Việt Nam trong thành phố. Từ những cộng đồng khép kín, người Việt đã tham dự, đã hội nhập vào xã hội Mỹ trên những mặt chính trị, xã hội, và đóng vai trò lãnh đạo. Người dân Việt ở Orleans đã sử dụng mọi phương tiện hợp pháp để tranh đấu: Kiến nghị đòi hỏi quyền lợi chính đáng. Họp báo để tạo dư luận tốt. Mời mọi nhóm sắc tộc tham dự. Biểu tình trước tòa thị chính. Ông thị trưởng không đồng ý thì thưa lên tới Sở Bảo Vệ Môi Trường. Kiện các cơ quan công quyền ra trước pháp luật. Khi hội đồng thành phố họp, nhiều cụ già Việt Nam đến nghe, đeo trên tai máy nghe tiếng người thông dịch đồng thời. Tuy các cụ không nghe thủng hết tiếng Mỹ nhưng các cụ hiểu ở nước Mỹ người dân có những quyền nào và trách nhiệm ra sao.
Tháng Tám năm 2006, cuộc tranh đấu thành công. Chef Menteur không còn là khu đổ rác nữa. Và một cộng đồng Việt Nam đã lớn lên, đã chuyển hóa. Căn bản của sự chuyển hóa này là sự tham dự của những người tị nạn vào cuộc sống chính trị nước Mỹ, sử dụng những phương tiện, những luật lệ, những phương pháp đấu tranh cho công ích. Có thể nói, sau 30 năm tị nạn đến xứ này, một cộng đồng đầy tính chất Việt Nam, một làng xã Việt Nam chứ không phải chỉ những cá nhân, đã “Mỹ hóa!” Cộng đồng đã Mỹ hóa theo ý nghĩa đẹp nhất của từ này, Mỹ hóa trên mặt chính trị, họ cầm trong tay những khí cụ mà thể chế tự do dân chủ cung cấp cho mọi người dân để bảo vệ những quyền chính đáng của họ. Trong khu phía Ðông thành phố New Orleans nhiều bảng nhỏ viết tên “Việt Village” được treo lên. Người Việt ở đây nuôi tham vọng cạnh tranh với khu Pháp (French Quater) lịch sử.
Trong khung cảnh cuộc chuyển hóa đó, Joseph Cao Quang Ánh đã đắc cử dân biểu Hạ Viện, đánh bại một dân biểu đương nhiệm đang bị truy tố 16 tội về tham nhũng. Joseph Cao đã tham dự vào những cuộc vận động của dân Việt trong vùng, cũng như đã làm những công tác thiện nguyện ở trại tị nạn của người Việt ở Hồng Kông, hay sang Mexico giúp người nghèo khó. Anh cũng thuộc Boat People SOS, một tổ chức hiện đang tranh đấu giúp cả những người công nhân Việt Nam đi bán sức lao động ở Mã Lai Á và bị chủ nhân bóc lột.
Nhiều yếu tố tình cờ giúp Joseph Cao thắng, mặc dầu Dân Biểu Jefferson gốc Phi Châu, đảng Dân Chủ, mà 60% dân trong đơn vị cùng mầu da với ông. Trong cuộc bỏ phiếu nội bộ đảng Dân Chủ ngày 4 Tháng Mười Một, có 164 ngàn người đi bầu, có 25% chọn Jefferson trong số 6 người muốn đại diện đảng Dân Chủ. Nhưng cũng trong ngày đó, Tổng Thống Tân Cử Barack Obama đã chiếm được 75% số phiếu tại đơn vị này. Nhưng trong cuộc bỏ phiếu bầu thật ngày Thứ Bẩy vừa qua, được ít người chú ý, chỉ có gần 67 ngàn người đi bầu. Joseph Cao thắng đối thủ với mức chênh lệch dưới 2000 phiếu. Jefferson đã chi hơn 2 triệu đô la trong cả cuộc vận động. Joseph Cao chỉ gây quỹ được trên 200 ngàn đô la, và được đảng Cộng Hòa ở trung ương giúp thêm 42 ngàn nữa. Ðể bù lại, Joseph Cao đã được cả những chính trị gia đảng Dân Chủ ủng hộ.
Trong thời gian qua, thành phố New Orleans và tiểu bang Louisiana cũng thay đổi. Họ đã bầu ông Bobby Jindal, một người gốc Ấn Ðộ, làm thống đốc. Trong cuộc bầu cử vừa rồi, có người đã đề nghị Nghị Sĩ John McCain chọn ông Jindal đứng chung vai phó tổng thống! Trong khu thương mại của người Việt đã có nhiều gia đình gốc Mexican đến cư ngụ, quán taco mở ra bên quán phở, dược sĩ người Việt phải cầm cuốn tự điển Enghish-Espanol để tiếp khách hàng. Joseph Cao có hy vọng tái cử trong 2 năm tới nếu chứng tỏ được ông không phải chỉ đại diện cho người Việt Nam. Ông sẽ phải bảo vệ những lá phiếu của người da trắng, thu hút người Mỹ gốc Latino và cả người da đen.
Nam 1975 khi Joseph Cao lên tám, được mẹ gửi bà con lên máy bay sang Mỹ. Năm sau cậu nhận được thư của bố, viết từ trong nhà tù “cải tạo” ra, khuyên con hãy cố gắng học hành và trở nên người hữu dụng cho xã hội. Bây giờ cậu con trai sẽ chứng tỏ cậu là một người hữu dụng, để đền đáp công ơn cha mẹ. Như Linh Mục Nguyễn Hùng Dũng ở New Orleans nhận xét, việc đắc cử của Joseph Cao cũng là để đền đáp cho những hy sinh, nhẫn nhục và công xây dựng của nhiều thế hệ di dân người Việt.
Joseph Cao nói thành thật, anh chưa bao giờ mơ đến chuyện trở thành một dân biểu liên bang! Một người Việt, mới 41 tuổi, mang thắng lợi về cho đảng Cộng Hòa tại một đơn vị đã bầu cho đảng Dân Chủ từ mấy chục năm nay. Giống như một phép lạ! Phép lạ này chỉ trong một chế độ tự do dân chủ mới xảy ra. Sau khi Joseph Cao thành công, các bạn trẻ người Việt Nam ở trong nước và ngoài nước có thể thấy nhiều hy vọng ở tương lai.
Chương mục mới: Cao Quang Ánh
Không người Việt Nam nào không phấn khởi trước tin anh Ánh "Joseph" Cao đắc cử vào hạ viện liên bang Hoa Kỳ, chức vụ dân cử lớn nhất người Việt hải ngoại đạt tới được sau 33 năm sinh sống trên đất Mỹ.
Trước niềm vui vừa đến, tôi có một đề nghị nhỏ: chúng ta góp tài, chung sức, đầu tư vào ngôi sao mới này, để đem khả năng của hai triệu Việt Kiều Hoa Kỳ làm ngôi sao Cao Quang Ánh sáng chói giữa 434 vị dân biểu khác.
Vai trò của dân biểu là đại diện quần chúng cử tri và bênh vực quyền lợi của họ. Trong cuộc suy thoái kinh tế hiện tại thì quyền lợi của cử tri là ngôi nhà cung cấp mái ấm cho cả gia đình, và công ăn việc làm.
Hiện nay số người mất việc đã lên đến gần 2 triệu, và đe dọa lớn đang là nguy cơ xập tiệm của 3 hãng xe hơi sử dụng gần 400,000 thợ thuyền và nuôi sống khoảng 3 triệu người nữa trong dịch vụ bán xe và cung cấp phụ tùng.
Ba ông tổng giám đốc của Ford, Chrysler và GM đã đến Hoa Thịnh Ðốn hai lần để "đòi" vay 34 tỉ mỹ kim, trong lúc quốc hội và dư luận Hoa Kỳ tỏ ra nghi ngại là khả năng của 3 nhân vật này không đủ để tạo trường tồn và phát triển cho kỹ nghệ xe hơi.
Chính tổng thống đắc cử Barack Obama cũng nói mọi kế hoạch tài trợ 3 hãng xe hơi này phải đi đôi với khả năng tự tái tạo của các hãng xe, cắt bỏ mọi phung phí để dựng lại một kỹ nghệ lành mạnh.
Mọi người đều biết kỹ nghệ xe hơi hiện nay của Hoa Kỳ không đủ sức tranh thương với xe ngoại quốc, tuy nhiên dù họ yếu kém đến đâu, chính phủ vẫn không dám để họ chết, vì cái chết của kỹ nghệ xe sẽ kéo nhiều sinh hoạt kinh tế khác chết theo.
Ông Obama đồng ý là không thể để kỹ nghệ xe hơi Hoa Kỳ xụp đổ, nhưng ông đòi những người đang ngồi trên cương vị then chốt lèo lái kỹ nghệ này phải đứng dạy ra đi nếu họ thiếu ý thức trách nhiệm.
Ông nói, "Nếu toán quản lý đang điều hành kỹ nghệ này không ý thức được tình thế nóng bỏng hiện nay, và không muốn chấp nhận con đường khó khăn thích hợp với hoàn cảnh, thì họ không thể tiếp tục ngồi lại được."
Nghị sĩ Chris Dodd, chủ tịch ủy ban Ngân Hàng thượng viện nói hãng GM cần thay thế tổng giám đốc Richard Wagoner, nếu hãng muốn vay được tiền của người dân Mỹ.
Quốc hội dự tính cho vay ra 15 tỉ mỹ kim để giúp hai hãng GM và Chrysler không bị phá sản.
Tuy nhiên, đòi cách chức những cán bộ cao cấp bất xứng, và chỉ trích họ sử dụng phản lực cơ riêng để đến Hoa Thịnh Ðốn vay tiền đều chỉ là những phương thức không giúp chính phủ thay đổi được thị trường xe hơi.
Thái độ mới của công chúng là họ không mua xe hơi nữa, chứ không phải họ không mua xe Mỹ để đi mua xe Nhật; thống kê số xe bán ra trong tháng 11 cho thấy xe GM xuống 41%, xe Ford xuống 30%, Chrysler 47%; nhưng xe ngoại quốc cũng xuống trong cùng tháng 11 vừa rồi: Toyota xuống 34%, Honda 32%, Nissan 42%, Hyundai 40%. Nhìn chung xe Ford vững nhất và xe Chrysler yếu nhất, GM đứng hạng 5 sau Ford, Honda, Toyota, và Hyundai.
Nhận xét như vậy để thấy là vai trò của chính phủ Hoa Kỳ không phải là thay đổi ông Wagoner, hay bắt hãng Chrysler nhập chung vào với một hãng khác để tồn tại, mà là cải thiện thị trường đem khách hàng đến bãi bán xe, chỗ tranh chấp của các hãng xe: hãng nào làm xe tốt, bán chạy, thì sống, hãng nào dở thì lỗ lã, khánh tận, theo quy luật tranh thương trên thị trường.
Không cải thiện thị trường mà đòi cải thiện sinh hoạt nội bộ của các hãng xe là chính phủ không làm công việc của mình mà còn dẫm chân vào địa hạt sinh hoạt nội bộ của các hãng xe.
Nhưng làm cách nào để cải thiện thị trường, làm cách nào để đem khách mua đến bãi bán xe?
Tôi đề nghị đem con số $15 tỉ chính phủ dự định trao tay cho hai hãng GM và Chrysler ra nhân với 10 để có $150 tỉ, rồi chia cho 20 triệu chiếc xe, mỗi chiếc được $7,500, và đem số tiền này cho thẳng người tiêu thụ xe. Người này có thể lãnh tiền bằng cách trừ vào nợ vay ngân hàng để mua xe, hoặc bằng những cách khác.
Biện pháp đó giúp công chúng chỉ phải trả $13,488 cho mỗi chiếc Malibu 2008 trị giá $20, 988, hoặc trả $5,490 cho một chiếc Chrysler Sebring convertible 2008 mới toanh trị giá $12,990. Chỉ trả có 5 ngàn rưởi để mua một chiếc Sebring là khich lệ không nhỏ đối với người mua, và thị trường xe hơi nội địa sẽ tưng bừng khởi sắc.
Ðối với người bán - 3 hãng xe hơi Hoa Kỳ - con số 20 triệu xe bán ra trong một năm sẽ nhiều gần bằng 2 lần số 12 triệu xe bán ra trong năm 2008; nếu sau một năm ăn nên làm ra, xe bán chạy gấp đôi như vậy mà các ông CEO còn hăm hãng họ sẽ lăn quay ra chết thì quả là họ đáng phải đứng dạy phủi đít ra đi.
Mục đích của bài báo này chỉ là vận động người Việt hải ngoại góp ý với dân biểu Ánh trên những vấn đề Hoa Kỳ đang cần giải quyết, vấn đề kinh tế như thị trường xe hơi bế tắc chẳng hạn, hoặc vấn đề quân sự như trận chiến tranh chống khủng bố vừa tốn kém, vừa thiếu hiệu quả hiện nay.
Trong bài báo này tôi cố tình đưa con số khuyến mại cao đến mức $7,500 mỗi chiếc xe để độc giả nhìn thấy khả năng của chính phủ cải thiện thị trường; con số khuyến mãi có thể rút xuống còn $750 hoặc gấp đôi, $1,500 để gần với thực tế hơn.
Dù còn quá mới trong nghị trường chính trị liên bang để đủ uy tín đệ trình những dự luật có tầm vóc lớn, nhưng thử hình dung dân biểu Ánh ký tên dưới những bài báo thảo luận về một giải pháp kinh tế hoặc quân sự, chúng ta cũng thấy được sự nể nang của những người bạn đồng viện của ông và quần chúng Hoa Kỳ.
Ngay trên vấn đề tái tạo kỹ nghệ xe hơi thảo luận trong bài báo này, chúng ta thấy chính tổng thống đắc cử Obama và nghị sĩ Dodd cũng không có một sáng kiến nào giúp cải thiện thị trường xe Mỹ.
Ý kiến của tác giả lại chỉ là một nỗ lực cá nhân, chưa được ai phê bình thảo luận để gạn lọc, chọn những ưu điểm, loại bỏ những điều còn thiếu sót.
Ðang sống tại Houston, tác giả mong mỏi những forum của giới trí thức Việt Nam tại đây, nhất là nhóm "Bàn Tròn" của anh Tôn Thất Hoa đem đề nghị trong bài báo ra mổ xẻ, thêm bớt, để biến nó thành bước thứ nhất trên con đường chính trị thiên lý của dân biểu Ánh nói riêng, và của toàn khối Việt Kiều Hoa Kỳ nói chung. Dĩ nhiên lời mời gọi này không chỉ giới hạn vào Houston, mà xin được gửi tới mọi người Việt nhiệt tình.
Xin nhiệt tình đầu tư vào chương mục "dân biểu Cao Quang Ánh" để dư luận Hoa Kỳ ý thức được là khám phá chính trị mới này mở ra cho họ một tiềm năng trẻ trung, phong phú, đầy thiện chí.
Nguyễn Ðạt Thịnh
Không người Việt Nam nào không phấn khởi trước tin anh Ánh "Joseph" Cao đắc cử vào hạ viện liên bang Hoa Kỳ, chức vụ dân cử lớn nhất người Việt hải ngoại đạt tới được sau 33 năm sinh sống trên đất Mỹ.
Trước niềm vui vừa đến, tôi có một đề nghị nhỏ: chúng ta góp tài, chung sức, đầu tư vào ngôi sao mới này, để đem khả năng của hai triệu Việt Kiều Hoa Kỳ làm ngôi sao Cao Quang Ánh sáng chói giữa 434 vị dân biểu khác.
Vai trò của dân biểu là đại diện quần chúng cử tri và bênh vực quyền lợi của họ. Trong cuộc suy thoái kinh tế hiện tại thì quyền lợi của cử tri là ngôi nhà cung cấp mái ấm cho cả gia đình, và công ăn việc làm.
Hiện nay số người mất việc đã lên đến gần 2 triệu, và đe dọa lớn đang là nguy cơ xập tiệm của 3 hãng xe hơi sử dụng gần 400,000 thợ thuyền và nuôi sống khoảng 3 triệu người nữa trong dịch vụ bán xe và cung cấp phụ tùng.
Ba ông tổng giám đốc của Ford, Chrysler và GM đã đến Hoa Thịnh Ðốn hai lần để "đòi" vay 34 tỉ mỹ kim, trong lúc quốc hội và dư luận Hoa Kỳ tỏ ra nghi ngại là khả năng của 3 nhân vật này không đủ để tạo trường tồn và phát triển cho kỹ nghệ xe hơi.
Chính tổng thống đắc cử Barack Obama cũng nói mọi kế hoạch tài trợ 3 hãng xe hơi này phải đi đôi với khả năng tự tái tạo của các hãng xe, cắt bỏ mọi phung phí để dựng lại một kỹ nghệ lành mạnh.
Mọi người đều biết kỹ nghệ xe hơi hiện nay của Hoa Kỳ không đủ sức tranh thương với xe ngoại quốc, tuy nhiên dù họ yếu kém đến đâu, chính phủ vẫn không dám để họ chết, vì cái chết của kỹ nghệ xe sẽ kéo nhiều sinh hoạt kinh tế khác chết theo.
Ông Obama đồng ý là không thể để kỹ nghệ xe hơi Hoa Kỳ xụp đổ, nhưng ông đòi những người đang ngồi trên cương vị then chốt lèo lái kỹ nghệ này phải đứng dạy ra đi nếu họ thiếu ý thức trách nhiệm.
Ông nói, "Nếu toán quản lý đang điều hành kỹ nghệ này không ý thức được tình thế nóng bỏng hiện nay, và không muốn chấp nhận con đường khó khăn thích hợp với hoàn cảnh, thì họ không thể tiếp tục ngồi lại được."
Nghị sĩ Chris Dodd, chủ tịch ủy ban Ngân Hàng thượng viện nói hãng GM cần thay thế tổng giám đốc Richard Wagoner, nếu hãng muốn vay được tiền của người dân Mỹ.
Quốc hội dự tính cho vay ra 15 tỉ mỹ kim để giúp hai hãng GM và Chrysler không bị phá sản.
Tuy nhiên, đòi cách chức những cán bộ cao cấp bất xứng, và chỉ trích họ sử dụng phản lực cơ riêng để đến Hoa Thịnh Ðốn vay tiền đều chỉ là những phương thức không giúp chính phủ thay đổi được thị trường xe hơi.
Thái độ mới của công chúng là họ không mua xe hơi nữa, chứ không phải họ không mua xe Mỹ để đi mua xe Nhật; thống kê số xe bán ra trong tháng 11 cho thấy xe GM xuống 41%, xe Ford xuống 30%, Chrysler 47%; nhưng xe ngoại quốc cũng xuống trong cùng tháng 11 vừa rồi: Toyota xuống 34%, Honda 32%, Nissan 42%, Hyundai 40%. Nhìn chung xe Ford vững nhất và xe Chrysler yếu nhất, GM đứng hạng 5 sau Ford, Honda, Toyota, và Hyundai.
Nhận xét như vậy để thấy là vai trò của chính phủ Hoa Kỳ không phải là thay đổi ông Wagoner, hay bắt hãng Chrysler nhập chung vào với một hãng khác để tồn tại, mà là cải thiện thị trường đem khách hàng đến bãi bán xe, chỗ tranh chấp của các hãng xe: hãng nào làm xe tốt, bán chạy, thì sống, hãng nào dở thì lỗ lã, khánh tận, theo quy luật tranh thương trên thị trường.
Không cải thiện thị trường mà đòi cải thiện sinh hoạt nội bộ của các hãng xe là chính phủ không làm công việc của mình mà còn dẫm chân vào địa hạt sinh hoạt nội bộ của các hãng xe.
Nhưng làm cách nào để cải thiện thị trường, làm cách nào để đem khách mua đến bãi bán xe?
Tôi đề nghị đem con số $15 tỉ chính phủ dự định trao tay cho hai hãng GM và Chrysler ra nhân với 10 để có $150 tỉ, rồi chia cho 20 triệu chiếc xe, mỗi chiếc được $7,500, và đem số tiền này cho thẳng người tiêu thụ xe. Người này có thể lãnh tiền bằng cách trừ vào nợ vay ngân hàng để mua xe, hoặc bằng những cách khác.
Biện pháp đó giúp công chúng chỉ phải trả $13,488 cho mỗi chiếc Malibu 2008 trị giá $20, 988, hoặc trả $5,490 cho một chiếc Chrysler Sebring convertible 2008 mới toanh trị giá $12,990. Chỉ trả có 5 ngàn rưởi để mua một chiếc Sebring là khich lệ không nhỏ đối với người mua, và thị trường xe hơi nội địa sẽ tưng bừng khởi sắc.
Ðối với người bán - 3 hãng xe hơi Hoa Kỳ - con số 20 triệu xe bán ra trong một năm sẽ nhiều gần bằng 2 lần số 12 triệu xe bán ra trong năm 2008; nếu sau một năm ăn nên làm ra, xe bán chạy gấp đôi như vậy mà các ông CEO còn hăm hãng họ sẽ lăn quay ra chết thì quả là họ đáng phải đứng dạy phủi đít ra đi.
Mục đích của bài báo này chỉ là vận động người Việt hải ngoại góp ý với dân biểu Ánh trên những vấn đề Hoa Kỳ đang cần giải quyết, vấn đề kinh tế như thị trường xe hơi bế tắc chẳng hạn, hoặc vấn đề quân sự như trận chiến tranh chống khủng bố vừa tốn kém, vừa thiếu hiệu quả hiện nay.
Trong bài báo này tôi cố tình đưa con số khuyến mại cao đến mức $7,500 mỗi chiếc xe để độc giả nhìn thấy khả năng của chính phủ cải thiện thị trường; con số khuyến mãi có thể rút xuống còn $750 hoặc gấp đôi, $1,500 để gần với thực tế hơn.
Dù còn quá mới trong nghị trường chính trị liên bang để đủ uy tín đệ trình những dự luật có tầm vóc lớn, nhưng thử hình dung dân biểu Ánh ký tên dưới những bài báo thảo luận về một giải pháp kinh tế hoặc quân sự, chúng ta cũng thấy được sự nể nang của những người bạn đồng viện của ông và quần chúng Hoa Kỳ.
Ngay trên vấn đề tái tạo kỹ nghệ xe hơi thảo luận trong bài báo này, chúng ta thấy chính tổng thống đắc cử Obama và nghị sĩ Dodd cũng không có một sáng kiến nào giúp cải thiện thị trường xe Mỹ.
Ý kiến của tác giả lại chỉ là một nỗ lực cá nhân, chưa được ai phê bình thảo luận để gạn lọc, chọn những ưu điểm, loại bỏ những điều còn thiếu sót.
Ðang sống tại Houston, tác giả mong mỏi những forum của giới trí thức Việt Nam tại đây, nhất là nhóm "Bàn Tròn" của anh Tôn Thất Hoa đem đề nghị trong bài báo ra mổ xẻ, thêm bớt, để biến nó thành bước thứ nhất trên con đường chính trị thiên lý của dân biểu Ánh nói riêng, và của toàn khối Việt Kiều Hoa Kỳ nói chung. Dĩ nhiên lời mời gọi này không chỉ giới hạn vào Houston, mà xin được gửi tới mọi người Việt nhiệt tình.
Xin nhiệt tình đầu tư vào chương mục "dân biểu Cao Quang Ánh" để dư luận Hoa Kỳ ý thức được là khám phá chính trị mới này mở ra cho họ một tiềm năng trẻ trung, phong phú, đầy thiện chí.
Nguyễn Ðạt Thịnh
Trung Quốc rất quan trọng với Obama
Tổng thống đắc cử Barack Obama vừa bổ nhiệm tướng bốn sao người Mỹ gốc Nhật Eric Shinseki vào Nội các, phụ trách Bộ Cựu chiến binh.
Nhưng sự hiện diện của các nhân vật khác có liên quan đến châu Á trong nhóm cầm quyền của Obama mới thực sự nói lên đường hướng của Hoa Kỳ thời gian tới, với trọng tâm đặt vào quan hệ Mỹ - Trung.
Theo International Herald Tribune, Bộ trưởng Ngân khố Timothy Geithner được bổ nhiệm là người từng học về Trung Quốc và có sống tại nước này.
Trong nhóm chuyển giao quyền lực của ông Obama cũng có Jeffrey Bader, một chuyên gia về Trung Quốc.
Bà Susan Sirk có kinh nghiệm về vùng Đông Á thời Clinton sẽ nắm chức thứ trưởng ngoại giao chuyên về khu vực này.
Theo bình luận của Indira A.R. Lakshamanan trên International Herald Tribune, hiện có một số nhân vật đang được cân nhắc để chọn vào chức đại sứ Mỹ tại Trung Quốc.
Đó là John Thornton, từng giảng ở đại học Thanh Hoa, Richard Holbrooke, người có kinh nghiệm về quan hệ với Trung Quốc và cả Việt Nam.
Hai bên cùng có lợi
Phát biểu của Susan Sirk cho thấy quan điểm của ê-kíp Obama là khai thác quan hệ Mỹ - Trung vốn có tính tác động và phụ thuộc lẫn nhau để hai bên cùng có lợi.
Timothy Geithner, người có kinh nghiệm về Trung Quốc cùng tân tổng thống Obama
Tuy thế, bài báo của Lakshamanan trích lời Ken Lieberthal, cựu thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia thời Bill Clinton, nói sau thời gian cầm quyền của Bush, “nghi ngờ giữa hai bên Hoa Kỳ và Trung Quốc đã tăng lên”.
Nhiệm vụ của ông Obama và các cộng sự là làm sao hợp tác với Trung Quốc một cách tốt nhất, trước hết là về kinh tế trong bối cảnh suy thoái toàn cầu.
Vấn đề đầu tiên Mỹ phải tính đến là tỷ giá hối đoái của đồng Nhân dân tệ với đôla, điều đang ảnh hưởng đến thương mại hai bên.
Hiện thặng dư mậu dịch của Trung Quốc trong quan hệ với Mỹ đã đạt gần hai nghìn tỷ đôla.
Còn theo bình luận của Sushil Seth trên báo Taipei Times hôm 8/12, Trung Quốc sẽ thách thức tân tổng thống Mỹ cả về thương mại và vấn đề Đài Loan.
Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã nhắc khéo nước Mỹ thời Obama về tầm quan trọng của Trung Quốc tại hội nghị APEC ở Peru vừa qua.
Ngoài kinh tế, vấn đề Bắc Triều Tiên và tham vọng hạt nhân của Iran cũng là những điểm Washington phải tính đến sự trợ giúp của Bắc Kinh.
Nhưng bài báo nói nếu Hoa Kỳ “thoát” được ra khỏi Iraq và Afghanistan sớm chừng nào thì sẽ đỡ tốn tiền từng đó và sẽ dần trách được sức ép của Bắc Kinh.
Tuy vậy, quan hệ này có hai chiều và Trung Quốc cũng phụ thuộc ghê gớm vào thị trường Mỹ.
Với một chính quyền do đảng Dân chủ nắm cả tòa Bạch Ốc và Capitol, Trung Quốc cũng khó hơn trong việc lợi dụng chia rẽ trong nội bộ Mỹ như thời Bush về các vấn đề quốc tế.
Hiển nhiên, Hoa Kỳ cũng sẽ tận dụng các lợi thế có sẵn về chính trị qua quan hệ với các đồng minh truyền thống ở vùng châu Á Thái Bình Dương.
Bởi thế, Bắc Kinh cũng vẫn cần Washington cho dù hai bên vẫn có thể có quan điểm khác nhau về nhân quyền, Đài Loan và Tây Tạng.
Tổng thống đắc cử Barack Obama vừa bổ nhiệm tướng bốn sao người Mỹ gốc Nhật Eric Shinseki vào Nội các, phụ trách Bộ Cựu chiến binh.
Nhưng sự hiện diện của các nhân vật khác có liên quan đến châu Á trong nhóm cầm quyền của Obama mới thực sự nói lên đường hướng của Hoa Kỳ thời gian tới, với trọng tâm đặt vào quan hệ Mỹ - Trung.
Theo International Herald Tribune, Bộ trưởng Ngân khố Timothy Geithner được bổ nhiệm là người từng học về Trung Quốc và có sống tại nước này.
Trong nhóm chuyển giao quyền lực của ông Obama cũng có Jeffrey Bader, một chuyên gia về Trung Quốc.
Bà Susan Sirk có kinh nghiệm về vùng Đông Á thời Clinton sẽ nắm chức thứ trưởng ngoại giao chuyên về khu vực này.
Theo bình luận của Indira A.R. Lakshamanan trên International Herald Tribune, hiện có một số nhân vật đang được cân nhắc để chọn vào chức đại sứ Mỹ tại Trung Quốc.
Đó là John Thornton, từng giảng ở đại học Thanh Hoa, Richard Holbrooke, người có kinh nghiệm về quan hệ với Trung Quốc và cả Việt Nam.
Hai bên cùng có lợi
Phát biểu của Susan Sirk cho thấy quan điểm của ê-kíp Obama là khai thác quan hệ Mỹ - Trung vốn có tính tác động và phụ thuộc lẫn nhau để hai bên cùng có lợi.
Timothy Geithner, người có kinh nghiệm về Trung Quốc cùng tân tổng thống Obama
Tuy thế, bài báo của Lakshamanan trích lời Ken Lieberthal, cựu thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia thời Bill Clinton, nói sau thời gian cầm quyền của Bush, “nghi ngờ giữa hai bên Hoa Kỳ và Trung Quốc đã tăng lên”.
Nhiệm vụ của ông Obama và các cộng sự là làm sao hợp tác với Trung Quốc một cách tốt nhất, trước hết là về kinh tế trong bối cảnh suy thoái toàn cầu.
Vấn đề đầu tiên Mỹ phải tính đến là tỷ giá hối đoái của đồng Nhân dân tệ với đôla, điều đang ảnh hưởng đến thương mại hai bên.
Hiện thặng dư mậu dịch của Trung Quốc trong quan hệ với Mỹ đã đạt gần hai nghìn tỷ đôla.
Còn theo bình luận của Sushil Seth trên báo Taipei Times hôm 8/12, Trung Quốc sẽ thách thức tân tổng thống Mỹ cả về thương mại và vấn đề Đài Loan.
Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã nhắc khéo nước Mỹ thời Obama về tầm quan trọng của Trung Quốc tại hội nghị APEC ở Peru vừa qua.
Ngoài kinh tế, vấn đề Bắc Triều Tiên và tham vọng hạt nhân của Iran cũng là những điểm Washington phải tính đến sự trợ giúp của Bắc Kinh.
Nhưng bài báo nói nếu Hoa Kỳ “thoát” được ra khỏi Iraq và Afghanistan sớm chừng nào thì sẽ đỡ tốn tiền từng đó và sẽ dần trách được sức ép của Bắc Kinh.
Tuy vậy, quan hệ này có hai chiều và Trung Quốc cũng phụ thuộc ghê gớm vào thị trường Mỹ.
Với một chính quyền do đảng Dân chủ nắm cả tòa Bạch Ốc và Capitol, Trung Quốc cũng khó hơn trong việc lợi dụng chia rẽ trong nội bộ Mỹ như thời Bush về các vấn đề quốc tế.
Hiển nhiên, Hoa Kỳ cũng sẽ tận dụng các lợi thế có sẵn về chính trị qua quan hệ với các đồng minh truyền thống ở vùng châu Á Thái Bình Dương.
Bởi thế, Bắc Kinh cũng vẫn cần Washington cho dù hai bên vẫn có thể có quan điểm khác nhau về nhân quyền, Đài Loan và Tây Tạng.
Trả giá cho tham nhũng
Tác giả: LÊ ĐĂNG DOANH - Sáng ngày 4-12-2008, tại Hội nghị các nhà tài trợ tại Hà Nội, thay mặt Chính phủ Nhật Bản, đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Mitsuo Sakaba đã chính thức thông báo Chính phủ Nhật Bản tạm thời đình chỉ các dự án ODA đã cam kết tại Việt Nam và chưa thể công bố các khoản hỗ trợ mới cho tới khi Ủy ban hỗn hợp phòng chống tham nhũng giữa hai nước xem xét lại việc thực hiện vốn ODA của Nhật tại Việt Nam.
Đầu năm nay, Chính phủ Nhật Bản đã tuyên bố ý định nâng khoản ODA cho Việt Nam vay lên 65,3 tỉ yen, tương đương 700 triệu đô la Mỹ cho nửa năm tài khóa 2008, song trước sức ép của công luận tại Nhật, dự định tốt đẹp này đã bị tạm thời ngưng lại sau khi vụ hối lộ tai tiếng của PCI đã được khởi tố.
Tin này thực sự là một tổn thất lớn về danh dự và về kinh tế đối với nước ta. Đúng như ông đại sứ đã nhấn mạnh: “Sẽ rất khó lấy lại sự ủng hộ từ công chúng Nhật Bản thúc đẩy viện trợ thêm cho Việt Nam và chúng tôi không thể hứa những khoản viện trợ mới cho đến khi Ủy ban hỗn hợp giữa hai nước thực hiện các giải pháp chống tham nhũng có hiệu quả”. Điều cần thông cảm với phía Nhật Bản là chắc chắn đây không phải là một quyết định dễ dàng đối với Chính phủ Nhật.
Không biết có bao nhiêu công nhân Việt Nam sẽ vì việc này mà mất việc làm một cách oan uổng và nguồn vốn to lớn đang cần thiết biết bao trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay lại bị mất đi. Và thiệt hại to lớn hơn nữa, không thể đo được bằng tiền bạc là sự mất đi niềm tin của người dân Nhật Bản và người dân Việt Nam.
Tuần trước, trong cuộc đối thoại về chống tham nhũng giữa nhóm các nhà tài trợ với Ủy ban phòng chống tham nhũng của Việt nam, hai bên đã đi đến những nhận định khá xa nhau về bước tiến trong phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam: phía các nhà tài trợ cho rằng chống tham nhũng đã chùng xuống, ít có tiến bộ cụ thể, chỉ bắt cá bé chứ không bắt được cá lớn, trên nhẹ dưới nặng... trong khi phía Việt Nam vẫn khẳng định quyết tâm phòng, chống tham nhũng.
Để chứng minh hiệu quả phòng chống tham nhũng, việc thực thi các biện pháp phòng, chống tham nhũng một cách nghiêm minh vẫn còn ở phía trước. Còn tiến độ điều tra về vụ nhận hối lộ của PCI thì một quan chức của Việt Nam, tại cuộc đối thoại này vẫn cho biết “chưa có gì cụ thể” để thông báo.
Trong phiên chất vấn của Quốc hội với Chính phủ, vấn đề tham nhũng nói chung và vụ PCI đã được đề cập đến, song Chính phủ cũng chưa có kết quả cụ thể để báo cáo với Quốc hội. Sự kiện cay đắng này hẳn sẽ làm dấy lên lòng tự trọng dân tộc, sự phẫn nộ của mỗi người Việt Nam trước vấn nạn tham nhũng của đất nước. Từ đó mỗi người góp phần tích cực vào cải cách một cách cơ bản cơ chế, thể chế, luật pháp, tư pháp để thực sự phòng chống tham nhũng có hiệu quả và để không có một quyết định tương tự thứ hai nào nữa đối với nước ta.
Cam kết ODA năm nay đạt trên 5 tỉ đô la
Hội nghị các nhà tài trợ năm nay cam kết cho Việt Nam vay 5,014 tỉ đô la Mỹ cho năm 2009 để hỗ trợ Việt Nam tăng trưởng kinh tế. Ngân hàng Thế giới tiếp tục là nhà tài trợ lớn nhất với cam kết 1,66 tỉ đô la Mỹ, Ngân hàng Phát triển châu Á đứng thứ hai với 1,56 tỉ đô la. Liên hiệp châu Âu là nhà tài trợ song phương lớn nhất với vốn ODA cam kết 893,48 triệu đô la, trong đó Pháp cam kết nhiều nhất, 280,96 triệu đô la. Hàn Quốc nổi lên là nhà tài trợ song phương khá lớn, với 268,70 triệu đô la.
TS. LÊ ĐĂNG DOANH
Tác giả: LÊ ĐĂNG DOANH - Sáng ngày 4-12-2008, tại Hội nghị các nhà tài trợ tại Hà Nội, thay mặt Chính phủ Nhật Bản, đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Mitsuo Sakaba đã chính thức thông báo Chính phủ Nhật Bản tạm thời đình chỉ các dự án ODA đã cam kết tại Việt Nam và chưa thể công bố các khoản hỗ trợ mới cho tới khi Ủy ban hỗn hợp phòng chống tham nhũng giữa hai nước xem xét lại việc thực hiện vốn ODA của Nhật tại Việt Nam.
Đầu năm nay, Chính phủ Nhật Bản đã tuyên bố ý định nâng khoản ODA cho Việt Nam vay lên 65,3 tỉ yen, tương đương 700 triệu đô la Mỹ cho nửa năm tài khóa 2008, song trước sức ép của công luận tại Nhật, dự định tốt đẹp này đã bị tạm thời ngưng lại sau khi vụ hối lộ tai tiếng của PCI đã được khởi tố.
Tin này thực sự là một tổn thất lớn về danh dự và về kinh tế đối với nước ta. Đúng như ông đại sứ đã nhấn mạnh: “Sẽ rất khó lấy lại sự ủng hộ từ công chúng Nhật Bản thúc đẩy viện trợ thêm cho Việt Nam và chúng tôi không thể hứa những khoản viện trợ mới cho đến khi Ủy ban hỗn hợp giữa hai nước thực hiện các giải pháp chống tham nhũng có hiệu quả”. Điều cần thông cảm với phía Nhật Bản là chắc chắn đây không phải là một quyết định dễ dàng đối với Chính phủ Nhật.
Không biết có bao nhiêu công nhân Việt Nam sẽ vì việc này mà mất việc làm một cách oan uổng và nguồn vốn to lớn đang cần thiết biết bao trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay lại bị mất đi. Và thiệt hại to lớn hơn nữa, không thể đo được bằng tiền bạc là sự mất đi niềm tin của người dân Nhật Bản và người dân Việt Nam.
Tuần trước, trong cuộc đối thoại về chống tham nhũng giữa nhóm các nhà tài trợ với Ủy ban phòng chống tham nhũng của Việt nam, hai bên đã đi đến những nhận định khá xa nhau về bước tiến trong phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam: phía các nhà tài trợ cho rằng chống tham nhũng đã chùng xuống, ít có tiến bộ cụ thể, chỉ bắt cá bé chứ không bắt được cá lớn, trên nhẹ dưới nặng... trong khi phía Việt Nam vẫn khẳng định quyết tâm phòng, chống tham nhũng.
Để chứng minh hiệu quả phòng chống tham nhũng, việc thực thi các biện pháp phòng, chống tham nhũng một cách nghiêm minh vẫn còn ở phía trước. Còn tiến độ điều tra về vụ nhận hối lộ của PCI thì một quan chức của Việt Nam, tại cuộc đối thoại này vẫn cho biết “chưa có gì cụ thể” để thông báo.
Trong phiên chất vấn của Quốc hội với Chính phủ, vấn đề tham nhũng nói chung và vụ PCI đã được đề cập đến, song Chính phủ cũng chưa có kết quả cụ thể để báo cáo với Quốc hội. Sự kiện cay đắng này hẳn sẽ làm dấy lên lòng tự trọng dân tộc, sự phẫn nộ của mỗi người Việt Nam trước vấn nạn tham nhũng của đất nước. Từ đó mỗi người góp phần tích cực vào cải cách một cách cơ bản cơ chế, thể chế, luật pháp, tư pháp để thực sự phòng chống tham nhũng có hiệu quả và để không có một quyết định tương tự thứ hai nào nữa đối với nước ta.
Cam kết ODA năm nay đạt trên 5 tỉ đô la
Hội nghị các nhà tài trợ năm nay cam kết cho Việt Nam vay 5,014 tỉ đô la Mỹ cho năm 2009 để hỗ trợ Việt Nam tăng trưởng kinh tế. Ngân hàng Thế giới tiếp tục là nhà tài trợ lớn nhất với cam kết 1,66 tỉ đô la Mỹ, Ngân hàng Phát triển châu Á đứng thứ hai với 1,56 tỉ đô la. Liên hiệp châu Âu là nhà tài trợ song phương lớn nhất với vốn ODA cam kết 893,48 triệu đô la, trong đó Pháp cam kết nhiều nhất, 280,96 triệu đô la. Hàn Quốc nổi lên là nhà tài trợ song phương khá lớn, với 268,70 triệu đô la.
TS. LÊ ĐĂNG DOANH
Càng khoe có Nhân Quyền, dân càng mất quyền
Tác giả: Phạm Trần
Quyền dân không bằng quyền đảng
Kế hoạch đề cao đảng Cộng sản Việt Nam có nhiều thành tích bảo vệ quyền con người đã bị các cơ quan tuyền truyền của đảng vạch áo cho người xem lưng ngay trong ngày Việt Nam kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc (10-12-1948 – 10-12-2008).
Báo điện tử của Chính phủ viết: “Trong 60 năm qua, Việt Nam luôn tôn trọng, thúc đẩy, bảo vệ các quyền và tự do cơ bản của con người theo nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc và các chuẩn mực quốc tế về quyền con người mà Việt Nam đã tham gia… Sau khi trở thành thành viên các công ước nhân quyền đầu tiên từ năm 1981, Việt Nam tiếp tục hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, từng bước thể chế hóa quyền con người phù hợp với điều kiện trong nước và tiêu chuẩn về quyền con người được cộng đồng thế giới thừa nhận”.
Tờ Nhân Dân, cơ quan ngôn luận của đảng khoe: “Sau hơn 30 năm đấu tranh để giành lại chủ quyền dân tộc, từ năm 1977, Việt Nam trở thành thành viên của Liên hợp quốc, và cũng từ đó, Việt Nam đã tham gia nhiều hơn vào sinh hoạt của cộng đồng thế giới, trong đó có việc tham gia vào các công ước quốc tế về nhân quyền, và tích cực đóng góp vào các hoạt động bảo vệ nhân quyền trên phạm vi thế giới. Nhân 60 năm Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền, chúng ta hướng tới các giá trị cao quý về quyền con người, ủng hộ các hoạt động mang lại nhân quyền ở mọi quốc gia, phê phán bất kỳ hành động nào xâm hại tới quyền con người. Đồng thời chúng ta quyết tâm phấn đấu mạnh mẽ hơn nữa để đưa sự nghiệp cách mạng Việt Nam tới thắng lợi mới, để mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" trở thành một hiện thực trên Tổ quốc của chúng ta”.
Trúc Thanh viết trên báo điện tử của Trung ương Đảng: “Con người được coi là nhân tố tạo dựng xã hội: “Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ và văn minh”. Nhà nước thực thi pháp luật, công dân thực hiện tốt các quyền của mình theo Hiến pháp và pháp luật, đảm bảo hưởng thụ nhân quyền của tất cả mọi người… Có thể khẳng định hệ thống pháp luật Việt Nam về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu đặt ra cho việc thúc đẩy, bảo vệ và phát triển quyền con người, quyền công dân”.
Ba hình ảnh tiêu biểu này có nói được gì về quyền con người ở Việt Nam ngày nay ?
Trước hết, khi nói chỉ có “quyền con người” khi những quyền này “phù hợp với điều kiện trong nước” không có gì là bất hợp lý nếu tất cả mọi người dân, kể cả những người có chức, có quyền và từ trên xuống dưới đều được hưởng như nhau và cùng chia sẻ trách nhiệm giống nhau theo hoàn cảnh của đất nước.
Nhưng ở Việt Nam, trong chế độ cộng sản độc tài đảng trị như hiện nay thì “điều kiện” được hưởng “quyền con người” lại do đảng quyết định và nhà nước quản lý bằng quyết định hành chính theo những điều kiện có lợi cho đảng cầm quyền và những người được lòng chính quyền.
Tỉ dụ như quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và tự do báo chí đều có ghi trong Hiến pháp và Luật pháp là quyền của mọi công dân, nhưng nhà nước chỉ cho các tổ chức tôn giáo được phép hoạt động nếu những người cầm đầu các tôn giáo này chịu làm theo điều kiện của nhà nước.
Còn về hoạt động báo chí thì nhà nước không cho tư nhân ra báo. Chỉ có Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị, xã hội của đảng mới được quyền ra báo. Các đài phát thanh và truyền hình cũng do nhà nước làm chủ. Và những người làm báo, dù là đảng viên hay không, đều phải phục vụ và tuyên truyền cho đảng và chính sách của nhà nước.
Do đó khi Việt Nam nói những quyền mà người dân trong nước đang được hưởng cũng phù hợp với những “tiêu chuẩn về quyền con người được cộng đồng thế giới thừa nhận” là nói gian. Không có “cộng đồng thế giới” nào lại thừa nhận những thứ quyền giả vờ, quyền bánh vẽ như thế.
Thứ hai, việc tờ Nhân Dân nói Việt Nam từng tham gia các hoạt động bảo vệ nhân quyền với cộng đồng thế giới hay đã “ủng hộ các hoạt động mang lại nhân quyền ở mọi quốc gia, phê phán bất kỳ hành động nào xâm hại tới quyền con người” là những hành động ngoại giao phô trường đầy kịch tính diễn ra tại các diễn đàn quốc tế.
Bởi vì từ khi Chính phủ Cộng sản Việt Nam trở thành thành viên các công ước nhân quyền từ năm 1981, chưa có năm nào Việt Nam thoát khỏi bị cộng đồng thế giới, đặc biệt các Tổ chức Nhân quyền, Tự do Tôn giáo, Liện hiệp Châu Âu, Quốc hội Hoa Kỳ, chỉ trích đã vi phạm các Công ước này.
Còn lập luận của cán bộ Tuyên Giáo, Trúc Thanh, cho rằng “hệ thống pháp luật Việt Nam về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu đặt ra cho việc thúc đẩy, bảo vệ và phát triển quyền con người, quyền công dân” là nói đãi môi, chỉ lọt lỗ tai những công dân đảng viên và những người trong các tổ chức theo đảng trong Mặt trận Tổ quốc.
Quyền công dân của người Việt Nam đã bị đảng tước bỏ từ khi họ lên 18 tuổi. Các quyền bầu người đại diện cho mình điều hành việc nước cho đến quyền tự quyết định thể chế chính trị cho mình cũng do đảng quyết định theo theo điều kiện “đảng cử dân bầu” thì người dân có quyền gì trong chế độ độc tài hiện nay ?
Bài ca nhân quyền
Do đó mà ta không lấy làm lạ khi phải đọc nhan nhản đó đây, trong ngày kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, nhiều “bài ca” Tuyên ngôn nhân quyền “một chiều ” của đảng CSVN như đã viết trong “Chỉ thị 12/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII ngày 12/7/1992”.
Văn kiện cơ bản này định nghĩa về nhân quyền theo quan niệm của CSVN như sau: “Quyền con người là giá trị chung của nhân loại; khái niệm quyền con người có tính giai cấp sâu sắc; giải phóng con người gắn liền với giải phóng dân tộc, giai cấp, xã hội; lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và lợi ích toàn xã hội gắn kết chặt chẽ với nhau; quyền dân chủ, tự do của mỗi cá nhân không tách rời nghĩa vụ và trách nhiệm công dân; quyền con người gắn với quyền dân tộc cơ bản và thuộc phạm vi chủ quyền quốc gia; và quyền con người luôn gắn với lịch sử, truyền thống và phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội của đất nước”. (Báo điện tử ĐCSVN, 10-12-08)
Từ lập luận phản dân chủ này, Hương Giang còn không biết ngượng khi viết trên báo điện từ Chính phủ (10-12-2008): “Thực thi nhân quyền phải gắn liền với bảo vệ nền độc lập dân tộc, chủ quyền và an ninh quốc gia. Đảng, Nhà nước kiên quyết chống lại luận điệu thù địch coi nhân quyền cao hơn chủ quyền; nhân quyền không biên giới quốc gia; quá nhấn mạnh tính phổ biến của nhân quyền mà coi nhẹ các yếu tố có tính đặc thù về lịch sử, văn hoá, dân trí, trình độ phát triển kinh tế, xã hội hay coi tự do, lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích cộng đồng, quốc gia, dân tộc…, để đi đến sao chép một cách máy móc mô hình dân chủ, nhân quyền của nước này áp đặt cho nước khác, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định từ bên trong”.
Vậy thế nào là “nhân quyền” không chia rẽ dân tộc, không gây mất ổn định bên trong ? Nhân quyền mà cũng có thứ này, thứ khác hay màu này, màu nọ thì đâu phải là quyền của con người ? Chỉ có người Cộng sản mới nhìn nhân quyền ra nhiều màu sắc như thế.
Đào Duy Quát, chuyên gia cao cấp Ban Tuyên giáo Trung Ương, Tổng Biên tập báo điện tử ĐCS Việt Nam cũng cố “tát nước theo mưa”: “Hiện nay đâu đó có một số tổ chức cá nhân phê phán chúng ta vi phạm dân chủ nhân quyền. Về cơ bản và tổng thể các loại ý kiến đó là xuyên tạc, vu cáo, với ý đồ can thiệp vào nội bộ của ta, phá hoại sự ổn định công tác của nước ta. Về vấn đề này chúng ta cần kiên định quan điểm: quyền con người là giá trị chung của nhân loại. Quyền con người trong thời đại ngày nay phải gắn với độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia. Bảo đảm quyền con người cho dân tộc ta phải dựa trên bản chất của chế độ xã hội, đặc thù về cộng sản và văn hóa của dân tộc. Chúng ta không chấp nhận sự áp đặt mô hình dân chủ nhân quyền của nước ngoài cho Việt Nam”. (Báo điện tử Trung ương đảng, 10-12-2008
Ông Quát viết tiếp: “Những khác biệt nào đó về quyền con người giữa các quốc gia dân tộc chỉ có thể được giải quyết trên nguyên tắc đối thoại, bình đẳng, tôn trọng chủ quyền quốc gia, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. Chúng ta đã tổ chức đối thoại nhân quyền với EU, Mỹ, Australia… Đối với chúng ta quyền con người, cũng như quyền công dân, quyền phải đi đôi với nghĩa vụ. Không thể hiểu nhân quyền chỉ có quyền tự do mà không có trách nhiệm và nghĩa vụ”.
Các tổ chức nhân quyền trên thế giới, Quốc hội Hoa Kỳ, Bộ Ngoại giao Mỹ và Liên hiệp Châu Âu đã mất khá nhiều thời giờ đối thoại với Nhà nước Việt Nam về những vi phạm nhân quyền và hạn chế các quyền tự do ở Việt Nam, nhưng phiá Việt Nam vẫn trơ như gỗ đá.
Phiá các viên chức Việt Nam đã chứng minh họ bị dị ứng mỗi khi phải đương đầu với các vấn đề nhân quyền và các quyền tự do nên không ai ngạc nhiên khi thấy trong ngày kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, luận điệu chống quan điểm nhân quyền “không theo ý của đảng CSVN” đã đồng loạt bùng lên trong các cơ quan báo chí của Ban Tuyên giáo.
Trúc Thanh là một trong số cán bộ tuyên truyền làm nhiệm vụ chống chế này: “Trong tình hình hiện nay giải quyết các vấn đề bức xúc của xã hội cần cảnh giác với những luận điệu sai trái, thù địch coi nhân quyền cao hơn chủ quyền, nhân quyền không biên giới quốc gia, quá nhấn mạnh tính phổ biến của nhân quyền mà coi nhẹ các yếu tố có tính đặc thù về lịch sử, văn hóa, dân trí, trình độ phát triển kinh tế-xã hội hay coi tự do, lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích cộng đồng quốc gia dân tộc để đi đến sao chép một cách máy móc mô hình dân chủ, nhân quyền của nước này áp đặt cho nước khác hay lợi dụng nhân quyền để can thiệp vào công việc nội bộ quốc gia, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, gây mất ổn định chính trị, xã hội…”
Nhưng không chỉ viết trơ trẽn như thế, Trúc Thanh còn khoe nhiều “thành tích” không có thực của đảng CSVN: “Đại hội VI của Đảng Cộng sản Việt Nam trong đường lối đổi mới đã khẳng định lấy dân làm gốc, thực hiện công khai dân chủ. Năm 1998, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra “Quy chế dân chủ ở cơ sở” mà nội dung cơ bản là: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Hội nghị lần thứ ba (khóa X) của Trung ương Đảng đã chủ trương mở rộng công khai, nghiên cứuban hành luật về quyền được thông tin của công dân. Luật Báo chí nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định: “Nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí”, “Báo chí không bị kiểm duyệt”.Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được đảm bảo, dựa trên quan điểm “Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại, cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội”.
Ai cũng biết những điều được gọi là “Quy chế dân chủ ở cơ sở”, “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, hay “tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí” chẳng qua chỉ là những khẩu hiệu để tuyên truyền, chúng không có giá trị gì trong đời sống hằng ngày của 83 triệu người dân Việt Nam.
Chỉ bằng đó vấn đề thôi, không cần phải đợi người Cộng sản vạch áo cho người xem lưng thì mọi người mới biết có dân chủ, tự do và nhân quyền ở Việt Nam hay không ?
Phạm Trần
Tác giả: Phạm Trần
Quyền dân không bằng quyền đảng
Kế hoạch đề cao đảng Cộng sản Việt Nam có nhiều thành tích bảo vệ quyền con người đã bị các cơ quan tuyền truyền của đảng vạch áo cho người xem lưng ngay trong ngày Việt Nam kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc (10-12-1948 – 10-12-2008).
Báo điện tử của Chính phủ viết: “Trong 60 năm qua, Việt Nam luôn tôn trọng, thúc đẩy, bảo vệ các quyền và tự do cơ bản của con người theo nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc và các chuẩn mực quốc tế về quyền con người mà Việt Nam đã tham gia… Sau khi trở thành thành viên các công ước nhân quyền đầu tiên từ năm 1981, Việt Nam tiếp tục hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, từng bước thể chế hóa quyền con người phù hợp với điều kiện trong nước và tiêu chuẩn về quyền con người được cộng đồng thế giới thừa nhận”.
Tờ Nhân Dân, cơ quan ngôn luận của đảng khoe: “Sau hơn 30 năm đấu tranh để giành lại chủ quyền dân tộc, từ năm 1977, Việt Nam trở thành thành viên của Liên hợp quốc, và cũng từ đó, Việt Nam đã tham gia nhiều hơn vào sinh hoạt của cộng đồng thế giới, trong đó có việc tham gia vào các công ước quốc tế về nhân quyền, và tích cực đóng góp vào các hoạt động bảo vệ nhân quyền trên phạm vi thế giới. Nhân 60 năm Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền, chúng ta hướng tới các giá trị cao quý về quyền con người, ủng hộ các hoạt động mang lại nhân quyền ở mọi quốc gia, phê phán bất kỳ hành động nào xâm hại tới quyền con người. Đồng thời chúng ta quyết tâm phấn đấu mạnh mẽ hơn nữa để đưa sự nghiệp cách mạng Việt Nam tới thắng lợi mới, để mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" trở thành một hiện thực trên Tổ quốc của chúng ta”.
Trúc Thanh viết trên báo điện tử của Trung ương Đảng: “Con người được coi là nhân tố tạo dựng xã hội: “Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ và văn minh”. Nhà nước thực thi pháp luật, công dân thực hiện tốt các quyền của mình theo Hiến pháp và pháp luật, đảm bảo hưởng thụ nhân quyền của tất cả mọi người… Có thể khẳng định hệ thống pháp luật Việt Nam về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu đặt ra cho việc thúc đẩy, bảo vệ và phát triển quyền con người, quyền công dân”.
Ba hình ảnh tiêu biểu này có nói được gì về quyền con người ở Việt Nam ngày nay ?
Trước hết, khi nói chỉ có “quyền con người” khi những quyền này “phù hợp với điều kiện trong nước” không có gì là bất hợp lý nếu tất cả mọi người dân, kể cả những người có chức, có quyền và từ trên xuống dưới đều được hưởng như nhau và cùng chia sẻ trách nhiệm giống nhau theo hoàn cảnh của đất nước.
Nhưng ở Việt Nam, trong chế độ cộng sản độc tài đảng trị như hiện nay thì “điều kiện” được hưởng “quyền con người” lại do đảng quyết định và nhà nước quản lý bằng quyết định hành chính theo những điều kiện có lợi cho đảng cầm quyền và những người được lòng chính quyền.
Tỉ dụ như quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và tự do báo chí đều có ghi trong Hiến pháp và Luật pháp là quyền của mọi công dân, nhưng nhà nước chỉ cho các tổ chức tôn giáo được phép hoạt động nếu những người cầm đầu các tôn giáo này chịu làm theo điều kiện của nhà nước.
Còn về hoạt động báo chí thì nhà nước không cho tư nhân ra báo. Chỉ có Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị, xã hội của đảng mới được quyền ra báo. Các đài phát thanh và truyền hình cũng do nhà nước làm chủ. Và những người làm báo, dù là đảng viên hay không, đều phải phục vụ và tuyên truyền cho đảng và chính sách của nhà nước.
Do đó khi Việt Nam nói những quyền mà người dân trong nước đang được hưởng cũng phù hợp với những “tiêu chuẩn về quyền con người được cộng đồng thế giới thừa nhận” là nói gian. Không có “cộng đồng thế giới” nào lại thừa nhận những thứ quyền giả vờ, quyền bánh vẽ như thế.
Thứ hai, việc tờ Nhân Dân nói Việt Nam từng tham gia các hoạt động bảo vệ nhân quyền với cộng đồng thế giới hay đã “ủng hộ các hoạt động mang lại nhân quyền ở mọi quốc gia, phê phán bất kỳ hành động nào xâm hại tới quyền con người” là những hành động ngoại giao phô trường đầy kịch tính diễn ra tại các diễn đàn quốc tế.
Bởi vì từ khi Chính phủ Cộng sản Việt Nam trở thành thành viên các công ước nhân quyền từ năm 1981, chưa có năm nào Việt Nam thoát khỏi bị cộng đồng thế giới, đặc biệt các Tổ chức Nhân quyền, Tự do Tôn giáo, Liện hiệp Châu Âu, Quốc hội Hoa Kỳ, chỉ trích đã vi phạm các Công ước này.
Còn lập luận của cán bộ Tuyên Giáo, Trúc Thanh, cho rằng “hệ thống pháp luật Việt Nam về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu đặt ra cho việc thúc đẩy, bảo vệ và phát triển quyền con người, quyền công dân” là nói đãi môi, chỉ lọt lỗ tai những công dân đảng viên và những người trong các tổ chức theo đảng trong Mặt trận Tổ quốc.
Quyền công dân của người Việt Nam đã bị đảng tước bỏ từ khi họ lên 18 tuổi. Các quyền bầu người đại diện cho mình điều hành việc nước cho đến quyền tự quyết định thể chế chính trị cho mình cũng do đảng quyết định theo theo điều kiện “đảng cử dân bầu” thì người dân có quyền gì trong chế độ độc tài hiện nay ?
Bài ca nhân quyền
Do đó mà ta không lấy làm lạ khi phải đọc nhan nhản đó đây, trong ngày kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, nhiều “bài ca” Tuyên ngôn nhân quyền “một chiều ” của đảng CSVN như đã viết trong “Chỉ thị 12/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII ngày 12/7/1992”.
Văn kiện cơ bản này định nghĩa về nhân quyền theo quan niệm của CSVN như sau: “Quyền con người là giá trị chung của nhân loại; khái niệm quyền con người có tính giai cấp sâu sắc; giải phóng con người gắn liền với giải phóng dân tộc, giai cấp, xã hội; lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và lợi ích toàn xã hội gắn kết chặt chẽ với nhau; quyền dân chủ, tự do của mỗi cá nhân không tách rời nghĩa vụ và trách nhiệm công dân; quyền con người gắn với quyền dân tộc cơ bản và thuộc phạm vi chủ quyền quốc gia; và quyền con người luôn gắn với lịch sử, truyền thống và phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội của đất nước”. (Báo điện tử ĐCSVN, 10-12-08)
Từ lập luận phản dân chủ này, Hương Giang còn không biết ngượng khi viết trên báo điện từ Chính phủ (10-12-2008): “Thực thi nhân quyền phải gắn liền với bảo vệ nền độc lập dân tộc, chủ quyền và an ninh quốc gia. Đảng, Nhà nước kiên quyết chống lại luận điệu thù địch coi nhân quyền cao hơn chủ quyền; nhân quyền không biên giới quốc gia; quá nhấn mạnh tính phổ biến của nhân quyền mà coi nhẹ các yếu tố có tính đặc thù về lịch sử, văn hoá, dân trí, trình độ phát triển kinh tế, xã hội hay coi tự do, lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích cộng đồng, quốc gia, dân tộc…, để đi đến sao chép một cách máy móc mô hình dân chủ, nhân quyền của nước này áp đặt cho nước khác, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định từ bên trong”.
Vậy thế nào là “nhân quyền” không chia rẽ dân tộc, không gây mất ổn định bên trong ? Nhân quyền mà cũng có thứ này, thứ khác hay màu này, màu nọ thì đâu phải là quyền của con người ? Chỉ có người Cộng sản mới nhìn nhân quyền ra nhiều màu sắc như thế.
Đào Duy Quát, chuyên gia cao cấp Ban Tuyên giáo Trung Ương, Tổng Biên tập báo điện tử ĐCS Việt Nam cũng cố “tát nước theo mưa”: “Hiện nay đâu đó có một số tổ chức cá nhân phê phán chúng ta vi phạm dân chủ nhân quyền. Về cơ bản và tổng thể các loại ý kiến đó là xuyên tạc, vu cáo, với ý đồ can thiệp vào nội bộ của ta, phá hoại sự ổn định công tác của nước ta. Về vấn đề này chúng ta cần kiên định quan điểm: quyền con người là giá trị chung của nhân loại. Quyền con người trong thời đại ngày nay phải gắn với độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia. Bảo đảm quyền con người cho dân tộc ta phải dựa trên bản chất của chế độ xã hội, đặc thù về cộng sản và văn hóa của dân tộc. Chúng ta không chấp nhận sự áp đặt mô hình dân chủ nhân quyền của nước ngoài cho Việt Nam”. (Báo điện tử Trung ương đảng, 10-12-2008
Ông Quát viết tiếp: “Những khác biệt nào đó về quyền con người giữa các quốc gia dân tộc chỉ có thể được giải quyết trên nguyên tắc đối thoại, bình đẳng, tôn trọng chủ quyền quốc gia, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. Chúng ta đã tổ chức đối thoại nhân quyền với EU, Mỹ, Australia… Đối với chúng ta quyền con người, cũng như quyền công dân, quyền phải đi đôi với nghĩa vụ. Không thể hiểu nhân quyền chỉ có quyền tự do mà không có trách nhiệm và nghĩa vụ”.
Các tổ chức nhân quyền trên thế giới, Quốc hội Hoa Kỳ, Bộ Ngoại giao Mỹ và Liên hiệp Châu Âu đã mất khá nhiều thời giờ đối thoại với Nhà nước Việt Nam về những vi phạm nhân quyền và hạn chế các quyền tự do ở Việt Nam, nhưng phiá Việt Nam vẫn trơ như gỗ đá.
Phiá các viên chức Việt Nam đã chứng minh họ bị dị ứng mỗi khi phải đương đầu với các vấn đề nhân quyền và các quyền tự do nên không ai ngạc nhiên khi thấy trong ngày kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, luận điệu chống quan điểm nhân quyền “không theo ý của đảng CSVN” đã đồng loạt bùng lên trong các cơ quan báo chí của Ban Tuyên giáo.
Trúc Thanh là một trong số cán bộ tuyên truyền làm nhiệm vụ chống chế này: “Trong tình hình hiện nay giải quyết các vấn đề bức xúc của xã hội cần cảnh giác với những luận điệu sai trái, thù địch coi nhân quyền cao hơn chủ quyền, nhân quyền không biên giới quốc gia, quá nhấn mạnh tính phổ biến của nhân quyền mà coi nhẹ các yếu tố có tính đặc thù về lịch sử, văn hóa, dân trí, trình độ phát triển kinh tế-xã hội hay coi tự do, lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích cộng đồng quốc gia dân tộc để đi đến sao chép một cách máy móc mô hình dân chủ, nhân quyền của nước này áp đặt cho nước khác hay lợi dụng nhân quyền để can thiệp vào công việc nội bộ quốc gia, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, gây mất ổn định chính trị, xã hội…”
Nhưng không chỉ viết trơ trẽn như thế, Trúc Thanh còn khoe nhiều “thành tích” không có thực của đảng CSVN: “Đại hội VI của Đảng Cộng sản Việt Nam trong đường lối đổi mới đã khẳng định lấy dân làm gốc, thực hiện công khai dân chủ. Năm 1998, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra “Quy chế dân chủ ở cơ sở” mà nội dung cơ bản là: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Hội nghị lần thứ ba (khóa X) của Trung ương Đảng đã chủ trương mở rộng công khai, nghiên cứuban hành luật về quyền được thông tin của công dân. Luật Báo chí nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định: “Nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí”, “Báo chí không bị kiểm duyệt”.Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được đảm bảo, dựa trên quan điểm “Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại, cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội”.
Ai cũng biết những điều được gọi là “Quy chế dân chủ ở cơ sở”, “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, hay “tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí” chẳng qua chỉ là những khẩu hiệu để tuyên truyền, chúng không có giá trị gì trong đời sống hằng ngày của 83 triệu người dân Việt Nam.
Chỉ bằng đó vấn đề thôi, không cần phải đợi người Cộng sản vạch áo cho người xem lưng thì mọi người mới biết có dân chủ, tự do và nhân quyền ở Việt Nam hay không ?
Phạm Trần
Tuyên ngôn Nhân quyền 60 tuổi
Nguyễn Giang
www.bbcvietnamese.com
Phụ nữ luôn đóng một vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh vì nhân quyền Ngày kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Nhân quyền Liên Hiệp Quốc 10/12 này là dịp đánh giá tác dụng của các giá trị nhân quyền với thế giới hôm nay.
Ý kiến nêu ra ở Anh của giáo sư Francesca Klug nói còn phải làm nhiều nữa để nhân quyền có tác động giảm đi những khổ đau của nhân loại.
Trong bài đọc tại viện nghiên cứu danh tiếng Chatham House tại London 8/12, bà nói Tuyên ngôn Phổ quát về Quyền Con người (Universal Declaration of Human Rights) được thông qua như một Hiến chương quốc tế vì tự do cá nhân.
Khủng hoảng kinh tế 1929 và các cuộc chiến tàn khốc trong thập niên 1940 đã khiến nhân loại cảm động mà thông qua Tuyên ngôn vào năm 1948.
Những vụ giết hàng triệu nạn nhân chiến tranh, cuộc diệt chủng người Do Thái, Di Gan nêu bật tính cấp bách của việc bảo vệ an toàn cá nhân trước nạn bạo hành mang tính thể chế.
Tuyên ngôn Hy vọng
Đóng góp của một phụ nữ, bà Eleanor Roosevelt, phu nhân của Tổng thống Mỹ khiến Tuyên ngôn mang nhiều nét của một văn kiện có tình thương chứ không phải là một lời tuyên chiến với bất cứ ai.
Nhưng trong sáu thập niên qua, tự do cá nhân, ngôn luận, quyền sống có nhân phẩm và tự do tín ngưỡng đã phát triển để dung hòa với một loạt quyền con người khác.
Đó là quyền được học hành, an sinh xã hội, quyền hưởng dịch vụ y tế, quyền trẻ em, quyền luyến ái đồng tính v.v.
Nhưng đó là ở các quốc gia phát triển.
Còn ở hàng chục quốc gia khác mà Ân xá Quốc tế nêu tên trong báo cáo nhân quyền tháng 5/2008, tự do cá nhân vẫn còn bị vi phạm.
Người ta vẫn bị bắt vô cớ, tùy tiện, bị tra tấn hoặc chịu cực hình tâm lý trong lao tù, đồn công an.
Chính nước Mỹ của Eleanor Roosevelt bị phê phán mạnh vì chính quyền Bush giam người tàn bạo ở trại Guantanamo nhân danh"chống khủng bố".
Bà Francesca Klug nói rằng trên thực tế, sau những biến động toàn cầu mấy chục năm qua, tác động của Tuyên ngôn Nhân quyền còn rất hạn chế.
Nhưng điều quan trọng là văn kiện này “tạo cảm hứng cho những nhân vật đấu tranh” và là “ngôn ngữ chung cho họ."
Kết hợp các quyền trong Đại Hiến chương Magana Carta ở Anh và giá trị của Cách mạng Pháp, bản Tuyên ngôn, như lời Nelson Mandela, đem lại hy vọng cho hàng triệu người chống chế độ arpatheid Nam Phi.
Quyền lực nhà nước
Tuyên ngôn Nhân quyền trở thành ngôn ngữ chung cho các nhà hoạt động vì quyền con người Một thực tế khác là các chế độ chính trị không phải lúc nào cũng muốn thực hiện những gì họ cam kết.
Bà Mary Robinson, người giữ chức Cao ủy Nhân quyền LHQ từ 1997 đến 2002 nói “công nhận Tuyên ngôn Nhân quyền khác với việc thực hiện nó”.
Hồi tháng 5 năm nay, Tổ chức Ân xá Quốc tế ra báo cáo nhân quyền quốc tế và yêu cầu Trung Quốc thực hiện các cam kết về nhân quyền, cho phép tự do ngôn luận và chấm dứt chế độ “cải tạo lao động”.
Trên thực tế, Trung Quốc và một số nước luôn dựa vào chủ quyền quốc gia để bào chữa cho các hình thức hạn chế nhân quyền.
Tuy thế, dù thuộc vùng văn hóa nào, và sống dưới chế độ chính trị nào thì các nhà cầm quyền cũng không trực tiếp phủ nhận Tuyên ngôn Nhân quyền.
Có chăng là cách họ biến đổi ngôn từ cũng là phép né tránh thực hiện Tuyên ngôn nhân quyền theo đúng nghĩa.
Ví dụ như đầy đọa con người nhiều năm trong các trại khổ sai được gọi “cải tạo” nhân danh giáo dục.
Bình đẳng và không phân biệt
Khi ký vào Tuyên ngôn Nhân quyền, các quốc gia đều hy vọng vào quyền bình đẳng giữa các dân tộc.
Chế độ lý lịch và thẻ Đảng gây bất bình đẳng về chính trị
Tuyên ngôn lấy cảm hứng từ các giá trị thời Khai sáng đã nêu bật tình huynh đệ giữa con người bất kể nguồn gốc, tôn giáo, quan điểm chính trị.
Nhưng ngày nay sự bình đẳng và công lý còn thiếu vắng hoặc chưa phổ biến ở nhiều nơi, dưới nhiều hình thức.
Ở một số nước, “công bằng xã hội” được dùng để bào chữa cho việc phân biệt đối xử như chế độ ưu đãi người Mã Lai ở Malaysia.
Theo cựu thủ tướng Anwar Ibrahim nói trên đài Al Jazeera 8/12, chế độ nâng đỡ sắc tộc Mã Lai đã chỉ giúp một thiểu số ‘con ông cháu cha’ làm giàu, còn đa số người Mã Lai, Ấn và Hoa bị tước mất cơ hội.
Ở những nước còn theo mô hình Xô Viết như Việt Nam và Cuba, chế độ lý lịch và thẻ Đảng cũng hạn chế quyền của đa số tham gia vào bộ máy công quyền.
Hệ thống thanh lọc bất bình đẳng dù dựa trên cơ sở chính trị, tôn giáo hay sắc tộc đều gián tiếp cản trở hàng triệu người hưởng cơ hội thăng tiến về kinh tế và xã hội.
Dù nhiều quyền được ghi trong hiến pháp nhưng các văn bản dưới luật do chính ngành hành pháp ban bố, điều chỉ có ở hệ thống không theo mô hình tam quyền phân lập, đã hạn chế quyền thông tin tự do.
Ngoài ra, một thủ thuật hạn chế nhân quyền khác là không cho thực hiện tất cả các quyền ghi trong Tuyên ngôn mà phân chia chúng ra và tuỳ tiện diễn giải.
Thế nhưng, điều tiến bộ là ngày nay ít có lãnh tụ chính trị nào công khai phản đối Tuyên ngôn Nhân quyền hay cho rằng nó chỉ phản ánh các giá trị Phương Tây.
Nói như tân tổng thống Mỹ Barack Obama, đúng là các giá trị tự do có gốc từ truyền thống Anh và Mỹ nhưng đã “phong phú hơn nhiều nhờ sự đa dạng tuyệt vời về chính trị, tôn giáo và văn hóa” trên toàn thế giới.
Nguyễn Giang
www.bbcvietnamese.com
Phụ nữ luôn đóng một vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh vì nhân quyền Ngày kỷ niệm 60 năm Tuyên ngôn Nhân quyền Liên Hiệp Quốc 10/12 này là dịp đánh giá tác dụng của các giá trị nhân quyền với thế giới hôm nay.
Ý kiến nêu ra ở Anh của giáo sư Francesca Klug nói còn phải làm nhiều nữa để nhân quyền có tác động giảm đi những khổ đau của nhân loại.
Trong bài đọc tại viện nghiên cứu danh tiếng Chatham House tại London 8/12, bà nói Tuyên ngôn Phổ quát về Quyền Con người (Universal Declaration of Human Rights) được thông qua như một Hiến chương quốc tế vì tự do cá nhân.
Khủng hoảng kinh tế 1929 và các cuộc chiến tàn khốc trong thập niên 1940 đã khiến nhân loại cảm động mà thông qua Tuyên ngôn vào năm 1948.
Những vụ giết hàng triệu nạn nhân chiến tranh, cuộc diệt chủng người Do Thái, Di Gan nêu bật tính cấp bách của việc bảo vệ an toàn cá nhân trước nạn bạo hành mang tính thể chế.
Tuyên ngôn Hy vọng
Đóng góp của một phụ nữ, bà Eleanor Roosevelt, phu nhân của Tổng thống Mỹ khiến Tuyên ngôn mang nhiều nét của một văn kiện có tình thương chứ không phải là một lời tuyên chiến với bất cứ ai.
Nhưng trong sáu thập niên qua, tự do cá nhân, ngôn luận, quyền sống có nhân phẩm và tự do tín ngưỡng đã phát triển để dung hòa với một loạt quyền con người khác.
Đó là quyền được học hành, an sinh xã hội, quyền hưởng dịch vụ y tế, quyền trẻ em, quyền luyến ái đồng tính v.v.
Nhưng đó là ở các quốc gia phát triển.
Còn ở hàng chục quốc gia khác mà Ân xá Quốc tế nêu tên trong báo cáo nhân quyền tháng 5/2008, tự do cá nhân vẫn còn bị vi phạm.
Người ta vẫn bị bắt vô cớ, tùy tiện, bị tra tấn hoặc chịu cực hình tâm lý trong lao tù, đồn công an.
Chính nước Mỹ của Eleanor Roosevelt bị phê phán mạnh vì chính quyền Bush giam người tàn bạo ở trại Guantanamo nhân danh"chống khủng bố".
Bà Francesca Klug nói rằng trên thực tế, sau những biến động toàn cầu mấy chục năm qua, tác động của Tuyên ngôn Nhân quyền còn rất hạn chế.
Nhưng điều quan trọng là văn kiện này “tạo cảm hứng cho những nhân vật đấu tranh” và là “ngôn ngữ chung cho họ."
Kết hợp các quyền trong Đại Hiến chương Magana Carta ở Anh và giá trị của Cách mạng Pháp, bản Tuyên ngôn, như lời Nelson Mandela, đem lại hy vọng cho hàng triệu người chống chế độ arpatheid Nam Phi.
Quyền lực nhà nước
Tuyên ngôn Nhân quyền trở thành ngôn ngữ chung cho các nhà hoạt động vì quyền con người Một thực tế khác là các chế độ chính trị không phải lúc nào cũng muốn thực hiện những gì họ cam kết.
Bà Mary Robinson, người giữ chức Cao ủy Nhân quyền LHQ từ 1997 đến 2002 nói “công nhận Tuyên ngôn Nhân quyền khác với việc thực hiện nó”.
Hồi tháng 5 năm nay, Tổ chức Ân xá Quốc tế ra báo cáo nhân quyền quốc tế và yêu cầu Trung Quốc thực hiện các cam kết về nhân quyền, cho phép tự do ngôn luận và chấm dứt chế độ “cải tạo lao động”.
Trên thực tế, Trung Quốc và một số nước luôn dựa vào chủ quyền quốc gia để bào chữa cho các hình thức hạn chế nhân quyền.
Tuy thế, dù thuộc vùng văn hóa nào, và sống dưới chế độ chính trị nào thì các nhà cầm quyền cũng không trực tiếp phủ nhận Tuyên ngôn Nhân quyền.
Có chăng là cách họ biến đổi ngôn từ cũng là phép né tránh thực hiện Tuyên ngôn nhân quyền theo đúng nghĩa.
Ví dụ như đầy đọa con người nhiều năm trong các trại khổ sai được gọi “cải tạo” nhân danh giáo dục.
Bình đẳng và không phân biệt
Khi ký vào Tuyên ngôn Nhân quyền, các quốc gia đều hy vọng vào quyền bình đẳng giữa các dân tộc.
Chế độ lý lịch và thẻ Đảng gây bất bình đẳng về chính trị
Tuyên ngôn lấy cảm hứng từ các giá trị thời Khai sáng đã nêu bật tình huynh đệ giữa con người bất kể nguồn gốc, tôn giáo, quan điểm chính trị.
Nhưng ngày nay sự bình đẳng và công lý còn thiếu vắng hoặc chưa phổ biến ở nhiều nơi, dưới nhiều hình thức.
Ở một số nước, “công bằng xã hội” được dùng để bào chữa cho việc phân biệt đối xử như chế độ ưu đãi người Mã Lai ở Malaysia.
Theo cựu thủ tướng Anwar Ibrahim nói trên đài Al Jazeera 8/12, chế độ nâng đỡ sắc tộc Mã Lai đã chỉ giúp một thiểu số ‘con ông cháu cha’ làm giàu, còn đa số người Mã Lai, Ấn và Hoa bị tước mất cơ hội.
Ở những nước còn theo mô hình Xô Viết như Việt Nam và Cuba, chế độ lý lịch và thẻ Đảng cũng hạn chế quyền của đa số tham gia vào bộ máy công quyền.
Hệ thống thanh lọc bất bình đẳng dù dựa trên cơ sở chính trị, tôn giáo hay sắc tộc đều gián tiếp cản trở hàng triệu người hưởng cơ hội thăng tiến về kinh tế và xã hội.
Dù nhiều quyền được ghi trong hiến pháp nhưng các văn bản dưới luật do chính ngành hành pháp ban bố, điều chỉ có ở hệ thống không theo mô hình tam quyền phân lập, đã hạn chế quyền thông tin tự do.
Ngoài ra, một thủ thuật hạn chế nhân quyền khác là không cho thực hiện tất cả các quyền ghi trong Tuyên ngôn mà phân chia chúng ra và tuỳ tiện diễn giải.
Thế nhưng, điều tiến bộ là ngày nay ít có lãnh tụ chính trị nào công khai phản đối Tuyên ngôn Nhân quyền hay cho rằng nó chỉ phản ánh các giá trị Phương Tây.
Nói như tân tổng thống Mỹ Barack Obama, đúng là các giá trị tự do có gốc từ truyền thống Anh và Mỹ nhưng đã “phong phú hơn nhiều nhờ sự đa dạng tuyệt vời về chính trị, tôn giáo và văn hóa” trên toàn thế giới.
Ðảng Cộng sản Trung Quốc đang hoảng sợ vì Hiến chương 08
Tác giả: Khưu Bình
Ngày 10/12 là Ngày Quốc tế Nhân quyền. Vào ngày 9/12/08, bản “Hiến chương 08” lịch sử được công bố. Ðược ký kết bởi 303 công dân, thuộc thành phần khoa bảng trí thức Trung Quốc cùng với các luật sư, chuyên gia và các nhà hoạt động nhân quyền, Hiến Chương 08 được coi là biểu tượng tư tưởng của người dân Trung Quốc và các nhà tranh đấu nhân quyền.
Năm 2008 là dịp kỷ niệm lần thứ 60 ngày công bố bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, 30 năm kỷ niệm Bức tường Dân chủ Trung Hoa, và 10 năm kỷ niệm việc chế độ Cộng sản Trung Quốc ký kết bản Công ước Quốc tế về Các quyền Dân sự và Chính trị. Những người ký tên vào bản Hiến chương đều nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc công bố Hiến Chương 08. Trong số các cường quốc trên thế giới, thì chỉ có Trung Quốc là vẫn còn dưới chế độ độc đảng. Môi trường chính trị này đã không ngừng gây ra các thảm họa nhân quyền và khủng hoảng xã hội. Nhằm mục đích thay đổi tình trạng tồi tệ chưa từng có này, các nhà trí thức khoa bảng đã cho phổ biến Hiến Chương 08 trong tinh thần dũng cảm của các công dân muốn thực hiện nghĩa vụ của mình.
Các điều khoản của Hiến Chương 08
Theo Hiến Chương 08 thì rất nhiều cái gọi là tiến bộ chính trị của Ðảng Cộng sản Trung Quốc chỉ có trên giấy tờ. Ðiều rõ ràng là ở Trung Quốc, có cả một rừng luật nhưng chỉ xài toàn luật rừng; có một hiến pháp, nhưng chế độ lại vi hiến. Ðảng cầm quyền tiếp tục đeo bám vào quyền cai trị độc tài của họ, bác bỏ bất cứ đề nghị cải cách chính trị thật sự nào. Hậu quả trực tiếp là nạn tham nhũng hoành hoành, một xã hội vô luật lệ, không có sự bảo vệ thật sự cho nhân quyền, đạo đức bị đổ vỡ, xã hội bị phân chia thành nhiều thái cực, phát triển kinh tế không đồng đều, các môi trường thiên nhiên và văn hoá bị tàn phá thê thảm, thiếu thốn một hệ thống bảo vệ quyền tự do, quyền tư hữu tài sản và quyền mưu cầu hạnh phúc cho người dân. Có nhiều mâu thuẫn xã hội khác nhau ngày càng chồng chất. Sự bất mãn đang dâng lên, lòng oán giận đang thịnh hành cùng với thái độ thù địch giữa cán bộ nhà nước và người dân nhanh chóng gia tăng. Toàn bộ những hiện tượng này chứng tỏ cho thấy xã hội Trung Quốc đang hướng về một triền dốc đầy thảm khốc không kềm chế nổi. Hệ thống chính trị hiện nay đã quá lỗi thời cho nên các biện pháp cải cách quyết liệt vô cùng cần thiết.
Hiến Chương 08 xác định lại các lý tưởng tự do, nhân quyền, bình đẳng, dân chủ, với một hệ thống chính quyền dân chủ và hợp theo hiến pháp.
Các nhà tranh đấu yêu cầu sửa đổi lại Hiến pháp hiện thời, cùng với sự chia sẻ quyền lực, nền dân chủ lập pháp, một hệ thống tòa án độc lập, bảo vệ nhân quyền, bầu cử công cộng, bình đẳng giữa nông thôn và thành thị, tự do lập hội, huỷ bỏ việc nghiêm cấm thành lập các đảng phái, tự do ngôn luận, tôn giáo, giáo dục công dân, bảo vệ quyền tư hữu, cải cách thuế vụ, an sinh xã hội, bảo vệ môi sinh, thành lập cộng hoà liên bang, thay đổi sang một hệ thống tư pháp thật sự, vv.., tổng cộng tất cả 12 điều khoản được đề nghị.
Ðảng cộng sản Trung Quốc vô cùng hoảng sợ
Sau khi Hiến Chương 08 được phổ biến, Ðảng cộng sản Trung Quốc trở nên hoảng hốt, bằng chứng là một trong những nhân vật ký tên vào bản Hiến chương, ông Liu Xiaobo, bị bắt giữ ngay lập tức. Các nhà hoạt động nhân quyền đã ngụ ý cho biết vào ngày 11/12 rằng ông Liu Xiaobo có thể sẽ bị cầm tù rất lâu. Công an đến bao vây nhà ông Yu Jie, một người khác đã ký vào bản Hiến chương. Theo tin tức thì công an tuyên bố rằng ông Yu Jie sẽ bị truy tố về tội “có âm mưu lật đổ nhà nước”.
Ông Yu Jie hiện đang ở California để tham dự một khóa hội thảo về tôn giáo. Ông cho phóng viên Kou Tianli của đài Á châu Tự do biết là vợ ông đã gởi cho ông một tin nhắn qua điện thoại di động nói rằng có nhiều xe công vụ và một lực lượng công an vũ trang đông đảo với trang bị chống bạo động đến bao vây nhà ông. Cả ngày lẫn đêm, đèn chớp xe công an liên tục loé sáng.
303 người đầu tiên ký tên vào Hiến Chương 08 bao gồm nhiều nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng như luật gia Yu Haocheng ở Bắc Kinh, nhà soạn kịch Sha Yexin ở Thượng Hải, ông Bao Tong, nguyên cựu thư ký của Tổng bí thư đảng kiêm chủ tịch nhà nước Zhao Ziyang, nhà văn Liu Xiaobo, ký giả Gao Yu và nhà văn Dai Qing. Theo một báo cáo từ trang mạng của Mạng lưới Nhân quyền Trung Hoa (crd-net.org), thì có thêm 440 người khác ký vào bản Hiến chương 08 (sau 303 người đầu tiên), trong đó có ông Yan Jiaqi đang sống ở New York; Yang Jianli, chuyên viên nghiên cứu cấp cao ở Trường đại học Harvard; Wang Juntao, nhà nghiên cứu hiến pháp ở Hoa Kỳ; ông Wang Dan và nhiều nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng khác ở hải ngoại. Một danh sách thứ ba hiện đang được phối hợp. (theo Epoch Times)
Tác giả: Khưu Bình
Ngày 10/12 là Ngày Quốc tế Nhân quyền. Vào ngày 9/12/08, bản “Hiến chương 08” lịch sử được công bố. Ðược ký kết bởi 303 công dân, thuộc thành phần khoa bảng trí thức Trung Quốc cùng với các luật sư, chuyên gia và các nhà hoạt động nhân quyền, Hiến Chương 08 được coi là biểu tượng tư tưởng của người dân Trung Quốc và các nhà tranh đấu nhân quyền.
Năm 2008 là dịp kỷ niệm lần thứ 60 ngày công bố bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, 30 năm kỷ niệm Bức tường Dân chủ Trung Hoa, và 10 năm kỷ niệm việc chế độ Cộng sản Trung Quốc ký kết bản Công ước Quốc tế về Các quyền Dân sự và Chính trị. Những người ký tên vào bản Hiến chương đều nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc công bố Hiến Chương 08. Trong số các cường quốc trên thế giới, thì chỉ có Trung Quốc là vẫn còn dưới chế độ độc đảng. Môi trường chính trị này đã không ngừng gây ra các thảm họa nhân quyền và khủng hoảng xã hội. Nhằm mục đích thay đổi tình trạng tồi tệ chưa từng có này, các nhà trí thức khoa bảng đã cho phổ biến Hiến Chương 08 trong tinh thần dũng cảm của các công dân muốn thực hiện nghĩa vụ của mình.
Các điều khoản của Hiến Chương 08
Theo Hiến Chương 08 thì rất nhiều cái gọi là tiến bộ chính trị của Ðảng Cộng sản Trung Quốc chỉ có trên giấy tờ. Ðiều rõ ràng là ở Trung Quốc, có cả một rừng luật nhưng chỉ xài toàn luật rừng; có một hiến pháp, nhưng chế độ lại vi hiến. Ðảng cầm quyền tiếp tục đeo bám vào quyền cai trị độc tài của họ, bác bỏ bất cứ đề nghị cải cách chính trị thật sự nào. Hậu quả trực tiếp là nạn tham nhũng hoành hoành, một xã hội vô luật lệ, không có sự bảo vệ thật sự cho nhân quyền, đạo đức bị đổ vỡ, xã hội bị phân chia thành nhiều thái cực, phát triển kinh tế không đồng đều, các môi trường thiên nhiên và văn hoá bị tàn phá thê thảm, thiếu thốn một hệ thống bảo vệ quyền tự do, quyền tư hữu tài sản và quyền mưu cầu hạnh phúc cho người dân. Có nhiều mâu thuẫn xã hội khác nhau ngày càng chồng chất. Sự bất mãn đang dâng lên, lòng oán giận đang thịnh hành cùng với thái độ thù địch giữa cán bộ nhà nước và người dân nhanh chóng gia tăng. Toàn bộ những hiện tượng này chứng tỏ cho thấy xã hội Trung Quốc đang hướng về một triền dốc đầy thảm khốc không kềm chế nổi. Hệ thống chính trị hiện nay đã quá lỗi thời cho nên các biện pháp cải cách quyết liệt vô cùng cần thiết.
Hiến Chương 08 xác định lại các lý tưởng tự do, nhân quyền, bình đẳng, dân chủ, với một hệ thống chính quyền dân chủ và hợp theo hiến pháp.
Các nhà tranh đấu yêu cầu sửa đổi lại Hiến pháp hiện thời, cùng với sự chia sẻ quyền lực, nền dân chủ lập pháp, một hệ thống tòa án độc lập, bảo vệ nhân quyền, bầu cử công cộng, bình đẳng giữa nông thôn và thành thị, tự do lập hội, huỷ bỏ việc nghiêm cấm thành lập các đảng phái, tự do ngôn luận, tôn giáo, giáo dục công dân, bảo vệ quyền tư hữu, cải cách thuế vụ, an sinh xã hội, bảo vệ môi sinh, thành lập cộng hoà liên bang, thay đổi sang một hệ thống tư pháp thật sự, vv.., tổng cộng tất cả 12 điều khoản được đề nghị.
Ðảng cộng sản Trung Quốc vô cùng hoảng sợ
Sau khi Hiến Chương 08 được phổ biến, Ðảng cộng sản Trung Quốc trở nên hoảng hốt, bằng chứng là một trong những nhân vật ký tên vào bản Hiến chương, ông Liu Xiaobo, bị bắt giữ ngay lập tức. Các nhà hoạt động nhân quyền đã ngụ ý cho biết vào ngày 11/12 rằng ông Liu Xiaobo có thể sẽ bị cầm tù rất lâu. Công an đến bao vây nhà ông Yu Jie, một người khác đã ký vào bản Hiến chương. Theo tin tức thì công an tuyên bố rằng ông Yu Jie sẽ bị truy tố về tội “có âm mưu lật đổ nhà nước”.
Ông Yu Jie hiện đang ở California để tham dự một khóa hội thảo về tôn giáo. Ông cho phóng viên Kou Tianli của đài Á châu Tự do biết là vợ ông đã gởi cho ông một tin nhắn qua điện thoại di động nói rằng có nhiều xe công vụ và một lực lượng công an vũ trang đông đảo với trang bị chống bạo động đến bao vây nhà ông. Cả ngày lẫn đêm, đèn chớp xe công an liên tục loé sáng.
303 người đầu tiên ký tên vào Hiến Chương 08 bao gồm nhiều nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng như luật gia Yu Haocheng ở Bắc Kinh, nhà soạn kịch Sha Yexin ở Thượng Hải, ông Bao Tong, nguyên cựu thư ký của Tổng bí thư đảng kiêm chủ tịch nhà nước Zhao Ziyang, nhà văn Liu Xiaobo, ký giả Gao Yu và nhà văn Dai Qing. Theo một báo cáo từ trang mạng của Mạng lưới Nhân quyền Trung Hoa (crd-net.org), thì có thêm 440 người khác ký vào bản Hiến chương 08 (sau 303 người đầu tiên), trong đó có ông Yan Jiaqi đang sống ở New York; Yang Jianli, chuyên viên nghiên cứu cấp cao ở Trường đại học Harvard; Wang Juntao, nhà nghiên cứu hiến pháp ở Hoa Kỳ; ông Wang Dan và nhiều nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng khác ở hải ngoại. Một danh sách thứ ba hiện đang được phối hợp. (theo Epoch Times)
Một người làm mất 50 tỷ đô la
Tuesday, December 16, 2008
Ngô Nhân Dụng
Những người khôn nhất có lúc cũng dại. Ðó là bài học hiển nhiên trong vụ Bernard Madoff tự thú nhận đã lừa đảo các nhà tỷ phú và các ngân hàng lớn nhất thế giới, làm mất 50 tỷ Mỹ kim theo ông ta ước tính. Thí dụ như ông Carl Shapiro, người đã bắt đầu xây dựng cơ nghiệp làm giầu từ năm 1939, trở nên tỷ phú nhờ kinh doanh, là bạn của Madoff từ 50 năm nay và đã trao tiền cho ông Madoff 545 tỷ đô la để đầu tư. Bây giờ không biết sẽ lấy lại được bao nhiêu!
Bernard Madoff tự thú với 2 người con trai rằng công việc đầu tư của ông trong hàng chục năm qua chỉ là một vụ “nói dối vĩ đại,” một “kế hoạch Ponzi” lớn. Nhưng số tiền mà Charles Ponzi lừa của dân nhà giầu ở Boston năm 1920 nếu tính ra chỉ tương đương với 160 triệu đô la bây giờ, không thể nào so sánh với con số 50 tỷ. Ponzi là một tay bịp chuyên nghiệp, từ Ý sang Canada, đã bị tù, rồi sang Mỹ, và đặt ra kế hoạch kêu gọi góp vốn đầu tư với lời hứa hẹn tiền bỏ vô sau ba tháng sẽ lời thành gấp đôi. Nhiều người đã thử, và được trả tiền lời thật, thế là những người khác cũng góp vốn. Ông ta cứ lấy tiền của người góp sau trả cho người góp trước, ai cũng thỏa mãn khiến thân chủ càng đông. Cho tới khi một tờ báo vạch rõ đây là một vụ bịp theo lối “Kim Tự Tháp,” và Ponzi phải vào tù, khi ra tù bị trục xuất về Ý!
Madoff khác hẳn Ponzi. Ðây là một nhà tài chánh chính hiệu, đã hoạt động và làm giầu chính đáng, và trước ngày Thứ Năm tuần trước vẫn là một nhân vật được kính trọng trong giới tỷ phú ở New York và Florida. Ông cụ Carl Shapiro, 95 tuổi, nói trong nửa thế kỷ làm bạn với Madoff thấy ông ta là một người rất “khôn lanh và tư cách chính trực.” Chính nhờ đánh lừa được mọi người về hạnh kiểm “chính trực” của mình cho nên Madoff đã được thiên hạ trao tiền đến mức làm mất được 50 tỷ Mỹ kim! Trong số những người bị lừa có những tỷ phú hoặc triệu, triệu phú khác, nhiều người coi mình được Madoff nhận cho góp tiền là một vinh dự và may mắn! Madoff không đi xin người ta góp vốn. Những người đã góp vốn cho ông ta và nhận được tiền lời đều đặn 1% đến 2% mỗi tháng đã “nói nhỏ” với bạn bè, thân thích, người trước giới thiệu người sau, trong những cuộc họp mặt của giới thượng lưu tài chánh ở các câu lạc bộ rất lựa chọn.
Có những chuyên viên đầu tư đã đến với ông Madoff rồi quyết định không đưa tiền cho ông ta. Bây giờ họ nói thẳng lý do tại sao cho công chúng biết. Câu hỏi đầu tiền họ đặt cho ông Madoff là ông đã làm gì để sinh lợi đều đều 10% một năm, hàng chục năm, trong lúc thị trường lúc lên lúc xuống? Ông Madoff đã giữ bí mật, nói một cách mơ hồ hoặc không chịu nói. Người đến thăm đã bỏ về, quyết định không dính gì đến công ty Madoff cả! Những người đã góp vốn cho Madoff quả thật là quá cả tin! Vì mỗi tháng họ chỉ nhận được một bản báo cáo tài chánh rất sơ sài mà không thắc mắc gì cả!
Tại sao những người khôn ngoan nhất về tài chánh, đã giỏi kiếm tiền mà lại cả tin đến nỗi mất tiền như vậy? Lý do chính là tâm lý con người. Khi đã bị lóa mắt trước “uy tín” của một nhân vật nào đó thì người ta không còn xét đoán một cách bình tĩnh được nữa. Người ta sẽ chỉ nghe những lời nói tốt và gạt bỏ những tin xấu có thể gây mối nghi ngờ về nhân vật đó. Trong chuyện đầu tư tiền bạc còn ít, trong lãnh vực chính trị còn có những người sùng tín lãnh tụ đến mức mù quáng hơn nhiều.
Những bản kê khai tài chánh mà ông Madoff gửi cho các thân chủ góp tiền thường chỉ cho biết ông đã đem tiền của họ mua cổ phần trong danh sách của những công ty lớn nhất S&P 100 ở Mỹ, đồng thời mua hoặc bán những hứa phiếu để giảm bớt rủi ro. Hứa phiếu (options) là những hợp đồng cho phép người làm chủ có quyền mua hoặc bán cổ phần nào đó, nhưng không bắt buộc phải mua hay bán nếu không có lợi. Các thân chủ của Madoff không ai nghi ngờ gì cả. Nếu nghi ngờ, họ sẽ tìm hiểu và thấy có những bản báo cáo không thể nào tin được.
Nhật báo Wall Street mới được người ta cho coi một bản báo cáo tài chánh mà ông Madoff gửi cho thân chủ, thử đem phân tích. Họ thấy ông Madoff báo cáo trong ngày 12 tháng 11 vừa qua ông đã bán công trái Mỹ lấy 500 ngàn đô la rồi mua cổ phần của mấy công ty lớn như Exxon, Proter & Gamble, Microsoft. Ðồng thời ông ta mua 11 hứa phiếu “put” có quyền bán, với giá 19,591 đô la; đồng thời ông lại bán 11 hứa phiếu “call” có quyền mua thu được 17,69 đô la. Ông Madoff cũng báo cáo trong ngày 19 tháng 11, ông giải quyết cả hai nhóm hứa phiếu trên, và được lời 35,000 đô la.
Các ký giả báo Wall Street đã suy ra nếu Madoff đầu tư cho một thân chủ, với số tiền vốn nửa triệu Mỹ kim mà mua bán số hứa phiếu như vậy thì với một tỷ mỹ kim tiền vốn chẳng hạn, ông ta sẽ phải mua, bán 22,000 hứa phiếu. Mà Madoff đang quản ký 17 tỷ Mỹ kim của các thân chủ, con số còn cao gấp bội! Nhưng khi xem sổ sách của thị trường mua bán hứa phiếu ở Chicago các ký giả nhận thấy con số thật mà công ty Madoff bán là 393 hứa phiếu mua (call option) và mua 183 hứa phiếu bán (put). Như vậy đủ chứng tỏ Madoff đã nói dối tất cả mọi người.
Cơ quan SEC giám sát thị trường không có đủ người để kiểm tra 11,000 công ty cố vấn đầu tư kiểu công ty của Madoff. Cho nên Madoff có thể làm ăn như vậy hàng chục năm nay. Nhưng các thân chủ của Madoff đã quá lơ là đối với đồng tiền của họ!
Một điều đáng thắc mắc là tại sao một công ty đầu tư hàng chục tỷ như vậy mà lại được kiểm toán bởi một hãng kiểm toán nhỏ xíu, chỉ có 3 nhân viên ngồi trong một cái phòng nhỏ, ở cùng một tòa nhà? Không ai thắc mắc cả, tại sao? Chỉ giải thích được là người ta có lòng tin mù quáng!
Một bài học là chúng ta không nên đặt niềm tin mù quáng vào các nhân vật kiệt xuất, trong lãnh vực đầu tư cũng như trong chính trị!
Sau vụ lừa đảo của Madoff này, những tiếng nói đòi cải tổ việc giám sát thị trường tài chánh càng mạnh hơn. Bộ Trưởng Tài Chánh Henry Paulson đang tính đến việc thay thế cơ quan chứng khoán SEC bằng nhiều cơ quan giám sát khác, vì hiện nay SEC chuyên coi các nhà môi giới thị trường mà không đủ tài nguyên để làm công việc giám sát những quỹ đầu tư như của Madoff.
Nhưng việc giám sát không phải là thứ thuốc thần diệu giúp cho những người có tiền không bị lừa. Cũng giống như dù có sở cảnh sát trong xóm người ta cũng không thể ngăn chặn hết được nạn trộm cắp. Chính những người có tiền đầu tư phải tự mình giám sát những người nhận tiền của họ. Một điều mà quốc hội và chính phủ Mỹ có thể làm được là quy định những cơ cấu của các loại quỹ đầu tư ra sao để tránh tình trạng lợi dụng.
Một thứ nên tránh là những quyền lợi xung khắc. Những người thu tiền của thiên hạ rồi trao cho ông Madoff, hàng trăm triệu đến hàng tỷ Mỹ kim, phần lớn được trả công hàng năm theo lối 1% tổng số vốn và 10 đến 20% tiền lời. Họ không hề bị phạt khi lỗ lã. Quyền lợi của họ không đi đôi với quyền lợi của thân chủ, có khi còn trái nghịch. Do đó, họ chỉ tìm cách lôi cuốn người bỏ thêm vốn càng nhiều càng tốt, mà chính họ không ráo riết ngăn ngừa việc lừa đảo.
Một loại quyền lợi xung khắc nữa là những công ty quản lý việc đầu tư giúp người khác lại cũng mở thêm công ty làm công việc môi giới chứng khoán, thi hành lệnh mua bán của thân chủ. Hai công việc này cần được tách ra xa hơn nữa.
Chính phủ có thể giúp ngành đầu tư qua các quỹ bằng luật lệ buộc các quỹ đầu tư phải được kiểm toán kỹ hơn, báo cáo với các thân chủ của họ với nhiều chi tiết hơn, chứ không thể giao phó hoàn toàn cho các nhà quản lý.
Vụ lừa đảo Madoff là một tiếng chuông cảnh tỉnh cho các nhà đầu tư và giới chức trách nhiệm trên hệ thống tài chánh Mỹ. Ðiều đáng ngại bây giờ là các nhà chính trị phản ứng quá đà, sẽ nghi ngờ tất cả các công ty đầu tư và đặt ra nhiều luật lệ và cơ quan giám sát quá, có khi không được lợi ích bao nhiêu mà lại gây trở ngại cho hoạt động của thị trường!
Cuối cùng, những người có tiền phải biết tự lo lấy cho mình! Các cụ nói “Ăn cơm thịt bò thì lo ngay ngáy” là như vậy!
Tuesday, December 16, 2008
Ngô Nhân Dụng
Những người khôn nhất có lúc cũng dại. Ðó là bài học hiển nhiên trong vụ Bernard Madoff tự thú nhận đã lừa đảo các nhà tỷ phú và các ngân hàng lớn nhất thế giới, làm mất 50 tỷ Mỹ kim theo ông ta ước tính. Thí dụ như ông Carl Shapiro, người đã bắt đầu xây dựng cơ nghiệp làm giầu từ năm 1939, trở nên tỷ phú nhờ kinh doanh, là bạn của Madoff từ 50 năm nay và đã trao tiền cho ông Madoff 545 tỷ đô la để đầu tư. Bây giờ không biết sẽ lấy lại được bao nhiêu!
Bernard Madoff tự thú với 2 người con trai rằng công việc đầu tư của ông trong hàng chục năm qua chỉ là một vụ “nói dối vĩ đại,” một “kế hoạch Ponzi” lớn. Nhưng số tiền mà Charles Ponzi lừa của dân nhà giầu ở Boston năm 1920 nếu tính ra chỉ tương đương với 160 triệu đô la bây giờ, không thể nào so sánh với con số 50 tỷ. Ponzi là một tay bịp chuyên nghiệp, từ Ý sang Canada, đã bị tù, rồi sang Mỹ, và đặt ra kế hoạch kêu gọi góp vốn đầu tư với lời hứa hẹn tiền bỏ vô sau ba tháng sẽ lời thành gấp đôi. Nhiều người đã thử, và được trả tiền lời thật, thế là những người khác cũng góp vốn. Ông ta cứ lấy tiền của người góp sau trả cho người góp trước, ai cũng thỏa mãn khiến thân chủ càng đông. Cho tới khi một tờ báo vạch rõ đây là một vụ bịp theo lối “Kim Tự Tháp,” và Ponzi phải vào tù, khi ra tù bị trục xuất về Ý!
Madoff khác hẳn Ponzi. Ðây là một nhà tài chánh chính hiệu, đã hoạt động và làm giầu chính đáng, và trước ngày Thứ Năm tuần trước vẫn là một nhân vật được kính trọng trong giới tỷ phú ở New York và Florida. Ông cụ Carl Shapiro, 95 tuổi, nói trong nửa thế kỷ làm bạn với Madoff thấy ông ta là một người rất “khôn lanh và tư cách chính trực.” Chính nhờ đánh lừa được mọi người về hạnh kiểm “chính trực” của mình cho nên Madoff đã được thiên hạ trao tiền đến mức làm mất được 50 tỷ Mỹ kim! Trong số những người bị lừa có những tỷ phú hoặc triệu, triệu phú khác, nhiều người coi mình được Madoff nhận cho góp tiền là một vinh dự và may mắn! Madoff không đi xin người ta góp vốn. Những người đã góp vốn cho ông ta và nhận được tiền lời đều đặn 1% đến 2% mỗi tháng đã “nói nhỏ” với bạn bè, thân thích, người trước giới thiệu người sau, trong những cuộc họp mặt của giới thượng lưu tài chánh ở các câu lạc bộ rất lựa chọn.
Có những chuyên viên đầu tư đã đến với ông Madoff rồi quyết định không đưa tiền cho ông ta. Bây giờ họ nói thẳng lý do tại sao cho công chúng biết. Câu hỏi đầu tiền họ đặt cho ông Madoff là ông đã làm gì để sinh lợi đều đều 10% một năm, hàng chục năm, trong lúc thị trường lúc lên lúc xuống? Ông Madoff đã giữ bí mật, nói một cách mơ hồ hoặc không chịu nói. Người đến thăm đã bỏ về, quyết định không dính gì đến công ty Madoff cả! Những người đã góp vốn cho Madoff quả thật là quá cả tin! Vì mỗi tháng họ chỉ nhận được một bản báo cáo tài chánh rất sơ sài mà không thắc mắc gì cả!
Tại sao những người khôn ngoan nhất về tài chánh, đã giỏi kiếm tiền mà lại cả tin đến nỗi mất tiền như vậy? Lý do chính là tâm lý con người. Khi đã bị lóa mắt trước “uy tín” của một nhân vật nào đó thì người ta không còn xét đoán một cách bình tĩnh được nữa. Người ta sẽ chỉ nghe những lời nói tốt và gạt bỏ những tin xấu có thể gây mối nghi ngờ về nhân vật đó. Trong chuyện đầu tư tiền bạc còn ít, trong lãnh vực chính trị còn có những người sùng tín lãnh tụ đến mức mù quáng hơn nhiều.
Những bản kê khai tài chánh mà ông Madoff gửi cho các thân chủ góp tiền thường chỉ cho biết ông đã đem tiền của họ mua cổ phần trong danh sách của những công ty lớn nhất S&P 100 ở Mỹ, đồng thời mua hoặc bán những hứa phiếu để giảm bớt rủi ro. Hứa phiếu (options) là những hợp đồng cho phép người làm chủ có quyền mua hoặc bán cổ phần nào đó, nhưng không bắt buộc phải mua hay bán nếu không có lợi. Các thân chủ của Madoff không ai nghi ngờ gì cả. Nếu nghi ngờ, họ sẽ tìm hiểu và thấy có những bản báo cáo không thể nào tin được.
Nhật báo Wall Street mới được người ta cho coi một bản báo cáo tài chánh mà ông Madoff gửi cho thân chủ, thử đem phân tích. Họ thấy ông Madoff báo cáo trong ngày 12 tháng 11 vừa qua ông đã bán công trái Mỹ lấy 500 ngàn đô la rồi mua cổ phần của mấy công ty lớn như Exxon, Proter & Gamble, Microsoft. Ðồng thời ông ta mua 11 hứa phiếu “put” có quyền bán, với giá 19,591 đô la; đồng thời ông lại bán 11 hứa phiếu “call” có quyền mua thu được 17,69 đô la. Ông Madoff cũng báo cáo trong ngày 19 tháng 11, ông giải quyết cả hai nhóm hứa phiếu trên, và được lời 35,000 đô la.
Các ký giả báo Wall Street đã suy ra nếu Madoff đầu tư cho một thân chủ, với số tiền vốn nửa triệu Mỹ kim mà mua bán số hứa phiếu như vậy thì với một tỷ mỹ kim tiền vốn chẳng hạn, ông ta sẽ phải mua, bán 22,000 hứa phiếu. Mà Madoff đang quản ký 17 tỷ Mỹ kim của các thân chủ, con số còn cao gấp bội! Nhưng khi xem sổ sách của thị trường mua bán hứa phiếu ở Chicago các ký giả nhận thấy con số thật mà công ty Madoff bán là 393 hứa phiếu mua (call option) và mua 183 hứa phiếu bán (put). Như vậy đủ chứng tỏ Madoff đã nói dối tất cả mọi người.
Cơ quan SEC giám sát thị trường không có đủ người để kiểm tra 11,000 công ty cố vấn đầu tư kiểu công ty của Madoff. Cho nên Madoff có thể làm ăn như vậy hàng chục năm nay. Nhưng các thân chủ của Madoff đã quá lơ là đối với đồng tiền của họ!
Một điều đáng thắc mắc là tại sao một công ty đầu tư hàng chục tỷ như vậy mà lại được kiểm toán bởi một hãng kiểm toán nhỏ xíu, chỉ có 3 nhân viên ngồi trong một cái phòng nhỏ, ở cùng một tòa nhà? Không ai thắc mắc cả, tại sao? Chỉ giải thích được là người ta có lòng tin mù quáng!
Một bài học là chúng ta không nên đặt niềm tin mù quáng vào các nhân vật kiệt xuất, trong lãnh vực đầu tư cũng như trong chính trị!
Sau vụ lừa đảo của Madoff này, những tiếng nói đòi cải tổ việc giám sát thị trường tài chánh càng mạnh hơn. Bộ Trưởng Tài Chánh Henry Paulson đang tính đến việc thay thế cơ quan chứng khoán SEC bằng nhiều cơ quan giám sát khác, vì hiện nay SEC chuyên coi các nhà môi giới thị trường mà không đủ tài nguyên để làm công việc giám sát những quỹ đầu tư như của Madoff.
Nhưng việc giám sát không phải là thứ thuốc thần diệu giúp cho những người có tiền không bị lừa. Cũng giống như dù có sở cảnh sát trong xóm người ta cũng không thể ngăn chặn hết được nạn trộm cắp. Chính những người có tiền đầu tư phải tự mình giám sát những người nhận tiền của họ. Một điều mà quốc hội và chính phủ Mỹ có thể làm được là quy định những cơ cấu của các loại quỹ đầu tư ra sao để tránh tình trạng lợi dụng.
Một thứ nên tránh là những quyền lợi xung khắc. Những người thu tiền của thiên hạ rồi trao cho ông Madoff, hàng trăm triệu đến hàng tỷ Mỹ kim, phần lớn được trả công hàng năm theo lối 1% tổng số vốn và 10 đến 20% tiền lời. Họ không hề bị phạt khi lỗ lã. Quyền lợi của họ không đi đôi với quyền lợi của thân chủ, có khi còn trái nghịch. Do đó, họ chỉ tìm cách lôi cuốn người bỏ thêm vốn càng nhiều càng tốt, mà chính họ không ráo riết ngăn ngừa việc lừa đảo.
Một loại quyền lợi xung khắc nữa là những công ty quản lý việc đầu tư giúp người khác lại cũng mở thêm công ty làm công việc môi giới chứng khoán, thi hành lệnh mua bán của thân chủ. Hai công việc này cần được tách ra xa hơn nữa.
Chính phủ có thể giúp ngành đầu tư qua các quỹ bằng luật lệ buộc các quỹ đầu tư phải được kiểm toán kỹ hơn, báo cáo với các thân chủ của họ với nhiều chi tiết hơn, chứ không thể giao phó hoàn toàn cho các nhà quản lý.
Vụ lừa đảo Madoff là một tiếng chuông cảnh tỉnh cho các nhà đầu tư và giới chức trách nhiệm trên hệ thống tài chánh Mỹ. Ðiều đáng ngại bây giờ là các nhà chính trị phản ứng quá đà, sẽ nghi ngờ tất cả các công ty đầu tư và đặt ra nhiều luật lệ và cơ quan giám sát quá, có khi không được lợi ích bao nhiêu mà lại gây trở ngại cho hoạt động của thị trường!
Cuối cùng, những người có tiền phải biết tự lo lấy cho mình! Các cụ nói “Ăn cơm thịt bò thì lo ngay ngáy” là như vậy!
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us