Mười sự kiện đáng ghi nhận ở Hoa Kỳ năm 2009
Wednesday, December 30, 2009

Người kiếm việc xếp hàng vào nạp đơn tại Hội Chợ Tìm Việc (Job Fair) do Monster.com tổ chức ở New Yotk City Tháng Mười Một.
(Hình: Spencer Platt/Getty Images)

1.5 triệu người dự lễ tuyên thệ nhiệm chức của Tổng Thống Obama ngày 20 Tháng Giêng, năm 2009.
(Hình: Stan Honda/AFP/Getty Images)

Dân Biểu Joseph Cao phát biểu trong một buổi điều trần tại Ủy Ban Giám Ðịnh và Cải Tổ Chính Quyền tại Hạ Viện ngày 19 Tháng Mười Một.
(Hình: Alex Wong/Getty Images)

Chiếc máy bay US Airways còn nổi trên mặt sông Hudson và hành khách đang thoát ra.
(Hình: Wikipedia)
Hà Tường Cát/Người Việt
10 chuyện được chọn ra sau đây bao gồm những sự kiện với tác động rộng rãi, những nhân vật đã hay sẽ có tầm ảnh hưởng quan trọng và các biến cố tình cờ gây nhiều quan tâm.
1. Kinh tế trên đường hồi phục
Tình trạng kinh tế vẫn là mối quan tâm hàng đầu của dân chúng Mỹ. Mặc dầu với ngân khoản cứu nguy khổng lồ $787 tỷ, hầu hết sinh hoạt kinh tế hãy còn chập choạng trên đường hồi phục. Tỷ lệ thất nghiệp lên tới 10% và nhiều người chưa tìm lại được việc làm; một con số lớn các ngân hàng sụp đổ. Thâm hụt ngân quỹ liên bang tới $1,400 tỷ và chứng khoán xuống đến mức thấp nhất kể từ năm 1977 rồi sau đó mới chỉ dần dần lên lại.
2009 là năm thách đố cho các đại công ty chế tạo xe hơi, ngành kỹ nghệ hàng đầu từ trước đến nay ở Hoa Kỳ. General Motors và Chrysler đều phải khai phá sản và giải thể nhiều phân bộ, tái tổ chức, tìm cách bán hay kết hợp sản xuất với các hãng ngoại quốc. Ford thoát khỏi tình trạng vỡ nợ nhưng doanh số giảm nhiều giống như hầu hết các hãng xe hơi trên thế giới khác. Kinh đô xe hơi Detroit và các thành phố trung tâm kỹ nghệ xe hơi chịu tác động nặng với sự sa thải công nhân.
2. Tổng Thống Obama vẫn là nhân vật trung tâm
Năm 2008, Barack Obama được tất cả các cơ quan truyền thông quốc tế coi là nhân vật thời sự số 1 khi ông là người da đen đầu tiên đắc cử tổng thống Hoa Kỳ. Trong cũng như ngoài nước, ông vẫn còn là nguồn hy vọng mà dư luận chờ đợi kể từ lễ nhiệm chức ngày 20 Tháng Giêng, năm 2009 với 1.5 triệu dân chúng tham dự tại thủ đô Washington. Tuy nhiên không lâu sau đó phải đương đầu với nhiều thực tế phức tạp, sự ủng hộ dành cho ông đã sút giảm. Những dự án và chương trình trong nỗ lực phục hồi nền kinh tế chưa đem đến kết quả ngoạn mục.
Liên quan đến chính sách đối ngoại, việc Tổng Thống Obama được Na Uy trao tặng giải Hòa Bình Nobel gây ngạc nhiên trong dư luận khi trên thực tế ông chưa đi tới thành quả gì cụ thể. Hoa Kỳ đã dần dần giảm mức độ can dự ở Iraq nhưng chiến tranh tại Afghanistan lại gia tăng. Ý chí tiếp tục đi đến mục tiêu trong nỗ lực chiến tranh chống khủng bố ở Afghanistan cùng với quyết định thêm 30,000 quân ở Afghanistan cũng như triết thuyết chiến tranh và hòa bình là những điều mà Tổng Thống Obama đã phải cố gắng luận giải với dân chúng Hoa Kỳ và dư luận quốc tế.
Những vấn đề khác từ Israel - Palestine đến Iran và Bắc Hàn đều chưa cho thấy đường lối của Tổng Thống Obama đi đến hiệu quả. Ảnh hưởng trực tiếp đến dân chúng Hoa Kỳ, quan hệ với Trung Quốc còn bấp bênh và vụ thành phố Chicago thất bại trong việc xin tổ chức Thế Vận Hội 2016 dù Tổng Thống Obama đích thân can thiệp, đều là những sự kiện khiến dư luận hoài nghi về khả năng thành công của ông. Quyết tâm của Tổng Thống Obama về vấn đề cải thiện môi trường và khí hậu toàn cầu là những khó khăn khác của ông trong sự đương đầu với Quốc Hội và hệ thống kinh tế Hoa Kỳ.
3. Mở rộng bảo hiểm y tế cho dân chúng Mỹ
Ðây là ưu tiên hàng đầu của đảng Dân Chủ, Tổng Thống Obama trong suốt gần một năm kể từ ngày nhiệm chức. Mặc dầu vượt qua được sự chống đối mạnh mẽ kiên quyết của toàn bộ đảng Cộng Hòa, dự luật cải tổ y tế đã gặp nhiều vấp váp khó khăn và mọi phía đều có những điểm không thỏa mãn với thỏa hiệp đạt tới vào cuối năm.
4. Michael Jackson - Ngôi sao vụt tắt
“Ông vua nhạc Pop” đột ngột qua đời ngày 25 Tháng Sáu, ở tuổi 50 giữa lúc đang chuẩn bị tái phục hồi vị trí đã phần nào suy kém trong mấy năm gần đây vì nhiều chuyện tai tiếng rắc rối liên tiếp. Ðây là một tin tức sửng sốt và gây sự thương tiếc sâu xa rộng rãi cho hàng triệu người ái mộ ở Hoa Kỳ cùng khắp các nước trên thế giới. Bác sĩ riêng của Jackson trở thành trung tâm của cuộc điều tra vì những bằng chứng cho thấy dường như ông đã để ngôi sao ca nhạc này sử dụng thuốc không hợp quy cách.
5. Dân Biểu Liên Bang Cao Quang Ánh duy nhất trong đảng Cộng Hòa bỏ phiếu thuận cho dự luật cải tổ y tế
Khi Hạ Viện Hoa Kỳ bỏ phiếu cho dự luật cải tổ y tế ngày 7 Tháng Mười Một, toàn bộ đảng Cộng Hòa bỏ phiếu chống, chỉ có một người bỏ phiếu thuận. Người đó là Dân Biểu Cao Quang Ánh, tên tiếng Anh là Joseph Cao.
Dân Biểu Cao Quang Ánh đắc cử cuối năm ngoái, nhiệm chức ngày 6 Tháng Giêng. Dự luật cải tổ y tế không phải là lần đầu tiên Dân Biểu Ánh bỏ phiếu với tinh thần độc lập.
Một trong những lần biểu quyết đầu tiên tại Hạ Viện, Dân Biểu Ánh bỏ phiếu chống dự luật kích thích kinh tế của chính quyền Obama với lý do đơn vị của ông đứng hàng gần chót trong danh sách thụ hưởng lợi ích của luật này dù rằng đã là nơi chịu tác hại nặng nề của thiên tai bão lụt. Việc này đưa tới sự vận động bãi nhiệm ông, nhưng nỗ lực đã không thành công và đến nay Dân Biểu Cao Quang Ánh vẫn là người gốc Việt đầu tiên trong Hạ Viện Liên Bang, một dấu mốc trong sự hội nhập của dân tị nạn Việt Nam vào xã hội và nền chính trị Hoa Kỳ.
Sau đó Dân Biểu Ánh Cao lại là một trong 17 dân biểu Cộng Hòa bỏ phiếu ủng hộ dự luật ngân sách $410 tỷ cho những chương trình 7 tháng cuối của tài khóa 2009 (chấm dứt vào ngày 30 Tháng Chín) vì cho rằng “đem lại nhiều lợi ích cho đơn vị 2 Louisiana.”
Khi Dân Biểu Ánh bỏ phiếu cho dự luật cải tổ y tế, nhiều nhân vật đảng Cộng Hòa tẩy chay ông ra mặt. Một dân biểu lãnh đạo cao cấp trong đảng Cộng Hòa từ chối không bắt tay ông Ánh. Trong những ngày sau đó, hai cuộc gây quỹ tranh cử cho Dân Biểu Ánh bị hủy bỏ, và một số người đóng góp cho cuộc vận động tranh cử của ông lên tiếng đòi tiền lại.
6. Một thời đại kết thúc với Edward Kennedy và Walter Cronkite
Thượng Nghị Sĩ Edward Kennedy tiểu bang Massachusetts, người thừa kế danh tiếng của một gia đình đã chiếm giữ những vị trí quan trọng và ảnh hưởng sâu rộng trong nền chính trị Hoa Kỳ, từ trần sau thời gian nhiều tháng mắc chứng ung thư não. Cá nhân ông từng trải qua những giai đoạn thăng trầm nhưng qua nhiều thập niên luôn luôn giữ một vai trò có tầm ảnh hưởng lớn và được nể trọng tại Quốc Hội. Cùng với ký giả truyền hình Walter Cronkite mất trước ông một tháng, Ted Kennedy là những nhân vật biểu tượng cho một thời đại của nước Mỹ cuối thế kỷ thứ 20 từ chiến tranh Việt Nam.
7. Thảm sát ở Fort Hood
Ngày 5 Tháng Mười Một, năm 2009, một vụ nổ súng làm thiệt mạng 13 người trong trại Fort Hood, Texas. Hành động bắn bừa bãi vào những nạn nhân vô can, tại nơi công cộng, chỗ làm việc hay trường học, không phải là chuyện mới lạ. Nhưng đặc biệt vụ thảm sát này xảy ra ngay trong trại lính và hung phạm lại là một thiếu tá quân y, Nidal Hassan dân gốc Trung Ðông, sau đó đã bị bắn hạ trọng thương bởi một nam hoặc một nữ cảnh sát. Các cuộc điều tra còn đang tiếp tục để xác định xem phải chăng giới hữu trách đã sơ hở không lưu ý đến những dấu hiệu đáng lo ngại trước đó để có thể tránh được thảm kịch này.
8. Chuyện kỳ diệu trên sông Hudson
Một máy bay chở hành khách của hãng US Airways vừa cất cánh khỏi phi tường La Guardia, thành phố NewYork, thì cả hai động cơ phản lực đều ngừng hoạt động vì hút vào một đàn chim. Phi công bình tĩnh điều khiển máy bay như một tàu liệng bay vòng lại đáp trên mặt sông Hudson cảng New York và toàn thể 155 người trên máy bay kịp thoát ra ngoài rồi được vớt trước khi máy bay chìm xuống nước. Phi công kỳ cựu Chesley Sullenberger trở thành người hùng trong sự kiện đã có thể là thảm kịch này.
9. Cúm heo
Dịch cúm heo đã lây lan đến hàng trăm triệu người trên thế giới và thuốc chủng ngừa không đủ hay không kịp chuyển đến cho dân chúng. Tại Hoa kỳ khoảng 50 triệu người có triệu chứng nghi ngờ bị nhiễm cúm, gần 200,000 phải vào bệnh viện điều trị và con số tử vong trên 5,000.
10. Còn sơ hở về đề phòng khủng bố
Vào cuối năm, đúng ngày lễ Giáng Sinh, một sinh viên Nigeria 23 tuổi đã mưu toan gây nổ trên chiếc máy bay của hãng Delta/Northwest từ Amsterdam, Hòa Lan, đến và sắp đáp xuống phi trường Detroit, Michigan. May mắn hành khách và phi hành đoàn đã ngăn chặn được hành động này và nghi can khủng bố chỉ bị phỏng nhẹ. Vụ này chứng tỏ hãy còn những sơ hở trong sự đề phòng, “”do con người hay do hệ thống hoạt động,” như lời Tổng Thống Obama nhận định hôm Thứ Ba 29 Tháng Mười. Những biện pháp an ninh được gia tăng trên khắp thế giới ở các phi trường và trong máy bay đã làm cho hành khách phải chịu nhiều khó khăn phiền toái tiếp sau đó. (HC)