TUỔI GIÀ
Cứ mỗi lần có dịp phải vào nhà dưỡng lão để thăm người quen hay bạn bè, tôi thường có những suy nghĩ và ám ảnh, liệu rồi sau này lúc già yếu, bệnh hoạn, tôi có phải vào nằm ở đây không, mà ví như cha mẹ tôi còn sống, tôi có khả năng nuôi nấng săn sóc cha mẹ tôi ở nhà không hay lại phải đưa quý cụ vào đây?
“Nước mắt chảy xuôi” là thành ngữ Việt Nam nói đến tình thương chỉ có thể từ cha mẹ dành cho con cái, theo dòng thuận của đời người, từ cao xuống thấp, để khuyên chúng ta đừng đòi hỏi một sự báo đáp từ con cái. Nhưng sự thật, các bậc cha mẹ cũng buồn lòng khi thấy con cái đối xử với mình tệ bạc, nhất là đến tuổi già, bệnh tật, có khi bị bỏ quên, cha mẹ cảm thấy cô đơn, cần sự an ủi, săn sóc. Trong một bài viết về nỗi niềm của cha mẹ già bị bỏ quên trong xã hội hôm nay, tôi nhận được lá thư của một vị cao niên ở tận miền Ðông, bày tỏ ý kiến của cụ:
“Tôi đã khóc, khóc cho chính mình và cho ai trong tuổi già ở xứ này. Ông kể lại có cụ già đã chết cả một hai tuần, không ai biết. Con cái ở đâu? Ðó là những người có con mà còn vậy, còn những người không con thì chắc phải vô trường hợp này quá. Vì tôi không con gái, chỉ hai ‘đực rựa’, một ở Cali, một ở gần đây, nhưng ít khi kêu, và có khi không kêu hỏi thăm được một tiếng, lúc cần tiền hay cần gì đó mới kêu. Có lúc tôi nghĩ: hay mình bất hiếu với cha mẹ nên con cái nó bạc với mình chăng?
Ở Florida này cũng có một bà Việt Nam ở riêng, mỗi tuần có cậu con trai mang đồ ăn tới. Hôm đó cậu ta kêu cửa, nhưng không ai ra mở. Cậu ta tưởng bà cụ đi vắng bèn treo gói đồ ăn vào hàng rào cổng. Mấy ngày sau trở lại, thấy gói đồ ăn vẫn còn, mới khám phá ra bà mẹ đã chết. Thật là thảm!”
Ðây chắc chắn là chuyện này có thể tránh được. Nếu mẹ ở nhà riêng, con nên có một cái chìa khóa nhà để dùng lúc cần thiết. Ðem thức ăn đến cho mẹ, khi mẹ đi vắng, dù bận thế nào đi nữa, thì cũng vào nhà, để thức ăn vào tủ lạnh cho mẹ. Nếu mẹ ngủ thì cũng vào nhà xem mẹ có khỏe không? Ðiện thoại cho mẹ nhiều lần mà không nghe trả lời thì phải nhờ người ở gần, đến gõ cửa nhà mẹ xem sao, hay vội vàng chạy lại xem sự thể thế nào?
Câu chuyện như trên có thể xẩy ra bất cứ ở đâu.
Trái tim của người mẹ có nhiều chỗ dành cho đứa con, như đôi cánh của một con gà mẹ có thể dang ra che kín mười đứa con bé dại, nhưng người mẹ có chỗ nào trong trái tim của con. Ngày xưa, mẹ chưa bao giờ biết nói tiếng “bận” với con. Khi đang ăn mà con “làm bậy” cũng phải buông đũa đứng dậy. Nửa đêm dù đau yếu, mỏi mệt nghe tiếng con khóc cũng phải mở mắt, vỗ về và ôm con vào lòng. Sao các con bây giờ vẫn thường nói tiếng “bận” với cha mẹ. Vì bận nên các con đưa cha mẹ già lú lẫn vào nursing home, vì bận, nên theo lời một cô y tá cho biết, nhiều gia đình bỏ cha mẹ vào đây rồi không bao giờ lui tới thăm viếng. Cô cho biết nhiều người đã ở đây năm sáu năm rồi, không hề có ai lai vãng. Có bao nhiêu lý do để những đứa con có thể nêu ra để không còn chỗ nào trong lòng, nhớ đến cha mẹ. Nếu là đàn ông chúng ta nên vui, vì hiện nay trong các nhà dưỡng lão 70% là quý bà, vì các ông đã quy tiên sớm hơn vợ mình, thông thường ít nhất là 6 năm, để ngày nay khỏi phải chịu cảnh cô đơn, buồn tẻ.
Trước ngày Giáng Sinh tôi có dịp vào viếng thăm một người bạn sắp qua đời trong một nursing home. Trên hành lang dẫn vào phòng người bạn, và ngay trước chỗ làm việc của nhân viên ở đây, tôi thấy nhiều ông bà cụ ngồi trên những chiếc xe lăn, nhìn những người qua lại. Các cô y tá đã sắp xếp cho các cụ ra ngồi trên hành lang đối điện với văn phòng làm việc, một phần để trông chừng các cụ, một phần cho các cụ đỡ buồn. Nhưng các cụ nhìn sự vật một cách dửng dưng, đôi mắt đờ đẫn, có người đã gục đầu xuống ngủ. Giá mà có người đẩy xe lăn đưa các cụ đi dạo một vòng ngoài trời nắng ấm kia, chắc hẳn các cụ vui hơn và biết đâu cuộc sống sẽ kéo dài thêm một thời gian nữa. Giờ này trong công viên hay trên những con đường trong thành phố nhiều người mẹ đang đẩy chiếc xe đưa con đi dạo, nhưng vài mươi năm nữa ai sẽ đẩy chiếc lăn cho bà. Phải chăng định luật của cuộc sống và tình thương là “nước mắt chảy xuôi”, sẽ không bao giờ có một dòng nước chảy ngược về nguồn.
Người Âu Mỹ thường thèm địa vị của các bậc cha mẹ người Á Ðông lúc về già vẫn còn được con cái lui tới săn sóc, nhưng họ cũng nên nhớ lại, họ chỉ nuôi con cho đến năm 18 tuổi là hết bổn phận, trên pháp lý, không ai trừng phạt gì họ được, mà trên mặt tình cảm cũng không có gì phải cắn rứt lương tâm. Trong xã hội văn minh này, một đứa trẻ bỏ học, đi lang thang ngoài đường hay bị đối xử tàn tệ, cha mẹ có thể ra tòa và mất quyền nuôi dưỡng, còn những cụ già vô gia cư, đói khát bị bỏ bên lề đường, không ai có trách nhiệm và chẳng có ai phải ra tòa. Ðiều đáng nói là các cụ già cũng như những đứa trẻ, đều yếu đuối, không có khả năng tự bảo vệ và rất dễ xúc động, buồn vui. Trong một xã hội đáng gọi là văn minh, các trẻ em và người cao niên đều được che chở, bảo vệ và săn sóc chu đáo. Các cụ có các cơ quan xã hội lo thuốc men, thực phẩm nhưng với nỗi cô đơn, phiền muộn ai là người lo cho các cụ, trong khi những đứa trẻ có người an ủi, vỗ về và nói với nó những lời dịu ngọt.
Ngân khoản của liên bang cấp để ngăn ngừa tình trạng lạm dụng có đến 90% dành cho việc ngăn ngừa lạm dụng trẻ con, 7% để ngăn ngừa bạo hành trong gia đình nhưng chỉ có 2% sử dụng trong việc ngăn ngừa ngược đãi người già. Không biết có bao nhiêu đạo luật và ngân khoản dành cho việc chống lại việc ngược đãi súc vật? Cứ vào “Pet-Abuse.com” chúng ta sẽ tìm thấy hàng nghìn trường hợp công dân Mỹ, già và trẻ, đàn ông lẫn đàn bà bị tù tội, phạt tiền vì bạc đãi, bỏ đói, đánh đập hoặc giết những con vật thân yêu trong nhà. Bỏ quên một bà mẹ già trong nhà dưỡng lão nhiều năm có phải là một trường hợp ngược đãi không? Tôi nghĩ là không. Nếu có, luật pháp đã bắt đứa con phải phạt vạ hay vào nhà tù.
Theo người xưa, tuổi thọ là một ơn Trời và là một phúc đức lớn cho gia đình nào có cha mẹ tuổi thọ cao, trước nhất là của chính người cao tuổi nhưng đồng thời cũng là cho con cháu, bởi vì cha mẹ có sống lâu, con cháu mới có cơ hội được thể hiện lòng hiếu thảo. Có ba điều người ta thường mong ước ở đời là Phước, Lộc và Thọ. Phước có chỗ đứng cao hơn hết, Lộc thì phù du mà Thọ chưa hẳn đã là may mắn.
Tạp Ghi , Chuyện Phiếm , Chuyện Vui Hàng Ngày
Điều đó rồi cũng qua đi Vua Salomon trong Kinh Thánh được vang danh vì sự khôn ngoan, giầu có và các trước tác của mình. Ông lên làm vua vào khoảng 967 trước Công Nguyên. Quốc gia Do thái của ông, lúc đó, trải dài từ ven sông Euhrates trên miền Bắc, vùng Lưỡng Hà, xuống đến tận vùng cực Bắc của Ai Cập, phía Nam.)
Một ngày nọ, Vua Salomon bỗng muốn làm bẽ mặt Benaiah, một cận thần thân tín của mình...
Vua bèn nói với ông: "Benaiah này, ta muốn ông mang về cho ta một chiếc vòng để đeo trong ngày lễ Sukkot và ta cho ông sáu tháng để tìm thấy chiếc vòng đó. "
Benaiah trả lời: "Nếu có một thứ gì đó tồn tại trên đời này, thưa đức vua, tôi sẽ tìm thấy nó và mang về cho ngài, nhưng chắc là chiếc vòng ấy chắc phải có gì đặc biệt? "
Nhà Vua đáp: "Nó có những sức mạnh diệu kỳ. Nếu kẻ nào đang vui nhìn vào nó, sẽ thấy buồn, và nếu ai đang buồn, nhìn vào nó sẽ thấy vui". Vua Salomon biết rằng sẽ không đời nào có một chiếc vòng như thế tồn tại trên thế gian này, nhưng ông muốn cho người cận thần của mình nếm một chút bẽ bàng.
Mùa xuân trôi qua, mùa hạ đến nhưng Benaiah vẫn chưa có một ý tưởng nào để tìm ra một chiếc vòng như thế.Vào đêm trước ngày lễ Sukkot, ông quyết định lang thang đến một trong những nơi nghèo nhất của Jerusalem. Ông đi ngang qua một người bán hàng rong đang bày những món hàng trên một tấm bạt tồi tàn. Benaiah dừng chân lại hỏi "Có bao giờ ông nghe nói về một chiếc vòng kỳ diệu làm cho người hạnh phúc đeo nó quên đi niềm vui sướng và người đau khổ đeo nó quên đi nỗi buồn không? ". Người bán hàng lấy từ tấm bạt lên một chiếc vòng giản dị có khắc một dòng chữ. Khi Benaiah đọc dòng chữ trên chiếc vòng đó, khuôn mặt ông rạng rỡ một nụ cười.
Đêm đó toàn thành phố hân hoan, tưng bừng đón mừng lễ hội Sukkot.
"Nào, ông bạn của ta, " Vua Salomon nói, "Ông đã tìm thấy điều ta yêu cầu chưa? ". Tất cả những cận thần đều cười lớn và cả chính vua Salomon cũng cười.
Trước sự ngạc nhiên của mọi người, Benaiah đưa chiếc vòng ra và nói: "Nó đây thưa đức vua". Khi vua Salomon đọc dòng chữ, nụ cười biến mất trên khuôn mặt vua. Trên chiếc vòng đó khắc dòng chữ: "Điều đó rồi cũng qua đi"
Vào chính giây phút ấy, vua Salomon nhận ra rằng tất thảy những sự khôn ngoan, vương giả và quyền uy của ông đều là phù du, bởi vì một ngày nào đó, ông cũng chỉ là cát bụi...........
Bạn đọc bình luận:
Mẫu truyện nhỏ nhưng rất đáng ngẫm nghĩ. Hiện giờ tôi rất buồn nhưng khi đọc xong tôi đã phần nào thư giãn.
cảm ơn một câu chuyện ý nghĩa đến với tôi đúng vào hôm nay - Mệt mỏi và buồn bã lắm. Thấy bế tắc trước mọi chuyện. Cầu mong điều này sẽ chóng qua đi.
Phải, niềm vui, nỗi buồn, tất cả rồi sẽ qua đi. Ta biết thế, để sống trọn vẹn hơn, từng phút, từng giây, cố gắng để không hối tiếc...
Nhưng, cứ theo cách nghĩ đó thì trên đời này phải chăng không có cái gì gọi là trường tồn, vĩnh cửu ? Và sự hi sinh, và tình yêu, và lí tưởng... tất cả cũng chỉ là vô nghĩa, như một thoáng phù du ? Tôi không nghĩ thế. Tôi vẫn tin vào một điều gì đó để lại dấu ấn sâu nặng trong tâm hồn, một điều gì đó mãi mãi người ta nhớ đến. Tôi tin vào sự bất tử. Khoan nói đến những bậc anh hùng - ta chỉ nói về ngay chính ta thôi. Bạn có khẳng định chắc chắn với tôi rằng : một lời nói , một hành động làm bạn tổn thương sẽ không để lại chút dấu vết gì trong bạn? Bạn có tự cho mình cái "quyền" làm người khác đau lòng rồi sau đó tự biện minh rằng sẽ không sao đâu, mọi chuyện sẽ mau chóng trôi qua và người ta sẽ không còn nhớ đến? Tôi đồng ý, quyền uy, vương giả chỉ là phù du, một ngày nào đó ta chỉ còn là cát bụi. Nhưng cát bụi cũng chứng tỏ sự hiện hữu , cát bụi cũng không che lấp được tất cả. Và tất nhiên bạn cũng biết rằng, ngày mai của bạn là kết quả của hôm nay...
Biết thế, nhưng mỗi lúc buồn, tôi vẫn hay tự an ủi mình : điều ấy rồi sẽ qua đi. Và tôi xin giữ lại những niềm vui, tôi giữ lại niềm tin trong cõi đời này có cả sự bất tử và phù du...
Tôi cũng như anh, tôi thật sự rất bế tắc. tình yêu, sự nghiệp, công danh của tôi, mọi thứ dường như đã đạt được, đã nắm được trong tay nhưng bây giờ lại vụt mất tất cả. theo bạn tôi phải làm sao? có nên ngồi chờ " điều đó rồi cũng qua đi" hay phải đứng lên để làm lại từ đầu?
Khi đọc câu chuyện này. Tôi chợt nhớ đến 1 người bạn, 1 người bạn cho tôi những lời khuyên đúng lúc. Ng bạn ấy đã kể cho tôi nghe câu chuyện này. Câu chuyện khi ấy đã đem đến cho tôi 1 cảm xúc kỳ lạ. Và ngày hôm nay đây, tôi lại kể câu chuyện này cho 1 người bạn khác của tôi, một ng bạn mà tôi rất mực yêu quý. Chính ý nghĩa sâu sắc của câu chuyện này đã phần nào giúp bạn tôi nhận ra rằng mọi nỗi đau mà mình đang phải chịu đựng rồi cũng qua đi. Cám ơn câu chuyện đầy ý nghĩa đã giúp bạn tôi có thêm động lực lúc vượt qua căn bệnh hiểm nghèo. Cám ơn rất nhìều.
Đúng như thế, tất cả mọi danh vọng, chức tước, giàu sang, địa vị rồi sẽ qua đi. Nguyên nhân đau khổ mà chúng ta thường gặp là do chúng ta không thấy tính chất tạm bợ và mong manh của cuộc sống. Chính vì thế đức Phật đã từng dạy cho các môn đồ rằng hãy quán chiếu năm điều thường xuyên trong đời thường là:
1. Tất cả ai rồi cũng phải già
2. Tất cả ai rồi cũng phải bệnh
3. Tất cả ai rồi cũng phải chết
4. Những gì yêu thương, nắm giữ giữa cuộc đời ra đi phải để lại tất cả.
5. Lúc chết chỉ đem theo cái tội và cái phước.
Do đó, bạn cũng như tôi phải quán niệm năm điều này thì lúc gặp những thăng trầm, mất mát trong cuộc sống chúng ta sẽ rất tự tại và thản nhiên bởi vì bản chất của đời người là như thế bạn nhé.
Đàn bà là gì? Đàn bà là thứ mà đàn ông không thể thiếu được.
Bận rộn như hoàng đế Napoleon, xông pha trận mạc khắp các chiến trường châu Âu mà vẫn không thể thiếu đàn bà. Chiến tranh quyết liệt như ở lòng chảo Điện Biên năm 1954 mà tướng De Castries vẫn cần một cô nhà báo xinh đẹp làm thư kí riêng. “Giai nhân tự cổ như danh tướng”. Người Trung Quốc xưa đã nói như vậy. Người Nhật Bản nói: “Vắng đàn bà nhà hóa mồ côi”.
Đàn bà là thiên thần hay quỷ dữ? Thưa rằng họ vừa là thiên thần, lại vừa là quỷ dữ.
Hễ người đẹp xuất hiện là những đôi mắt của cánh đàn ông sáng bừng lên, ham muốn, và chỉ cần một cái vẫy tay, một cái liếc mắt là đàn ông có thể đổ ngay. Tất cả các hoàng đế mạnh nhất từ xưa tới nay đều thử sức với đàn bà và đều đã thất bại. Chính đàn ông làm cho đàn bà thành thiên thần, cũng chính đàn ông khiến đàn bà thành quỷ dữ. Nguy hiểm nhất cũng là đàn bà. Trong 36 kế hiểm của người Trung Hoa thì mĩ nhân kế là hiểm nhất. Đổng Trác hùng mạnh thế mà phải chết vì Điêu Thuyền, Từ Hải anh hùng thế mà phải chết đứng vì Thúy Kiều, Phù Sai quyền lực thế mà phải chết vì Tây Thi… Đại văn hào Victor Hugo viết rằng: “Ai cũng có thể tin, cái gì cũng có thể tin, trừ đàn bà”.
Song cũng vì tính chất hai mặt này của đàn bà mà họ trở nên có sức hút mạnh mẽ hơn đối với đàn ông, vì đàn ông ham chơi mà trò chơi nếu thiếu tính mạo hiểm thì không hấp dẫn. Đàn bà ma lực như thương trường, bất trắc như thương trường, nhiều rủi ro như thương trường. Vì tôn thờ tình yêu nên cuối đời đàn bà không biết ai yêu mình.
Vì chạy theo đàn bà nên cuối đời người đàn ông không biết là mình yêu ai. Đàn bà là gì? Đàn bà là ai? Những câu hỏi đó suốt đời đàn ông không thể trả lời được một cách trọn vẹn. Song cũng vì thế mà suốt đời đàn ông cứ si mê đàn bà. Nếu đàn bà như chiếc bánh, bóc lá ra là thấy được hết cả nhân lẫn bột thì đàn ông sẽ chán ngay và sự nhàm chán là kẻ tử thù của tình yêu còn sự bí ẩn là chất xúc tác của tình yêu.
Sưu Tầm Trân Net
Bài học cuối cùng
Một nhà hiền triết dẫn một toán học trò của mình đi ngao du khắp chốn trên đời.
Trong vòng 10 năm trời thầy trò họ theo nhau đi hầu hết các nước, gặp gỡ hầu như tất cả những người có học vấn.
Lúc này, thầy trò họ đã trở về, người nào người nấy kinh luân đầy một bụng, kinh nghiệm đầy mình.
Trước khi vào thành, nhà hiền triết ngồi nghỉ trên một bãi cỏ ở ngoại thành, nói với học trò của mình:
"Mười năm ngao du, các con đều đã trở thành kẻ sĩ học rộng hiểu nhiều, lúc này đây, sự học sắp kết thúc ta sẽ giảng cho các con bài học sau cùng".
Các học trò kéo đến ngồi vây quanh nhà hiền triết. Một lát sau, nhà hiền triết hỏi: Hiện chúng ta đang ngồi ở đâu?
Các học trò đồng thanh trả lời rằng đang ngồi trên bãi cỏ hoang ở bên ngoài thành. Nhà hiền triết lại hỏi:
Trên bãi cỏ hoang này có cây gì mọc lên? Học trò đồng thanh đáp, trên bãi hoang mọc toàn cỏ dại ạ!
Nhà hiền triết nói: Đúng! Trên bãi cỏ hoang này mọc toàn cỏ dại. Bây giờ ta muốn biết bằng cách gì để trừ hết thứ cỏ dại này đi?
Các học trò nhìn nhau hết sức ngạc nhiên, họ thực sự không ngờ rằng, nhà hiền triết xưa nay vốn chỉ đi sâu nghiên cứu những điều huyền bí của cuộc sống, vậy mà trong bài học sau cùng này lại hỏi một vấn đề giản đơn như thế.
Một người trong toán học trò lên tiếng trước: "Dạ thưa thầy, chỉ cần có một cái xẻng thôi là xong hết ạ!"
Nhà hiền triết khe khẽ gật đầu.
Một người học trò khác như phát hiện ra điều gì mới, nói tiếp: "Dạ thưa thầy, đốt lửa để diệt cỏ cũng là một cách rất hay đấy ạ!"
Nhà hiền triết im lặng mỉm cười, ra hiệu gọi một người khác.
Người học trò thứ ba nó: "Thưa thầy, rắc vôi lên cũng có thể diệt được hết tất cả các giống cỏ đấy ạ!".
Tiếp ngay sau đó là người học trò thứ tư anh ta nói: “Diệt cỏ phải trừ tận gốc, chỉ cần nhổ được rễ lớn là xong hết!”.
Các học trò đã lần lượt nói hết suy nghĩ của mình, nhà hiền triết đứng dậy, nói:
"Bài học hôm nay đến đây là hết, các con hãy về đi, rồi theo cách mình nghĩ, mỗi người hãy diệt cỏ ở một mảnh đất trên bãi hoang này.
Nếu không diệt được cỏ, một năm sau quầy lại đây ta nói chuyện sau".
Một năm sau, mọi người quay trở lại, có điều khác là bãi cỏ năm trước không còn đầy cỏ dại nữa, mà đã trở thành cánh đồng ngô lúa xanh tươi.
Toán học trò lại ngồi quây quần gần ruộng lúa, chờ nhà hiền triết tới nhưng chờ mãi vẫn không thấy ông tới.
Mấy năm sau nhà hiền triết ấy qua đời, những người học trò cũ của ông đã chỉnh lý lại những tài liệu, luận thuyết mà ông nêu ra, thấy ở một chương cuối, ông đã tự ghi thêm vào một câu:
"Muốn diệt hết cỏ dại ở bãi hoang, chỉ có một cách hay nhất, đó là hãy trồng cấy mùa màng lên đấy".
Cũng như vậy, muốn để linh hồn không phải buồn lo tản mạn, thì cách duy nhất là hãy chiếm cứ nó bằng những đức tính tốt".
Đọc câu chuyện vừa rồi, ai mà chẳng khâm phục sự vĩ đại của nhà hiền triết và sự thông minh của các học trò của ông.
Hãy thử nghĩ nếu cuộc sống của chúng ta mà thiếu những bài học sau cùng như thế này, thì dẫu có học đến hàng xe sách cũng phỏng có ý nghĩa.
(Suu Tam)
Trong vòng 10 năm trời thầy trò họ theo nhau đi hầu hết các nước, gặp gỡ hầu như tất cả những người có học vấn.
Lúc này, thầy trò họ đã trở về, người nào người nấy kinh luân đầy một bụng, kinh nghiệm đầy mình.
Trước khi vào thành, nhà hiền triết ngồi nghỉ trên một bãi cỏ ở ngoại thành, nói với học trò của mình:
"Mười năm ngao du, các con đều đã trở thành kẻ sĩ học rộng hiểu nhiều, lúc này đây, sự học sắp kết thúc ta sẽ giảng cho các con bài học sau cùng".
Các học trò kéo đến ngồi vây quanh nhà hiền triết. Một lát sau, nhà hiền triết hỏi: Hiện chúng ta đang ngồi ở đâu?
Các học trò đồng thanh trả lời rằng đang ngồi trên bãi cỏ hoang ở bên ngoài thành. Nhà hiền triết lại hỏi:
Trên bãi cỏ hoang này có cây gì mọc lên? Học trò đồng thanh đáp, trên bãi hoang mọc toàn cỏ dại ạ!
Nhà hiền triết nói: Đúng! Trên bãi cỏ hoang này mọc toàn cỏ dại. Bây giờ ta muốn biết bằng cách gì để trừ hết thứ cỏ dại này đi?
Các học trò nhìn nhau hết sức ngạc nhiên, họ thực sự không ngờ rằng, nhà hiền triết xưa nay vốn chỉ đi sâu nghiên cứu những điều huyền bí của cuộc sống, vậy mà trong bài học sau cùng này lại hỏi một vấn đề giản đơn như thế.
Một người trong toán học trò lên tiếng trước: "Dạ thưa thầy, chỉ cần có một cái xẻng thôi là xong hết ạ!"
Nhà hiền triết khe khẽ gật đầu.
Một người học trò khác như phát hiện ra điều gì mới, nói tiếp: "Dạ thưa thầy, đốt lửa để diệt cỏ cũng là một cách rất hay đấy ạ!"
Nhà hiền triết im lặng mỉm cười, ra hiệu gọi một người khác.
Người học trò thứ ba nó: "Thưa thầy, rắc vôi lên cũng có thể diệt được hết tất cả các giống cỏ đấy ạ!".
Tiếp ngay sau đó là người học trò thứ tư anh ta nói: “Diệt cỏ phải trừ tận gốc, chỉ cần nhổ được rễ lớn là xong hết!”.
Các học trò đã lần lượt nói hết suy nghĩ của mình, nhà hiền triết đứng dậy, nói:
"Bài học hôm nay đến đây là hết, các con hãy về đi, rồi theo cách mình nghĩ, mỗi người hãy diệt cỏ ở một mảnh đất trên bãi hoang này.
Nếu không diệt được cỏ, một năm sau quầy lại đây ta nói chuyện sau".
Một năm sau, mọi người quay trở lại, có điều khác là bãi cỏ năm trước không còn đầy cỏ dại nữa, mà đã trở thành cánh đồng ngô lúa xanh tươi.
Toán học trò lại ngồi quây quần gần ruộng lúa, chờ nhà hiền triết tới nhưng chờ mãi vẫn không thấy ông tới.
Mấy năm sau nhà hiền triết ấy qua đời, những người học trò cũ của ông đã chỉnh lý lại những tài liệu, luận thuyết mà ông nêu ra, thấy ở một chương cuối, ông đã tự ghi thêm vào một câu:
"Muốn diệt hết cỏ dại ở bãi hoang, chỉ có một cách hay nhất, đó là hãy trồng cấy mùa màng lên đấy".
Cũng như vậy, muốn để linh hồn không phải buồn lo tản mạn, thì cách duy nhất là hãy chiếm cứ nó bằng những đức tính tốt".
Đọc câu chuyện vừa rồi, ai mà chẳng khâm phục sự vĩ đại của nhà hiền triết và sự thông minh của các học trò của ông.
Hãy thử nghĩ nếu cuộc sống của chúng ta mà thiếu những bài học sau cùng như thế này, thì dẫu có học đến hàng xe sách cũng phỏng có ý nghĩa.
(Suu Tam)
“Đâu là chỗ đáng sợ của nước Mỹ”?
Đâu là chỗ thực sự đáng sợ của nước Mỹ?: Tuy rằng Mỹ có quân đội mạnh nhất thế giới, khoa học kỹ thuật tiên tiến nhất thế giới, nhưng tôi cho rằng những cái đó không đáng sợ. Nghe nói máy bay tàng hình của Mỹ thường xuyên ra vào bầu trời Trung Quốc, nhưng điều ấy chẳng có gì đáng sợ cả. Cái đáng sợ của họ không phải là những thứ ấy.
Năm 1972, tôi học ở Đại học Vũ Hán. Lên lớp giờ chính trị, một thầy giáo khoa chính trị nói: “Nước Mỹ là đại diện của các nước tư bản mục nát, suy tàn, đã sắp xuống mồ, hết hơi rồi.” Nhưng, chính là cái nước tư bản mục nát suy tàn ấy vào thập niên 90 thế kỷ trước đã lãnh đạo cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật mới nhất trên thế giới.
Vậy cái đáng sợ của Mỹ là ở đâu? Tôi cảm thấy có ba điểm.
1. Cơ chế tinh anh của Mỹ. Chế độ cán bộ, chế độ tranh cử của Mỹ có thể bảo đảm những người quyết sách đều là tinh anh. Bi kịch của Trung Quốc chúng ta là người có tư tưởng thì không quyết sách, người quyết sách thì không có tư tưởng. Có đầu óc thì không có cương vị, có cương vị thì không có đầu óc. Nước Mỹ ngược hẳn lại, cơ chế hình tháp của họ đưa được những người tinh anh lên. Nhờ thế,
a. họ không mắc sai lầm hay họ ít mắc sai lầm;
b. họ mắc sai lầm thì có thể nhanh chóng sửa sai. Chúng ta thì mắc sai lầm rồi thì rất khó sửa sai, lại thường xuyên mắc sai lầm.
Nước Mỹ không quan tâm lãnh thổ, toàn bộ những gì họ làm trong thế kỷ XX đều là để tạo thế. Tạo thế là gì? Ngoài sự lớn mạnh về kinh tế thì là lòng dân ! Có lòng dân thì quốc gia có lực hội tụ, lãnh thổ mất rồi sẽ có thể lấy lại. Không có lòng dân thì khẳng định đất đai anh sở hữu sẽ bị mất.
Nước Mỹ hành sự thường nhìn 10 bước. Rất nhiều bạn chỉ thấy Mỹ bao vây Trung Quốc về quân sự, mà chưa thấy sự mất cân đối nghiêm trọng về chiến lược. Bạn xem đấy, mấy năm gần đây các nước xung quanh Trung Quốc tới tấp thay đổi chế độ xã hội, biến thành cái gọi là quốc gia “dân chủ”. Nga, Mông Cổ , Kazakhstan thay đổi rồi. Cộng thêm các nước như Hàn Quốc, Phillippines , Indonesia , vùng Đài Loan. Đối với Trung Quốc, sự đe doạ này còn ghê gớm hơn đe doạ quân sự. Đe doạ quân sự có thể là hiệu ứng ngắn hạn, còn việc bị cái gọi là các quốc gia “dân chủ” bao vây là hiệu ứng dài hạn.
2. Nền văn hoá hừng hực khí thế đi lên. Bạn nên sang châu Âu, sau đó sang Mỹ, bạn sẽ thấy một sự khác biệt lớn: Sáng sớm, các đường phố lớn ở châu Âu chẳng có người nào cả, còn tại Mỹ sáng sớm các phố lớn ngõ nhỏ đều có rất nhiều người tập thể dục, thậm chí cả ngày như thế. Tôi nói: Tập thể dục đại diện cho một kiểu văn hoá hừng hực khí thế đi lên. Một quốc gia có sức sống hay không, chỉ cần xem có bao nhiêu người tập thể dục là biết.
3. Sức mạnh tinh thần, sự độ lượng và khoan dung của nước Mỹ. Đây là điều đáng sợ nhất. Vụ 11/9 là một tai nạn. Khi tai họa ập đến thể xác ngã xuống, nhưng tinh thần vẫn đứng. Có dân tộc khi gặp tai nạn thể xác chưa ngã mà đã đầu hàng. Trong vụ 11/9 có xảy ra 3 sự việc qua đó chúng ta có thể để nhìn thấy sức mạnh của người Mỹ.
a. Sau khi toà nhà Thương mại thế giới bị máy bay đâm vào, lửa cháy ùng ùng. Khi mọi người ở tầng trên qua cửa thoát hiểm chạy xuống phía dưới, tình hình không rối loạn lắm.
Người ta đi xuống, lính cứu hoả xông lên trên. Họ nhường lối đi cho nhau. Khi thấy có đàn bà, trẻ con hoặc người mù tới, mọi người tự động nhường lối đi để họ đi trước. Đứng trước cái chết vẫn bình tĩnh như không. Một dân tộc tinh thần không cứng cáp tới mức nhất định thì dứt khoát không thể có hành vi như vậy.
b. Hôm sau ngày 11/9, cả thế giới biết vụ này do bọn khủng bố người A Rập gây ra. Rất nhiều cửa hàng, tiệm ăn của người A Rập bị đập phá, một số thương nhân người A Rập bị tấn công. Vào lúc đó có khá nhiều người Mỹ tự phát tổ chức đến đứng gác trước các cửa hiệu, tiệm ăn của người A Rập hoặc đến các khu người A Rập ở để tuần tra nhằm ngăn chặn xảy ra bi kịch tiếp theo. Chúng ta thì từ xưa đã có truyền thống trả thù. Trả thù đẫm máu, lịch sử loang lổ vết máu không bao giờ hết.
c. Chiếc máy bay Boeing 767 bị rơi ở Pennsylvania đã biết tin toà nhà Thương mại thế giới và Lầu Năm Góc bị máy bay đâm vào nên họ quyết định phải đấu tranh sống chết với bọn khủng bố. Dù trong tình hình ấy họ còn biểu quyết có nên chiến đấu với bọn khủng bố hay không. Trong giờ phút quan hệ tới sự sống chết ấy, họ cũng không cưỡng chế ý chí của mình lên người khác. Dân chủ là gì? đây là dân chủ. Ý tưởng dân chủ đã thấm vào sinh mạng của họ, vào trong máu, trong xương cốt. Một dân tộc như thế mà không hưng thịnh thì ai hưng thịnh. Một dân tộc như thế không thống trị thế giới thì ai có thể thống trị thế giới.
Đâu là chỗ thực sự đáng sợ của nước Mỹ?: Tuy rằng Mỹ có quân đội mạnh nhất thế giới, khoa học kỹ thuật tiên tiến nhất thế giới, nhưng tôi cho rằng những cái đó không đáng sợ. Nghe nói máy bay tàng hình của Mỹ thường xuyên ra vào bầu trời Trung Quốc, nhưng điều ấy chẳng có gì đáng sợ cả. Cái đáng sợ của họ không phải là những thứ ấy.
Năm 1972, tôi học ở Đại học Vũ Hán. Lên lớp giờ chính trị, một thầy giáo khoa chính trị nói: “Nước Mỹ là đại diện của các nước tư bản mục nát, suy tàn, đã sắp xuống mồ, hết hơi rồi.” Nhưng, chính là cái nước tư bản mục nát suy tàn ấy vào thập niên 90 thế kỷ trước đã lãnh đạo cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật mới nhất trên thế giới.
Vậy cái đáng sợ của Mỹ là ở đâu? Tôi cảm thấy có ba điểm.
1. Cơ chế tinh anh của Mỹ. Chế độ cán bộ, chế độ tranh cử của Mỹ có thể bảo đảm những người quyết sách đều là tinh anh. Bi kịch của Trung Quốc chúng ta là người có tư tưởng thì không quyết sách, người quyết sách thì không có tư tưởng. Có đầu óc thì không có cương vị, có cương vị thì không có đầu óc. Nước Mỹ ngược hẳn lại, cơ chế hình tháp của họ đưa được những người tinh anh lên. Nhờ thế,
a. họ không mắc sai lầm hay họ ít mắc sai lầm;
b. họ mắc sai lầm thì có thể nhanh chóng sửa sai. Chúng ta thì mắc sai lầm rồi thì rất khó sửa sai, lại thường xuyên mắc sai lầm.
Nước Mỹ không quan tâm lãnh thổ, toàn bộ những gì họ làm trong thế kỷ XX đều là để tạo thế. Tạo thế là gì? Ngoài sự lớn mạnh về kinh tế thì là lòng dân ! Có lòng dân thì quốc gia có lực hội tụ, lãnh thổ mất rồi sẽ có thể lấy lại. Không có lòng dân thì khẳng định đất đai anh sở hữu sẽ bị mất.
Nước Mỹ hành sự thường nhìn 10 bước. Rất nhiều bạn chỉ thấy Mỹ bao vây Trung Quốc về quân sự, mà chưa thấy sự mất cân đối nghiêm trọng về chiến lược. Bạn xem đấy, mấy năm gần đây các nước xung quanh Trung Quốc tới tấp thay đổi chế độ xã hội, biến thành cái gọi là quốc gia “dân chủ”. Nga, Mông Cổ , Kazakhstan thay đổi rồi. Cộng thêm các nước như Hàn Quốc, Phillippines , Indonesia , vùng Đài Loan. Đối với Trung Quốc, sự đe doạ này còn ghê gớm hơn đe doạ quân sự. Đe doạ quân sự có thể là hiệu ứng ngắn hạn, còn việc bị cái gọi là các quốc gia “dân chủ” bao vây là hiệu ứng dài hạn.
2. Nền văn hoá hừng hực khí thế đi lên. Bạn nên sang châu Âu, sau đó sang Mỹ, bạn sẽ thấy một sự khác biệt lớn: Sáng sớm, các đường phố lớn ở châu Âu chẳng có người nào cả, còn tại Mỹ sáng sớm các phố lớn ngõ nhỏ đều có rất nhiều người tập thể dục, thậm chí cả ngày như thế. Tôi nói: Tập thể dục đại diện cho một kiểu văn hoá hừng hực khí thế đi lên. Một quốc gia có sức sống hay không, chỉ cần xem có bao nhiêu người tập thể dục là biết.
3. Sức mạnh tinh thần, sự độ lượng và khoan dung của nước Mỹ. Đây là điều đáng sợ nhất. Vụ 11/9 là một tai nạn. Khi tai họa ập đến thể xác ngã xuống, nhưng tinh thần vẫn đứng. Có dân tộc khi gặp tai nạn thể xác chưa ngã mà đã đầu hàng. Trong vụ 11/9 có xảy ra 3 sự việc qua đó chúng ta có thể để nhìn thấy sức mạnh của người Mỹ.
a. Sau khi toà nhà Thương mại thế giới bị máy bay đâm vào, lửa cháy ùng ùng. Khi mọi người ở tầng trên qua cửa thoát hiểm chạy xuống phía dưới, tình hình không rối loạn lắm.
Người ta đi xuống, lính cứu hoả xông lên trên. Họ nhường lối đi cho nhau. Khi thấy có đàn bà, trẻ con hoặc người mù tới, mọi người tự động nhường lối đi để họ đi trước. Đứng trước cái chết vẫn bình tĩnh như không. Một dân tộc tinh thần không cứng cáp tới mức nhất định thì dứt khoát không thể có hành vi như vậy.
b. Hôm sau ngày 11/9, cả thế giới biết vụ này do bọn khủng bố người A Rập gây ra. Rất nhiều cửa hàng, tiệm ăn của người A Rập bị đập phá, một số thương nhân người A Rập bị tấn công. Vào lúc đó có khá nhiều người Mỹ tự phát tổ chức đến đứng gác trước các cửa hiệu, tiệm ăn của người A Rập hoặc đến các khu người A Rập ở để tuần tra nhằm ngăn chặn xảy ra bi kịch tiếp theo. Chúng ta thì từ xưa đã có truyền thống trả thù. Trả thù đẫm máu, lịch sử loang lổ vết máu không bao giờ hết.
c. Chiếc máy bay Boeing 767 bị rơi ở Pennsylvania đã biết tin toà nhà Thương mại thế giới và Lầu Năm Góc bị máy bay đâm vào nên họ quyết định phải đấu tranh sống chết với bọn khủng bố. Dù trong tình hình ấy họ còn biểu quyết có nên chiến đấu với bọn khủng bố hay không. Trong giờ phút quan hệ tới sự sống chết ấy, họ cũng không cưỡng chế ý chí của mình lên người khác. Dân chủ là gì? đây là dân chủ. Ý tưởng dân chủ đã thấm vào sinh mạng của họ, vào trong máu, trong xương cốt. Một dân tộc như thế mà không hưng thịnh thì ai hưng thịnh. Một dân tộc như thế không thống trị thế giới thì ai có thể thống trị thế giới.
Nhật Bản khác ta những gì?
Nước ta có 85 triệu người, đứng thứ 13 trong 200 nước trên thế giới, nếu kể cả Việt kiều là 88 triệu người. Theo tài liệu thì vào tháng 07-2007 dự kiến nước ta có 85.403.000 người! Như vậy chắc chắn không phải là nước nhỏ. Chúng ta có một lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, đã đánh bại chiến tranh xâm lược của hầu hết các cường quốc trên thế giới.
Chắc chắn không phải là nước yếu. Thế hệ trẻ Việt Nam vứt vào môi trường Đại học nào ở nước ngoài đều học giỏi và rất nhiều người gốc Việt đang giữ các trọng trách tại các Trung tâm khoa học và công nghệ tiên tiến ở các nước phát triển . Chắc chắn trí tuệ dân mình chẳng chịu thua ai khi có điều kiện phát huy.
Nhưng chúng ta là nước nghèo và kém phát triển so với rất nhiều nước trên thế giới. GDP bình quân đầu người chỉ được có khoảng 640 USD (!). Mỗi năm hiện nay bình quân còn phải trả nợ 2 tỷ USD và càng ngày càng nhiều hơn nữa (!)
Do điều kiện công tác tôi có nhiều dịp sang Nhật Bản và lần nào tôi cũng không thể không tự hỏi: Vì sao nước Nhật có thể phát triển nhanh đến như vậy?
Nước Nhật rộng gần 378 nghìn km2 , không hơn ta bao nhiêu (Việt Nam gần 330 nghìn km2) nhưng Nhật Bản gồm tới khoảng 6800 hòn đảo, trong đó chỉ có 5 đảo lớn, hơn nữa có tới 67% lãnh thổ là…núi! Đất trồng trọt thường xuyên chỉ chiếm 0,9% diện tích (!). Tỷ lệ này ở nước ta là 6,93% .Chúng ta không nghèo vì đất.
Nước Nhật có tới khoảng 80 núi lửa hoạt động (10% tổng số núi lửa hoạt động trên thế giới). Nhật lại là nước có cấu tạo địa tầng không ổn định nên rất hay động đất. Các trận động đất lớn là: năm 1923 làm khoảng 90 nghìn người chết và 100 nghìn người bị thương, năm 1995 làm chết 6 nghìn người và 40 nghìn người bị thương… Trung bình mỗi năm Nhật có 4 cơn bão đổ vào và có lần sóng thần đổ vào Okushiri đã làm cho 230 người chết và bị thương. Ta không có những hoàn cảnh khó khăn như vậy .
Chữ Nhật khó đọc và khó học vì bên cạnh chữ phiên âm lại còn có tới 5 vạn chữ Hán (Kanji) viết nguyên dạng, mỗi người dân tối thiểu cũng phải thuộc 1945 chữ Hán(!). Lại còn chữ mềm (Hiragana) dùng để ghép âm tiếng Nhật , chữ cứng (Katakana) dùng để phiên âm tiếng nước ngoài. Chữ Quốc ngữ của ta đâu có khó như thế, người dân học 3 tháng đã đủ thoát nạn mù chữ !
Nước Nhật là một quốc gia đất chật, người đông và hầu như có rất ít tài nguyên thiên nhiên. Dân số Nhật Bản là 127,46 triệu người (2006), đứng hàng thứ 7 trên thế giới , vậy mà vì diện tích nhỏ bé, lại nhiều núi non cho nên tuy theo lý thuyết thì bình quân mật độ dân cư là 335 người/km2 nhưng thực tế các khu dân cư có mật độ dân số rất cao. Người Nhật phải dành một nguồn ngoại tệ rất lớn (năm 2005 là 451,1 tỷ USD f.o.b.) để nhập khẩu nhiên liệu, kim loại, lương thực, thực phẩm… Nước ta có mật độ dân cư thấp hơn nhiều, là nước đứng thứ hai về xuất khẩu gạo, đứng thứ bậc cao trong xuất khẩu hải sản và nhiều sản phẩm cây công nghiệp (cà phê, điều, tiêu, cao su…), có nguồn dầu thô , khí thiên nhiên cùng nhiều khoáng sản quý giá khác đang được khai thác và còn có lượng dự trữ không nhỏ.
Nước Nhật phải đối đầu với tình trạng ô nhiễm hết sức nghiêm trọng . Mặc dầu Bộ luật Môi trường công bố năm 1967 đã làm giảm thiểu đi rõ rệt các bệnh có nguồn gốc từ các nhà máy (như bệnh hen suyễn do khí thải của công nghiệp lọc dầu, bệnh Mizumata do ô nhiễm thủy ngân, bệnh Itai-Itai do ô nhiễm cadmium…) nhưng đến nay vẫn chưa thể khắc phục được ô nhiễm từ các đám mây quang hóa, từ thủy triều đỏ (do sinh vật phù du phát triển quá mạnh khi tiếp nhận nhiều N và P trong nước thải) dẫn đến làm hạn chế sản lượng hải sản, các ô nhiễm do mưa acid gây thiệt hại cho mùa màng…
Vậy yếu tố nào làm cho nước Nhật nhanh chóng vươn lên từ đống tro tàn sau thế chiến II và hiện đã trở thành một quốc gia có nền kinh tế đứng thứ hai trên thế giới?
Nhiều người Nhật nói với tôi: nguyên nhân chính là do đạt tới trình độ kỹ thuật cao nhờ trí thông minh và tinh thần lao động cần cù, nghiêm túc. Tôi cũng tin là như vậy.
Trong khi nhiều cường quốc lao vào công cuộc chạy đua vũ trang thì nước Nhật tập trung vào phát triển kinh tế. Độ độc lập ngoại thương (căn cứ vào tỷ lệ giữa tổng lượng mậu dịch (xuất nhập khẩu) trên tổng thu nhập quốc gia. Chỉ số này năm 1955 đã đạt tới 10%, nhưng từ năm 1955 đã tăng lên đến 20% và từ năm 1958 đến nay luôn giữ được ở mức 22-23%. Không có nước thứ hai nào trên thế giới đạt đến mức tăng trưởng như vậy. Năm 1960 GNP của Nhật chiếm 2,8% tổng sản lượng của thế giới, nhưng đến năm 1980 tỷ lệ này đã tăng lên đến 10,1% .GDP (tính theo PPP) của Nhật năm 2005 là 3 914 nghìn tỷ USD, trong khi GDP (tính theo PPP) của nước ta năm 2005 là 253,2 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu của Nhật (f.o.b.)năm 2005 là 550,5 tỷ USD, trong khi của Việt Nam (f.o.b.)năm 2005 là 32,23 tỷ USD . Con đường công nghiệp hóa của Nhật phản ảnh rõ nét trong việc thu hẹp lại tỷ lệ nông dân. Nếu như năm 1960 còn có 26,8% dân số thuộc khu vực sản xuất nông nghiệp thì đến năm 1992 tỷ lệ này chỉ còn 5,5%. Diện tích canh tác thu hẹp lại rất nhiều nhưng nhờ có cải tiến kỹ thuật mà năng suất nông nghiệp lại tăng rất nhanh. Dù sao thì nước Nhật đã chọn con đường không cần tự túc lương thực , thực phẩm mà đầu tư vào các ngành công nghiệp, trong đó có Công nghệ sinh học. Tôi không chỉ được đến làm việc tại những trung tâm Công nghệ sinh học cấp quốc gia hết sức hiện đại như NITE, RIKEN…mà còn vô cùng ngạc nhiên khi tiếp cận với các trung tâm Công nghệ sinh học dược phẩm của tư nhân với quy mô đầu tư và hiệu quả lớn hơn rất nhiều. Sản phẩm nông nghiệp dùng làm nguyên liệu để lên men các chủng vi sinh vật mang gen tái tổ hợp nhằm chế tạo ra dược phẩm thì giá trị tăng lên không hiểu là hàng nghìn hay hàng vạn lần? Chắc là còn cao hơn nữa rất nhiều (!)
Có thể nói dân chúng Nhật có cuộc sống rất sung túc khi GDP bình quân tính theo đầu người đã đạt đến 30 700 USD (2005) đứng thứ nhì thế giới. Tuổi thọ bình quân của người Nhật đứng vào hàng cao nhất thế giới (sau 60 năm mà tuổi thọ bình quân cả nam lẫn nữ đều tăng thêm …30 tuổi (!).Tuổi thọ bình quân hiện nay với nam là 77,96, với nữ là 84,7 (2006) .
Sự tiến triển vượt bậc về trình độ khoa học và công nghệ không thể tách rời với các thành tựu về giáo dục. Giáo dục bắt buộc với bậc Tiểu học (6 năm) và Cấp II- gọi là Trung học (3 năm). Có thể học tiếp lên cấp III- gọi là Cao học (3 năm) hoặc vào thẳng các Trường chuyên nghiệp (5 năm). Gần 100% học sinh Nhật học tiếp cấp III sau đó nếu muốn chuyển sang Trường chuyên nghiệp chỉ cần học thêm 2 năm. Bậc học sau cấp III là Đại học (thường là 4 năm nhưng có trường chỉ 2 năm), bậc học mà ta gọi là Cao học thì Nhật gọi là Tu học. Sau bậc Thạc sĩ là bậc Tiến sĩ với trình độ tương đương với đẳng cấp quốc tế. Còn có các Trường dạy nghề (chỉ học 1 năm) và các Trường đặc biệt dành cho người khuyết tật. Ai cũng được học hành nhưng không phải ai cũng đổ xô vào việc có bằng được mảnh bằng Đại học. Có khoảng 48-50% học sinh cấp III vào học các Trường Đại học. Số còn lại chuyển sang học nghề và có tiền đồ cũng rất sáng sủa. Đã thi đỗ vào Đại học thi hầu như không có sinh viên nào không tốt nghiệp. Điều kiện nghiên cứu khoa học của thầy và trò ở các Trường Đại học là rất tốt.
Sự phát triển của giáo dục và khoa học- công nghệ ở Nhật được phản ánh một phần trên các giải Nobel. Có thể kể đến các giải Nobel dành cho các nhà khoa học Nhật Bản như Yukawa Hideki (Vật lý, 1949), Tomonaga Shin’ichiro (Vật lý, 1965), Esaki Reona (Vật lý,1973), Fukui Ken’Ichi (Hóa học, 1981), Tonegawa Susumu (Y học, 1987), Shirakawa Hideki (Hóa học, 2000), Noyori Ryoji (Hóa học, 2001), Masatoshi Koshiba (Vật lý, 2002), Koichi Tanaka (Hóa học, 2002). Trong Văn học có Kawabata Yasunari (1968), Oe Kenzaburo (1994). Ngoài ra còn có Nobel Hòa bình dành cho Thủ tướng Sato Eisaku (1974)…
Người Nhật chủ yếu làm việc trong các Công ty tư nhân. các Công ty này có truyền thống là tuyển dụng suốt đời và tạo được tâm lý Công ty là nhà của mình. Người Nhật nổi tiếng là làm việc nhiều . Tuy theo Luật lao động quy định mỗi tuần chỉ làm 5 ngày, mỗi ngày làm 8 tiếng nhưng giờ lao động ở Nhật thật sự là những giờ lao động nghiêm túc với kỷ luật rất tự giác.
Quan sát xã hội Nhật Bản, dù không được sâu sắc, nhưng theo tôi điều đáng học là việc tạo được điều kiện cho mọi người phát huy được hết năng lực của mình. Không có chuyện tiền lương không đủ sống nên đầu óc không tập trung hết mình vào trách nhiệm được giao như chuyện rất phổ biến ở nước ta. Tiền lương và tiền thưởng vừa theo thâm niên vừa theo năng lực và hiệu quả. Điều ấy làm cho ai nấy đều thấy cần gắn mình vào với Công ty hay đơn vị công tác và luôn tìm cách để đạt hiệu quả cao nhất trong công việc được giao. Quản lý tài chính không quá phức tạp .Hầu như mọi thứ cần mua đều có ở các siêu thị (và các cửa hàng nhỏ phục vụ suốt ngày đêm). Tiêu pha chủ yếu bằng thẻ tín dụng, mua gì cũng được tính tiền (và thuế) qua máy tính nên khó có thể gian lận thương mại . Các cửa hàng khác hầu như chỉ là cửa hàng ăn và may mặc (vì ý thích của mọi người quá đa dạng).
Điều dễ thấy là lương công chức rất cao vì bộ máy hành chính rất gọn nhẹ. Một nước phát triển và đông dân như nước Nhật Bản mà chỉ có 9 bộ (!): bộ Tư pháp, bộ Ngoại giao, bộ Tài chính, bộ Giáo dục-Văn hóa-Khoa học (!), bộ Y tế- Phúc lợi, bộ Nông- lâm- ngư nghiệp, bộ Công nghiệp – Thương mại, bộ Quốc thổ-Giao thông, bộ Môi trường. Ngoài ra Thủ tướng chỉ còn bổ nhiệm thêm Bộ trưởng Tổng vụ, Bộ trưởng Ngân hàng, Trưởng ban Tổ chức Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Công an quốc gia ,Tổng tư lệnh Cục phòng vệ, Cục trưởng cục Khoa học -Kỹ thuật, Cục trưởng cục Kinh tế -Tài chính, Cục trưởng cục Cải cách hành chính.
Tôi đã có dịp giao thiệp với người phụ trách lĩnh vực Công nghệ sinh học trong Bộ Công nghiệp và Thương mại Nhật Bản. Tôi không ngờ được ở vị trí quan trọng như vậy mà lại là một người còn rất trẻ, và tất nhiên là rất thạo chuyên môn. Làm việc với chuyên gia Nhật Bản phải theo một lịch trình chính xác hết sức về giờ giấc và thường với cường độ khá căng thẳng. Hiệu quả cao của công việc tất yếu phải lĩnh lương cao. Nhiều người cho rằng nước ta hiện nay có tình trạng không làm việc thật sự nên không có lương thật sự. Tôi nghĩ rằng muốn có lương thật sự thì phải rà soát lại từng cương vị và trách nhiệm công tác của mỗi người để không phải gánh mãi một biên chế quá khổng lồ và rất kém hiệu quả như hiện nay. Nghe nói ngày xưa ở nước ta bình quân 3000 người mới có một người ăn cơm Vua (!). Nếu theo tỷ lệ này thì nhẽ ra hiện nay số người ăn lương của Chính phủ không được quá 28 000 người (!). Không hiểu số người thuộc biên chế ăn lương của ngân sách trong cả nước hiện nay là gấp bao nhiêu lần so với con số này? Số người hưởng lương và phụ cấp ngay ở một xã hiện nay cũng thường không dưới vài chục người (!), hiện nay cấp Thôn cũng đang đòi hỏi phải có lương hay phụ cấp cho cán bộ. Số tiền cho từng người thực tế chả đáng là bao, nhưng cộng lại tất cả xã, phường, thôn buôn thì số tiền lại là hết sức lớn.
Người ta đã tổng kết: Muốn làm giàu trước hết phải làm đường. Giao thông ở Nhật phát triển ở mức độ rất cao nên đã góp phần rất lớn cho sự nghiệp phát triển kinh tế- xã hội. Nhật Bản hiện có 173 sân bay, 23 577 km đường sắt (trong đó có 16 519km đường dành cho xe chạy bằng điện), 1 177 278 km đường bộ, đường thủy với 683 tầu biển (1000 GRT hay lớn hơn nữa) và rất nhiều tầu nhỏ hơn. Việt Nam có 23 sân bay nhưng chỉ có 2 sân bay quốc tế, chỉ mới có 2 600 km đường sắt (chưa có đường sắt cao tốc và chưa có đường tàu điện ngầm), 215 628 km đường bộ (chưa có đường cao tốc theo đúng nghĩa).
Chúng ta đã xem phim Oshin và thấy rõ sau chiến thanh thế giới (1945) nền kinh tế Nhật Bản bị tàn phá kiệt quệ đến mức nào. Vậy mà chỉ đến năm 1954 kinh tế Nhật Bản đã nhanh chóng phục hồi và sau đó là thời kỳ phát triển cao độ (1955-1973). Từ 1974 đến nay tuy tốc độ phát triển có chậm hơn nhưng mọi mặt kinh tế- công nghiệp- tài chính- thương mại- dịch vụ- khoa học- kỹ thuật đều được đánh giá là ở mức đứng thứ nhì trên thế giới (chỉ sau Hoa Kỳ) và với dự trữ ngoại tệ đứng vào hàng đầu thế giới. Ngày xưa Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh đã chủ trương phong trào Đông Du- hướng tới Nhật Bản để học hỏi kinh nghiệm. Ngày nay với xu thế hội nhập thế giới nhẽ nào chúng ta không bình tĩnh và khiêm tốn nhìn lại những bài học kinh nghiệm mà Nhật Bản đã thu được trong 60 năm qua. Với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú hơn, với điều kiện địa lý ít thiên tai bất khả kháng (núi lửa, động đất), với bản chất của một dân tộc không thua kém gì về trí tuệ, về tính cần cù lao động và chịu thương , chịu khó…chúng ta nhẽ nào không thể không có được những bước tiến nhảy vọt nếu như chúng ta biết đi ngay vào các mũi nhọn của khoa học và công nghệ , biết thực hiện cải cách hành chính để phát huy cao nhất tiềm lực của thiên nhiên và năng lực của toàn dân tộc ?
Mong sao có một cuộc thảo luận hết sức dân chủ và thẳng thắn: Chúng ta thua kém Nhật Bản ở những mặt nào và vì lý do gì?
Thưa các bạn,Mỗi dân tộc đều có một cách đi vào tương lai riêng với tốc độ và mục tiêu khác nhau. Một số dân tộc với nền văn hóa của riêng mình đã lỗi nhịp, xa rời trục văn hóa lớn của nhân loại, không chịu tiếp thu những giá trị phổ quát chung cho phát triển, nên đã tụt hậu so với dân tộc khác hoặc sụp đổ như các nền văn hóa Maya, Ai Cập cổ đại, Lưỡng Hà…
Việt Nam, Nhật Bản là những nước châu Á từng trải qua những năm chiến tranh khốc liệt và luôn trăn trở, không ngủ quên đối với tương lai của dân tộc mình. Qua bài viết này của GS. Nguyễn Lân Dũng, chungta.com coi đây là một lời kêu gọi thống thiết với mỗi người Việt chúng ta với số phận và sức mạnh của đất nước.
Chungta.com mong bạn đọc hãy cùng thảo luận, chia sẻ suy nghĩ về nước Việt Nam phát triển của tương lai và cùng góp sức xây dựng nước Việt Nam giàu mạnh.
Rất mong bạn đọc gửi ý kiến theo địa chỉ info@chungta.com trả lời 2 câu hỏi:
1- Theo bạn, nước Việt Nam đang có những mặt nào thua kém Nhật Bản?
2- Theo bạn, nước Việt Nam trong tương lai cần phải có những điều gì?
Nguyễn Lân Dũng
Theo Chúng Ta
Nước ta có 85 triệu người, đứng thứ 13 trong 200 nước trên thế giới, nếu kể cả Việt kiều là 88 triệu người. Theo tài liệu thì vào tháng 07-2007 dự kiến nước ta có 85.403.000 người! Như vậy chắc chắn không phải là nước nhỏ. Chúng ta có một lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, đã đánh bại chiến tranh xâm lược của hầu hết các cường quốc trên thế giới.
Chắc chắn không phải là nước yếu. Thế hệ trẻ Việt Nam vứt vào môi trường Đại học nào ở nước ngoài đều học giỏi và rất nhiều người gốc Việt đang giữ các trọng trách tại các Trung tâm khoa học và công nghệ tiên tiến ở các nước phát triển . Chắc chắn trí tuệ dân mình chẳng chịu thua ai khi có điều kiện phát huy.
Nhưng chúng ta là nước nghèo và kém phát triển so với rất nhiều nước trên thế giới. GDP bình quân đầu người chỉ được có khoảng 640 USD (!). Mỗi năm hiện nay bình quân còn phải trả nợ 2 tỷ USD và càng ngày càng nhiều hơn nữa (!)
Do điều kiện công tác tôi có nhiều dịp sang Nhật Bản và lần nào tôi cũng không thể không tự hỏi: Vì sao nước Nhật có thể phát triển nhanh đến như vậy?
Nước Nhật rộng gần 378 nghìn km2 , không hơn ta bao nhiêu (Việt Nam gần 330 nghìn km2) nhưng Nhật Bản gồm tới khoảng 6800 hòn đảo, trong đó chỉ có 5 đảo lớn, hơn nữa có tới 67% lãnh thổ là…núi! Đất trồng trọt thường xuyên chỉ chiếm 0,9% diện tích (!). Tỷ lệ này ở nước ta là 6,93% .Chúng ta không nghèo vì đất.
Nước Nhật có tới khoảng 80 núi lửa hoạt động (10% tổng số núi lửa hoạt động trên thế giới). Nhật lại là nước có cấu tạo địa tầng không ổn định nên rất hay động đất. Các trận động đất lớn là: năm 1923 làm khoảng 90 nghìn người chết và 100 nghìn người bị thương, năm 1995 làm chết 6 nghìn người và 40 nghìn người bị thương… Trung bình mỗi năm Nhật có 4 cơn bão đổ vào và có lần sóng thần đổ vào Okushiri đã làm cho 230 người chết và bị thương. Ta không có những hoàn cảnh khó khăn như vậy .
Chữ Nhật khó đọc và khó học vì bên cạnh chữ phiên âm lại còn có tới 5 vạn chữ Hán (Kanji) viết nguyên dạng, mỗi người dân tối thiểu cũng phải thuộc 1945 chữ Hán(!). Lại còn chữ mềm (Hiragana) dùng để ghép âm tiếng Nhật , chữ cứng (Katakana) dùng để phiên âm tiếng nước ngoài. Chữ Quốc ngữ của ta đâu có khó như thế, người dân học 3 tháng đã đủ thoát nạn mù chữ !
Nước Nhật là một quốc gia đất chật, người đông và hầu như có rất ít tài nguyên thiên nhiên. Dân số Nhật Bản là 127,46 triệu người (2006), đứng hàng thứ 7 trên thế giới , vậy mà vì diện tích nhỏ bé, lại nhiều núi non cho nên tuy theo lý thuyết thì bình quân mật độ dân cư là 335 người/km2 nhưng thực tế các khu dân cư có mật độ dân số rất cao. Người Nhật phải dành một nguồn ngoại tệ rất lớn (năm 2005 là 451,1 tỷ USD f.o.b.) để nhập khẩu nhiên liệu, kim loại, lương thực, thực phẩm… Nước ta có mật độ dân cư thấp hơn nhiều, là nước đứng thứ hai về xuất khẩu gạo, đứng thứ bậc cao trong xuất khẩu hải sản và nhiều sản phẩm cây công nghiệp (cà phê, điều, tiêu, cao su…), có nguồn dầu thô , khí thiên nhiên cùng nhiều khoáng sản quý giá khác đang được khai thác và còn có lượng dự trữ không nhỏ.
Nước Nhật phải đối đầu với tình trạng ô nhiễm hết sức nghiêm trọng . Mặc dầu Bộ luật Môi trường công bố năm 1967 đã làm giảm thiểu đi rõ rệt các bệnh có nguồn gốc từ các nhà máy (như bệnh hen suyễn do khí thải của công nghiệp lọc dầu, bệnh Mizumata do ô nhiễm thủy ngân, bệnh Itai-Itai do ô nhiễm cadmium…) nhưng đến nay vẫn chưa thể khắc phục được ô nhiễm từ các đám mây quang hóa, từ thủy triều đỏ (do sinh vật phù du phát triển quá mạnh khi tiếp nhận nhiều N và P trong nước thải) dẫn đến làm hạn chế sản lượng hải sản, các ô nhiễm do mưa acid gây thiệt hại cho mùa màng…
Vậy yếu tố nào làm cho nước Nhật nhanh chóng vươn lên từ đống tro tàn sau thế chiến II và hiện đã trở thành một quốc gia có nền kinh tế đứng thứ hai trên thế giới?
Nhiều người Nhật nói với tôi: nguyên nhân chính là do đạt tới trình độ kỹ thuật cao nhờ trí thông minh và tinh thần lao động cần cù, nghiêm túc. Tôi cũng tin là như vậy.
Trong khi nhiều cường quốc lao vào công cuộc chạy đua vũ trang thì nước Nhật tập trung vào phát triển kinh tế. Độ độc lập ngoại thương (căn cứ vào tỷ lệ giữa tổng lượng mậu dịch (xuất nhập khẩu) trên tổng thu nhập quốc gia. Chỉ số này năm 1955 đã đạt tới 10%, nhưng từ năm 1955 đã tăng lên đến 20% và từ năm 1958 đến nay luôn giữ được ở mức 22-23%. Không có nước thứ hai nào trên thế giới đạt đến mức tăng trưởng như vậy. Năm 1960 GNP của Nhật chiếm 2,8% tổng sản lượng của thế giới, nhưng đến năm 1980 tỷ lệ này đã tăng lên đến 10,1% .GDP (tính theo PPP) của Nhật năm 2005 là 3 914 nghìn tỷ USD, trong khi GDP (tính theo PPP) của nước ta năm 2005 là 253,2 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu của Nhật (f.o.b.)năm 2005 là 550,5 tỷ USD, trong khi của Việt Nam (f.o.b.)năm 2005 là 32,23 tỷ USD . Con đường công nghiệp hóa của Nhật phản ảnh rõ nét trong việc thu hẹp lại tỷ lệ nông dân. Nếu như năm 1960 còn có 26,8% dân số thuộc khu vực sản xuất nông nghiệp thì đến năm 1992 tỷ lệ này chỉ còn 5,5%. Diện tích canh tác thu hẹp lại rất nhiều nhưng nhờ có cải tiến kỹ thuật mà năng suất nông nghiệp lại tăng rất nhanh. Dù sao thì nước Nhật đã chọn con đường không cần tự túc lương thực , thực phẩm mà đầu tư vào các ngành công nghiệp, trong đó có Công nghệ sinh học. Tôi không chỉ được đến làm việc tại những trung tâm Công nghệ sinh học cấp quốc gia hết sức hiện đại như NITE, RIKEN…mà còn vô cùng ngạc nhiên khi tiếp cận với các trung tâm Công nghệ sinh học dược phẩm của tư nhân với quy mô đầu tư và hiệu quả lớn hơn rất nhiều. Sản phẩm nông nghiệp dùng làm nguyên liệu để lên men các chủng vi sinh vật mang gen tái tổ hợp nhằm chế tạo ra dược phẩm thì giá trị tăng lên không hiểu là hàng nghìn hay hàng vạn lần? Chắc là còn cao hơn nữa rất nhiều (!)
Có thể nói dân chúng Nhật có cuộc sống rất sung túc khi GDP bình quân tính theo đầu người đã đạt đến 30 700 USD (2005) đứng thứ nhì thế giới. Tuổi thọ bình quân của người Nhật đứng vào hàng cao nhất thế giới (sau 60 năm mà tuổi thọ bình quân cả nam lẫn nữ đều tăng thêm …30 tuổi (!).Tuổi thọ bình quân hiện nay với nam là 77,96, với nữ là 84,7 (2006) .
Sự tiến triển vượt bậc về trình độ khoa học và công nghệ không thể tách rời với các thành tựu về giáo dục. Giáo dục bắt buộc với bậc Tiểu học (6 năm) và Cấp II- gọi là Trung học (3 năm). Có thể học tiếp lên cấp III- gọi là Cao học (3 năm) hoặc vào thẳng các Trường chuyên nghiệp (5 năm). Gần 100% học sinh Nhật học tiếp cấp III sau đó nếu muốn chuyển sang Trường chuyên nghiệp chỉ cần học thêm 2 năm. Bậc học sau cấp III là Đại học (thường là 4 năm nhưng có trường chỉ 2 năm), bậc học mà ta gọi là Cao học thì Nhật gọi là Tu học. Sau bậc Thạc sĩ là bậc Tiến sĩ với trình độ tương đương với đẳng cấp quốc tế. Còn có các Trường dạy nghề (chỉ học 1 năm) và các Trường đặc biệt dành cho người khuyết tật. Ai cũng được học hành nhưng không phải ai cũng đổ xô vào việc có bằng được mảnh bằng Đại học. Có khoảng 48-50% học sinh cấp III vào học các Trường Đại học. Số còn lại chuyển sang học nghề và có tiền đồ cũng rất sáng sủa. Đã thi đỗ vào Đại học thi hầu như không có sinh viên nào không tốt nghiệp. Điều kiện nghiên cứu khoa học của thầy và trò ở các Trường Đại học là rất tốt.
Sự phát triển của giáo dục và khoa học- công nghệ ở Nhật được phản ánh một phần trên các giải Nobel. Có thể kể đến các giải Nobel dành cho các nhà khoa học Nhật Bản như Yukawa Hideki (Vật lý, 1949), Tomonaga Shin’ichiro (Vật lý, 1965), Esaki Reona (Vật lý,1973), Fukui Ken’Ichi (Hóa học, 1981), Tonegawa Susumu (Y học, 1987), Shirakawa Hideki (Hóa học, 2000), Noyori Ryoji (Hóa học, 2001), Masatoshi Koshiba (Vật lý, 2002), Koichi Tanaka (Hóa học, 2002). Trong Văn học có Kawabata Yasunari (1968), Oe Kenzaburo (1994). Ngoài ra còn có Nobel Hòa bình dành cho Thủ tướng Sato Eisaku (1974)…
Người Nhật chủ yếu làm việc trong các Công ty tư nhân. các Công ty này có truyền thống là tuyển dụng suốt đời và tạo được tâm lý Công ty là nhà của mình. Người Nhật nổi tiếng là làm việc nhiều . Tuy theo Luật lao động quy định mỗi tuần chỉ làm 5 ngày, mỗi ngày làm 8 tiếng nhưng giờ lao động ở Nhật thật sự là những giờ lao động nghiêm túc với kỷ luật rất tự giác.
Quan sát xã hội Nhật Bản, dù không được sâu sắc, nhưng theo tôi điều đáng học là việc tạo được điều kiện cho mọi người phát huy được hết năng lực của mình. Không có chuyện tiền lương không đủ sống nên đầu óc không tập trung hết mình vào trách nhiệm được giao như chuyện rất phổ biến ở nước ta. Tiền lương và tiền thưởng vừa theo thâm niên vừa theo năng lực và hiệu quả. Điều ấy làm cho ai nấy đều thấy cần gắn mình vào với Công ty hay đơn vị công tác và luôn tìm cách để đạt hiệu quả cao nhất trong công việc được giao. Quản lý tài chính không quá phức tạp .Hầu như mọi thứ cần mua đều có ở các siêu thị (và các cửa hàng nhỏ phục vụ suốt ngày đêm). Tiêu pha chủ yếu bằng thẻ tín dụng, mua gì cũng được tính tiền (và thuế) qua máy tính nên khó có thể gian lận thương mại . Các cửa hàng khác hầu như chỉ là cửa hàng ăn và may mặc (vì ý thích của mọi người quá đa dạng).
Điều dễ thấy là lương công chức rất cao vì bộ máy hành chính rất gọn nhẹ. Một nước phát triển và đông dân như nước Nhật Bản mà chỉ có 9 bộ (!): bộ Tư pháp, bộ Ngoại giao, bộ Tài chính, bộ Giáo dục-Văn hóa-Khoa học (!), bộ Y tế- Phúc lợi, bộ Nông- lâm- ngư nghiệp, bộ Công nghiệp – Thương mại, bộ Quốc thổ-Giao thông, bộ Môi trường. Ngoài ra Thủ tướng chỉ còn bổ nhiệm thêm Bộ trưởng Tổng vụ, Bộ trưởng Ngân hàng, Trưởng ban Tổ chức Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Công an quốc gia ,Tổng tư lệnh Cục phòng vệ, Cục trưởng cục Khoa học -Kỹ thuật, Cục trưởng cục Kinh tế -Tài chính, Cục trưởng cục Cải cách hành chính.
Tôi đã có dịp giao thiệp với người phụ trách lĩnh vực Công nghệ sinh học trong Bộ Công nghiệp và Thương mại Nhật Bản. Tôi không ngờ được ở vị trí quan trọng như vậy mà lại là một người còn rất trẻ, và tất nhiên là rất thạo chuyên môn. Làm việc với chuyên gia Nhật Bản phải theo một lịch trình chính xác hết sức về giờ giấc và thường với cường độ khá căng thẳng. Hiệu quả cao của công việc tất yếu phải lĩnh lương cao. Nhiều người cho rằng nước ta hiện nay có tình trạng không làm việc thật sự nên không có lương thật sự. Tôi nghĩ rằng muốn có lương thật sự thì phải rà soát lại từng cương vị và trách nhiệm công tác của mỗi người để không phải gánh mãi một biên chế quá khổng lồ và rất kém hiệu quả như hiện nay. Nghe nói ngày xưa ở nước ta bình quân 3000 người mới có một người ăn cơm Vua (!). Nếu theo tỷ lệ này thì nhẽ ra hiện nay số người ăn lương của Chính phủ không được quá 28 000 người (!). Không hiểu số người thuộc biên chế ăn lương của ngân sách trong cả nước hiện nay là gấp bao nhiêu lần so với con số này? Số người hưởng lương và phụ cấp ngay ở một xã hiện nay cũng thường không dưới vài chục người (!), hiện nay cấp Thôn cũng đang đòi hỏi phải có lương hay phụ cấp cho cán bộ. Số tiền cho từng người thực tế chả đáng là bao, nhưng cộng lại tất cả xã, phường, thôn buôn thì số tiền lại là hết sức lớn.
Người ta đã tổng kết: Muốn làm giàu trước hết phải làm đường. Giao thông ở Nhật phát triển ở mức độ rất cao nên đã góp phần rất lớn cho sự nghiệp phát triển kinh tế- xã hội. Nhật Bản hiện có 173 sân bay, 23 577 km đường sắt (trong đó có 16 519km đường dành cho xe chạy bằng điện), 1 177 278 km đường bộ, đường thủy với 683 tầu biển (1000 GRT hay lớn hơn nữa) và rất nhiều tầu nhỏ hơn. Việt Nam có 23 sân bay nhưng chỉ có 2 sân bay quốc tế, chỉ mới có 2 600 km đường sắt (chưa có đường sắt cao tốc và chưa có đường tàu điện ngầm), 215 628 km đường bộ (chưa có đường cao tốc theo đúng nghĩa).
Chúng ta đã xem phim Oshin và thấy rõ sau chiến thanh thế giới (1945) nền kinh tế Nhật Bản bị tàn phá kiệt quệ đến mức nào. Vậy mà chỉ đến năm 1954 kinh tế Nhật Bản đã nhanh chóng phục hồi và sau đó là thời kỳ phát triển cao độ (1955-1973). Từ 1974 đến nay tuy tốc độ phát triển có chậm hơn nhưng mọi mặt kinh tế- công nghiệp- tài chính- thương mại- dịch vụ- khoa học- kỹ thuật đều được đánh giá là ở mức đứng thứ nhì trên thế giới (chỉ sau Hoa Kỳ) và với dự trữ ngoại tệ đứng vào hàng đầu thế giới. Ngày xưa Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh đã chủ trương phong trào Đông Du- hướng tới Nhật Bản để học hỏi kinh nghiệm. Ngày nay với xu thế hội nhập thế giới nhẽ nào chúng ta không bình tĩnh và khiêm tốn nhìn lại những bài học kinh nghiệm mà Nhật Bản đã thu được trong 60 năm qua. Với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú hơn, với điều kiện địa lý ít thiên tai bất khả kháng (núi lửa, động đất), với bản chất của một dân tộc không thua kém gì về trí tuệ, về tính cần cù lao động và chịu thương , chịu khó…chúng ta nhẽ nào không thể không có được những bước tiến nhảy vọt nếu như chúng ta biết đi ngay vào các mũi nhọn của khoa học và công nghệ , biết thực hiện cải cách hành chính để phát huy cao nhất tiềm lực của thiên nhiên và năng lực của toàn dân tộc ?
Mong sao có một cuộc thảo luận hết sức dân chủ và thẳng thắn: Chúng ta thua kém Nhật Bản ở những mặt nào và vì lý do gì?
Thưa các bạn,Mỗi dân tộc đều có một cách đi vào tương lai riêng với tốc độ và mục tiêu khác nhau. Một số dân tộc với nền văn hóa của riêng mình đã lỗi nhịp, xa rời trục văn hóa lớn của nhân loại, không chịu tiếp thu những giá trị phổ quát chung cho phát triển, nên đã tụt hậu so với dân tộc khác hoặc sụp đổ như các nền văn hóa Maya, Ai Cập cổ đại, Lưỡng Hà…
Việt Nam, Nhật Bản là những nước châu Á từng trải qua những năm chiến tranh khốc liệt và luôn trăn trở, không ngủ quên đối với tương lai của dân tộc mình. Qua bài viết này của GS. Nguyễn Lân Dũng, chungta.com coi đây là một lời kêu gọi thống thiết với mỗi người Việt chúng ta với số phận và sức mạnh của đất nước.
Chungta.com mong bạn đọc hãy cùng thảo luận, chia sẻ suy nghĩ về nước Việt Nam phát triển của tương lai và cùng góp sức xây dựng nước Việt Nam giàu mạnh.
Rất mong bạn đọc gửi ý kiến theo địa chỉ info@chungta.com trả lời 2 câu hỏi:
1- Theo bạn, nước Việt Nam đang có những mặt nào thua kém Nhật Bản?
2- Theo bạn, nước Việt Nam trong tương lai cần phải có những điều gì?
Nguyễn Lân Dũng
Theo Chúng Ta
Học làm người
Đại sư Tinh Vân có một người đệ tử, sau khi tốt nghiệp đại học liền học thạc sĩ, rồi lại học tiến sĩ, sau nhiều năm đèn sách cuối cùng cũng đã hoàn thành luận án tiến sĩ nên vô cùng mừng vui.
Một hôm người đệ tử này trở về, thưa với Đại sư.
- Thưa thầy nay con đã có học vị tiến sĩ rồi, sau này con phải học những gì nữa?
Ngài Tinh Vân bảo:
- Học làm người, học làm người là việc học suốt đời chẳng thể nào tốt nghiệp được.
Thứ nhất, “học nhận lỗi”.
Con người thường không chịu nhận lỗi lầm về mình, tất cả mọi lỗi lầm đều đổ cho người khác, cho rằng bản thân mình mới đúng, thật ra không biết nhận lỗi chính là một lỗi lầm lớn.
Thứ hai, “học nhu hòa”.
Răng người ta rất cứng, lưỡi người ta rất mềm, đi hết cuộc đời răng người ta lại rụng hết, nhưng lưỡi thì vẫn còn nguyên, cho nên cần phải học mềm mỏng, nhu hòa thì đời con người ta mới có thể tồn tại lâu dài được. Tâm nhu hòa là một tiến bộ lớn trong việc tu tập.
Thứ ba, ” học nhẫn nhục”.
Thế gian này nếu nhẫn được một chút thì sóng yên bể lặng, lùi một bước biển rộng trời cao. Nhẫn, vạn sự được tiêu trừ. Nhẫn chính là biết xử sự, biết hóa giải, dùng trí tuệ và năng lực làm cho chuyện lớn hóa thành nhỏ, chuyện nhỏ hóa thành không.
Thứ tư, “học thấu hiểu”.
Thiếu thấu hiểu nhau sẽ nảy sinh những thị phi, tranh chấp, hiểu lầm. Mọi người nên thấu hiểu thông cảm lẫn nhau, để giúp đỡ lẫn nhau. Không thông cảm lẫn nhau làm sao có thể hòa bình được?
Thứ năm, “học buông bỏ”.
Cuộc đời như một chiếc vali, lúc cần thì xách lên, không cần dùng nữa thì đặt nó xuống, lúc cần đặt xuống thì lại không đặt xuống, giống như kéo một túi hành lý nặng nề không tự tại chút nào cả. Năm tháng cuộc đời có hạn, nhận lỗi, tôn trọng, bao dung, mới làm cho người ta chấp nhận mình, biết buông bỏ thì mới tự tại được!
Thứ sáu, “học cảm động”.
Nhìn thấy ưu điểm của người khác chúng ta nên hoan hỷ, nhìn thấy điều không may của người khác nên cảm động. Cảm động là tâm thương yêu, tâm Bồ tát, tâm Bồ đề; trong cuộc đời mấy mươi năm của tôi, có rất nhiều câu chuyện, nhiều lời nói làm tôi cảm động, cho nên tôi cũng rất nỗ lực tìm cách làm cho người khác cảm động.
Thứ bảy, “học sinh tồn”.
Để sinh tồn, chúng ta phải duy trì bảo vệ thân thể khỏe mạnh; thân thể khỏe mạnh không những có lợi cho bản thân, mà còn làm cho gia đình, bạn bè yên tâm, cho nên đó cũng là hành vi hiếu đễ với người thân.
Trên Net
Một hôm người đệ tử này trở về, thưa với Đại sư.
- Thưa thầy nay con đã có học vị tiến sĩ rồi, sau này con phải học những gì nữa?
Ngài Tinh Vân bảo:
- Học làm người, học làm người là việc học suốt đời chẳng thể nào tốt nghiệp được.
Thứ nhất, “học nhận lỗi”.
Con người thường không chịu nhận lỗi lầm về mình, tất cả mọi lỗi lầm đều đổ cho người khác, cho rằng bản thân mình mới đúng, thật ra không biết nhận lỗi chính là một lỗi lầm lớn.
Thứ hai, “học nhu hòa”.
Răng người ta rất cứng, lưỡi người ta rất mềm, đi hết cuộc đời răng người ta lại rụng hết, nhưng lưỡi thì vẫn còn nguyên, cho nên cần phải học mềm mỏng, nhu hòa thì đời con người ta mới có thể tồn tại lâu dài được. Tâm nhu hòa là một tiến bộ lớn trong việc tu tập.
Thứ ba, ” học nhẫn nhục”.
Thế gian này nếu nhẫn được một chút thì sóng yên bể lặng, lùi một bước biển rộng trời cao. Nhẫn, vạn sự được tiêu trừ. Nhẫn chính là biết xử sự, biết hóa giải, dùng trí tuệ và năng lực làm cho chuyện lớn hóa thành nhỏ, chuyện nhỏ hóa thành không.
Thứ tư, “học thấu hiểu”.
Thiếu thấu hiểu nhau sẽ nảy sinh những thị phi, tranh chấp, hiểu lầm. Mọi người nên thấu hiểu thông cảm lẫn nhau, để giúp đỡ lẫn nhau. Không thông cảm lẫn nhau làm sao có thể hòa bình được?
Thứ năm, “học buông bỏ”.
Cuộc đời như một chiếc vali, lúc cần thì xách lên, không cần dùng nữa thì đặt nó xuống, lúc cần đặt xuống thì lại không đặt xuống, giống như kéo một túi hành lý nặng nề không tự tại chút nào cả. Năm tháng cuộc đời có hạn, nhận lỗi, tôn trọng, bao dung, mới làm cho người ta chấp nhận mình, biết buông bỏ thì mới tự tại được!
Thứ sáu, “học cảm động”.
Nhìn thấy ưu điểm của người khác chúng ta nên hoan hỷ, nhìn thấy điều không may của người khác nên cảm động. Cảm động là tâm thương yêu, tâm Bồ tát, tâm Bồ đề; trong cuộc đời mấy mươi năm của tôi, có rất nhiều câu chuyện, nhiều lời nói làm tôi cảm động, cho nên tôi cũng rất nỗ lực tìm cách làm cho người khác cảm động.
Thứ bảy, “học sinh tồn”.
Để sinh tồn, chúng ta phải duy trì bảo vệ thân thể khỏe mạnh; thân thể khỏe mạnh không những có lợi cho bản thân, mà còn làm cho gia đình, bạn bè yên tâm, cho nên đó cũng là hành vi hiếu đễ với người thân.
Trên Net
Sến hơn nhạc sến Miền Nam trước tháng 4.1975 có một hệ âm nhạc mà người ta thường gọi là nhạc sến. Rất nhiều người đã bỏ công cắt nghĩa khái niệm “nhạc sến” này. Các ý kiến có thể chưa thống nhất nhưng đại để đều có một mẫu số chung, cho rằng nhạc sến là loại nhạc mà thanh nhạc không cao cấp, ca từ tương đối dễ dãi, người hát thường hát bằng một giọng rên rỉ không tạo ra mỹ cảm âm nhạc.
Phải công bằng mà nói rằng âm nhạc là một sản phẩm văn hóa như bao nhiêu thứ sản phẩm khác trên đời, nghĩa là có thể đáp ứng được nhiều tầng nấc, nhiều nhu cầu thưởng ngoạn của đông đảo quần chúng. Nhạc sến thường được viết với hành âm của các điệu boléro, slow rock và habanera. Ca từ của nó gần gũi với mọi người, đặc biệt là bà con bình dân.
Có một lần, nhạc sĩ Vinh Sử trả lời phỏng vấn Báo Thanh Niên. Ông khẳng định nhạc của ông là nhạc sến. Nhưng ông nhấn mạnh loại nhạc ấy vẫn có giá trị văn hóa vì nó đáp ứng được thị hiếu thưởng ngoạn của đông đảo bà con bình dân. Tôi nghĩ quan điểm này rất đúng. Người có tiền có thể ăn tô hủ tiếu 30.000 đồng, người ít tiền có thể chỉ dám ăn hủ tiếu 10.000 đồng. Thậm chí, trong những vùng bà con nghèo, tô hủ tiếu chỉ có giá 5.000 đồng. Việc có nhiều loại nhạc để đáp ứng nhiều gu thưởng thức khác nhau của quần chúng không có chi đáng để bàn cãi.
Tuy vậy, điều đáng phàn nàn là các nhạc sĩ viết loại nhạc này thường mô phỏng lẫn nhau, ít có sự sáng tạo, đặc biệt trong hành âm. Chợt thấy lòng như rớt giữa hư vô/Đưa tiễn nhau đi ngại những đêm mưa thì cách viết cũng y chang như, Người em về đâu đường vắng mưa khuya/Hạt mưa buồn rơi nhịp bước chân đi và cũng y sì như, Đêm nay mưa về ngõ tối không tên/Lê chân trên đường tìm bước chân em. Cả ba bài đều viết với điệu slow rock, nét nhạc giống như nhau, chỉ thay đổi cao độ và âm giai chủ âm.
Nhưng điều đáng tiếc nhất vẫn là những người hát các ca khúc này thường hát với một giọng rên rỉ, nhiều khi kéo dài ra nghe lê thê rất đỗi não tình. Họ nghĩ hát như vậy là diễn cảm nhưng thật ra họ tự làm hại giọng hát của mình. Tôi bảo đảm đem một bài cũ thuộc dạng boléro hay habanera dựng lại với tiếng hát của Lệ Thu, Duy Quang hay Mỹ Tâm. Họ sẽ hát bài hát sang như thường, bởi chất giọng họ vốn sang.
Trên đời, còn có thứ sến hơn cả nhạc sến. Đó là các thứ nhạc mà Kim Dung phản ánh qua tiểu thuyết võ hiệp của mình để phê phán thói nịnh, thói bợ đít.
Thiên Long bát bộ xây dựng hình ảnh Đinh Xuân Thu - giáo chủ phái Tinh Tú, thường tự xưng là Tinh Tú lão tiên. Lão này rất ưa nịnh nên bọn đồ đệ phía dưới đặt ra những bài ca ca ngợi lão. Chúng ca ngợi Tinh Tú lão tiên vượt xa cả… Khổng Tử bởi Khổng Tử không có võ công! Khi lão đánh nhau với người khác, bọn đồ đệ hả miệng thật lớn cùng ca:
Tinh Tú lão tiên,
Danh lừng Trung Thổ.
Đức sánh cửu thiên,
Đánh đâu thắng đó.
Bao Bất Đồng của phe Cô Tô rất thù bài hát này. Tính y hoạt kê, muốn làm cho bọn đồ đệ Tinh Tú mắc lừa cho bõ ghét.
Y bèn lớn tiếng hát giọng… lĩnh xướng. Đồ đệ Tinh Tú thấy có người ngoài hát ca ngợi lão tiên của mình nên sướng quá ngoác miệng hát theo:
Tinh Tú lão tiên,
Danh lừng Trung Thổ.
Đức sánh cửu thiên,
Thối hơn rắm chó.
Bao Bất Đồng “biên tập” câu cuối cùng một cách đột ngột khiến bọn đồ đệ Tinh Tú trở miệng không kịp, cứ vậy mà hát theo, đến khi hát xong thì không ngậm miệng kịp nữa. Bài hát bợ đít thành ra trò cười cho mọi người.
Tiếu ngạo giang hồ lại xây dựng nhân vật Nhậm Ngã Hành, giáo chủ của Nhật Nguyệt thần giáo, cũng là một tay ưa nịnh có cỡ. Đánh đúng vào tâm lý đó, bọn giáo chúng thêm trước chữ “giáo chủ” một chữ “thánh”. Câu nịnh của giáo chúng mỗi khi quỳ lạy tung hô lão là: “Thánh giáo chủ văn thành võ đức, nhân nghĩa anh minh. Bọn thuộc hạ đưa lời cung nghinh thánh giáo chủ thiên thu trường trị, nhất thống giang hồ”. Lệnh Hồ Xung nghe câu nịnh này chịu không nổi, đã thẳng thừng từ chối không gia nhập thần giáo.
Nhưng nhạc sến ghê gớm nhất vẫn là bài ca ca ngợi Hồng An Thông, giáo chủ của Thần Long giáo ở Liêu Đông được phản ánh trong Lộc đỉnh ký. Hồng An Thông võ công cao cường nhưng bị liệt dương, có cô vợ trẻ măng mà không sơ múi gì được cả. Tính tình lão rất khắc bạc. Đạo của lão chuyên nuôi rắn - địa long. Thế nhưng từ con rắn, lão dựng ra Thần Long giáo, ngang nhiên biến rắn thành rồng.
Thần Long giáo dạy bọn giáo chúng khi lâm địch phải vừa đánh, vừa… đọc bài ca ngợi giáo chủ. Hễ càng đọc thì sức mạnh càng tăng. Bài ca được Hàn Giang Nhạn tiên sinh dịch ra như vầy:
Hồng giáo chủ thần thông quảng đại.
Giáo chúng ta đánh bại khắp nơi.
Địch nhân thấy bóng chạy tơi bời.
Cứng rắn cũng tan tành xác pháo.
Hồng giáo chủ ra oai sấm sét.
Chúng đồ nhi sức mạnh phi thường.
Ta một người, trăm địch khôn đương.
Địch hàng vạn, trăm quân thủ thắng.
Hồng giáo chủ thần kinh như điện.
Chiếu nhãn quan ra khắp muôn phương.
Hồng giáo chủ thọ ngang trời đất!
Đất nước Trung Quốc ngày xưa từng có những nhà nho thẳng thắn không chịu ăn rau của nhà vua mới để nhịn đói mà chết, ôm cây chịu chết cháy khi nhà vua ra lệnh đốt rừng, vì can vua mà nhảy vào vạc dầu hay chịu nhận cái chết trên hình đài. Gián nghị đại phu và thái sử lệnh cũng là hai chức quan do phong kiến Trung Quốc nghĩ ra, một can vua bằng lời lẽ, một cứ ngay thẳng mà chép sử để lại cho đời sau, kể cả chép các việc làm sai trái của vua.
Những ấn tượng đẹp ấy không còn trong tiểu thuyết võ hiệp Kim Dung nữa. Thay vào đó là những anh giáo chủ thích nghe nịnh và những dàn đồng ca chuyên hát lời nịnh bợ. Lạ một cái là cả người nghe nịnh và người nịnh đều biết những bài họ hát lên là láo toét nhưng họ cũng ráng tin và cuối cùng thì tin đó là sự thật! Tôi gọi đó là nhạc siêu sến, bởi nó sến còn hơn gấp trăm lần nhạc sến.
Nhạc sến nào có bợ đít ai, ngoài… bợ đít người yêu? Mà trời ơi, bợ đít người yêu thì là một hạnh phúc tuyệt vời nhất trần gian về cả hai nghĩa. Còn xúm nhau bợ đít mấy anh giáo chủ thì được cái… nước màu gì. Đồ siêu sến! Cho nên, tôi vẫn thú vị với câu hát:
Nếu mà mình đừng xa cách.
Nếu mà nhà mình chung vách.
Hai đứa mình thức trắng đêm nay.
Nhân văn quá chứ nhỉ? Còn họ thức làm chi thì kệ họ.
Vũ Đức Sao Biển
Chó Cũng Biết Cầu Nguyện
Đó là chú chó một tuổi rưỡi có tên Conan, đang ngụ tại thiền đường Shuri Kannondo ở Okinawa, tây nam Nhật Bản.
Mỗi ngày chú chó thuộc giống Chihuahua trắng đen này
đều dự lễ cầu nguyện cùng với chủ, thiền sư Joei Yoshikuni.
[center]Conan trong buổi cầu nguyện buổi sáng ở
thiền đường Shuri-Kannondo ngày 24-3-2008[/center]
Khi cầu nguyện, Conan ngồi thẳng trên hai chân sau và chắp hai chân trước ở ngực, đầu hướng về bàn thờ rất nghiêm túc.
Du khách từ các nơi đã tìm đến thiền đường để chụp hình chú chó độc đáo này.
Nghiêm túc và thành kính
Thiền sư Joei Yoshikuni cho biết ông chỉ hướng dẫn Conan vài ngày thì chú đã biết cách ngồi cầu nguyện
(Dân trí) - Bất kỳ tín đồ phật tử nào ghé thăm ngôi đền Shuri-kannondo ở thành phố Naha, Nhật Bản đều kinh ngạc khi nhìn thấy một chú chó biết chắp móng vuốt y chang con người đứng cầu nguyện bên cạnh nhà sư.
Trong ảnh là Conan - chú chó nhỏ 18 tháng tuổi với bộ lông dài, mượt đứng khấn vái trong lúc chủ của mình lầm rầm đọc kinh. Conan thường có thói quen cầu nguyện như vậy trước lúc đi dạo hoặc trước giờ ăn.
Chủ của Conan cho biết chú ta được đặt tên theo tiểu thuyết gia lừng danh Arthur Conan Doyle
chứ không phải theo nhân vật Conan trong bộ phim “Conan the Barbarian” (Chiến binh cuồng nộ) mà người ta thường nghĩ tới.
Đó là chú chó một tuổi rưỡi có tên Conan, đang ngụ tại thiền đường Shuri Kannondo ở Okinawa, tây nam Nhật Bản.
Mỗi ngày chú chó thuộc giống Chihuahua trắng đen này
đều dự lễ cầu nguyện cùng với chủ, thiền sư Joei Yoshikuni.
[center]Conan trong buổi cầu nguyện buổi sáng ở
thiền đường Shuri-Kannondo ngày 24-3-2008[/center]
Khi cầu nguyện, Conan ngồi thẳng trên hai chân sau và chắp hai chân trước ở ngực, đầu hướng về bàn thờ rất nghiêm túc.
Du khách từ các nơi đã tìm đến thiền đường để chụp hình chú chó độc đáo này.
Nghiêm túc và thành kính
Thiền sư Joei Yoshikuni cho biết ông chỉ hướng dẫn Conan vài ngày thì chú đã biết cách ngồi cầu nguyện
(Dân trí) - Bất kỳ tín đồ phật tử nào ghé thăm ngôi đền Shuri-kannondo ở thành phố Naha, Nhật Bản đều kinh ngạc khi nhìn thấy một chú chó biết chắp móng vuốt y chang con người đứng cầu nguyện bên cạnh nhà sư.
Trong ảnh là Conan - chú chó nhỏ 18 tháng tuổi với bộ lông dài, mượt đứng khấn vái trong lúc chủ của mình lầm rầm đọc kinh. Conan thường có thói quen cầu nguyện như vậy trước lúc đi dạo hoặc trước giờ ăn.
Chủ của Conan cho biết chú ta được đặt tên theo tiểu thuyết gia lừng danh Arthur Conan Doyle
chứ không phải theo nhân vật Conan trong bộ phim “Conan the Barbarian” (Chiến binh cuồng nộ) mà người ta thường nghĩ tới.
Nhân Quả
Song Chi
Có một thời những người cộng sản Việt Nam chỉ tin vào chủ nghĩa vô thần cũng như chủ nghĩa duy vật biện chứng của Marx-Engels đến độ không chấp nhận mọi hệ thống lý thuyết, tư tưởng thần học, siêu hình…cho đến mọi biểu hiện tín ngưỡng trong dân gian và truyền thống văn hóa của người Việt, thậm chí cả việc thắp nhang, vái lạy trước bàn thờ ông bà…Sau mấy chục năm, họ lại quay ngược 180 độ, phần lớn những “ông quan bà lớn” ở Việt Nam bây giờ lại trở nên duy tâm, đồng bóng, mê tín lạ lùng.
Cái sự mê tín ấy dường như cũng tỷ lệ thuận với tầm mức danh vọng, quyền lực, của cải mà họ có được nghĩa là càng có chức lớn, càng có nhiều tiền thì càng mê tín. Họ đua nhau cải táng mồ mả ông bà (nếu thế đất không tốt (!), xây lại mộ, xây nhà thờ họ…theo lời khuyên của các thầy địa lý, thầy bói sao cho con cháu ngày càng thăng quan tiến chức ăn nên làm ra, khi mua nhà, xây nhà họ cũng mời thầy địa lý xem xét các kiểu rất cẩn thận, ngày Tết ngày rằm họ đi chùa xin săm, phóng sinh, cúng vái rất thành tâm…Thậm chí có những ông quan bà quan trước mỗi chuyến đi công tác hay làm bất cứ chuyện gì quan trọng còn phải xem ngày xem giờ đủ cả. Cũng dễ hiểu, khi chưa có cái gì thì chưa biết sợ, có nhiều, gieo gió làm ác cũng nhiều, lại càng sợ.
Cái sự mê tín ấy bây giờ còn ảnh hưởng cả đến những quyết định có liên quan đến chuyện chung của quốc gia-chẳng hạn, vì muốn số đẹp mà những người lãnh đạo nhà nước Việt Nam nhất quyết chọn ngày khai mạc đại lễ 1000 năm Thăng Long-Hà Nội vừa rồi là 1.10.2010 và ngày kết thúc đại lễ là 10.10.2010, bất chấp sự phản đối của người dân vì trùng với ngày quốc khánh Trung Quốc và Đài Loan; vì mê tín nên ông Thủ tướng của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mới nảy ra sáng kiến cho đúc tim bằng đồng để yểm tâm cho cả tượng thánh Gióng lẫn ngựa-một việc chưa ai làm từ trước đến nay! Sự mê tín lan đến cả báo chí chính thống của nhà nước: hàng loạt báo mừng rỡ đăng tin cụ Rùa ở Hồ Gươm nổi lên trong những ngày đại lễ, như một điềm lành, một tờ báo còn đăng cả hình những đám mây nổi lên trên trời và cho là có hình con rồng, không những thế, “khá trùng hợp với hình dạng của con rồng thời Lý, triều đại đã chọn Hà Nội làm thủ đô của cả nước” (báo Vietnam Net) v.v…
Đối với những người lãnh đạo Đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam, cái sự mê tín ấy phản ánh một sự bất an từ bên trong, tuy có cả đất nước, quân đội, luật pháp, bộ máy công an trong tay mà lúc nào cũng có tâm trạng như ở giữa con tàu đang bị đắm, phải vơ vét, chụp giựt rồi lại phải thành kính van vái tứ phương để cho “triều đại” được kéo dài chừng nào hay chừng đó!
Điều đó cũng có nghĩa là họ biết sợ.
Chỉ lạ lùng rằng, họ biết sợ cho sự an nguy của bản thân và chế độ, sao không biết lo sợ cho sinh mệnh của nhân dân, sự tồn vong của đất nước?
Họ biết cái lẽ Nhân Quả trong đời một con người sao không biết quy luật Nhân Quả cũng đúng cho mọi thứ trong trời đất trong đó có sự vận hành, thăng trầm của một quốc gia?
Chưa bao giờ quy luật Nhân Quả lại diễn ra rõ rành rành, ngay tức khắc, từng ngày từng giờ, trên khắp mọi lĩnh vực của đời sống xã hội chính trị văn hóa, môi sinh môi trường…như bây giờ, ở Việt Nam. Vì thản nhiên phá rừng vô tội vạ nên bão lũ ngày càng dữ dội, năm sau lớn hơn năm trước, người chết nhiều hơn, thiệt hại nặng nề hơn. Vì làm ăn vô trách nhiệm, ẩu tả nên cầu sập, nhà sập, đường xá đầy ổ gà, hố tử thần…khiến bao nhiêu người dân chết oan. Vì không đầu tư đàng hoàng vào giáo dục nên thầy không ra thầy trò không ra trò, đạo đức xuống cấp thê thảm từ trong nhà trường ra đến bên ngoài xã hội, càng ngày những vụ phạm pháp, những tội ác càng nhiều với mức độ dã man, phi nhân tính càng cao…
Đất nước như một ngôi nhà chung. Không trân trọng, gìn giữ, đối xử tệ hại với ngôi nhà đó thì mỗi người sống bên trong đều phải gánh chịu hậu quả. Mỗi người dân Việt Nam hiện nay đang phải chung sống, đối mặt với bao nhiêu “quả” đắng: môi trường sống bụi bặm, ô nhiễm, không an toàn từ không khí, nguồn nước, thực phẩm cho đến đường xá giao thông, môi trường văn hóa tinh thần cũng ô nhiễm không kém, thật-giả, xấu-đẹp, thiện-ác, tử tế-không tử tế lẫn lộn trong đó cái xấu, cái ác, cái không tử tế chiếm đa số và ngày càng lan rộng, cái đẹp, cái thiện, cái tử tế ngày càng phải chống đỡ một cách vất vả…
Bao nhiêu năm qua trên ngôi nhà Việt Nam nhỏ bé, tài sản chung chả có bao nhiêu này, các thế hệ lãnh đạo Đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam cứ đào hết của cải thô lên mà bán mà xài cho bằng hết, cứ vay nợ mà tiêu hoang phí. Vậy mà họ vẫn chưa biết sợ, chưa hề có dấu hiệu dừng lại. Lỗ lã vụ Dung Quất, vỡ nợ vụ Vinashin…chưa qua, lại vung tiền tổ chức một đại lễ to đùng chơi cho thiên hạ trên thế giới cũng phải “choáng” cái tính liều lĩnh, phô trương của các ông lớn Việt Nam. Tai họa bùn đỏ ở Hunggary cũng chẳng làm họ sợ-ngay sau hàng loạt bài viết cảnh báo của giới chuyên môn, trí thức và cả thư kiến nghị của người dân một lần nữa khẩn thiết yêu cầu dừng lại dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên, báo chí đưa tin ông Thủ tướng Việt Nam vẫn tiếp tục “đồng ý cho phép đầu tư dự án xây dựng tuyến đường tránh phía Tây thành phố Bảo Lộc (tỉnh Lâm Đồng) để phục vụ khai thác và vận chuyển bôxit từ mỏ Tân Rai - Bảo Lâm ra quốc lộ 20.” (báo Vietnam Net ngày 13.10)!
Dân gian hay bảo “Trời có mắt”. Cũng chẳng phải ông Trời nào mà việc chúng ta gây ra thì chúng ta phải gánh chịu hậu quả. Bão lũ ở miền Trung bây giờ có thể chẳng chạm được đến người các quan, bùn đỏ ở Tây Nguyên mai sau nếu có xảy ra cũng chẳng chạm được vào người con cháu các quan, nhưng khi nhân dân nổi giận thì khác đấy!
Song Chi
Có một thời những người cộng sản Việt Nam chỉ tin vào chủ nghĩa vô thần cũng như chủ nghĩa duy vật biện chứng của Marx-Engels đến độ không chấp nhận mọi hệ thống lý thuyết, tư tưởng thần học, siêu hình…cho đến mọi biểu hiện tín ngưỡng trong dân gian và truyền thống văn hóa của người Việt, thậm chí cả việc thắp nhang, vái lạy trước bàn thờ ông bà…Sau mấy chục năm, họ lại quay ngược 180 độ, phần lớn những “ông quan bà lớn” ở Việt Nam bây giờ lại trở nên duy tâm, đồng bóng, mê tín lạ lùng.
Cái sự mê tín ấy dường như cũng tỷ lệ thuận với tầm mức danh vọng, quyền lực, của cải mà họ có được nghĩa là càng có chức lớn, càng có nhiều tiền thì càng mê tín. Họ đua nhau cải táng mồ mả ông bà (nếu thế đất không tốt (!), xây lại mộ, xây nhà thờ họ…theo lời khuyên của các thầy địa lý, thầy bói sao cho con cháu ngày càng thăng quan tiến chức ăn nên làm ra, khi mua nhà, xây nhà họ cũng mời thầy địa lý xem xét các kiểu rất cẩn thận, ngày Tết ngày rằm họ đi chùa xin săm, phóng sinh, cúng vái rất thành tâm…Thậm chí có những ông quan bà quan trước mỗi chuyến đi công tác hay làm bất cứ chuyện gì quan trọng còn phải xem ngày xem giờ đủ cả. Cũng dễ hiểu, khi chưa có cái gì thì chưa biết sợ, có nhiều, gieo gió làm ác cũng nhiều, lại càng sợ.
Cái sự mê tín ấy bây giờ còn ảnh hưởng cả đến những quyết định có liên quan đến chuyện chung của quốc gia-chẳng hạn, vì muốn số đẹp mà những người lãnh đạo nhà nước Việt Nam nhất quyết chọn ngày khai mạc đại lễ 1000 năm Thăng Long-Hà Nội vừa rồi là 1.10.2010 và ngày kết thúc đại lễ là 10.10.2010, bất chấp sự phản đối của người dân vì trùng với ngày quốc khánh Trung Quốc và Đài Loan; vì mê tín nên ông Thủ tướng của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mới nảy ra sáng kiến cho đúc tim bằng đồng để yểm tâm cho cả tượng thánh Gióng lẫn ngựa-một việc chưa ai làm từ trước đến nay! Sự mê tín lan đến cả báo chí chính thống của nhà nước: hàng loạt báo mừng rỡ đăng tin cụ Rùa ở Hồ Gươm nổi lên trong những ngày đại lễ, như một điềm lành, một tờ báo còn đăng cả hình những đám mây nổi lên trên trời và cho là có hình con rồng, không những thế, “khá trùng hợp với hình dạng của con rồng thời Lý, triều đại đã chọn Hà Nội làm thủ đô của cả nước” (báo Vietnam Net) v.v…
Đối với những người lãnh đạo Đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam, cái sự mê tín ấy phản ánh một sự bất an từ bên trong, tuy có cả đất nước, quân đội, luật pháp, bộ máy công an trong tay mà lúc nào cũng có tâm trạng như ở giữa con tàu đang bị đắm, phải vơ vét, chụp giựt rồi lại phải thành kính van vái tứ phương để cho “triều đại” được kéo dài chừng nào hay chừng đó!
Điều đó cũng có nghĩa là họ biết sợ.
Chỉ lạ lùng rằng, họ biết sợ cho sự an nguy của bản thân và chế độ, sao không biết lo sợ cho sinh mệnh của nhân dân, sự tồn vong của đất nước?
Họ biết cái lẽ Nhân Quả trong đời một con người sao không biết quy luật Nhân Quả cũng đúng cho mọi thứ trong trời đất trong đó có sự vận hành, thăng trầm của một quốc gia?
Chưa bao giờ quy luật Nhân Quả lại diễn ra rõ rành rành, ngay tức khắc, từng ngày từng giờ, trên khắp mọi lĩnh vực của đời sống xã hội chính trị văn hóa, môi sinh môi trường…như bây giờ, ở Việt Nam. Vì thản nhiên phá rừng vô tội vạ nên bão lũ ngày càng dữ dội, năm sau lớn hơn năm trước, người chết nhiều hơn, thiệt hại nặng nề hơn. Vì làm ăn vô trách nhiệm, ẩu tả nên cầu sập, nhà sập, đường xá đầy ổ gà, hố tử thần…khiến bao nhiêu người dân chết oan. Vì không đầu tư đàng hoàng vào giáo dục nên thầy không ra thầy trò không ra trò, đạo đức xuống cấp thê thảm từ trong nhà trường ra đến bên ngoài xã hội, càng ngày những vụ phạm pháp, những tội ác càng nhiều với mức độ dã man, phi nhân tính càng cao…
Đất nước như một ngôi nhà chung. Không trân trọng, gìn giữ, đối xử tệ hại với ngôi nhà đó thì mỗi người sống bên trong đều phải gánh chịu hậu quả. Mỗi người dân Việt Nam hiện nay đang phải chung sống, đối mặt với bao nhiêu “quả” đắng: môi trường sống bụi bặm, ô nhiễm, không an toàn từ không khí, nguồn nước, thực phẩm cho đến đường xá giao thông, môi trường văn hóa tinh thần cũng ô nhiễm không kém, thật-giả, xấu-đẹp, thiện-ác, tử tế-không tử tế lẫn lộn trong đó cái xấu, cái ác, cái không tử tế chiếm đa số và ngày càng lan rộng, cái đẹp, cái thiện, cái tử tế ngày càng phải chống đỡ một cách vất vả…
Bao nhiêu năm qua trên ngôi nhà Việt Nam nhỏ bé, tài sản chung chả có bao nhiêu này, các thế hệ lãnh đạo Đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam cứ đào hết của cải thô lên mà bán mà xài cho bằng hết, cứ vay nợ mà tiêu hoang phí. Vậy mà họ vẫn chưa biết sợ, chưa hề có dấu hiệu dừng lại. Lỗ lã vụ Dung Quất, vỡ nợ vụ Vinashin…chưa qua, lại vung tiền tổ chức một đại lễ to đùng chơi cho thiên hạ trên thế giới cũng phải “choáng” cái tính liều lĩnh, phô trương của các ông lớn Việt Nam. Tai họa bùn đỏ ở Hunggary cũng chẳng làm họ sợ-ngay sau hàng loạt bài viết cảnh báo của giới chuyên môn, trí thức và cả thư kiến nghị của người dân một lần nữa khẩn thiết yêu cầu dừng lại dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên, báo chí đưa tin ông Thủ tướng Việt Nam vẫn tiếp tục “đồng ý cho phép đầu tư dự án xây dựng tuyến đường tránh phía Tây thành phố Bảo Lộc (tỉnh Lâm Đồng) để phục vụ khai thác và vận chuyển bôxit từ mỏ Tân Rai - Bảo Lâm ra quốc lộ 20.” (báo Vietnam Net ngày 13.10)!
Dân gian hay bảo “Trời có mắt”. Cũng chẳng phải ông Trời nào mà việc chúng ta gây ra thì chúng ta phải gánh chịu hậu quả. Bão lũ ở miền Trung bây giờ có thể chẳng chạm được đến người các quan, bùn đỏ ở Tây Nguyên mai sau nếu có xảy ra cũng chẳng chạm được vào người con cháu các quan, nhưng khi nhân dân nổi giận thì khác đấy!
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us