Bắt cọp và bắt ruồi
Ngô Nhân Dụng
Ðảng Cộng Sản Trung Quốc đang ngồi trên ngai vàng cai trị hơn một tỷ dân; nhưng bên dưới sàn nhà là một kho thuốc nổ. Nỗi uất hận của người dân Trung Hoa trước cảnh quan chức tham nhũng, xã hội bất công, chỉ chờ cơ hội bùng lên.
Mồi lửa cháy chậm là các “công dân mạng,” những người sử dụng mạng lưới thông tin Internet, đặc biệt là các blogger.
Trong giới thanh niên có hiểu biết, kể cả những người đã làm giàu, ý thức về quyền công dân mỗi ngày mạnh hơn. Mạng thông tin này sẽ tác động những người dân bình thường. Khi nào kinh tế suy yếu, số dân thất nghiệp lên cao, thì lửa sẽ phụt cháy. Ðảng cộng sản biết như vậy; cho nên mỗi lần một lãnh tụ mới lên làm chủ tịch, họ đều lớn tiếng hô hào chống tham nhũng.
Năm 2003, Hồ Cẩm Ðào đã bỏ tù chín quan chức từ hàng thứ trưởng trở lên trong năm đầu tiên lên ngôi chủ tịch. Năm nay đến lượt Tập Cận Bình. Từ lúc nắm quyền, họ Tập đã cho điều tra và truy tố chín người với cấp bậc tương đương. Tập Cận Bình tuyên bố sẽ không chỉ “đánh ruồi” mà còn “bắt cọp.” Ông hứa quan chức cao đến đâu cũng có thể bị điều tra về tội tham nhũng. Trong số chín người bị điều tra, có bốn con cọp lớn. Nhưng người dân Trung Hoa vẫn nghi ngờ.
Họ tự hỏi đó là một hành động bài trừ tham nhũng thật, hay chỉ là một thủ đoạn hạ vây cánh các đối thủ chính trị. Các công dân mạng biểu lộ mối hoài nghi của người dân.
Ðầu tuần này, một con ruồi mới được các các blogger phơi lên mạng. Con ruồi rất nhỏ tên là Lương Văn Dũng (Liang Wenyong), bí thư đảng xã Cô San Tử (Gushanzi), thuộc huyện Hưng Long, tỉnh Hà Bắc. Ngày Thứ Hai vừa qua trên, trên các blog truyền đi một phim video chiếu cảnh Dũng đang ăn tiệc. Cán bộ ăn tiệc thì là chuyện hàng ngày ở huyện; nhưng trong đoạn phim người ta còn chứng kiến cảnh Lương Văn Dũng lớn tiếng “chửi dân,” tất cả dân chúng nói chung, không từ ai cả!
Trên bàn tiệc của Dũng đầy các món tôm hùm, cua rang muối, và vịt quay. Thức uống là thứ rượu Ngũ Lương Dạ (Wuliangye) giá mỗi bình rẻ nhất cũng gần 300 đồng nguyên, trên 40 đô la Mỹ; chai hạng tốt có thể từ 14 ngàn đến 26 ngàn nguyên (hơn 2000 tới hơn 4000 đô la Mỹ). Ðoạn phim cũng cho thấy Dũng hút thuốc lá Trung Hoa (Zhonghua), thứ thuốc được các quan chức ưa chuộng với giá mỗi bao trung bình 15 đô la. Phần gay cấn là đoạn cuối phim này, các công dân mạng được nghe Lương Văn Dũng nhận xét về “quần chúng nhân dân” như sau: “Cái bát của chúng nó thì đầy cơm, cái miệng chúng nó đầy thịt, nhưng ăn xong là chúng nó lại phê bình chính phủ! Ðó là cái cái tính chất của quần chúng!
Các anh không cần phải giữ thể diện cho bọn vô liêm sỉ này!”
Ðoạn phim dài dưới năm phút không biết ai quay rồi đưa lên mạng, chỉ nội trong một ngày 16 Tháng Chín, 9,000 blogger đã chuyển phim lên mạng của mình. Lương Văn Dũng bị cách chức ngay lập tức. Hội Ðồng Nhân Dân xã Cô San Tử ra thông cáo sẽ mở một chương trình học tập cho các cán bộ và đảng viên! Không biết họ học tập cái gì? Không nên ăn tiệc nhồm nhoàm và chửi dân? Không được quay phim khi ăn uống? Hay không nên ăn cắp của công lấy tiền ăn nhậu? Một công dân mạng sau khi coi phim đã viết: “Nếu chúng ta được bỏ phiếu bầu những người lãnh đạo thì sẽ không có cảnh này!” Ðây là một lời hô hào dân chủ cụ thể và thực tế không thể chối cãi được: Chỉ có dân chủ hóa mới trừ được nạn cán bộ tham nhũng!
Các blogger tạo áp lực buộc đảng cộng sản phải loại trừ một viên chức cấp xã; dù đó chỉ là một con ruồi! Nhưng công việc bắt ruồi của các công dân mạng đã bùng lên từ mấy năm qua và còn phát triển thêm. Trong tháng này, tòa án mới xử Dương Ðạt Tài (Yang Dacai), giám đốc Sở An Toàn Lao Ðộng của tỉnh Thiểm Tây, án 14 tháng tù. Tài bị truy tố cũng vì bị các công dân mạng đưa lên diễn đàn mở ngỏ.
Tháng Tám năm ngoái các blog chia sẻ với nhau bức hình một ông giám đốc phương phi bụng bự đang đứng coi một tai nạn xe cộ. Tai nạn làm 36 người chết, nhưng trong hình người ta thấy Dương Ðạt Tài đang vừa ngắm tai nạn vừa cười, còn bĩu môi nữa. Nếu chỉ có thế thôi thì chắc giờ này Dương Ðạt Tài vẫn còn ngồi tại chức. Các công dân mạng bảo nhau cùng nhìn kỹ cổ tay Dương Ðạt Tài. Ông ta đeo hai bên tay hai cái đồng hồ, toàn là thứ xịn! Một cái Omega Constellation (giá chừng 10,000 đô la) và một cái Constantin (giá 32,000 đô!) Một công chức cấp tỉnh lương bao nhiêu mà đeo những đồng hồ xa xỉ như vậy? Trước làn sóng phẫn nộ nổi lên trên mạng, tỉnh Thiểm Tây ra lệnh điều tra tài sản của quan giám đốc này. Trong nhà ông ta có 11 cái đồng hồ đắt tiền loại trên. Ông khai là đã mua chúng với đồng lương công chức của mình!
Sau vụ đứng coi đụng xe của Dương Ðạt Tài, trên mạng lại ồn ào về một vụ đụng xe khác, ngay tại thủ đô Bắc Kinh. Chiếc xe lái trên xa lộ vòng đai, đụng phải cột đường mạnh đến nỗi gẫy đôi. Ðó là một chiếc Ferrari 458 Spider, giá bán ở Trung Quốc tương đương với một triệu đô la Mỹ. Trong xe là một thanh niên và một thiếu nữ khỏa thân, thêm một cô khác mặc chút ít quần áo hở hang. Các công dân mạng đã đưa bức hình chiếc xe tan nát lên Internet và đặt câu hỏi: Ai mà lắm tiền như vậy? Nhưng không ai biết. Tai nạn đã xảy ra từ Tháng Ba, đến Tháng Chín bức hình mới lên mạng. Không biết chủ nhân xe là con nhà ai. Phải đợi tới khi một tờ báo ở Hồng Kông, The South China Morning Post tiết lộ. Nạn nhân chính là cậu con trai 23 tuổi của ông Lệnh Kế Hoạch (Ling Jihua), một quan lớn trong văn phòng thường trực Trung Ương Ðảng, và là một cánh tay đắc lực của Chủ Tịch Hồ Cẩm Ðào, lúc đó còn tại chức. Bản tin cho biết lúc được mời tới nơi xảy ra tai nạn, Lệnh Kế Hoạch từ chối không nhận người lái xe tử nạn là con trai mình. Báo chí lề phải đã loan tin tai nạn này, nhưng sau đó đã được lệnh ngưng; bóc cả bản tin trên mạng. Báo Post cho biết biên bản tai nạn của cảnh sát giấu tên họ của cậu trai, thay vào đó lại ghi là họ Giả, cố ý cho người ta nghĩ đây là con của Giả Khánh Linh, một ủy viên Thường Vụ Bộ Chính Trị đối nghịch với Hồ Cẩm Ðào. Nhưng tới Tháng Tám, Lệnh Kế Hoạch vẫn bị huyền chức, trước khi Hồ Cẩm Ðào mãn nhiệm. Tờ South China Morning Post vạch rõ tên cha con Lệnh Kế Hoạch, dân Trung Hoa mới biết. Lập tức các blog đưa bản tin lên mạng và bàn tán. Nhưng ngay sau đó khi tìm trên mạng thấy những chữ “Ferrari”, “Lệnh Con” và “Vương tôn Lệnh” đều bị cấm. Lệnh Kế Hoạch là một thứ “cọp” được hạ cánh an toàn, Tập Cận Bình vẫn chưa dám đụng tới, mặc dù có tin đồn tay này nằm trong âm mưu đảo chánh cùng với Bạc Hy Lai, tay trùm đảng ở Trùng Khánh mới bị ra tòa về tham nhũng, bản án sắp được công bố nay mai.
Tập Cận Bình đã ra tay bắt bốn con cọp, được báo chí đảng đưa tin để chứng tỏ chống tham nhũng thật. Ðứng đầu sổ là Tưởng Cô Mẫn (Jiang Jiemin), nguyên là chủ tịch tập đoàn Dầu Lửa Quốc Gia (CNCP), công ty dầu quốc doanh lớn nhất.
Vào Tháng Tám một người khác bị điều tra về “vấn đề kỷ luật,” một cách nói để tránh hai chữ tham nhũng, là Vương Vĩnh Xuân (Wang Yongchun), phó chủ tịch CNPC đã bị mất chức.
Con cọp thứ ba là Quách Vĩnh Tường (Guo Yongxiang), nguyên phó tỉnh trưởng Tứ Xuyên, bị bắt hồi Tháng Sáu. Vào tháng Mười Hai năm ngoái, Lý Xuân Thành (Li Chuncheng), nguyên phó bí thư tỉnh ủy Tứ Xuyên là con cọp thứ tư bị điều tra. Lý Xuân Thành mới được bầu làm ủy viên dự khuyết Trung Ương Ðảng trong đại hội đảng thứ 18 mà bị điều tra ngay; một điều chưa từng xẩy ra trong lịch sử đảng Cộng sản Trung Quốc. Hơn nữa, lý do đưa ra là con trai Lý Xuân Thành say rượu lái xe gây tai nạn; một cái tội rất nhỏ mà trước đây các đảng viên cao cấp không bao giờ bị hỏi tới. Vụ này cũng tương tự như vụ bắt điều tra Lôi Chính Phú (Lei Zhengfu), một quan chức Trùng Khánh, sau khi một đoạn phim video cảnh dâm ô có Lôi tham dự được đưa lên mạng. Lôi bị bắt cốt để trừ khử các tay chân còn lại của Bạc Hy Lai.
Nhưng còn bốn con cọp mới bị bắt thì sao?
Tập Cận Bình đánh bốn con cọp này để loại bỏ các thủ túc của Chu Vĩnh Khang (Zhou Yongkang), một đối thủ chính trị trong cánh Bạc Hy Lai. Họ Chu từng đứng đầu tất cả guồng máy công an mật vụ của đảng Cộng sản Trung Quốc, sau khi vào Ban Thường Vụ Bộ Chính Trị từ năm 2007. Trước đó Chu Vĩnh Khang đã làm phó chủ tịch công ty dầu lửa CNPC, mà trong thời gian này Quách Vĩnh Tường làm việc dưới quyền Chu. Quách theo Chu từ năm 1990 đến năm 2002. Khi Chu lên làm tổng giám đốc CNPC cũng mang họ Quách theo, như một chánh văn phòng. Một năm sau khi Chu lên làm bí thư tỉnh ủy Tứ Xuyên, Quách được đưa qua làm thư ký của tỉnh ủy vào năm 2000. Năm 2002 Chu vào Bộ Chính Trị, lên làm bộ trưởng Công An, Quách được cử làm phó tỉnh trưởng Tứ Xuyên. Lý Xuân Thành cũng là đàn em của họ Chu ở Tứ Xuyên. Vương Vĩnh Xuân, Tưởng Cô Mẫn đều là những người cộng tác với Chu Vĩnh Khang trong ngành dầu lửa. Một ngày sau khi Vương bị bắt, ba viên chức cao cấp của tập đoàn CNPC cũng bị điều tra về tham nhũng. Tất cả bốn con cọp này đều liên hệ với Chu Vĩnh Khang, một người được coi là phe cánh với Bạc Hy Lai.
Cho nên dư luận dân Trung Hoa cho rằng việc “bắt cọp” của Tập Cận Bình chẳng qua cũng chỉ là một đòn để hạ đối thủ của mình trong nội bộ đảng cộng sản chứ không phải chống tham nhũng. Bởi vì nếu chống tham nhũng thì sẽ còn hàng trăm, hàng ngàn con cọp khác đáng bị bắt. Cựu Thủ Tướng Ôn Gia Bảo đã bị tố giác là giúp bà con làm giầu, với tài sản hàng tỷ đô la, mà các mạng lưới ở trong nước Tàu không được hé miệng nói gì.
Các công dân mạng ở Trung Quốc hiện nay vẫn bị đè nén dưới guồng máy công an mật vụ. Bộ phận đặc trách kiểm soát các mạng thông tin do Chu Vĩnh Khang lập ra, được Tập Cận Bình tiếp tục sử dụng. Tuần trước, một công dân mạng nổi tiếng bị bắt là Vương Công Quyền (Wang Gongquan), một nhà kinh doanh đã lên hàng đại gia. Vương Công Quyền có 1.6 triệu người theo trong mạng Weibo, giống như Twitter ở Mỹ, cho nên có ảnh hưởng lớn. Trang mạng của họ Vương đã bị chính quyền cộng sản phá từ lâu, vì nhà tư bản này đã lên tiếng ủng hộ Phong trào Công Dân Mới của luật sư Hứa Chí Vĩnh (Xu Zhiyong), người mới bị quản thúc vào Tháng Tư vừa qua. Một nhà kinh doanh thành công hợp tác với một luật sư bảo vệ quyền công dân; cho thấy thế giới công dân mạng ở Trung Quốc cũng thay đổi. Không những họ gồm những người có đầu óc mà còn thêm những người có tiền nữa. Trong số các đại gia tham gia phong trào lên mạng có Phan Thạch Ngật (Pan Shiyi), một nhà tỷ phú ngành địa ốc. Nghe tin bạn là Vương Công Quyền bị quản thúc, ngày 13 Tháng Chín Phan Thạch Ngật viết gửi 16 triệu công dân mạng vẫn theo ông Weibo: Hôm nay toàn tin xấu!
Nhưng tiếng nói của người dân Trung Hoa đòi tự do dân chủ sẽ ngày càng mạnh hơn. Sẽ tới lúc đảng cộng sản không thể tiếp tục đàn áp họ được nữa! Các công dân mạng hiện mới chỉ dụng tới thứ tham nhũng hạng ruồi. Sẽ tới ngày họ tấn công tới các con cọp!
Bình Luận Thời Sự
Chiến tranh vì nhân đạo
Hùng Tâm/Người Việt
Ngoài chiến tranh vì quyền lợi hay ý thức hệ còn có hình thái chiến tranh vì lòng nhân đạo...
Trong suốt bốn tuần qua, bên lề vụ khủng hoảng chính trị tại Mỹ về việc can thiệp hay không vào cuộc nội chiến ở Syria, chúng ta thấy nổi lên một câu hỏi khác. Vì sao đa số dân Mỹ lại không muốn Hoa Kỳ tấn công Syria, dù qua một biện pháp rất hạn chế như chính quyền Obama đề nghị? Hỏi ngược lại, tại sao phải can thiệp, với rủi ro là gây ra một cuộc chiến nữa? Cuộc tranh luận ấy dẫn tới một lý luận mới chỉ xuất hiện từ sáu chục năm nay: các nước có thể can thiệp vào xứ khác vì lý do nhân đạo, dù rằng việc can thiệp có thể dẫn tới chiến tranh.
“Hồ Sơ Người Việt” kỳ này sẽ xoáy vào chuyện “lòng súng nhân đạo cứu người lầm than”...
Nghĩa vụ cứu người
Từ cổ chí kim, các nước có thể gây chiến tranh vì hai lý do căn bản nhất, vật chất và tinh thần.
Ðầu tiên và sâu xa lâu dài hơn cả là chiến tranh vì quyền lợi, để bảo vệ hay bành trướng quyền lợi hoặc quyền lực quốc gia. Sau đó là chiến tranh ý thức hệ, để bảo vệ hay bành trướng một hệ thống tư tưởng từ thần quyền đến thế quyền, từ tôn giáo đến chính trị, mà người ta coi là có giá trị. Hai hình thái chiến tranh ấy có thể biệt lập hoặc đan kết với nhau.
Từ những cuộc Thập Tự Chinh đến việc bành trướng chủ nghĩa cộng sản, chiến tranh ý thức hệ có khi ngụy trang hay biện minh cho chiến tranh vì quyền lợi. Bên cạnh những người tử vì đạo hoặc hy sinh cho cách mạng còn có bọn thương nhân hay những kẻ cướp vàng cướp đất... Nhìn theo một khía cạnh nào đó cuộc chiến “giải phóng miền Nam” tại Việt Nam là chiến tranh ý thức hệ, nhưng lồng bên trong là việc cải tạo để tiếp thu tài nguyên ở trong Nam, và để Trung Quốc bành trướng quyền lợi trên cả nước.
Ðến hậu bán thế kỷ 20, sau Ðại Chiến II, người ta thấy xuất hiện một loại chiến tranh khác.
Một lý do ban đầu có thể là nạn hỏa thiêu và tàn sát sáu triệu người Do Thái khiến cho làm ngơ trước tội ác cũng là một cái tội. Và can thiệp vào xứ khác để ngăn ngừa tội ác là một nghĩa vụ. Ðấy là chiến tranh vì lý do nhân đạo. Nó xuất phát từ các nước dân chủ, chính yếu là từ Âu Châu và Hoa Kỳ, và nhắm vào nội chiến ở nơi khác khi mà thường dân vô tội bị tàn sát.
Cuộc nội chiến lan rộng khi Liên Bang Nam Tư tan rã, nạn thanh tẩy chủng tộc tại Rwanda, hay vụ tàn sát thường dân ở Sudan, rồi nội chiến Libya hay gần đây, vụ Syria là cơ hội khiến người ta đòi phải có biện pháp can thiệp. Tương đối thành công là vụ Bosnia, hay Kosovo, hoặc thậm chí Sudan khi xứ này chia hai.
Ở nhiều nơi khác, tình hình vẫn là bất phân thắng bại, thí dụ như Libya. Và chính là kinh nghiệm Libya khiến các nước phải chùn tay ở Syria và tranh luận về lẽ chính đáng hay không của một cuộc chiến vì lòng nhân. Không chịu can thiệp thì có thể mang tội thờ ơ trước tội ác, can thiệp thì bị đả kích là hiếu chiến, hoặc không tưởng.
Chúng ta nên nhìn lại chuyện này từ nhiều giác độ khác.
Những trở ngại của thực tế
Những người chủ trương can thiệp có thể minh định những động lực và tiêu chuẩn khá rõ ràng.
Trong một cuộc nội chiến ở xứ khác, có hai phe tham gia. Phe mạnh là những kẻ có võ khí và phương tiện tàn sát phe yếu. Phe mạnh thường là một chính quyền độc tài và phe yếu là các nhóm võ trang còn ô hợp, khi giao tranh bùng nổ, thường dân không có khả năng tự vệ là nạn nhân ở giữa. Việc can thiệp vào cuộc nội chiến này phải có tính chất trung lập, không nghiêng vào phe nào, chỉ nhắm vào việc bảo vệ thường dân khỏi bị tàn sát nữa, sau khi đã bị tàn sát. Nếu không can thiệp, nhân loại mắc tội vô tâm vô cảm, một nhược điểm về đạo đức. Từ lý luận có tính chất đạo tắc, quy tắc đạo đức, người ta cho rằng cộng đồng quốc tế phải có nhiệm vụ can thiệp để ngăn ngừa một vụ tàn sát, một nạn diệt chủng.
Ở đây, sau Thế Chiến II, “cộng đồng quốc tế” thường được hiểu là Liên Hiệp Quốc (LHQ). Nhưng việc kêu gọi định chế quốc tế này can thiệp lại gặp một trở ngại chính thức, che giấu một khó khăn thực tế.
Hiến chương LHQ có quy định rõ ràng về quyền tự quyết, về chủ quyền toàn vẹn của các quốc gia. Trong một cuộc nội chiến, khi can thiệp để bảo vệ thường dân, người ta có thể vi phạm chủ quyền của một nước, dù đang được “phe mạnh” lãnh đạo và tàn sát “phe yếu.” Liên Bang Nga và Trung Quốc hay viện dẫn Hiến chương LHQ để ngăn cản việc can thiệp và mặc nhiên bảo vệ phe mạnh. Ðây là một trở ngại thực tế của việc can thiệp dưới lá cờ LHQ.
Trong vụ Libya, các nước Tây phương đã khai thác một hớ hênh của Liên Bang Nga khi cài được một điều khoản là “bảo vệ người vô tội” vào một nghị quyết rồi viện dẫn điều khoản ấy để xin can thiệp. Vladimir Putin không ngăn được chuyện ấy nên có kinh nghiệm trong vụ bảo vệ phe mạnh, là chế độ Bashar al-Assad tại Syria.
Thói thường thì chỉ một (hay nhiều) nước mạnh mới có khả năng can thiệp vào tình trạng nội chiến trong một nước yếu. Với một nước mạnh thì khác.
“Cộng đồng quốc tế” hoàn toàn câm nín khi Trung Cộng thôn tính Tây Tạng năm 1950, 1959, hay đàn áp dân Hồi Giáo ở Tân Cương từ 1949 đến nay. Cộng đồng ấy cũng bất lực khi Liên Xô đàn áp dân lành ở Hung Gia Lợi năm 1956 và tấn công Tiệp Khắc năm 1968, hay Liên Bang Nga tại Georgia năm 2008, tại Chechnya từ 1995 đến sau này.
Khi chủ trương can thiệp vì lòng nhân đạo, với tiêu chuẩn vô tư, công bằng và trung lập, tức là không thiên về một phe nào trong cuộc nội chiến, mà chỉ để tránh cho thường dân lại bị sát hại, chủ nghĩa nhân đạo này còn đụng vào một khó khăn thực tế khác. Mọi việc can thiệp đều làm lệch tương quan lực lượng trong nội chiến.
Chủ trương can thiệp vì lòng nhân chỉ có hy vọng thành hình và thành công khi là nước lớn bước vào cứu dân lành trong một nước nhỏ yếu. Nhưng dù nêu cao tiêu chuẩn trung lập, việc can thiệp vẫn thực tế thiên về phe yếu và có thể tiêu diệt phe mạnh, chính quyền thủ phạm của vụ tàn sát. Nghĩa là việc can thiệp vô tư này làm thay đổi cục diện nội chiến và có khi dẫn đến việc thay đổi chế độ. Sau đó là gì thì không ai biết được. Chuyện Libya là một điển hình, đang được hâm nóng trong chính trường Hoa Kỳ qua vụ tàn sát năm ngoái tại Benghazi.
Một trở ngại bất ngờ khác của việc can thiệp để giải trừ tội ác là sự xuất hiện của Tòa án Hình sự Quốc tế tại thành phố The Hague.
Từ kinh nghiệm của tòa án quốc tế Nuremberg để xét xử giới lãnh đạo cao cấp của chế độ Ðức Quốc Xã và tiền lệ là Tòa án Quốc tế xét xử việc tàn sát sau khi Nam Tư tan rã, các nước Âu Châu quyết định truy tố lãnh tụ của phe mạnh trong các cuộc nội chiến. Thí dụ như việc bắt giữ và xử án Slobodan Milosevic của Cộng Hòa Serbia.
Milosevic quyết định buông tay để khu vực Kosovo của Serbia được tự trị và độc lập, tưởng rằng như vậy là xong. Sau cuộc cách mạng dân chủ tại Serbia, ông ta vẫn bị Tòa án Hình sự Quốc tế truy tố không vì tội gian lận trong bầu cử, là chuyện nội bộ của Serbia, mà vì tội danh trầm trọng hơn, xảy ra trước đó, tội ác trong chiến tranh và tội ác chống nhân loại.
Thề rồi nhân danh việc bảo vệ nhân loại, nguyên tắc công lý chính đáng này gây khó khăn cho việc bảo vệ dân lành trong một cuộc nội chiến. Muammar Gadhafi tại Libya năm kia và Bashar al-Assad năm nay không thể quên được cái án chung thân của Milosevic nên nhất quyết không rời khẩu súng, và tàn sát thường dân cho đến viên đạn hay giọt máu cuối cùng.
Họ nương vào nguyên tắc của hiến chương LHQ là không xâm phạm chủ quyền xứ khác và tựa vào sức bảo vệ của Liên Bang Nga, Trung Quốc, hay Iran...
Chiến tranh vô nhiễm leo thang thành chiến tranh vô tận
Khi vận động can thiệp vì lý do nhân đạo, mọi người trong cuộc đều nêu rõ chủ trương là có giới hạn, đến độ “nhỏ xíu không thể tin nổi” như lời trấn an của Ngoại Trưởng John Kerry về cách ngăn cản một vụ tàn sát thường dân bằng võ khí hóa học tại Syria. Lý tưởng là một cuộc chiến tranh thu gọn và sạch sẽ, vô nhiễm.
Ban đầu có thể là một quyết định “cấm bay” (no-fly zone) để tê liệt không quân của phe mạnh, rồi việc phá hủy hệ thống phòng không của chế độ để bảo vệ không quân của phe can thiệp vì chính nghĩa. Nhưng sự thể lại không ngừng ở đó.
Các chính quyền chủ trương can thiệp đều nói rõ là “không đổ quân vào trận địa,” mà vẫn phải tung biệt kích, để làm gì thì không ai biết rõ. Biết rõ nhất mà cũng mơ hồ nhất chính là các đơn vị tác chiến bí mật này. Ðể thu lượm tin tức tình báo quân sự về đối phương và chấm tọa độ cho phe mình oanh kích ? Ðể liên lạc hay tiếp tế võ khí cho các nhóm nổi dậy? Ðể làm suy yếu một chế độ mà họ không có quyền lật đổ?
Chuyện thông thường, các chế độ này lại không bị suy yếu, nhất là khi lãnh tụ ở trên không quên cái án treo của Tòa án Hình sự Quốc tế đang lơ lửng trên đầu. Họ trả đũa kịch liệt hơn, hoặc tuyệt vọng hơn, khiến thường dân chết nhiều hơn, chưa kể nạn chết oan vì “hỏa lực bạn”...
Tức là thay vì minh danh nói rõ là can thiệp nhanh gọn để lật đổ một chế độ tàn ác, chủ nghĩa chiến tranh vì nhân đạo dẫn tới thực tế bất ngờ là chế độ này vẫn tồn tại, chiến tranh lan rộng hơn và dân vô tội tiếp tục chết oan.
Nghịch lý này xuất phát từ một chân lý chính trị là trong các nước dân chủ, quần chúng ở dưới và giới đại diện dân cử (Quốc Hội) ở trên rất khó cho Hành pháp quyền sử dụng võ lực để lật đổ lãnh đạo một xứ khác. Chính quyền thường phải kín đáo ra tay trong chớp nhoáng và triệt thoái trước khi nội vụ đổ bể hay lây lan, thời hạn thường là 60 ngày đi vào cộng 30 ngày đi ra trước khi Quốc Hội lên tiếng. Vì lẽ đó, chủ trương can thiệp vì lòng nhân mới phải giao hẹn một chiến dịch quân sự có hạn chế. Mà cũng vì vậy khó kiểm soát được tình hình, làm chiến tranh leo thang.
Chiến tranh có thể không leo thang, nhưng chấm dứt với kết quả trái ngược với đạo lý ban đầu. Chúng ta trở về tương quan mạnh/yếu trong cuộc nội chiến.
Phe mạnh là chế độ có đặc tính phi nghĩa vì mang tội tàn sát. Phe yếu lẩn trong thường dân vô tội là các lực lượng võ trang khác, mỗi lực lượng lại theo đuổi một mục tiêu bị khỏa lấp vì chính nghĩa chống độc tài. Ðặc tính của họ chỉ là sự yếu thế. Khi chế độ tàn ác kia bị lật đổ, như tại Libya hay cả Iraq trước đó, phe yếu thế lại biến thành phe mạnh và không nhất thiết trở thành lực lượng xây dựng dân chủ. Nhẹ nhất thì nội chiến kết thúc bằng nội loạn hay loạn sứ quân. Nặng nhất là sự xuất hiện của một chế độ mới, còn độc tài và hiếu sát hơn chế độ bị tiêu vong. Trong thế giới Hồi Giáo, nặng hơn cả là sự thắng thế của lực lượng khủng bố.
Và chiến tranh vô nhiễm có khi kéo dài đến vô tận, và lây lan qua xứ khác.
Xuất phát từ một lý do đạo đức chính đáng, lý tưởng can thiệp để bảo vệ dân lành có khi lại gặp hậu quả bất lường. Ðây là nguyên nhân khiến người dân đầy từ tâm và rộng lượng như dân Mỹ lại từ chối lời kêu gọi của Tổng Thống Obama. Sau đó, tuần qua, nhiều người tự hỏi rằng Hoa Kỳ có còn những giá trị tinh thần cao quý mà thiên hạ trông đợi hay chăng?
Kết luận ở đây là gì?
Nhiều người lầm tưởng rằng trong chính trường Mỹ, đảng Cộng Hòa có đặc tính diều hâu chủ chiến và đảng Dân Chủ là phản chiến chủ hòa. Sự thật lại không ngây ngô như vậy.
Ða số những người chủ trương việc can thiệp thuộc cánh tả lý tưởng của đảng Dân Chủ. Họ là trí thức theo xu hướng “can thiệp quốc tế” đối lập với xu hướng thực dụng và tự cô lập đến ích kỷ bên cánh hữu của đảng Cộng Hòa. Hồ sơ này quá dài nên xin miễn nêu danh những người nổi tiếng nhất hiện đang ở trong chính quyền Obama (Suzan Rice, Samantha Power, v.v...).
Xuất phát từ lòng nhân, lý luận can thiệp của họ lại gần với khuynh hướng được gọi là “tân bảo thủ” (neo-conservative) bên cánh hữu: phát huy dân chủ trên thế giới cũng là một cách ngăn ngừa chiến tranh và khủng bố.
Người ta không nên ngạc nhiên: đa số trí thức “tân bảo thủ” đều xuất thân từ cánh tả và thất vọng với tinh thần phản chiến bên đảng Dân Chủ.
Hùng Tâm/Người Việt
Ngoài chiến tranh vì quyền lợi hay ý thức hệ còn có hình thái chiến tranh vì lòng nhân đạo...
Trong suốt bốn tuần qua, bên lề vụ khủng hoảng chính trị tại Mỹ về việc can thiệp hay không vào cuộc nội chiến ở Syria, chúng ta thấy nổi lên một câu hỏi khác. Vì sao đa số dân Mỹ lại không muốn Hoa Kỳ tấn công Syria, dù qua một biện pháp rất hạn chế như chính quyền Obama đề nghị? Hỏi ngược lại, tại sao phải can thiệp, với rủi ro là gây ra một cuộc chiến nữa? Cuộc tranh luận ấy dẫn tới một lý luận mới chỉ xuất hiện từ sáu chục năm nay: các nước có thể can thiệp vào xứ khác vì lý do nhân đạo, dù rằng việc can thiệp có thể dẫn tới chiến tranh.
“Hồ Sơ Người Việt” kỳ này sẽ xoáy vào chuyện “lòng súng nhân đạo cứu người lầm than”...
Nghĩa vụ cứu người
Từ cổ chí kim, các nước có thể gây chiến tranh vì hai lý do căn bản nhất, vật chất và tinh thần.
Ðầu tiên và sâu xa lâu dài hơn cả là chiến tranh vì quyền lợi, để bảo vệ hay bành trướng quyền lợi hoặc quyền lực quốc gia. Sau đó là chiến tranh ý thức hệ, để bảo vệ hay bành trướng một hệ thống tư tưởng từ thần quyền đến thế quyền, từ tôn giáo đến chính trị, mà người ta coi là có giá trị. Hai hình thái chiến tranh ấy có thể biệt lập hoặc đan kết với nhau.
Từ những cuộc Thập Tự Chinh đến việc bành trướng chủ nghĩa cộng sản, chiến tranh ý thức hệ có khi ngụy trang hay biện minh cho chiến tranh vì quyền lợi. Bên cạnh những người tử vì đạo hoặc hy sinh cho cách mạng còn có bọn thương nhân hay những kẻ cướp vàng cướp đất... Nhìn theo một khía cạnh nào đó cuộc chiến “giải phóng miền Nam” tại Việt Nam là chiến tranh ý thức hệ, nhưng lồng bên trong là việc cải tạo để tiếp thu tài nguyên ở trong Nam, và để Trung Quốc bành trướng quyền lợi trên cả nước.
Ðến hậu bán thế kỷ 20, sau Ðại Chiến II, người ta thấy xuất hiện một loại chiến tranh khác.
Một lý do ban đầu có thể là nạn hỏa thiêu và tàn sát sáu triệu người Do Thái khiến cho làm ngơ trước tội ác cũng là một cái tội. Và can thiệp vào xứ khác để ngăn ngừa tội ác là một nghĩa vụ. Ðấy là chiến tranh vì lý do nhân đạo. Nó xuất phát từ các nước dân chủ, chính yếu là từ Âu Châu và Hoa Kỳ, và nhắm vào nội chiến ở nơi khác khi mà thường dân vô tội bị tàn sát.
Cuộc nội chiến lan rộng khi Liên Bang Nam Tư tan rã, nạn thanh tẩy chủng tộc tại Rwanda, hay vụ tàn sát thường dân ở Sudan, rồi nội chiến Libya hay gần đây, vụ Syria là cơ hội khiến người ta đòi phải có biện pháp can thiệp. Tương đối thành công là vụ Bosnia, hay Kosovo, hoặc thậm chí Sudan khi xứ này chia hai.
Ở nhiều nơi khác, tình hình vẫn là bất phân thắng bại, thí dụ như Libya. Và chính là kinh nghiệm Libya khiến các nước phải chùn tay ở Syria và tranh luận về lẽ chính đáng hay không của một cuộc chiến vì lòng nhân. Không chịu can thiệp thì có thể mang tội thờ ơ trước tội ác, can thiệp thì bị đả kích là hiếu chiến, hoặc không tưởng.
Chúng ta nên nhìn lại chuyện này từ nhiều giác độ khác.
Những trở ngại của thực tế
Những người chủ trương can thiệp có thể minh định những động lực và tiêu chuẩn khá rõ ràng.
Trong một cuộc nội chiến ở xứ khác, có hai phe tham gia. Phe mạnh là những kẻ có võ khí và phương tiện tàn sát phe yếu. Phe mạnh thường là một chính quyền độc tài và phe yếu là các nhóm võ trang còn ô hợp, khi giao tranh bùng nổ, thường dân không có khả năng tự vệ là nạn nhân ở giữa. Việc can thiệp vào cuộc nội chiến này phải có tính chất trung lập, không nghiêng vào phe nào, chỉ nhắm vào việc bảo vệ thường dân khỏi bị tàn sát nữa, sau khi đã bị tàn sát. Nếu không can thiệp, nhân loại mắc tội vô tâm vô cảm, một nhược điểm về đạo đức. Từ lý luận có tính chất đạo tắc, quy tắc đạo đức, người ta cho rằng cộng đồng quốc tế phải có nhiệm vụ can thiệp để ngăn ngừa một vụ tàn sát, một nạn diệt chủng.
Ở đây, sau Thế Chiến II, “cộng đồng quốc tế” thường được hiểu là Liên Hiệp Quốc (LHQ). Nhưng việc kêu gọi định chế quốc tế này can thiệp lại gặp một trở ngại chính thức, che giấu một khó khăn thực tế.
Hiến chương LHQ có quy định rõ ràng về quyền tự quyết, về chủ quyền toàn vẹn của các quốc gia. Trong một cuộc nội chiến, khi can thiệp để bảo vệ thường dân, người ta có thể vi phạm chủ quyền của một nước, dù đang được “phe mạnh” lãnh đạo và tàn sát “phe yếu.” Liên Bang Nga và Trung Quốc hay viện dẫn Hiến chương LHQ để ngăn cản việc can thiệp và mặc nhiên bảo vệ phe mạnh. Ðây là một trở ngại thực tế của việc can thiệp dưới lá cờ LHQ.
Trong vụ Libya, các nước Tây phương đã khai thác một hớ hênh của Liên Bang Nga khi cài được một điều khoản là “bảo vệ người vô tội” vào một nghị quyết rồi viện dẫn điều khoản ấy để xin can thiệp. Vladimir Putin không ngăn được chuyện ấy nên có kinh nghiệm trong vụ bảo vệ phe mạnh, là chế độ Bashar al-Assad tại Syria.
Thói thường thì chỉ một (hay nhiều) nước mạnh mới có khả năng can thiệp vào tình trạng nội chiến trong một nước yếu. Với một nước mạnh thì khác.
“Cộng đồng quốc tế” hoàn toàn câm nín khi Trung Cộng thôn tính Tây Tạng năm 1950, 1959, hay đàn áp dân Hồi Giáo ở Tân Cương từ 1949 đến nay. Cộng đồng ấy cũng bất lực khi Liên Xô đàn áp dân lành ở Hung Gia Lợi năm 1956 và tấn công Tiệp Khắc năm 1968, hay Liên Bang Nga tại Georgia năm 2008, tại Chechnya từ 1995 đến sau này.
Khi chủ trương can thiệp vì lòng nhân đạo, với tiêu chuẩn vô tư, công bằng và trung lập, tức là không thiên về một phe nào trong cuộc nội chiến, mà chỉ để tránh cho thường dân lại bị sát hại, chủ nghĩa nhân đạo này còn đụng vào một khó khăn thực tế khác. Mọi việc can thiệp đều làm lệch tương quan lực lượng trong nội chiến.
Chủ trương can thiệp vì lòng nhân chỉ có hy vọng thành hình và thành công khi là nước lớn bước vào cứu dân lành trong một nước nhỏ yếu. Nhưng dù nêu cao tiêu chuẩn trung lập, việc can thiệp vẫn thực tế thiên về phe yếu và có thể tiêu diệt phe mạnh, chính quyền thủ phạm của vụ tàn sát. Nghĩa là việc can thiệp vô tư này làm thay đổi cục diện nội chiến và có khi dẫn đến việc thay đổi chế độ. Sau đó là gì thì không ai biết được. Chuyện Libya là một điển hình, đang được hâm nóng trong chính trường Hoa Kỳ qua vụ tàn sát năm ngoái tại Benghazi.
Một trở ngại bất ngờ khác của việc can thiệp để giải trừ tội ác là sự xuất hiện của Tòa án Hình sự Quốc tế tại thành phố The Hague.
Từ kinh nghiệm của tòa án quốc tế Nuremberg để xét xử giới lãnh đạo cao cấp của chế độ Ðức Quốc Xã và tiền lệ là Tòa án Quốc tế xét xử việc tàn sát sau khi Nam Tư tan rã, các nước Âu Châu quyết định truy tố lãnh tụ của phe mạnh trong các cuộc nội chiến. Thí dụ như việc bắt giữ và xử án Slobodan Milosevic của Cộng Hòa Serbia.
Milosevic quyết định buông tay để khu vực Kosovo của Serbia được tự trị và độc lập, tưởng rằng như vậy là xong. Sau cuộc cách mạng dân chủ tại Serbia, ông ta vẫn bị Tòa án Hình sự Quốc tế truy tố không vì tội gian lận trong bầu cử, là chuyện nội bộ của Serbia, mà vì tội danh trầm trọng hơn, xảy ra trước đó, tội ác trong chiến tranh và tội ác chống nhân loại.
Thề rồi nhân danh việc bảo vệ nhân loại, nguyên tắc công lý chính đáng này gây khó khăn cho việc bảo vệ dân lành trong một cuộc nội chiến. Muammar Gadhafi tại Libya năm kia và Bashar al-Assad năm nay không thể quên được cái án chung thân của Milosevic nên nhất quyết không rời khẩu súng, và tàn sát thường dân cho đến viên đạn hay giọt máu cuối cùng.
Họ nương vào nguyên tắc của hiến chương LHQ là không xâm phạm chủ quyền xứ khác và tựa vào sức bảo vệ của Liên Bang Nga, Trung Quốc, hay Iran...
Chiến tranh vô nhiễm leo thang thành chiến tranh vô tận
Khi vận động can thiệp vì lý do nhân đạo, mọi người trong cuộc đều nêu rõ chủ trương là có giới hạn, đến độ “nhỏ xíu không thể tin nổi” như lời trấn an của Ngoại Trưởng John Kerry về cách ngăn cản một vụ tàn sát thường dân bằng võ khí hóa học tại Syria. Lý tưởng là một cuộc chiến tranh thu gọn và sạch sẽ, vô nhiễm.
Ban đầu có thể là một quyết định “cấm bay” (no-fly zone) để tê liệt không quân của phe mạnh, rồi việc phá hủy hệ thống phòng không của chế độ để bảo vệ không quân của phe can thiệp vì chính nghĩa. Nhưng sự thể lại không ngừng ở đó.
Các chính quyền chủ trương can thiệp đều nói rõ là “không đổ quân vào trận địa,” mà vẫn phải tung biệt kích, để làm gì thì không ai biết rõ. Biết rõ nhất mà cũng mơ hồ nhất chính là các đơn vị tác chiến bí mật này. Ðể thu lượm tin tức tình báo quân sự về đối phương và chấm tọa độ cho phe mình oanh kích ? Ðể liên lạc hay tiếp tế võ khí cho các nhóm nổi dậy? Ðể làm suy yếu một chế độ mà họ không có quyền lật đổ?
Chuyện thông thường, các chế độ này lại không bị suy yếu, nhất là khi lãnh tụ ở trên không quên cái án treo của Tòa án Hình sự Quốc tế đang lơ lửng trên đầu. Họ trả đũa kịch liệt hơn, hoặc tuyệt vọng hơn, khiến thường dân chết nhiều hơn, chưa kể nạn chết oan vì “hỏa lực bạn”...
Tức là thay vì minh danh nói rõ là can thiệp nhanh gọn để lật đổ một chế độ tàn ác, chủ nghĩa chiến tranh vì nhân đạo dẫn tới thực tế bất ngờ là chế độ này vẫn tồn tại, chiến tranh lan rộng hơn và dân vô tội tiếp tục chết oan.
Nghịch lý này xuất phát từ một chân lý chính trị là trong các nước dân chủ, quần chúng ở dưới và giới đại diện dân cử (Quốc Hội) ở trên rất khó cho Hành pháp quyền sử dụng võ lực để lật đổ lãnh đạo một xứ khác. Chính quyền thường phải kín đáo ra tay trong chớp nhoáng và triệt thoái trước khi nội vụ đổ bể hay lây lan, thời hạn thường là 60 ngày đi vào cộng 30 ngày đi ra trước khi Quốc Hội lên tiếng. Vì lẽ đó, chủ trương can thiệp vì lòng nhân mới phải giao hẹn một chiến dịch quân sự có hạn chế. Mà cũng vì vậy khó kiểm soát được tình hình, làm chiến tranh leo thang.
Chiến tranh có thể không leo thang, nhưng chấm dứt với kết quả trái ngược với đạo lý ban đầu. Chúng ta trở về tương quan mạnh/yếu trong cuộc nội chiến.
Phe mạnh là chế độ có đặc tính phi nghĩa vì mang tội tàn sát. Phe yếu lẩn trong thường dân vô tội là các lực lượng võ trang khác, mỗi lực lượng lại theo đuổi một mục tiêu bị khỏa lấp vì chính nghĩa chống độc tài. Ðặc tính của họ chỉ là sự yếu thế. Khi chế độ tàn ác kia bị lật đổ, như tại Libya hay cả Iraq trước đó, phe yếu thế lại biến thành phe mạnh và không nhất thiết trở thành lực lượng xây dựng dân chủ. Nhẹ nhất thì nội chiến kết thúc bằng nội loạn hay loạn sứ quân. Nặng nhất là sự xuất hiện của một chế độ mới, còn độc tài và hiếu sát hơn chế độ bị tiêu vong. Trong thế giới Hồi Giáo, nặng hơn cả là sự thắng thế của lực lượng khủng bố.
Và chiến tranh vô nhiễm có khi kéo dài đến vô tận, và lây lan qua xứ khác.
Xuất phát từ một lý do đạo đức chính đáng, lý tưởng can thiệp để bảo vệ dân lành có khi lại gặp hậu quả bất lường. Ðây là nguyên nhân khiến người dân đầy từ tâm và rộng lượng như dân Mỹ lại từ chối lời kêu gọi của Tổng Thống Obama. Sau đó, tuần qua, nhiều người tự hỏi rằng Hoa Kỳ có còn những giá trị tinh thần cao quý mà thiên hạ trông đợi hay chăng?
Kết luận ở đây là gì?
Nhiều người lầm tưởng rằng trong chính trường Mỹ, đảng Cộng Hòa có đặc tính diều hâu chủ chiến và đảng Dân Chủ là phản chiến chủ hòa. Sự thật lại không ngây ngô như vậy.
Ða số những người chủ trương việc can thiệp thuộc cánh tả lý tưởng của đảng Dân Chủ. Họ là trí thức theo xu hướng “can thiệp quốc tế” đối lập với xu hướng thực dụng và tự cô lập đến ích kỷ bên cánh hữu của đảng Cộng Hòa. Hồ sơ này quá dài nên xin miễn nêu danh những người nổi tiếng nhất hiện đang ở trong chính quyền Obama (Suzan Rice, Samantha Power, v.v...).
Xuất phát từ lòng nhân, lý luận can thiệp của họ lại gần với khuynh hướng được gọi là “tân bảo thủ” (neo-conservative) bên cánh hữu: phát huy dân chủ trên thế giới cũng là một cách ngăn ngừa chiến tranh và khủng bố.
Người ta không nên ngạc nhiên: đa số trí thức “tân bảo thủ” đều xuất thân từ cánh tả và thất vọng với tinh thần phản chiến bên đảng Dân Chủ.
Giám Mục Nguyễn Thái Hợp kể nguyên do vụ Mỹ Yên
Sunday, September 22, 2013 1:31:46 PM
VINH (NV) - Qua cuộc trao đổi với Linh Mục Trần Công Nghị của Viet Catholic, lần đầu tiên, Giám Mục Nguyễn Thái Hợp,
giám mục Giáo Phận Vinh, khái quát toàn bộ diễn biến vụ Mỹ Yên.
Giáo dân giáo hạt Nhân Hòa hành hương về linh địa Trại Gáo ngày 18/9/2013. Hàng ngàn giáo dân đổ về giáo xứ Mỹ Yên mỗi ngày
với tinh thần như trong ảnh, chắc chắn là thực tế làm chế độ Hà Nội cảm thấy bất an. (Hình: Web Giáo phận Vinh).
Theo đó, chiều 22 Tháng Năm, trước ngày Tòa Án Tối Cao xét xử phúc thẩm 14 thanh niên Công Giáo tại trụ sở Tòa Án Nghệ An, thân nhân và bạn hữu của những thanh niên này đã đến linh địa Trại Gáo để cầu bình an cho họ. Lúc thánh lễ đang diễn ra, trên đường đến Trại Gáo, khách hành hương bị một nhóm người lạ mặt, không mặc cảnh phục chặn đường, vì vậy đã xảy ra cãi vã, xô xát. Bị đám đông phản kháng mạnh, những người ngăn chặn bỏ chạy. Vài người chạy vào nhà viên xã đội trưởng, nơi công an đã tập trung từ trước. Ba người bị dân chúng khống chế và bị đánh.
Được cấp báo, đội an ninh của giáo họ Trại Gáo vội vàng đến đưa nạn nhân về Nhà Văn Hóa xóm 13 để bảo vệ. Đang dự thánh lễ, ban hành giáo của giáo họ Trại Gáo nhận được điện thoại cầu cứu của công an huyện Nghi Lộc. Họ cấp tốc chạy xuống và phải phá ổ khóa để đưa nạn nhân vào đó ẩn trốn. Ba người này khai là công an và người ta thấy giấy tờ, cũng như sắc phục công an trong cốp xe.
Bên ngoài, dân chúng tụ tập mỗi lúc một đông, do linh mục phụ trách giáo xứ đi vắng, Hội đồng mục vụ đã điện thoại cho tòa giám mục xin giúp đỡ. Cùng lúc đó, ông Vũ Chiến Thắng, phó giám đốc ông an Nghệ An, và ông chủ tịch huyện Nghi Lộc gọi điện thoại cho Giám Mục Nguyễn Thái Hợp, đề nghị hợp tác để giải quyết sự việc. Thấy tình hình càng lúc càng phức tạp, lúc 19 giờ 45, Giám Mục Nguyễn Thái Hợp và hai linh mục lên đường. Trong khi phía chính quyền dù năm lần, bảy lượt hứa hẹn sẽ có mặt nhưng giờ chót vẫn không đến.
Khi Giám Mục Nguyễn Thái Hợp có mặt, tình hình bớt nguy hiểm nhưng vẫn còn rất căng thẳng vì trong đám đông có cả giáo dân lẫn những người không phải giáo dân. Theo yêu cầu của dân chúng, một biên bản đã được soạn thảo. Tuy nhiên, khi biên bản này được đọc, đám đông phản đối dữ dội vì cho rằng chưa đúng sự thật. Người ta phải viết lại biên bản. Đa số dân chúng tạm chấp nhận biên bản viết lại nhưng vẫn chưa chịu giải tán. Giám Mục Nguyễn Thái Hợp vừa yêu cầu mọi người giải tán, vừa yêu cầu chính quyền đưa xe đến chở người bị thương về nhưng chính quyền vẫn không cử người tới.
Phải mất một khoảng thời gian mới tìm được xe chở nạn nhân về với sự bảo vệ của phái đoàn tòa giám mục. Trên đường về, phái đoàn này phải quay lại nhà ông xã đội trưởng để cứu những công an bị vây, còn mắc kẹt ở đó. Sau khi phái đoàn về, dân vẫn tiếp tục tụ tập ở khu vực này và một chiếc xe gắn máy bị phá.
Hai ngày sau, hôm 24 Tháng Năm, đại diện huyện Nghi Lộc và xã Nghi Phương đến cám ơn hội đồng mục vụ và đội an ninh của giáo họ Trại Gáo vì đã tích cực giải cứu cán bộ công an đêm 22 Tháng Năm. Chính quyền các cấp cũng nhiều lần bày tỏ sự cảm kích với Giám Mục Nguyễn Thái Hợp và các linh mục trong giáo phận. Tuy nhiên, sau khi xảy ra vụ đàn áp giáo dân Mỹ Yên, hệ thống truyền thông Việt Nam bóp méo toàn bộ diễn biến, vu khống hội đồng mục vụ Trại Gáo “bắt giam người trái pháp luật”.
Sự kiện ngày 22 Tháng Năm trở thành nghiêm trọng khi chính quyền không những không xử lý một cách nghiêm minh hành vi sai trái của cán bộ công an mà còn cố tình dựng án để bắt hai giáo dân giáo họ Trại Gáo theo kiểu bắt cóc, bất chấp Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam.
Ngày 27 Tháng Sáu, trên đường đi đám cưới cháu, ông Ngô Văn Khởi bị cảnh sát giao thông chặn lại và bị năm thanh niên bịt mặt dẫn đi không nêu lý do. Vài ngày sau gia đình mới nhận được thông báo nhưng giấy lại ghi nhầm với một ông Ngô Văn Khởi khác (sai địa chỉ và tên vợ).
Cùng ngày 27 Tháng Sáu, khi ông Nguyễn Văn Hải chở cháu là Nguyễn Huy Hoàng, 5 tuổi, đi khám bệnh thì bị công an bắt giữ trên đường về, công an cũng không nêu lý do bắt giữ và không tiến hành bất cứ thủ tục nào. Cháu Nguyễn Huy Hoàng bị bỏ lại giữa đường.
Tuy phẫn nộ trước hành vi sai trái của chính quyền và không nhận được câu trả lời thỏa đáng nào, nhưng suốt hai tháng sau đó, giáo dân vẫn kiên trì đối thoại. Tòa Giám Mục Giáo Phận Vinh nhiều lần gặp gỡ, làm việc với chính quyền, yêu cầu giải quyết vấn đề càng sớm càng tốt để tránh những phức tạp có thể xảy ra.
Chính quyền chỉ hứa sẽ giải quyết nhưng không làm gì. Vì thế, dân chúng càng ngày càng thêm bức xúc và không còn tin ở giải pháp đối thoại.
Ngày 30 Tháng Tám, thân nhân của ông Khởi, ông Hải cùng một số giáo dân Mỹ Yên tập trung ôn hòa tại trụ sở xã Nghi Phương đòi thả người. Hôm đó, theo yêu cầu của công an tỉnh Nghệ An và huyện Nghi Lộc, Giám Mục Nguyễn Thái Hợp đã đến trụ sở xã Nghi Phương, đề nghị chính quyền đáp ứng yêu cầu của giáo dân, đồng thời kêu gọi mọi người kiên nhẫn chờ đợi. Cuối cùng, mọi người rút lui trong trật tự.
Sáng Chủ Nhật 1 Tháng Chín, chính quyền tỉnh Nghệ An mời Giám Mục Nguyễn Thái Hợp tham dự cuộc họp đặc biệt để giải quyết vấn đề. Phía chính quyền có chủ tịch và phó chủ tịch tỉnh, trưởng ban tôn giáo, hai phó giám đốc công an tỉnh là ông Vũ Chiến Thắng và ông Nguyễn Hữu Cầu, và một số người liên quan.
Giám Mục Nguyễn Thái Hợp cho biết, đa số thành viên cuộc họp đồng ý tìm biện pháp giải quyết vấn đề để tránh hậu quả xấu, nhưng ông Nguyễn Hữu Cầu khăng khăng yêu cầu Giám Mục Nguyễn Thái Hợp phải đứng ra bảo lãnh cho ông Khởi và ông Hải tại ngoại. Giám Mục Nguyễn Thái Hợp từ chối viết đơn bảo lãnh tại ngoại, vì về nguyên tắc, luật không quy định việc tổ chức tôn giáo đứng ra bảo lãnh. Mặt khác, Giáo Phận Vinh không chấp nhận việc chính quyền cố tình đánh lạc hướng và làm phức tạp sự việc ngày 22 Tháng Năm, nhằm kết án và truy cứu nhiều người dân chất phác, vô tội khác, trong khi những hành vi sai trái của các cán bộ lại được bao che.
Ngày 3 Tháng Chín, thân nhân của hai nạn nhân và giáo dân Mỹ Yên lại tập trung đến trụ sở xã Nghi Phương đòi thả người. Sau khi chờ đợi và trao đổi căng thẳng, cuối cùng, chính quyền địa phương đã viết “Giấy cam kết”, hứa thả hai nạn nhân trước 16 giờ ngày 4 Tháng Chín, thậm chí còn tuyên bố “nếu đến thời gian trên mà công an tỉnh không thả ông Ngô Văn Khởi và Nguyễn Văn Hải thì UBND xã chịu trách nhiệm trước nhân dân”. Sau khi nhận được “Giấy cam kết”, mọi người tự động rút lui.
Cùng thời gian đó, công an đề nghị tòa giám mục có văn bản yêu cầu thả người để cơ quan điều tra có căn cứ thả ông Khởi và ông Hải về dự lễ tấn phong giám mục phụ tá. Do vậy, chiều ngày 3 Tháng Chín, tòa giám mục đã có thư đề nghị thả người.
Sáng 4 Tháng Cín, lễ tấn phong diễn ra tốt đẹp, với khoảng 22.000 người tham dự. Trưa hôm đó, văn phòng Tòa Giám Mục Xã Đoài nhận được thư ‘hỏa tốc’, mời Giám Mục Nguyễn Thái Hợp đến họp tại trụ sở tỉnh Nghệ An vào lúc 15 giờ, nhưng giám mục không thể đến tham dự cuộc họp này, vì chương trình làm việc trong ngày tấn phong giám mục phụ tá đã được sắp đặt từ trước không thể thay đổi. Sau này người ta mới biết, lúc hẹn gặp Giám Mục Nguyễn Thái Hợp tại trụ sở UBND tỉnh, chính quyền đã chuẩn bị xong kế hoạch trấn áp dân tại Nghi Phương.
Khoảng 15 giờ 30 ngày 4 Tháng Chín, tin tưởng vào “Giấy cam kết” mang tính chất “lừa đảo” của chính quyền, thân nhân ông Khởi, ông Hải và một số giáo dân Mỹ Yên đã tới trụ sở xã Nghi Phương để nhận hai ông về nhà. Khi đến nơi, họ ngỡ ngàng nhận ra đã bị chính quyền lừa: Không hề có chuyện thả người.
Trên thực tế, ngay từ sáng 4 Tháng Chín, chính quyền đã điều động công an, cảnh sát cơ động, dân quân tự vệ, cảnh khuyển,… án ngữ lối vào trụ sở xã Nghi Phương.
Một số người lạ mặt đã lẩn vào đám đông để quấy rối, ném đá về phía công an và cảnh sát cơ động, một số giáo dân cũng làm theo. Thế là lực lượng vũ trang của tỉnh Nghệ An sử dụng lựu đạn cay, dùi cui, thuốc nổ, thẳng tay đàn áp dân chúng, làm cho hơn 30 người bị thương, trong đó có ba người bị chấn thương sọ não nặng.
Tuy có nhiều giáo dân bị lực lượng vũ trang tỉnh Nghệ An đánh trọng thương nhưng nhà cầm quyền vẫn chối là đã thẳng tay đàn áp thường dân.
(Hình: VRNs)
Trong cuộc trao đổi với Viet Catholic, Giám Mục Nguyễn Thái Hợp xác nhận, cả báo Nghệ An, đài phát thanh, đài truyền hình Nghệ An, đã đăng tải nhiều bài viết và phóng sự có nội dung xuyên tạc sự thật, xúc phạm đến uy tín và danh dự của cả ông lẫn toàn thể linh mục và giáo dân Giáo Phận Vinh. Tệ hơn là trong buổi phát hình tối Chủ Nhật, 15 Ttháng Chín, đài truyền hình quốc gia cũng lập lại những luận điệu của đài truyền hình Nghệ An, chụp cho Giám Mục Nguyễn Thái Hợp nhiều “tội danh” như: cấu kết với thế lực phản động trong cũng như ngoài nước, kích động nhân dân hận thù với nhà nước, chia rẽ khối đoàn kết nhân dân, đi ngược lại với chủ trương của Dức Giáo Hoàng và của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam là sống Phúc Âm giữa lòng dân tộc.
Giám Mục Nguyễn Thái Hợp tâm sự, nhiều lúc ông tự hỏi có nhà nước pháp quyền nào trên thế giới hiện nay cho phép các phóng viên nặc danh và cơ quan truyền hình nhà nước tự tung tự tác, muốn bôi nhọ ai tùy ý, tự do chụp mũ cho người khác một cách vô căn cứ những thứ tội nghiêm trọng, vốn chỉ những tòa án đặc biệt mới có quyền tuyên án? Điều này cho thấy sự thao túng, vô pháp luật và xuống cấp về phẩm chất đạo đức của một xã hội.
Vị giám mục này nhận định, đã có một thời người ta tôn vinh gian dối và cho đó là phương pháp tuyên truyền hữu hiệu nhất. Trong quá khứ, các chính thể độc tài có thể đánh lừa được dư luận hay ít nhất là gây hoang mang, sợ hãi và bêu xấu đối phương bằng phương pháp tuyên truyền này. Tuy nhiên, toàn cầu hóa và cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật đã giúp nhân loại dễ dàng lột mặt nạ những gian dối và lừa lọc đó.
Giám Mục Nguyễn Thái Hợp giải thích, theo Giáo Huấn Xã Hội của Giáo Hội Công giáo, cộng đồng chính trị và giáo hội độc lập cũng như tự trị trong lĩnh vực riêng của mình nhưng cả hai đều phục vụ con người. Giáo hội và cộng đồng chính trị có thể làm cho việc phục vụ này hữu hiệu hơn “để mọi người cùng có lợi, nếu mỗi bên nỗ lực hơn nữa để hợp tác lành mạnh với nhau theo cách thế phù hợp với hoàn cảnh không gian và thời gian”.
Chính trong viễn tượng đó, Tòa Thánh Vatican đã đề nghị định hướng mục vụ: “Đối thoại thẳng thắn và cộng tác chân thành”. Đức Giáo Hoàng Benedict XVI kêu gọi Giáo Hội Việt Nam “đóng góp vào việc phát triển nhân bản và tâm linh của con người nhưng đồng thời cũng đóng góp cho việc phát triển đất nước. Việc tham gia vào tiến trình này là một bổn phận và một đóng góp quan trọng, nhất là lúc Việt Nam cũng đang từ từ mở cửa về phía cộng đồng quốc tế”.
Do vậy, vị giám mục này nhấn mạnh: “Đối thoại không đồng nghĩa với thỏa hiệp, nhất là thỏa hiệp với bất cứ giá nào. Niềm tin tôn giáo và chân lý không thể mặc cả hay dễ dàng nhượng bộ”. Giáo Huấn Công Giáo mời gọi mọi người can đảm chống lại bất công, bạo lực, gian dối và sai lầm nhưng vẫn tôn trọng người sai lầm và không hề chủ trương lấy ác báo ác. Càng không tôn bạo lực làm kim chỉ nam cho cuộc sống và biện pháp giải quyết mọi vấn đề. Đối thoại được Giáo Hội Công Giáo chọn lựa như cách thế thích hợp nhất để giải quyết những xung đột và tranh chấp. Tuy nhiên, đúng như Đức Giáo Hoàng Benedict XVI lưu ý, sự thật vẫn giữ vai trò quan trọng nhất.
Theo Giám Mục Nguyễn Thái Hợp, trong vụ Mỹ Yên, lẽ ra phải khiển trách những người sai phạm khi chặn đường và bắt người trái phép, chính quyền đã bao che cho cấp dưới và tiếp tục lấp liếm, trấn áp dân chúng. Vì vậy, họ đã biến tình trạng bình yên thành bất ổn và chuyện nhỏ thành chuyện lớn. Không những họ đã bày binh bố trận để trấn áp những nông dân chất phác trong tay không có một tấc sắt, mà còn tiếp tục công khai dùng phương tiện truyền thông mạ lị, vu khống giám mục, linh mục, giáo dân Vinh là “bạo loạn, cấu kết với bên ngoài để âm mưu tạo phản”.
Vị giám mục này nêu thắc mắc, trong cuộc khủng hoảng về kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng hiện nay, Việt Nam cần đến sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế hơn bao giờ hết, thế thì tại sao lại có những hành động đẩy đất nước vào tình trạng thụt lùi rõ rệt về nhân quyền và tự do tôn giáo? Không phải vô lý, khi có người đặt câu hỏi: Chính quyền Nghệ An có chủ đích gì khi dàn dựng kịch bản này? (G.Đ.)
Sunday, September 22, 2013 1:31:46 PM
VINH (NV) - Qua cuộc trao đổi với Linh Mục Trần Công Nghị của Viet Catholic, lần đầu tiên, Giám Mục Nguyễn Thái Hợp,
giám mục Giáo Phận Vinh, khái quát toàn bộ diễn biến vụ Mỹ Yên.
Giáo dân giáo hạt Nhân Hòa hành hương về linh địa Trại Gáo ngày 18/9/2013. Hàng ngàn giáo dân đổ về giáo xứ Mỹ Yên mỗi ngày
với tinh thần như trong ảnh, chắc chắn là thực tế làm chế độ Hà Nội cảm thấy bất an. (Hình: Web Giáo phận Vinh).
Theo đó, chiều 22 Tháng Năm, trước ngày Tòa Án Tối Cao xét xử phúc thẩm 14 thanh niên Công Giáo tại trụ sở Tòa Án Nghệ An, thân nhân và bạn hữu của những thanh niên này đã đến linh địa Trại Gáo để cầu bình an cho họ. Lúc thánh lễ đang diễn ra, trên đường đến Trại Gáo, khách hành hương bị một nhóm người lạ mặt, không mặc cảnh phục chặn đường, vì vậy đã xảy ra cãi vã, xô xát. Bị đám đông phản kháng mạnh, những người ngăn chặn bỏ chạy. Vài người chạy vào nhà viên xã đội trưởng, nơi công an đã tập trung từ trước. Ba người bị dân chúng khống chế và bị đánh.
Được cấp báo, đội an ninh của giáo họ Trại Gáo vội vàng đến đưa nạn nhân về Nhà Văn Hóa xóm 13 để bảo vệ. Đang dự thánh lễ, ban hành giáo của giáo họ Trại Gáo nhận được điện thoại cầu cứu của công an huyện Nghi Lộc. Họ cấp tốc chạy xuống và phải phá ổ khóa để đưa nạn nhân vào đó ẩn trốn. Ba người này khai là công an và người ta thấy giấy tờ, cũng như sắc phục công an trong cốp xe.
Bên ngoài, dân chúng tụ tập mỗi lúc một đông, do linh mục phụ trách giáo xứ đi vắng, Hội đồng mục vụ đã điện thoại cho tòa giám mục xin giúp đỡ. Cùng lúc đó, ông Vũ Chiến Thắng, phó giám đốc ông an Nghệ An, và ông chủ tịch huyện Nghi Lộc gọi điện thoại cho Giám Mục Nguyễn Thái Hợp, đề nghị hợp tác để giải quyết sự việc. Thấy tình hình càng lúc càng phức tạp, lúc 19 giờ 45, Giám Mục Nguyễn Thái Hợp và hai linh mục lên đường. Trong khi phía chính quyền dù năm lần, bảy lượt hứa hẹn sẽ có mặt nhưng giờ chót vẫn không đến.
Khi Giám Mục Nguyễn Thái Hợp có mặt, tình hình bớt nguy hiểm nhưng vẫn còn rất căng thẳng vì trong đám đông có cả giáo dân lẫn những người không phải giáo dân. Theo yêu cầu của dân chúng, một biên bản đã được soạn thảo. Tuy nhiên, khi biên bản này được đọc, đám đông phản đối dữ dội vì cho rằng chưa đúng sự thật. Người ta phải viết lại biên bản. Đa số dân chúng tạm chấp nhận biên bản viết lại nhưng vẫn chưa chịu giải tán. Giám Mục Nguyễn Thái Hợp vừa yêu cầu mọi người giải tán, vừa yêu cầu chính quyền đưa xe đến chở người bị thương về nhưng chính quyền vẫn không cử người tới.
Phải mất một khoảng thời gian mới tìm được xe chở nạn nhân về với sự bảo vệ của phái đoàn tòa giám mục. Trên đường về, phái đoàn này phải quay lại nhà ông xã đội trưởng để cứu những công an bị vây, còn mắc kẹt ở đó. Sau khi phái đoàn về, dân vẫn tiếp tục tụ tập ở khu vực này và một chiếc xe gắn máy bị phá.
Hai ngày sau, hôm 24 Tháng Năm, đại diện huyện Nghi Lộc và xã Nghi Phương đến cám ơn hội đồng mục vụ và đội an ninh của giáo họ Trại Gáo vì đã tích cực giải cứu cán bộ công an đêm 22 Tháng Năm. Chính quyền các cấp cũng nhiều lần bày tỏ sự cảm kích với Giám Mục Nguyễn Thái Hợp và các linh mục trong giáo phận. Tuy nhiên, sau khi xảy ra vụ đàn áp giáo dân Mỹ Yên, hệ thống truyền thông Việt Nam bóp méo toàn bộ diễn biến, vu khống hội đồng mục vụ Trại Gáo “bắt giam người trái pháp luật”.
Sự kiện ngày 22 Tháng Năm trở thành nghiêm trọng khi chính quyền không những không xử lý một cách nghiêm minh hành vi sai trái của cán bộ công an mà còn cố tình dựng án để bắt hai giáo dân giáo họ Trại Gáo theo kiểu bắt cóc, bất chấp Luật Tố Tụng Hình Sự Việt Nam.
Ngày 27 Tháng Sáu, trên đường đi đám cưới cháu, ông Ngô Văn Khởi bị cảnh sát giao thông chặn lại và bị năm thanh niên bịt mặt dẫn đi không nêu lý do. Vài ngày sau gia đình mới nhận được thông báo nhưng giấy lại ghi nhầm với một ông Ngô Văn Khởi khác (sai địa chỉ và tên vợ).
Cùng ngày 27 Tháng Sáu, khi ông Nguyễn Văn Hải chở cháu là Nguyễn Huy Hoàng, 5 tuổi, đi khám bệnh thì bị công an bắt giữ trên đường về, công an cũng không nêu lý do bắt giữ và không tiến hành bất cứ thủ tục nào. Cháu Nguyễn Huy Hoàng bị bỏ lại giữa đường.
Tuy phẫn nộ trước hành vi sai trái của chính quyền và không nhận được câu trả lời thỏa đáng nào, nhưng suốt hai tháng sau đó, giáo dân vẫn kiên trì đối thoại. Tòa Giám Mục Giáo Phận Vinh nhiều lần gặp gỡ, làm việc với chính quyền, yêu cầu giải quyết vấn đề càng sớm càng tốt để tránh những phức tạp có thể xảy ra.
Chính quyền chỉ hứa sẽ giải quyết nhưng không làm gì. Vì thế, dân chúng càng ngày càng thêm bức xúc và không còn tin ở giải pháp đối thoại.
Ngày 30 Tháng Tám, thân nhân của ông Khởi, ông Hải cùng một số giáo dân Mỹ Yên tập trung ôn hòa tại trụ sở xã Nghi Phương đòi thả người. Hôm đó, theo yêu cầu của công an tỉnh Nghệ An và huyện Nghi Lộc, Giám Mục Nguyễn Thái Hợp đã đến trụ sở xã Nghi Phương, đề nghị chính quyền đáp ứng yêu cầu của giáo dân, đồng thời kêu gọi mọi người kiên nhẫn chờ đợi. Cuối cùng, mọi người rút lui trong trật tự.
Sáng Chủ Nhật 1 Tháng Chín, chính quyền tỉnh Nghệ An mời Giám Mục Nguyễn Thái Hợp tham dự cuộc họp đặc biệt để giải quyết vấn đề. Phía chính quyền có chủ tịch và phó chủ tịch tỉnh, trưởng ban tôn giáo, hai phó giám đốc công an tỉnh là ông Vũ Chiến Thắng và ông Nguyễn Hữu Cầu, và một số người liên quan.
Giám Mục Nguyễn Thái Hợp cho biết, đa số thành viên cuộc họp đồng ý tìm biện pháp giải quyết vấn đề để tránh hậu quả xấu, nhưng ông Nguyễn Hữu Cầu khăng khăng yêu cầu Giám Mục Nguyễn Thái Hợp phải đứng ra bảo lãnh cho ông Khởi và ông Hải tại ngoại. Giám Mục Nguyễn Thái Hợp từ chối viết đơn bảo lãnh tại ngoại, vì về nguyên tắc, luật không quy định việc tổ chức tôn giáo đứng ra bảo lãnh. Mặt khác, Giáo Phận Vinh không chấp nhận việc chính quyền cố tình đánh lạc hướng và làm phức tạp sự việc ngày 22 Tháng Năm, nhằm kết án và truy cứu nhiều người dân chất phác, vô tội khác, trong khi những hành vi sai trái của các cán bộ lại được bao che.
Ngày 3 Tháng Chín, thân nhân của hai nạn nhân và giáo dân Mỹ Yên lại tập trung đến trụ sở xã Nghi Phương đòi thả người. Sau khi chờ đợi và trao đổi căng thẳng, cuối cùng, chính quyền địa phương đã viết “Giấy cam kết”, hứa thả hai nạn nhân trước 16 giờ ngày 4 Tháng Chín, thậm chí còn tuyên bố “nếu đến thời gian trên mà công an tỉnh không thả ông Ngô Văn Khởi và Nguyễn Văn Hải thì UBND xã chịu trách nhiệm trước nhân dân”. Sau khi nhận được “Giấy cam kết”, mọi người tự động rút lui.
Cùng thời gian đó, công an đề nghị tòa giám mục có văn bản yêu cầu thả người để cơ quan điều tra có căn cứ thả ông Khởi và ông Hải về dự lễ tấn phong giám mục phụ tá. Do vậy, chiều ngày 3 Tháng Chín, tòa giám mục đã có thư đề nghị thả người.
Sáng 4 Tháng Cín, lễ tấn phong diễn ra tốt đẹp, với khoảng 22.000 người tham dự. Trưa hôm đó, văn phòng Tòa Giám Mục Xã Đoài nhận được thư ‘hỏa tốc’, mời Giám Mục Nguyễn Thái Hợp đến họp tại trụ sở tỉnh Nghệ An vào lúc 15 giờ, nhưng giám mục không thể đến tham dự cuộc họp này, vì chương trình làm việc trong ngày tấn phong giám mục phụ tá đã được sắp đặt từ trước không thể thay đổi. Sau này người ta mới biết, lúc hẹn gặp Giám Mục Nguyễn Thái Hợp tại trụ sở UBND tỉnh, chính quyền đã chuẩn bị xong kế hoạch trấn áp dân tại Nghi Phương.
Khoảng 15 giờ 30 ngày 4 Tháng Chín, tin tưởng vào “Giấy cam kết” mang tính chất “lừa đảo” của chính quyền, thân nhân ông Khởi, ông Hải và một số giáo dân Mỹ Yên đã tới trụ sở xã Nghi Phương để nhận hai ông về nhà. Khi đến nơi, họ ngỡ ngàng nhận ra đã bị chính quyền lừa: Không hề có chuyện thả người.
Trên thực tế, ngay từ sáng 4 Tháng Chín, chính quyền đã điều động công an, cảnh sát cơ động, dân quân tự vệ, cảnh khuyển,… án ngữ lối vào trụ sở xã Nghi Phương.
Một số người lạ mặt đã lẩn vào đám đông để quấy rối, ném đá về phía công an và cảnh sát cơ động, một số giáo dân cũng làm theo. Thế là lực lượng vũ trang của tỉnh Nghệ An sử dụng lựu đạn cay, dùi cui, thuốc nổ, thẳng tay đàn áp dân chúng, làm cho hơn 30 người bị thương, trong đó có ba người bị chấn thương sọ não nặng.
Tuy có nhiều giáo dân bị lực lượng vũ trang tỉnh Nghệ An đánh trọng thương nhưng nhà cầm quyền vẫn chối là đã thẳng tay đàn áp thường dân.
(Hình: VRNs)
Trong cuộc trao đổi với Viet Catholic, Giám Mục Nguyễn Thái Hợp xác nhận, cả báo Nghệ An, đài phát thanh, đài truyền hình Nghệ An, đã đăng tải nhiều bài viết và phóng sự có nội dung xuyên tạc sự thật, xúc phạm đến uy tín và danh dự của cả ông lẫn toàn thể linh mục và giáo dân Giáo Phận Vinh. Tệ hơn là trong buổi phát hình tối Chủ Nhật, 15 Ttháng Chín, đài truyền hình quốc gia cũng lập lại những luận điệu của đài truyền hình Nghệ An, chụp cho Giám Mục Nguyễn Thái Hợp nhiều “tội danh” như: cấu kết với thế lực phản động trong cũng như ngoài nước, kích động nhân dân hận thù với nhà nước, chia rẽ khối đoàn kết nhân dân, đi ngược lại với chủ trương của Dức Giáo Hoàng và của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam là sống Phúc Âm giữa lòng dân tộc.
Giám Mục Nguyễn Thái Hợp tâm sự, nhiều lúc ông tự hỏi có nhà nước pháp quyền nào trên thế giới hiện nay cho phép các phóng viên nặc danh và cơ quan truyền hình nhà nước tự tung tự tác, muốn bôi nhọ ai tùy ý, tự do chụp mũ cho người khác một cách vô căn cứ những thứ tội nghiêm trọng, vốn chỉ những tòa án đặc biệt mới có quyền tuyên án? Điều này cho thấy sự thao túng, vô pháp luật và xuống cấp về phẩm chất đạo đức của một xã hội.
Vị giám mục này nhận định, đã có một thời người ta tôn vinh gian dối và cho đó là phương pháp tuyên truyền hữu hiệu nhất. Trong quá khứ, các chính thể độc tài có thể đánh lừa được dư luận hay ít nhất là gây hoang mang, sợ hãi và bêu xấu đối phương bằng phương pháp tuyên truyền này. Tuy nhiên, toàn cầu hóa và cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật đã giúp nhân loại dễ dàng lột mặt nạ những gian dối và lừa lọc đó.
Giám Mục Nguyễn Thái Hợp giải thích, theo Giáo Huấn Xã Hội của Giáo Hội Công giáo, cộng đồng chính trị và giáo hội độc lập cũng như tự trị trong lĩnh vực riêng của mình nhưng cả hai đều phục vụ con người. Giáo hội và cộng đồng chính trị có thể làm cho việc phục vụ này hữu hiệu hơn “để mọi người cùng có lợi, nếu mỗi bên nỗ lực hơn nữa để hợp tác lành mạnh với nhau theo cách thế phù hợp với hoàn cảnh không gian và thời gian”.
Chính trong viễn tượng đó, Tòa Thánh Vatican đã đề nghị định hướng mục vụ: “Đối thoại thẳng thắn và cộng tác chân thành”. Đức Giáo Hoàng Benedict XVI kêu gọi Giáo Hội Việt Nam “đóng góp vào việc phát triển nhân bản và tâm linh của con người nhưng đồng thời cũng đóng góp cho việc phát triển đất nước. Việc tham gia vào tiến trình này là một bổn phận và một đóng góp quan trọng, nhất là lúc Việt Nam cũng đang từ từ mở cửa về phía cộng đồng quốc tế”.
Do vậy, vị giám mục này nhấn mạnh: “Đối thoại không đồng nghĩa với thỏa hiệp, nhất là thỏa hiệp với bất cứ giá nào. Niềm tin tôn giáo và chân lý không thể mặc cả hay dễ dàng nhượng bộ”. Giáo Huấn Công Giáo mời gọi mọi người can đảm chống lại bất công, bạo lực, gian dối và sai lầm nhưng vẫn tôn trọng người sai lầm và không hề chủ trương lấy ác báo ác. Càng không tôn bạo lực làm kim chỉ nam cho cuộc sống và biện pháp giải quyết mọi vấn đề. Đối thoại được Giáo Hội Công Giáo chọn lựa như cách thế thích hợp nhất để giải quyết những xung đột và tranh chấp. Tuy nhiên, đúng như Đức Giáo Hoàng Benedict XVI lưu ý, sự thật vẫn giữ vai trò quan trọng nhất.
Theo Giám Mục Nguyễn Thái Hợp, trong vụ Mỹ Yên, lẽ ra phải khiển trách những người sai phạm khi chặn đường và bắt người trái phép, chính quyền đã bao che cho cấp dưới và tiếp tục lấp liếm, trấn áp dân chúng. Vì vậy, họ đã biến tình trạng bình yên thành bất ổn và chuyện nhỏ thành chuyện lớn. Không những họ đã bày binh bố trận để trấn áp những nông dân chất phác trong tay không có một tấc sắt, mà còn tiếp tục công khai dùng phương tiện truyền thông mạ lị, vu khống giám mục, linh mục, giáo dân Vinh là “bạo loạn, cấu kết với bên ngoài để âm mưu tạo phản”.
Vị giám mục này nêu thắc mắc, trong cuộc khủng hoảng về kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng hiện nay, Việt Nam cần đến sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế hơn bao giờ hết, thế thì tại sao lại có những hành động đẩy đất nước vào tình trạng thụt lùi rõ rệt về nhân quyền và tự do tôn giáo? Không phải vô lý, khi có người đặt câu hỏi: Chính quyền Nghệ An có chủ đích gì khi dàn dựng kịch bản này? (G.Đ.)
Mầm Móng Nổi Dậy Ở Trung Cộng và Việt Cộng
Vi Anh
Vùng lên nhân dân VN anh hùng Mầm móng nổi dậy của người dân chống nhà cầm quyền CS ở Trung Quốc và Việt Nam trên không gian tin học đã bắt đầu. Nó đang đâm chồi nẩy lộc trong lòng dân chúng và phát triễn trong xã hội như truyền thông, thương mại qua mạng, như chiến tranh điện tử, máy bay không người lái, v.v... của thời đại tin hoc hiện giờ. Các chế độ độc tài đảng trị toàn diện như CS rất lo sợ, họ tìm đủ mọi cách chống đỡ - nhưng rất vô vọng trước đà tiến hoá của Con Người và tiến bộ không ngừng của khoa học kỹ thuật.
Báo Le Monde của Pháp ngày 19/9/’13, trong một bài xã luận nói Chủ Tịch Đảng Nhà Nước và Quân Uỷ Trung Ương của Trung Công là Tập Cận Bình lo sợ những «mầm móng nổi dậy» của người dân bị trị sinh sôi nẩy nở trên Internet. Nên Ông huy động Đảng Nhà Nước và guồng máy truyền thông là vũ khí tuyên truyền của Đảng Nhà Nước chống blogger. Và thầy sao trò vậy, TT Nguyễn tấn Dũng của Việt Cộng cũng lo sợ cuộc nổ bùng và nổ chụp xảy ra cho chế độ CSVN độc tài đảng trị toàn diện xuất phát từ Phong trào blogger VN yêu nước thương dân sử dụng vũ khí của thời đại như blog trên Internet; nên Nguyễn tấn Dũng ra Nghị Định 72 toan bịt miệng người dân Việt, trên không gian tin học.
Tập Cận Bình ở TC tuyên chiến với blogger vì sau cuộc thử nghiệm để cho bloggers tiếp tay phanh phui tham nhũng thấy blogs là một vũ khí vô cùng lợi hại. Tiến bộ khoa học kỹ thuật này giúp cho những nhà báo công dân, những người trí thức, những người yêu nước thương dân đem ánh sáng sự thật, ánh sáng của tự do, dân chủ, và quyền sống lại cho dân chúng và kết hợp quần chúng thành lực lượng. Điều đó làm cho tuyên truyền dối gạt của Đảng bị bể và làm cho dân hết sợ đòn khủng bố của CS để củng cố tuyên truyền của Đảng. Nếu đà nầy tiếp diễn chắc chắn sẽ có một vận động chiến, một cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện của người dân chống đảng, nhà nước CS trên không gian tin học, châm ngòi cho thùng thuốc súng bất mãn của người dân bùng nổ trong không gian thực là xã hội Trung Quốc.
Tập Cận Bình nhận thấy làng dân báo, lực lượng bloggers của TQ làm việc rất hữu hiệu, đã phanh phui ra nhiều vụ tham nhũng, nhiều vụ bê bối của cán bộ, đảng viên CS khiến dân chúng công phẩn, công khai đòi hỏi, biểu tình đấu tranh, tạo áp lực làm cho Đảng Nhà Nước không trừng trị không được, như một bài báo Le Figaro nhận định trong thời điểm báo Le Monde ra xã luận noi trên.
Vì lẽ đó Đảng lo sợ, Nhà Nước cảm thấy bị nguy hiểm, ra tay ngăn chận. Một mặt trong nước, TC và VC trấn áp, bắt bớ hàng mấy chục bloggers chỉ trong mùa hè năm 2013, và ra lịnh cho ‘báo đài” của Đảng Nhà Nước tập trung chống «tung tin đồn thất thiệt». Mặt khác đối với quốc ngoại, Đảng Nhà Nước CS đổ tội cho lực lượng thù địch và một số cơ quan truyền thông Tây Phương không muốn nhìn thấy Trung Quốc phát triễn thịnh vượng nên đã điều khiển từ xa các tin đồn thất thiệt nhầm gây bất ổn cho Trung Quốc, như giám đốc của thông tấn xã của Đảng Nhà Nước TC là Tân Hoa Xã đã rêu rao.
Chưa đủ TC còn dùng những biện pháp hành chánh độc đoán, triệt để để triệt tiêu lực lượng blog của dân chúng, khỏi không gian tin học, khỏi môi trường tự do tin hoc trên Internet mà giới blogger đã lần lượt xây dựng. Đảng Nhà Nước ra “pháp lịnh” phạt tù 3 năm nếu ai trên mạng có một trang nhựt ký với thông tin nghị luận được hơn 5.000 người xem hay hơn 500 lần tweet. Đây là một hình thức kiểm soát và trừng phạt những ý kiến khác hay chống CS.
Về phương diện kỹ thuật, TC sử dụng hệ thống «Tencent’ (tiếng Hoa là "Đằng Tấn") để kiểm soát, kiểm duyệt thường xuyên bloggers từng phút, từng giờ. Đảng Nhà Nước bắt các tổ công tác của Tencent phải gắn những phương tiện kiểm duyệt vào các ứng dụng hay diễn đàn thảo luận mà họ phát triển. Đây là điều kiện để công ty có thể khai thác được thị trường 591 triệu khách hàng internet ở TC. Tencent và các nhà mạng khổng lồ bị TC ép buộc ở TQ “năng nổ” kiểm duyệt ngay trong trứng nước những ý kiến của người sử dụng, phải loại bỏ các bài đăng trên blog của những người dám tỏ ra chỉ trích Đảng Cộng sản Trung Quốc, lịch sử sóng gió của Đảng này hay những nhà lãnh đạo.
Còn ở VN, đệ tử của TC, phương tiện và kiến thức của Đảng Nhà Nước không được dồi dào như của TC. TT Nguyễn tấn Dũng của Việt Cộng ngày 15 tháng 7 rồi ký Nghị Định 72, ngày 01/09/2013 có hiệu lực. Cấm blog không được “đại diện cho tổ chức hoặc cá nhân khác và không cung cấp thông tin tổng hợp".
Những trương chủ trên các trang mạng xã hội như Facebook sẽ “chỉ được đăng thông tin của riêng cá nhân đó mà thôi, không được dẫn thông tin tổng hợp, tức là không được trích dẫn thông tin từ các cơ quan báo chí hay các trang web của cơ quan nhà nước". Nghị định cũng cấm luôn các công ty cung ứng dich vụ internet không được cho những điều mà Đảng Nhà Nước coi là “[thông tin] phá hoại an ninh quốc gia, trật tự xã hội và đoàn kết dân tộc, hoặc xuyên tạc thông tin, vu khống và bôi nhọ uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân."
Nghị định đòi hỏi các trang web lưu trữ nội dung để cung cấp các địa chỉ IP của người sử dụng vi phạm pháp luật của VNCS. Nó buộc Facebook và Google, muốn làm ăn ở VN phải theo điều kiện của nhà cầm quyền CSVN.
Cũng như quyết định của Tập cận Bình, nghị định của Nguyễn tấn Dũng bị cả thế giới phản đối. Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới RSF «yêu cầu toàn thể cộng đồng quốc tế lên án một cách nghiêm khắc Việt Nam, nếu chính quyền Việt Nam thực thi nghị định 72.” Tổ chức Human Rights Watch chỉ trích Nghị định 72 của Việt Nam là nhằm tăng cường trấn áp bất đồng tại quốc gia cộng sản độc đảng.
Toà Đại Sứ Hoa Kỳ ở Việt Nam ra thông cáo có câu “Nghị định 72 dường như trái với nghĩa vụ của Việt Nam trong Công Ước Quốc Tế Về Các Quyền Dân Sự Và Chính Trị, cũng như những cam kết của Việt Nam trong Tuyên Ngôn Quốc Tế Về Nhân Quyền”..
Hãng tin CNN dẫn lời ông Phil Robertson từ Human Rights Watch gọi Nghị định 72 là cái "vòng kim cô mà Việt Nam đặt lên đầu đám đông trong vấn đề kiểm duyệt internet".
Giới blogger Việt Nam lập thành tổ chức Mạng lưới Blogger Việt Nam, ra Tuyên bố 258 về nhân quyền Việt Nam, chống lại điều 258 Luật Hình Sự của VNCS. Tổ chức này đã cử người qua tận Thái Lan vào văn phòng đại diện Liên Hiệp Quốc và vào toà đại sứ Thụy Điển tại Hà Nội để trao. Đây là một hiện tượng dấu tranh mới, lần đầu tiên những người dân Việt dùng blog, facebook, Twiter kết họp lại chống CS qua một tổ chức quốc tế vận.
Trừ những người CS đang ở trong Bộ Chánh Trị như ban hội tề đầu óc bình vôi, ngồi trong đình làng luỹ tre bao bọc, nghĩ là có thể dùng một cái nghị định phản tiến hoá, phản nhân quyền để siết Internet, siết blog như cá nước chim trời. Chớ con người của thời đại tin học, kinh tế toàn cầu, dân chủ hoàn vũ, không ai tin như thế cả.
Những hành động và lịnh lạc của TC và VC cho thấy mầm mống nổi dậy của dân chúng đang sinh sôi nẩy nở như “cái quay búng sẵn trên trời”, còn CS thì như “mờ mờ nhân ảnh như người đi đêm” trong Cung Oán Ngâm Khúc trong văn học Việt Nam./. (Vi Anh)
Vi Anh
Vùng lên nhân dân VN anh hùng Mầm móng nổi dậy của người dân chống nhà cầm quyền CS ở Trung Quốc và Việt Nam trên không gian tin học đã bắt đầu. Nó đang đâm chồi nẩy lộc trong lòng dân chúng và phát triễn trong xã hội như truyền thông, thương mại qua mạng, như chiến tranh điện tử, máy bay không người lái, v.v... của thời đại tin hoc hiện giờ. Các chế độ độc tài đảng trị toàn diện như CS rất lo sợ, họ tìm đủ mọi cách chống đỡ - nhưng rất vô vọng trước đà tiến hoá của Con Người và tiến bộ không ngừng của khoa học kỹ thuật.
Báo Le Monde của Pháp ngày 19/9/’13, trong một bài xã luận nói Chủ Tịch Đảng Nhà Nước và Quân Uỷ Trung Ương của Trung Công là Tập Cận Bình lo sợ những «mầm móng nổi dậy» của người dân bị trị sinh sôi nẩy nở trên Internet. Nên Ông huy động Đảng Nhà Nước và guồng máy truyền thông là vũ khí tuyên truyền của Đảng Nhà Nước chống blogger. Và thầy sao trò vậy, TT Nguyễn tấn Dũng của Việt Cộng cũng lo sợ cuộc nổ bùng và nổ chụp xảy ra cho chế độ CSVN độc tài đảng trị toàn diện xuất phát từ Phong trào blogger VN yêu nước thương dân sử dụng vũ khí của thời đại như blog trên Internet; nên Nguyễn tấn Dũng ra Nghị Định 72 toan bịt miệng người dân Việt, trên không gian tin học.
Tập Cận Bình ở TC tuyên chiến với blogger vì sau cuộc thử nghiệm để cho bloggers tiếp tay phanh phui tham nhũng thấy blogs là một vũ khí vô cùng lợi hại. Tiến bộ khoa học kỹ thuật này giúp cho những nhà báo công dân, những người trí thức, những người yêu nước thương dân đem ánh sáng sự thật, ánh sáng của tự do, dân chủ, và quyền sống lại cho dân chúng và kết hợp quần chúng thành lực lượng. Điều đó làm cho tuyên truyền dối gạt của Đảng bị bể và làm cho dân hết sợ đòn khủng bố của CS để củng cố tuyên truyền của Đảng. Nếu đà nầy tiếp diễn chắc chắn sẽ có một vận động chiến, một cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện của người dân chống đảng, nhà nước CS trên không gian tin học, châm ngòi cho thùng thuốc súng bất mãn của người dân bùng nổ trong không gian thực là xã hội Trung Quốc.
Tập Cận Bình nhận thấy làng dân báo, lực lượng bloggers của TQ làm việc rất hữu hiệu, đã phanh phui ra nhiều vụ tham nhũng, nhiều vụ bê bối của cán bộ, đảng viên CS khiến dân chúng công phẩn, công khai đòi hỏi, biểu tình đấu tranh, tạo áp lực làm cho Đảng Nhà Nước không trừng trị không được, như một bài báo Le Figaro nhận định trong thời điểm báo Le Monde ra xã luận noi trên.
Vì lẽ đó Đảng lo sợ, Nhà Nước cảm thấy bị nguy hiểm, ra tay ngăn chận. Một mặt trong nước, TC và VC trấn áp, bắt bớ hàng mấy chục bloggers chỉ trong mùa hè năm 2013, và ra lịnh cho ‘báo đài” của Đảng Nhà Nước tập trung chống «tung tin đồn thất thiệt». Mặt khác đối với quốc ngoại, Đảng Nhà Nước CS đổ tội cho lực lượng thù địch và một số cơ quan truyền thông Tây Phương không muốn nhìn thấy Trung Quốc phát triễn thịnh vượng nên đã điều khiển từ xa các tin đồn thất thiệt nhầm gây bất ổn cho Trung Quốc, như giám đốc của thông tấn xã của Đảng Nhà Nước TC là Tân Hoa Xã đã rêu rao.
Chưa đủ TC còn dùng những biện pháp hành chánh độc đoán, triệt để để triệt tiêu lực lượng blog của dân chúng, khỏi không gian tin học, khỏi môi trường tự do tin hoc trên Internet mà giới blogger đã lần lượt xây dựng. Đảng Nhà Nước ra “pháp lịnh” phạt tù 3 năm nếu ai trên mạng có một trang nhựt ký với thông tin nghị luận được hơn 5.000 người xem hay hơn 500 lần tweet. Đây là một hình thức kiểm soát và trừng phạt những ý kiến khác hay chống CS.
Về phương diện kỹ thuật, TC sử dụng hệ thống «Tencent’ (tiếng Hoa là "Đằng Tấn") để kiểm soát, kiểm duyệt thường xuyên bloggers từng phút, từng giờ. Đảng Nhà Nước bắt các tổ công tác của Tencent phải gắn những phương tiện kiểm duyệt vào các ứng dụng hay diễn đàn thảo luận mà họ phát triển. Đây là điều kiện để công ty có thể khai thác được thị trường 591 triệu khách hàng internet ở TC. Tencent và các nhà mạng khổng lồ bị TC ép buộc ở TQ “năng nổ” kiểm duyệt ngay trong trứng nước những ý kiến của người sử dụng, phải loại bỏ các bài đăng trên blog của những người dám tỏ ra chỉ trích Đảng Cộng sản Trung Quốc, lịch sử sóng gió của Đảng này hay những nhà lãnh đạo.
Còn ở VN, đệ tử của TC, phương tiện và kiến thức của Đảng Nhà Nước không được dồi dào như của TC. TT Nguyễn tấn Dũng của Việt Cộng ngày 15 tháng 7 rồi ký Nghị Định 72, ngày 01/09/2013 có hiệu lực. Cấm blog không được “đại diện cho tổ chức hoặc cá nhân khác và không cung cấp thông tin tổng hợp".
Những trương chủ trên các trang mạng xã hội như Facebook sẽ “chỉ được đăng thông tin của riêng cá nhân đó mà thôi, không được dẫn thông tin tổng hợp, tức là không được trích dẫn thông tin từ các cơ quan báo chí hay các trang web của cơ quan nhà nước". Nghị định cũng cấm luôn các công ty cung ứng dich vụ internet không được cho những điều mà Đảng Nhà Nước coi là “[thông tin] phá hoại an ninh quốc gia, trật tự xã hội và đoàn kết dân tộc, hoặc xuyên tạc thông tin, vu khống và bôi nhọ uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân."
Nghị định đòi hỏi các trang web lưu trữ nội dung để cung cấp các địa chỉ IP của người sử dụng vi phạm pháp luật của VNCS. Nó buộc Facebook và Google, muốn làm ăn ở VN phải theo điều kiện của nhà cầm quyền CSVN.
Cũng như quyết định của Tập cận Bình, nghị định của Nguyễn tấn Dũng bị cả thế giới phản đối. Tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới RSF «yêu cầu toàn thể cộng đồng quốc tế lên án một cách nghiêm khắc Việt Nam, nếu chính quyền Việt Nam thực thi nghị định 72.” Tổ chức Human Rights Watch chỉ trích Nghị định 72 của Việt Nam là nhằm tăng cường trấn áp bất đồng tại quốc gia cộng sản độc đảng.
Toà Đại Sứ Hoa Kỳ ở Việt Nam ra thông cáo có câu “Nghị định 72 dường như trái với nghĩa vụ của Việt Nam trong Công Ước Quốc Tế Về Các Quyền Dân Sự Và Chính Trị, cũng như những cam kết của Việt Nam trong Tuyên Ngôn Quốc Tế Về Nhân Quyền”..
Hãng tin CNN dẫn lời ông Phil Robertson từ Human Rights Watch gọi Nghị định 72 là cái "vòng kim cô mà Việt Nam đặt lên đầu đám đông trong vấn đề kiểm duyệt internet".
Giới blogger Việt Nam lập thành tổ chức Mạng lưới Blogger Việt Nam, ra Tuyên bố 258 về nhân quyền Việt Nam, chống lại điều 258 Luật Hình Sự của VNCS. Tổ chức này đã cử người qua tận Thái Lan vào văn phòng đại diện Liên Hiệp Quốc và vào toà đại sứ Thụy Điển tại Hà Nội để trao. Đây là một hiện tượng dấu tranh mới, lần đầu tiên những người dân Việt dùng blog, facebook, Twiter kết họp lại chống CS qua một tổ chức quốc tế vận.
Trừ những người CS đang ở trong Bộ Chánh Trị như ban hội tề đầu óc bình vôi, ngồi trong đình làng luỹ tre bao bọc, nghĩ là có thể dùng một cái nghị định phản tiến hoá, phản nhân quyền để siết Internet, siết blog như cá nước chim trời. Chớ con người của thời đại tin học, kinh tế toàn cầu, dân chủ hoàn vũ, không ai tin như thế cả.
Những hành động và lịnh lạc của TC và VC cho thấy mầm mống nổi dậy của dân chúng đang sinh sôi nẩy nở như “cái quay búng sẵn trên trời”, còn CS thì như “mờ mờ nhân ảnh như người đi đêm” trong Cung Oán Ngâm Khúc trong văn học Việt Nam./. (Vi Anh)
Quan hệ Mỹ-Iran: Đằng sau những nụ cười
Phạm Hà Tổng Mỹ Barak Obama và Tổng thống Iran Hassan Rowhani trở thành nhà lãnh đạo đầu tiên của 2 nước đối thoại sau hơn 3 thập kỉ.
Những dấu hiệu tích cực
Trong cuộc điện đàm, hai bên nhất trí tăng cường các cuộc đối thoại nhằm giảm bớt những bất đồng về chương trình hạt nhân Iran, đồng thời thể hiện lạc quan đối với triển vọng việc cải thiện mối quan hệ song phương.
Đây là lần liên lạc cấp cao trực tiếp đầu tiên giữa lãnh đạo hai nước kể từ năm 1979 và được cho là một dấu hiệu chứng tỏ hai bên đều nghiêm túc trong việc tìm kiếm một thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Iran.
Cuộc gặp này ngay lập tức nhận được sự hoan nghênh của dư luận trong nước và thế giới. Báo chí Mỹ hai ngày qua liên tục có các bài viết với những tiêu đề như “Đột phá sau hơn 3 thập kỉ?" hay “Cơ hội để cải thiện mối quan hệ Iran-Mỹ”.
Báo chí Iran cũng hoan nghênh cuộc tiếp xúc đầu tiên này. Báo ra hàng ngày Arman cho rằng, cả thế giới đang ngạc nhiên trước những diễn biến mới trong quan hệ Mỹ-Iran. Báo Etamad đăng ảnh Tổng thống Rowhani bên cạnh Tổng thống Obama với tít trên trang nhất “Cuộc tiếp xúc lịch sử”.
Thế giới cũng hoan nghênh bước tiến này trong mối quan hệ Iran-Mỹ. Ngoại trưởng Đức Guido Westerwelle nói: “Chúng tôi hoan nghênh những thông báo của Iran gần đây và việc nước này chuẩn bị dỡ bỏ những nghi ngờ của cộng đồng quốc tế. Các cuộc đối thoại với chính phủ Iran rất tích cực. Họ đã mở cánh cửa cơ hội và đây là thời điểm quan trọng để xây dựng lòng tin”.
Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki cũng khẳng định rằng, mối quan hệ này ổn định sẽ giúp giảm căng thẳng trong khu vực và trên thế giới.
Nhiều ngày qua, bức ảnh mỉm cười của Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Sharif và người đồng cấp Mỹ John Kerry trong cuộc gặp gần đây như một minh chứng rõ nhất về sự chuyển biến trong mối quan hệ song phương.
Còn đó những hoài nghi
Nhiều chuyên gia phân tích vẫn hoài nghi về những diễn biến tích cực này. Họ cho rằng, Iran đang phải đối mặt với khó khăn về kinh tế do các biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây. Khi nền kinh tế Iran được cải thiện, liệu quốc gia Hồi giáo này có thay đổi lập trường?
Giới phân tích cũng cảnh báo không nên quá kì vọng, vì thực tế 35 năm qua, mối quan hệ Mỹ-Iran cũng có nhiều thời điểm với những cơ hội đột phá nhưng không bao giờ trở thành hiện thực.
Ngoại trưởng Canada John Baird cho rằng, sẽ cần nhiều bước đi hơn nữa thay vì chỉ bằng một cú điện đàm để giải tỏa mối quan hệ Mỹ-Iran. Ông Baird nhấn mạnh đối thoại là tốt nhưng hiện giờ Iran vẫn chưa có bất cứ bước đi cụ thể nào rõ ràng.
Sau sự kì vọng cao, thực tế khắc nghiệt sẽ trở nên rõ ràng hơn khi các cuộc đàm phán hạt nhân bắt đầu vào ngày 16 tháng 10 tới tại Geneva.
Chuyên gia phân tích Shashanr Joshi thuộc Viện nghiên cứu chính sách và an ninh tại Anh nhận định: “Iran hiện vẫn muốn giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt. Tuy nhiên, Mỹ và phương Tây cũng có một danh sách dài những yêu cầu.
Một thỏa thuận chắc chắn sẽ đề cập đến việc Iran phải ngừng các hoạt động làm giàu urani cũng như cho phép các thanh sát viên tiếp cận với các địa điểm hạt nhân. Đó chắc chắn là điều mà cả Iran và Mỹ đều nhận thức được khi muốn tiến tới một thỏa thuận”.
Thêm vào đó, chính phủ của cả hai nước cũng sẽ phải đối mặt với lực lượng đối lập trong nước nếu họ tiến tới một thỏa thuận. Nhiều nghị sĩ cấp cao Mỹ vẫn thận trọng trong từng bước đi của Iran và cho rằng đây có thể cơ hội để Iran có thêm thời gian sản xuất vũ khí hạt nhân.
Còn tại Iran, ngay sau cuộc điện đàm này, ông Rowhani cũng phải đối mặt với nhiều chỉ trích. Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei kêu gọi chính phủ cần phải thông qua “sự linh hoạt cứng rắn” trong bất cứ cuộc đối thoại hạt nhân nào.
Dư luận cũng lo ngại rằng, những người thất bại trong cuộc bầu cử tháng 6 vừa qua tại Iran cũng đang chờ cơ hội này để nhằm vào ông Rowhani.
Chuyên gia phân tích vấn đề Iran thuộc viện nghiên cứu Carnegie Endowment của Mỹ Karim Sadjadpour nhận định, các cuộc đàm phán khó khăn nhất có thể không phải giữa ông Obama và Rowhani mà là giữa ông Obama và quốc hội, ông Rowhani và Đại giáo chủ Ayatollah Khamenei.
Mặc dù vậy, giới quan sát cũng cho rằng, hai nhà lãnh đạo Iran-Mỹ sẽ phải nỗ lực hết sức để tiến tới một thỏa thuận cuối cùng.
Ông Rowhani được lựa chọn trong cuộc bầu cử Tổng thống vừa qua với cam kết dỡ bỏ biện pháp trừng phạt để làm sống lại nền kinh tế.
Trong khi đó, Tổng thống Obama cũng biết rằng, nếu ông không tiến tới một thỏa thuận hạt nhân với Iran, ở một thời điểm nào đó trong 3 năm tới ông có thể phải đối mặt với lựa chọn chính trị trị khó khăn, phát động một cuộc chiến tranh hay chấp nhận một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân?
Chính vì vậy, như tuyên bố của ông Obama gần đây tại Liên Hợp Quốc, hòn đá tảng trên đường là rất lớn, nhưng chính phủ hai nước vì những lí do chính trị lớn lao sẽ làm mọi thứ để có thể đạt được thỏa thuận./.
Gieo nhân gặp quả?
Lê Diễn Đức
Bốn anh em đánh nhau với công an ngày 18/6/2013 tại Tân Hưng, Long An - Ảnh:Bantinsom.vn
Tờ Thanh Niên Online cho hay, sáng ngày 25/09/2013 nhà của ông Trần Trọng Hữu, Phó chánh án Toà án Nhân dân tỉnh Cà Mau, bị kẻ lạ tạt nước sơn và đồ dơ.
Đồng thời, ông Hữu cũng thừa nhận trước đó vào trưa 23/09, ông ta đã bị kẻ lạ mặt chặn đánh gây nhiều vết bầm trên cơ thể trên đường đi làm về. Theo nhận định của ông Hữu, thì sự việc xảy ra có thể liên quan đến công việc. Hiện vụ việc đã được gia đình ông Hữu trình báo với cơ quan công an.
Sự việc cho ta thấy "kẻ lạ" đã áp dụng đúng bài chơi bẩn, tấn công những người yêu nước của bọn côn đồ xã hội được bảo kê bởi an ninh. Từ thời cụ Hoàng Minh Chính, tới Trần Khải Thanh Thuỷ, rồi Bùi Thị Minh Hằng, Huỳnh Thục Vy hay Nguyễn Nhật Thành... đều bị vứt đồ dơ bẩn vào nhà, cửa tiệm. Những vụ hành hung dã man các bloggers JB Nguyễn Hữu Vinh, luật sư Lê Quốc Quân, Nguyễn Hoàng Vy, Trương Chí Dũng, Nguyễn Phương Uyên, Lê Quốc Quyết... là những trường hợp điển hình.
Ông Phó chánh án Trần Trọng Hữu trình báo công an cũng là dịp để nhắc nhở lại những điều hèn hạ, mất văn hoá nhất của họ trong cư xử với những người yêu nước.
Trong một xã hội bình thường, trừ bọn tội phạm, người dân rất ngại va chạm với cảnh sát, chống lại cảnh sát khi thi hành công vụ lại càng hiếm hoi. Ngay trong tổ chức mafia, một trong những nguyên tắc tối kỵ là các thành viên không được nổ súng vào cảnh sát khi không ở trong tình trạng bắt buộc.
Thế nhưng, ở Việt Nam, hiện tượng không tuân thủ hiệu lệnh, chống cự, thậm chí đánh lại cảnh sát xảy ra thường xuyên giữa ban ngày.
Ngày 28/07/2011, trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 25, quận Bình Thạnh, thành phố Sài Gòn, thượng sĩ Luân thấy một thanh niên điều khiển xe gắn máy không đội nón bảo hiểm đã ra hiệu dừng xe lại để kiểm tra hành chính. Tuy nhiên vừa xuống xe, người thanh niên liền chửi tục, đồng thời lấy tuýp sắt giấu trong xe và lao đến đánh cảnh sát này và phóng xe đi. Thanh niên này còn cầm dao, hung khí vào trụ sở Đội cảnh sát giao thông Hàng Xanh với ý định tiếp tục hành hung, nhưng không thấy thượng sĩ Luân nên anh này đã bỏ đi.
Ngày 2/07/2011 cô gái Phạm Thị Mỹ Linh, 18 tuổi, khi bị giữ xe đã tát cảnh sát giao thông ngay giữa đường phố.Ngày 7/6/2012, một thanh niên phạm luật giao thông đã dùng chai bia đánh cảnh sát tại thị trấn Đồng Đăng. Một người khác trong ngày 08/06/2013 đã dùng côn nhị khúc đánh cảnh sát giao thông. Ngày 15/09/2013, khi cảnh sát Cần Thơ đang thụ lý vụ va quẹt, ông Nguyễn Hoàng Cung từ ôtô bước xuống giật phiếu đo nồng độ cồn, dùng tay xô đẩy, lăng mạ và đánh cảnh sát. Vân vân...
Những vụ chống lại cảnh sát phải chăng là "gieo gió gặp bão", là "quả" từ cái "nhân" mà họ đã gieo rắc.
Tháng 4/2010, Nguyễn Trọng Hiếu, 27 tuổi, công an xã Diên Khánh, Khánh Hòa, đã đuổi theo một nam thanh niên Huỳnh Tấn Nam vì người này không đội mũ bảo hiểm. Trong quá trình truy đuổi, ông Hiếu đã dùng gậy giao thông đánh vào vai và gáy thanh niên, gây thương tích cho anh Nam 77%, xếp loại thương tật vĩnh viễn.
Ngày 25/07/2010, thiếu úy Nguyễn Thế Nghiệp đã đánh chết em Nguyễn Văn Khương tại đồn công an huyện Tân Yên vì đi xe gắn máy không đội mũ bảo hiểm, đã khiến hàng ngàn dân Bắc Giang nổi cơn thịnh nộ, bao vây trụ sở Ủy ban Nhân dân tỉnh đòi xử lý.
Tháng 8/2010 thiếu úy Trương Đình Hoàng, phòng cảnh sát giao thông thành phố Thái Nguyên, đã đuổi theo và bắn thủ đùi nữ sinh Hoàng Thị Trà.
Tháng 3/2011, Nguyễn Văn Ninh, trung tá công an phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội, đã dã man đánh gãy cổ ông Trịnh Xuân Tùng tại đồn công an, khiến ông tử vong.
Ngày 21/6/12 ông Nguyễn Mạnh Sơn bị một nhóm 7 công an Thạch Thất, Hà Nội, đánh chết.
Ngày 14/3/2013, anh Nghiêm Duy Hoàng, quê ở Thanh Hóa điều khiển xe máy qua ngã tư Minh Khai – Kim Ngưu thuộc quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, bị yêu cầu dừng xe vì không đội mũ bảo hiểm nên đã bỏ chạy. Lập tức có một người mặc thường phục đuổi theo. Khi xe anh Hoàng dừng lại thì có một người mặc sắc phục cảnh sát dùng dùi cui lao ra để chặn lại đánh, khiến anh bị thương nặng, ngất xỉu phải đưa vào cấp cứu tại bệnh viện.
Ngày 9/04/2013 anh Trần Văn Hiền, ngụ ở phường Bình Hưng Hòa B, quận Bình Tân, bị đánh chết sau khi cãi nhau với cảnh sát giao thông.
Và rất nhiều các trừơng hợp khác nữa không thể nêu hết. Cái hoạ đụng độ cảnh sát giao thông có thể dẫn đến tử vong là nỗi ám ảnh nguời đi đường, trong khi tai nạn giao thông gia tăng chóng mặt, khoảng 12 ngàn người chết mỗi năm.
Nguy hiểm hơn, bất bình với xử sự của cơ quan công quyền, đã có những vụ trả thù, khủng bố vào cá nhân các lãnh đạo công an.
Căn nhà số 191, đường Lương Ngọc Quyến, của đại tá Nguyễn Như Tuấn, giám đốc Công an tỉnh Thái Nguyên, bị bom nổ trong ngày 7/01/2012 là một ví dụ.
Ngày 30/7/2012 ông Nguyễn Viết Trương cho rằng đại tá Trần Ngọc Khánh, giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa không chịu giải quyết tranh chấp của mình với một số đối tác làm ăn, nên đã chế mìn tự tạo với ý định giết ông Khánh. Vụ nổ đã làm ông Trần Ngọc Khánh bị chấn thương nặng, sức khỏe bị giảm do thương tích gây nên là 41%, xếp hạng thương tật vĩnh viễn.
Đỉnh điểm phải nói tới vụ nổ súng hoa cải của anh em nhà ông Đoàn Văn Vươn vào lực lượng cưỡng chế tại Tiên Lãng, Hải Phòng. Cuộc cưỡng chế trái với pháp luận này đã làm rung động dư luận trong và ngoài nước, như là biểu tượng vùng lên của người nông dân mất đất. Anh em Đoàn Văn Vươn đã phản kháng để bảo vệ thành quả tạo nên từ mồ hôi, xương máu của mình. Rốt cuộc phiên toà bất công đã kết án Đoàn Văn Vươn 5 năm tù về tội "giết người". Lẽ phải và công lý bị chà đạp, phiên toà là một vết nhơ không thể nào phai mờ của ngành tư pháp Việt Nam, tệ hại hơn cả toà án của thực dân Pháp khi được so sánh với vụ án Đồng Nọc Nạn gần một thế kỷ trước.
Đến lượt Đặng Ngọc Viết, bài toán được thực hiện theo cách khác, nâng lên mức táo bạo và sòng phẳng. Quá uất ức trước sự giải quyết bất công và không thoả đáng của cơ quan công quyền trong vụ thu hồi đất đai, anh Viết đã đổi mạng. Anh hoàn toàn ý thức được hành động của mình khi xông vào Quỹ Phát Triển Đất thuộc Uỷ Ban Nhân Dân tỉnh Thái Bình, bắn chết Phó giám đốc Quỹ Vũ Ngọc Dũng và làm bị thương 4 người khác. Không để bị chế độ trả thù bằng lao tù, anh đã bình thản về nhà tắm rửa, chia tay cha, ra chùa lạy Phật Bà Quan Âm và bắn vào tim mình dưới tượng Phật.
Tất cả những trường hợp đối mặt, chống đối lại công an hay cơ quan công quyền ít nhiều đều dính tới mẫu số chung là "thượng bất chính, hạ tắc loạn" hoặc là "nhà dột từ nóc".
Chúng ta không ủng hộ bạo lực và khủng bố, nhưng những trường hợp bi kịch đã xảy ra có nguyên nhân của chúng. Có câu tục ngữ của Hy Lạp rằng, "kẻ đánh con lừa sẽ làm tổn thương túi tiền của mình".
Thực tế trong đời sống, những người đại diện cho cơ quan công quyền ngày càng làm bậy, sử dụng luật lệ rất tùy tiện hoặc không tôn trọng pháp luật, ăn hối lộ, trục lợi, nhũng nhiễu, hạch sách, xử lý các vụ việc bất lương, đánh mất hoàn toàn lòng tin của dân chúng vào công lý và công bằng xã hội. Tâm lý người dân không còn quá sợ chính quyền, họ đã tự xử theo phản ứng tự vệ bản năng, trở thành hiện tượng phổ biến và xã hội như bị loạn lạc, điên đảo, không còn kỷ cương phép nước gì nữa.
© Lê Diễn Đức
- RFA Blog
Lê Diễn Đức
Bốn anh em đánh nhau với công an ngày 18/6/2013 tại Tân Hưng, Long An - Ảnh:Bantinsom.vn
Tờ Thanh Niên Online cho hay, sáng ngày 25/09/2013 nhà của ông Trần Trọng Hữu, Phó chánh án Toà án Nhân dân tỉnh Cà Mau, bị kẻ lạ tạt nước sơn và đồ dơ.
Đồng thời, ông Hữu cũng thừa nhận trước đó vào trưa 23/09, ông ta đã bị kẻ lạ mặt chặn đánh gây nhiều vết bầm trên cơ thể trên đường đi làm về. Theo nhận định của ông Hữu, thì sự việc xảy ra có thể liên quan đến công việc. Hiện vụ việc đã được gia đình ông Hữu trình báo với cơ quan công an.
Sự việc cho ta thấy "kẻ lạ" đã áp dụng đúng bài chơi bẩn, tấn công những người yêu nước của bọn côn đồ xã hội được bảo kê bởi an ninh. Từ thời cụ Hoàng Minh Chính, tới Trần Khải Thanh Thuỷ, rồi Bùi Thị Minh Hằng, Huỳnh Thục Vy hay Nguyễn Nhật Thành... đều bị vứt đồ dơ bẩn vào nhà, cửa tiệm. Những vụ hành hung dã man các bloggers JB Nguyễn Hữu Vinh, luật sư Lê Quốc Quân, Nguyễn Hoàng Vy, Trương Chí Dũng, Nguyễn Phương Uyên, Lê Quốc Quyết... là những trường hợp điển hình.
Ông Phó chánh án Trần Trọng Hữu trình báo công an cũng là dịp để nhắc nhở lại những điều hèn hạ, mất văn hoá nhất của họ trong cư xử với những người yêu nước.
Trong một xã hội bình thường, trừ bọn tội phạm, người dân rất ngại va chạm với cảnh sát, chống lại cảnh sát khi thi hành công vụ lại càng hiếm hoi. Ngay trong tổ chức mafia, một trong những nguyên tắc tối kỵ là các thành viên không được nổ súng vào cảnh sát khi không ở trong tình trạng bắt buộc.
Thế nhưng, ở Việt Nam, hiện tượng không tuân thủ hiệu lệnh, chống cự, thậm chí đánh lại cảnh sát xảy ra thường xuyên giữa ban ngày.
Ngày 28/07/2011, trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 25, quận Bình Thạnh, thành phố Sài Gòn, thượng sĩ Luân thấy một thanh niên điều khiển xe gắn máy không đội nón bảo hiểm đã ra hiệu dừng xe lại để kiểm tra hành chính. Tuy nhiên vừa xuống xe, người thanh niên liền chửi tục, đồng thời lấy tuýp sắt giấu trong xe và lao đến đánh cảnh sát này và phóng xe đi. Thanh niên này còn cầm dao, hung khí vào trụ sở Đội cảnh sát giao thông Hàng Xanh với ý định tiếp tục hành hung, nhưng không thấy thượng sĩ Luân nên anh này đã bỏ đi.
Ngày 2/07/2011 cô gái Phạm Thị Mỹ Linh, 18 tuổi, khi bị giữ xe đã tát cảnh sát giao thông ngay giữa đường phố.Ngày 7/6/2012, một thanh niên phạm luật giao thông đã dùng chai bia đánh cảnh sát tại thị trấn Đồng Đăng. Một người khác trong ngày 08/06/2013 đã dùng côn nhị khúc đánh cảnh sát giao thông. Ngày 15/09/2013, khi cảnh sát Cần Thơ đang thụ lý vụ va quẹt, ông Nguyễn Hoàng Cung từ ôtô bước xuống giật phiếu đo nồng độ cồn, dùng tay xô đẩy, lăng mạ và đánh cảnh sát. Vân vân...
Những vụ chống lại cảnh sát phải chăng là "gieo gió gặp bão", là "quả" từ cái "nhân" mà họ đã gieo rắc.
Tháng 4/2010, Nguyễn Trọng Hiếu, 27 tuổi, công an xã Diên Khánh, Khánh Hòa, đã đuổi theo một nam thanh niên Huỳnh Tấn Nam vì người này không đội mũ bảo hiểm. Trong quá trình truy đuổi, ông Hiếu đã dùng gậy giao thông đánh vào vai và gáy thanh niên, gây thương tích cho anh Nam 77%, xếp loại thương tật vĩnh viễn.
Ngày 25/07/2010, thiếu úy Nguyễn Thế Nghiệp đã đánh chết em Nguyễn Văn Khương tại đồn công an huyện Tân Yên vì đi xe gắn máy không đội mũ bảo hiểm, đã khiến hàng ngàn dân Bắc Giang nổi cơn thịnh nộ, bao vây trụ sở Ủy ban Nhân dân tỉnh đòi xử lý.
Tháng 8/2010 thiếu úy Trương Đình Hoàng, phòng cảnh sát giao thông thành phố Thái Nguyên, đã đuổi theo và bắn thủ đùi nữ sinh Hoàng Thị Trà.
Tháng 3/2011, Nguyễn Văn Ninh, trung tá công an phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội, đã dã man đánh gãy cổ ông Trịnh Xuân Tùng tại đồn công an, khiến ông tử vong.
Ngày 21/6/12 ông Nguyễn Mạnh Sơn bị một nhóm 7 công an Thạch Thất, Hà Nội, đánh chết.
Ngày 14/3/2013, anh Nghiêm Duy Hoàng, quê ở Thanh Hóa điều khiển xe máy qua ngã tư Minh Khai – Kim Ngưu thuộc quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, bị yêu cầu dừng xe vì không đội mũ bảo hiểm nên đã bỏ chạy. Lập tức có một người mặc thường phục đuổi theo. Khi xe anh Hoàng dừng lại thì có một người mặc sắc phục cảnh sát dùng dùi cui lao ra để chặn lại đánh, khiến anh bị thương nặng, ngất xỉu phải đưa vào cấp cứu tại bệnh viện.
Ngày 9/04/2013 anh Trần Văn Hiền, ngụ ở phường Bình Hưng Hòa B, quận Bình Tân, bị đánh chết sau khi cãi nhau với cảnh sát giao thông.
Và rất nhiều các trừơng hợp khác nữa không thể nêu hết. Cái hoạ đụng độ cảnh sát giao thông có thể dẫn đến tử vong là nỗi ám ảnh nguời đi đường, trong khi tai nạn giao thông gia tăng chóng mặt, khoảng 12 ngàn người chết mỗi năm.
Nguy hiểm hơn, bất bình với xử sự của cơ quan công quyền, đã có những vụ trả thù, khủng bố vào cá nhân các lãnh đạo công an.
Căn nhà số 191, đường Lương Ngọc Quyến, của đại tá Nguyễn Như Tuấn, giám đốc Công an tỉnh Thái Nguyên, bị bom nổ trong ngày 7/01/2012 là một ví dụ.
Ngày 30/7/2012 ông Nguyễn Viết Trương cho rằng đại tá Trần Ngọc Khánh, giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa không chịu giải quyết tranh chấp của mình với một số đối tác làm ăn, nên đã chế mìn tự tạo với ý định giết ông Khánh. Vụ nổ đã làm ông Trần Ngọc Khánh bị chấn thương nặng, sức khỏe bị giảm do thương tích gây nên là 41%, xếp hạng thương tật vĩnh viễn.
Đỉnh điểm phải nói tới vụ nổ súng hoa cải của anh em nhà ông Đoàn Văn Vươn vào lực lượng cưỡng chế tại Tiên Lãng, Hải Phòng. Cuộc cưỡng chế trái với pháp luận này đã làm rung động dư luận trong và ngoài nước, như là biểu tượng vùng lên của người nông dân mất đất. Anh em Đoàn Văn Vươn đã phản kháng để bảo vệ thành quả tạo nên từ mồ hôi, xương máu của mình. Rốt cuộc phiên toà bất công đã kết án Đoàn Văn Vươn 5 năm tù về tội "giết người". Lẽ phải và công lý bị chà đạp, phiên toà là một vết nhơ không thể nào phai mờ của ngành tư pháp Việt Nam, tệ hại hơn cả toà án của thực dân Pháp khi được so sánh với vụ án Đồng Nọc Nạn gần một thế kỷ trước.
Đến lượt Đặng Ngọc Viết, bài toán được thực hiện theo cách khác, nâng lên mức táo bạo và sòng phẳng. Quá uất ức trước sự giải quyết bất công và không thoả đáng của cơ quan công quyền trong vụ thu hồi đất đai, anh Viết đã đổi mạng. Anh hoàn toàn ý thức được hành động của mình khi xông vào Quỹ Phát Triển Đất thuộc Uỷ Ban Nhân Dân tỉnh Thái Bình, bắn chết Phó giám đốc Quỹ Vũ Ngọc Dũng và làm bị thương 4 người khác. Không để bị chế độ trả thù bằng lao tù, anh đã bình thản về nhà tắm rửa, chia tay cha, ra chùa lạy Phật Bà Quan Âm và bắn vào tim mình dưới tượng Phật.
Tất cả những trường hợp đối mặt, chống đối lại công an hay cơ quan công quyền ít nhiều đều dính tới mẫu số chung là "thượng bất chính, hạ tắc loạn" hoặc là "nhà dột từ nóc".
Chúng ta không ủng hộ bạo lực và khủng bố, nhưng những trường hợp bi kịch đã xảy ra có nguyên nhân của chúng. Có câu tục ngữ của Hy Lạp rằng, "kẻ đánh con lừa sẽ làm tổn thương túi tiền của mình".
Thực tế trong đời sống, những người đại diện cho cơ quan công quyền ngày càng làm bậy, sử dụng luật lệ rất tùy tiện hoặc không tôn trọng pháp luật, ăn hối lộ, trục lợi, nhũng nhiễu, hạch sách, xử lý các vụ việc bất lương, đánh mất hoàn toàn lòng tin của dân chúng vào công lý và công bằng xã hội. Tâm lý người dân không còn quá sợ chính quyền, họ đã tự xử theo phản ứng tự vệ bản năng, trở thành hiện tượng phổ biến và xã hội như bị loạn lạc, điên đảo, không còn kỷ cương phép nước gì nữa.
© Lê Diễn Đức
- RFA Blog
-
nguyenthanh
- Posts: 859
- Joined: Fri Jan 06, 2012 5:40 pm
Human Right Watch
- Việt Nam: Cần hủy bỏ cáo buộc vì mục đích chính trị đối với người chỉ trích Cớ trốn thuế nhằm bịt miệng Lê Quốc Quân
“Cái tội hiển nhiên của Lê Quốc Quân là do ông là một người phê phán chính quyền hiệu quả và nổi tiếng. Đến bao giờ thì chính quyền Việt Nam mới chấp nhận rằng tự do ngôn luận bao gồm cả quyền tự do ôn hòa bày tỏ chính kiến khác với đảng cầm quyền?”
Brad Adams, Giám đốc Ban Á Châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói.
(New York) – Hôm nay, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu rằng chính quyền Việt Nam cần hủy bỏ các cáo buộc vì mục đích chính trị đối với Lê Quốc Quân, một trong những nhà bảo vệ nhân quyền nổi tiếng và có uy tín nhất ở Việt Nam. Các nhà tài trợ cần bày tỏ mối quan ngại nghiêm trọng về đợt đàn áp những người bảo vệ nhân quyền và blogger đang tiếp diễn của chính quyền Hà Nội, và công khai kêu gọi phóng thích vô điều kiện Lê Quốc Quân và những người chỉ trích ôn hòa khác.
Phiên xử Lê Quốc Quân ban đầu được dự kiến diễn ra vào ngày mồng 9 tháng Bảy năm 2013, nhưng bị hoãn lại vào phút chót, và được xếp lịch lại vào ngày mồng 2 tháng Mười, tại Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội. Tội danh “trốn thuế” có mức án tối đa bảy năm tù và một khoản tiền phạt khá nặng.
“Cái tội hiển nhiên của Lê Quốc Quân là do ông là một người phê phán chính quyền hiệu quả và nổi tiếng,” ông Brad Adams, Giám đốc Ban Á Châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói. “Đến bao giờ thì chính quyền Việt Nam mới chấp nhận rằng tự do ngôn luận bao gồm cả quyền tự do ôn hòa bày tỏ chính kiến khác với đảng cầm quyền?”
Trước đây, chính quyền Việt Nam đã vận dụng tội danh trốn thuế để cầm tù blogger nổi tiếng Nguyễn Văn Hải (Điếu Cày) vào năm 2008. Tại phiên tòa, Điếu Cày bị kết án 30 tháng tù giam. Vào ngày lẽ ra phải được thả, chính quyền tiếp tục giam giữ ông với cáo buộc mới, “tuyên truyền,” và lại kết án ông thêm 12 năm tù giam nữa.
Lê Quốc Quân, 41 tuổi, là một luật sư và người viết blog cổ vũ nhân quyền và dân chủ. Ông bị bắt ngày 27 tháng Mười Hai năm 2012, chín ngày sau khi BBC đăng tải bài viết của ông nhan đề “Hiến pháp hay hợp đồng điện nước?” Bài viết bình luận về những thảo luận liên quan đến việc sửa đổi hiến pháp, phê phán việc bảo lưu điều 4 vốn đang tạo cho Đảng Cộng sản vị thế tối cao trong đời sống quốc gia.
Trước khi bị bắt lần này, Lê Quốc Quân viết 1 số bài trên blog nhiều độc giả của mình về nhân quyền, quyền công dân, đa nguyên chính trị, tự do tôn giáo và các vấn đề khác. Blog của ông ghi chép lại những vi phạm nhân quyền đối với bản thân ông và gia đình, và các bạn cùng hoạt động của mình. Ông cũng từng tham gia hàng loạt cuộc biểu tình ôn hòa ở Hà Nội chống Trung Quốc tuyên bố chủ quyền tại một số khu vực ở Biển Đông, vốn được Việt Nam coi là nằm trong lãnh hải của mình.
Giữa hai năm 2006-2007, Lê Quốc Quân ở Washington D.C hơn 5 tháng rưỡi với tư cách một người được cấp học bổng của Quỹ Quốc gia Hỗ trợ Dân chủdo Quốc hội Hoa Kỳ tài trợ. Ông sử dụng học bổng uy tín này để nghiên cứu về xã hội công dân, trong mối liên hệ với các vấn đề ông quan tâm về con đường phát triển kinh tế ở Việt Nam sao cho những người nghèo được hưởng lợi. Lê Quốc Quân bị bắt vào tháng Ba năm 2007, khi ông mới về Việt Nam được vài ngày sau khi hoàn tất chương trình học, với cáo buộc chống phá nhà nước theo điều luật 79 rất mơ hồ của bộ luật hình sự Việt Nam. Sau khi có nhiều tiếng nói phản đối từ trong và ngoài nước, chính quyền thả ông vào tháng Sáu năm 2007, nhưng suốt từ đó ông luôn bị công an theo dõi chặt cho đến khi bị bắt lại vào tháng Mười Hai năm 2012.
Năm 2011, Lê Quốc Quân định ứng cử vào Quốc hội Việt Nam nhưng bị nhà cầm quyền ngăn chặn. Cũng trong năm đó, ông bị tạm giữ vì “gây rối trật tự công cộng” khi cố gắng đến quan sát phiên toà xử nhà bất đồng chính kiến lỗi lạc Cù Huy Hà Vũ. Vào ngày 19 tháng Tám năm 2012, ông bị hai người đàn ông hành hung khiến phải vào viện trị thương. Ông nhận ra một trong hai người đó đã từng theo ông hàng tháng trời. Vụ việc này chưa được công an điều tra có hiệu quả.
“Chính quyền Việt Nam tỏ ra quá lo lắng về vị trí của mình trong xã hội đến mức phản ứng bằng việc tìm cách bịt miệng và bỏ tù hết nhà bất đồng chính kiến này đến nhà bất đồng chính kiến khác,” ông Adams nói. “Chính quyền Hà Nội cần nhận ra rằng những người phê bình chính quyền phản ánh luồng ý kiến ngày càng gia tăng và rộng khắp trong nước rằng đã đến lúc Việt Nam phải có một nền dân chủ đa đảng thực sự, chấp thuận tự do ngôn luận. Chiến thuật đàn áp mạnh tay của chính quyền sẽ không dập tắt nổi những tiếng nói đó.”
Nguồn HRW
- Việt Nam: Cần hủy bỏ cáo buộc vì mục đích chính trị đối với người chỉ trích Cớ trốn thuế nhằm bịt miệng Lê Quốc Quân
“Cái tội hiển nhiên của Lê Quốc Quân là do ông là một người phê phán chính quyền hiệu quả và nổi tiếng. Đến bao giờ thì chính quyền Việt Nam mới chấp nhận rằng tự do ngôn luận bao gồm cả quyền tự do ôn hòa bày tỏ chính kiến khác với đảng cầm quyền?”
Brad Adams, Giám đốc Ban Á Châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói.
(New York) – Hôm nay, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu rằng chính quyền Việt Nam cần hủy bỏ các cáo buộc vì mục đích chính trị đối với Lê Quốc Quân, một trong những nhà bảo vệ nhân quyền nổi tiếng và có uy tín nhất ở Việt Nam. Các nhà tài trợ cần bày tỏ mối quan ngại nghiêm trọng về đợt đàn áp những người bảo vệ nhân quyền và blogger đang tiếp diễn của chính quyền Hà Nội, và công khai kêu gọi phóng thích vô điều kiện Lê Quốc Quân và những người chỉ trích ôn hòa khác.
Phiên xử Lê Quốc Quân ban đầu được dự kiến diễn ra vào ngày mồng 9 tháng Bảy năm 2013, nhưng bị hoãn lại vào phút chót, và được xếp lịch lại vào ngày mồng 2 tháng Mười, tại Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội. Tội danh “trốn thuế” có mức án tối đa bảy năm tù và một khoản tiền phạt khá nặng.
“Cái tội hiển nhiên của Lê Quốc Quân là do ông là một người phê phán chính quyền hiệu quả và nổi tiếng,” ông Brad Adams, Giám đốc Ban Á Châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói. “Đến bao giờ thì chính quyền Việt Nam mới chấp nhận rằng tự do ngôn luận bao gồm cả quyền tự do ôn hòa bày tỏ chính kiến khác với đảng cầm quyền?”
Trước đây, chính quyền Việt Nam đã vận dụng tội danh trốn thuế để cầm tù blogger nổi tiếng Nguyễn Văn Hải (Điếu Cày) vào năm 2008. Tại phiên tòa, Điếu Cày bị kết án 30 tháng tù giam. Vào ngày lẽ ra phải được thả, chính quyền tiếp tục giam giữ ông với cáo buộc mới, “tuyên truyền,” và lại kết án ông thêm 12 năm tù giam nữa.
Lê Quốc Quân, 41 tuổi, là một luật sư và người viết blog cổ vũ nhân quyền và dân chủ. Ông bị bắt ngày 27 tháng Mười Hai năm 2012, chín ngày sau khi BBC đăng tải bài viết của ông nhan đề “Hiến pháp hay hợp đồng điện nước?” Bài viết bình luận về những thảo luận liên quan đến việc sửa đổi hiến pháp, phê phán việc bảo lưu điều 4 vốn đang tạo cho Đảng Cộng sản vị thế tối cao trong đời sống quốc gia.
Trước khi bị bắt lần này, Lê Quốc Quân viết 1 số bài trên blog nhiều độc giả của mình về nhân quyền, quyền công dân, đa nguyên chính trị, tự do tôn giáo và các vấn đề khác. Blog của ông ghi chép lại những vi phạm nhân quyền đối với bản thân ông và gia đình, và các bạn cùng hoạt động của mình. Ông cũng từng tham gia hàng loạt cuộc biểu tình ôn hòa ở Hà Nội chống Trung Quốc tuyên bố chủ quyền tại một số khu vực ở Biển Đông, vốn được Việt Nam coi là nằm trong lãnh hải của mình.
Giữa hai năm 2006-2007, Lê Quốc Quân ở Washington D.C hơn 5 tháng rưỡi với tư cách một người được cấp học bổng của Quỹ Quốc gia Hỗ trợ Dân chủdo Quốc hội Hoa Kỳ tài trợ. Ông sử dụng học bổng uy tín này để nghiên cứu về xã hội công dân, trong mối liên hệ với các vấn đề ông quan tâm về con đường phát triển kinh tế ở Việt Nam sao cho những người nghèo được hưởng lợi. Lê Quốc Quân bị bắt vào tháng Ba năm 2007, khi ông mới về Việt Nam được vài ngày sau khi hoàn tất chương trình học, với cáo buộc chống phá nhà nước theo điều luật 79 rất mơ hồ của bộ luật hình sự Việt Nam. Sau khi có nhiều tiếng nói phản đối từ trong và ngoài nước, chính quyền thả ông vào tháng Sáu năm 2007, nhưng suốt từ đó ông luôn bị công an theo dõi chặt cho đến khi bị bắt lại vào tháng Mười Hai năm 2012.
Năm 2011, Lê Quốc Quân định ứng cử vào Quốc hội Việt Nam nhưng bị nhà cầm quyền ngăn chặn. Cũng trong năm đó, ông bị tạm giữ vì “gây rối trật tự công cộng” khi cố gắng đến quan sát phiên toà xử nhà bất đồng chính kiến lỗi lạc Cù Huy Hà Vũ. Vào ngày 19 tháng Tám năm 2012, ông bị hai người đàn ông hành hung khiến phải vào viện trị thương. Ông nhận ra một trong hai người đó đã từng theo ông hàng tháng trời. Vụ việc này chưa được công an điều tra có hiệu quả.
“Chính quyền Việt Nam tỏ ra quá lo lắng về vị trí của mình trong xã hội đến mức phản ứng bằng việc tìm cách bịt miệng và bỏ tù hết nhà bất đồng chính kiến này đến nhà bất đồng chính kiến khác,” ông Adams nói. “Chính quyền Hà Nội cần nhận ra rằng những người phê bình chính quyền phản ánh luồng ý kiến ngày càng gia tăng và rộng khắp trong nước rằng đã đến lúc Việt Nam phải có một nền dân chủ đa đảng thực sự, chấp thuận tự do ngôn luận. Chiến thuật đàn áp mạnh tay của chính quyền sẽ không dập tắt nổi những tiếng nói đó.”
Nguồn HRW
Israel tuyên bố sẵn sàng tấn công Iran dù đơn độc
Thủ tướng Netanyahu luôn ủng hộ quan điểm tấn công phủ đầu Iran.
(Ảnh: thesundaytimes.co.uk)
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 1/10 tuyên bố trước cuộc họp Đại hội đồng Liên hợp quốc rằng nước ông sẵn sàng hành động "một mình" để ngăn chặn Iran sở hữu một quả bom hạt nhân, đồng thời cảnh báo thế giới chớ tin tưởng "những lời đường mật" của nhà lãnh đạo mới tại nước Cộng hòa Hồi giáo này.
Phát biểu trước các nhà lãnh đạo và các bộ trưởng trên thế giới, ông Netanyahu nhấn mạnh: "Israel sẽ không cho phép Iran có được vũ khí hạt nhân. Nếu bị buộc phải hành động một mình thì Israel sẽ hành động một mình."
Thủ tướng Israel đồng thời cảnh báo Iran đang gấp rút tiến tới sản xuất một quả bom hạt nhân, bất chấp việc Tổng thống Hassan Rouhani đề xuất một thỏa thuận.
Ông Netanyahu nêu rõ: "Giá mà tôi có thể tin Rouhani. Song tôi không thể. Iran muốn ở trạng thái mau chóng tiến tới chế tạo các quả bom hạt nhân trước khi cộng đồng quốc tế có thể phát hiện và không còn nhiều cơ hội để ngăn chặn điều đó.”
Thủ tướng Israel cho rằng một nước Iran được trang bị vũ khí hạt nhân ở Trung Đông sẽ không phải là một Triều Tiên khác mà là 50 Triều Tiên khác gộp lại.
Ngay sau phát biểu trên, Phó Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Khodadad Seifi nói trước Đại hội đồng Liên hợp quốc rằng những bình luận của ông Netanyahu là mang tính kích động và cáo buộc Thủ tướng Israel đang tìm cách "hăm dọa"./.
Thủ tướng Netanyahu luôn ủng hộ quan điểm tấn công phủ đầu Iran.
(Ảnh: thesundaytimes.co.uk)
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 1/10 tuyên bố trước cuộc họp Đại hội đồng Liên hợp quốc rằng nước ông sẵn sàng hành động "một mình" để ngăn chặn Iran sở hữu một quả bom hạt nhân, đồng thời cảnh báo thế giới chớ tin tưởng "những lời đường mật" của nhà lãnh đạo mới tại nước Cộng hòa Hồi giáo này.
Phát biểu trước các nhà lãnh đạo và các bộ trưởng trên thế giới, ông Netanyahu nhấn mạnh: "Israel sẽ không cho phép Iran có được vũ khí hạt nhân. Nếu bị buộc phải hành động một mình thì Israel sẽ hành động một mình."
Thủ tướng Israel đồng thời cảnh báo Iran đang gấp rút tiến tới sản xuất một quả bom hạt nhân, bất chấp việc Tổng thống Hassan Rouhani đề xuất một thỏa thuận.
Ông Netanyahu nêu rõ: "Giá mà tôi có thể tin Rouhani. Song tôi không thể. Iran muốn ở trạng thái mau chóng tiến tới chế tạo các quả bom hạt nhân trước khi cộng đồng quốc tế có thể phát hiện và không còn nhiều cơ hội để ngăn chặn điều đó.”
Thủ tướng Israel cho rằng một nước Iran được trang bị vũ khí hạt nhân ở Trung Đông sẽ không phải là một Triều Tiên khác mà là 50 Triều Tiên khác gộp lại.
Ngay sau phát biểu trên, Phó Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Khodadad Seifi nói trước Đại hội đồng Liên hợp quốc rằng những bình luận của ông Netanyahu là mang tính kích động và cáo buộc Thủ tướng Israel đang tìm cách "hăm dọa"./.
Xã hội dân sự và dân chủ
Friday, October 04, 2013 4:29:33 PM
Nguyễn Hưng Quốc
(Nguồn: VOA)
Hầu như mọi người đều đồng ý: dân chủ là một thể chế tốt nhất trong lịch sử, ít nhất cho đến lúc này. Tốt về phương diện đạo đức: Nó tôn trọng những giá trị căn bản và phổ quát của nhân loại, trong đó, quan trọng nhất là sự tự do, bình đẳng và nhân quyền. Tốt về phương diện kinh tế: Dân chủ phát huy sáng kiến và năng lực của mọi người vốn là những yếu tố cần thiết cho sự phát triển và ổn định. Và tốt về phương diện chính trị, cả về đối nội lẫn đối ngoại: được xây dựng trên nền tảng pháp quyền vững chắc, các quốc gia dân chủ vừa tránh được các cuộc bạo loạn trong nội bộ vừa tránh được các xung đột vũ trang giữa họ với nhau.
Ngay cả những nhà độc tài hiện nay dường như cũng không phản đối những điều vừa kể. Họ cũng nói đến dân chủ, cũng tự cho chế độ họ là dân chủ, dù là một kiểu dân chủ... khác. Ở các nước xã hội chủ nghĩa, trước đây, họ vừa tuyên dương dân chủ vừa chủ trương chuyên chính vô sản; sau, tất cả đều đồng loạt từ bỏ khái niệm “chuyên chính” và chỉ nói đến dân chủ, dù là dân chủ... xã hội chủ nghĩa.
Ai cũng đồng ý với nhau như vậy. Tuy nhiên lại có một nghịch lý: trên thế giới, quá trình dân chủ hóa lại rất chậm chạp và đầy khúc khuỷu.
Năm 1991, trong cuốn The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century, Samuel P. Hungtington chia làn sóng dân chủ thành ba đợt: Ðợt thứ nhất, mở đầu bằng cuộc cách mạng ở Mỹ vào năm 1776 và sau đó, cuộc cách mạng ở Pháp năm 1789, dẫn đến việc hình thành của gần 30 nền dân chủ. Ðợt thứ hai diễn ra ngay sau chiến tranh thế giới lần thứ hai: Ở đỉnh cao của nó, đầu thập niên 1960, có cả thảy 36 quốc gia được xem là dân chủ. Ðợt thứ ba bắt đầu từ năm 1974, thoạt đầu, ở Bồ Ðào Nha, sau, lan ra nhiều quốc gia khác vùng châu Mỹ La Tinh, sau nữa, Châu Á (Philippines, Hàn Quốc và Ðài Loan), và cuối cùng, vào cuối thập niên 1980, các nước Ðông Âu với sự sụp đổ toàn diện của chủ nghĩa Cộng sản. Gần đây, một số nhà nghiên cứu nói đến đợt dân chủ hóa lần thứ tư bắt đầu với các cuộc cách mạng ở Trung Ðông, lật đổ các chính quyền độc tài ở Tunisia, Ai Cập, Yemen, Libya, v.v...
Ðiều cần chú ý là: bên cạnh các đợt dân chủ hóa ấy, người ta còn ghi nhận những đợt thoái trào của dân chủ. Ðầu thế kỷ 20, có lúc trên thế giới có đến 29 quốc gia được xem là dân chủ, thế nhưng, từ đầu thập niên 1920 đến đầu thập niên 1940, với sự bành trướng của chủ nghĩa phát xít, số lượng các nước dân chủ bị tuột xuống nhanh chóng, có lúc, chỉ còn khoảng 12. Trong đợt dân chủ hóa lần thứ hai cũng vậy. Ở cao điểm của nó, có 36 nước dân chủ; lúc thoái trào, từ đầu thập niên 1960 đến giữa thập niên 1970, chỉ còn 30. Rồi đợt thứ ba cũng có thoái trào: Ngay chính Nga, sau sự sụp đổ của chủ nghĩa Cộng sản, dưới thời Vladimir Putin, lại trở thành độc tài. Và ở làn sóng dân chủ thứ tư, tuy chưa hẳn đã chấm dứt, sự thoái trào đã thấy rõ trong tình trạng bất ổn định ở Ai Cập và Libya.
Những làn sóng dân chủ làm giới quan sát vui mừng và phấn khởi bao nhiêu, những cuộc thoái trào càng làm cho họ hoang mang và lo lắng bấy nhiêu. Người ta thấy rõ: Con đường đến với dân chủ là một con đường hết sức gập ghềnh và đầy bất trắc. Chính vì thế, một câu hỏi được nhiều người đặt ra là: Làm thế nào để xây dựng dân chủ?
Nói đến việc xây dựng một chế độ dân chủ nói chung hay ở Việt Nam nói riêng, người ta hay nghĩ ngay đến một khía cạnh: bộ máy chính quyền; và một điều kiện: những người lãnh đạo trong bộ máy ấy phải được dân bầu một cách tự do và minh bạch.
Tuy nhiên thiết chế và bầu cử chỉ là hai khía cạnh của dân chủ, thậm chí, chỉ là hai khía cạnh ở mặt nổi. Tự bản thân chúng, cả hai khía cạnh ấy đều không bảo đảm được dân chủ. Thiết chế chỉ là phương tiện, với nó, người ta có thể nhắm đến những mục đích khác nhau, có những cách hành xử khác nhau, có khi hoàn toàn đi ngược lại dân chủ, hơn nữa, chà đạp lên dân chủ. Bầu cử cũng vậy. Không hiếm chính phủ được ra đời như kết quả của một cuộc bầu cử tự do, cuối cùng, kết thúc như một chế độ độc tài vô cùng tàn bạo. Hitler là một ví dụ. Ở Việt Nam, chính phủ đầu tiên của ông Hồ Chí Minh năm 1946 cũng là kết quả của một cuộc bầu cử.
Thiết chế và bầu cử chỉ có thể song hành với dân chủ với điều kiện đầu tiên là chúng phải được xây dựng trên nền tảng, và được vận hành trên nguyên tắc, của một nền pháp quyền (rule of law) vững chắc. Pháp quyền đặt ra những giới hạn để bảo đảm thiết chế không bị lợi dụng và bầu cử không bị biến dạng, để người cầm quyền bị kiểm soát và do đó, biết tự kiềm chế, và để những người bị trị tiếp tục tin tưởng vào hệ thống, từ đó, tin tưởng lẫn nhau.
Nói như vậy cũng là nói, pháp quyền, thật ra, tự nó chưa đủ bảo đảm cho dân chủ. Pháp quyền chỉ là nguyên tắc và cái gọi là “pháp” (law) trong pháp quyền cũng chỉ là một văn kiện và chữ nghĩa, những thứ có thể được diễn dịch và ứng dụng theo nhiều cách khác nhau. Tùy nơi. Tùy người. Bởi vậy, cũng có thể nói, yếu tố quyết định trong việc xây dựng dân chủ chính là con người.
Nhưng không phải người nào cũng muốn và cũng có khả năng xây dựng dân chủ. Rõ ràng là có rất nhiều người không hề muốn có dân chủ: những nhà độc tài và những người ăn theo các nhà độc tài. Ðộc tài thì chỉ có một người hoặc một nhóm người, nhưng đám ăn theo độc tài thì có thể rất đông: Ðó có thể là một giai cấp (ví dụ giai cấp quý tộc ngày xưa) hay một đảng (ví dụ đảng Nazi, phát xít hay Cộng sản). Những người không có khả năng xây dựng dân chủ thì lại càng nhiều: Ðó là những kẻ có căn tính nô lệ hoặc vô cảm, hoàn toàn hờ hững với mọi chuyện, kể cả thân phận cũng như cuộc sống của mình và của cả cộng đồng.
Trong cuốn The Rise of Global Civil Society: Building Communities and Nations from the Bottom Up (Encounter Books, 2008), Don Eberly lặp đi lặp lại một câu nói mà tôi rất tâm đắc: “Dân chủ được làm cho những người dân chủ” (Democracy is made for democrats). Trong hai chục năm vừa qua, Mỹ đã bỏ công, bỏ tiền và bỏ cả xương máu với ý định mang dân chủ đến tặng cho Afghanistan và Iraq, nhưng ở cả hai nơi, sau các cuộc bầu cử khá tự do, dân chủ vẫn không, hoặc ít nhất, chưa bén rễ được. Tại sao? Tại ở những nơi đó vẫn chưa có những người có văn hóa dân chủ.
Văn hóa dân chủ là văn hóa của các công dân (civic culture), của những người sống và hành xử như những công dân. Một cá nhân có thể là một cái gì độc lập, nhưng một công dân, tự bản chất, bao giờ cũng là một thành viên của một cộng đồng, chủ yếu là của một đất nước. Trong ý niệm công dân, do đó, đã có sẵn hai ý niệm khác: sự liên đới và trách nhiệm.
Biểu hiện của hai ý niệm ấy là sự quan tâm đối với cái chung và hơn nữa, sự tham gia vào những vấn đề chung.
Xin lưu ý: công dân là một hiện tượng lịch sử khá mới. Xưa, chỉ có thần dân. Khái niệm công dân chỉ ra đời từ thời hiện đại. Có điều, trong thời hiện đại, không phải ở đâu người ta cũng tìm cách nuôi dưỡng hoặc phát triển những phẩm chất vốn gắn liền với ý niệm công dân. Chủ nghĩa thực dân bao giờ cũng tìm cách chia rẽ dân chúng các nước thuộc địa để họ không còn nghĩ đến cái chung; hoặc nếu nghĩ, chỉ thấy những cái chung ấy đều là những thứ đáng bị chối bỏ: chúng là di sản của tình trạng mọi rợ hoặc bán khai. Các chế độ độc tài theo thần quyền cũng phủ nhận tư cách công dân, và thay vào đó, họ chỉ vun bồi một nền văn hóa sùng kính và tuân phục, ở đó, chỉ có, trên cao, các sứ giả và dưới thấp là các tín đồ.
Dưới các chế độ độc tài xã hội chủ nghĩa cũng vậy, một mặt, với nguyên tắc “dân chủ tập trung,” người ta thâu tóm hết quyền hành vào tay một số người và đẩy tất cả những người còn lại vào thế ngoại cuộc; mặt khác, với chủ trương thần thánh hóa lãnh tụ, người ta biến cái “dân chủ tập trung” ấy thành một thứ siêu quyền lực, khống chế toàn bộ guồng máy lãnh đạo, và mọi công dân biến thành “thần dân” chỉ biết cúi đầu vâng dạ như xưa.
Trong văn hóa dân chủ, ngược lại, công dân luôn luôn cảm thấy mình là một thành viên của cả cộng đồng, mình chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng, và mình có quyền để thực hiện những điều được chia sẻ ấy. Ý thức dân chủ, trước hết, là ý thức về quyền; nhưng một ý thức về quyền đúng đắn và thực sự dân chủ bao giờ cũng gồm hai mặt: quyền của mình và quyền của người khác. Ðối diện với hai loại quyền ấy, người ta vừa biết tranh đấu lại vừa biết đối thoại, thương thảo, nhân nhượng và thỏa hiệp.
Một kiểu văn hóa dân chủ như thế không phải tự nhiên mà có. Hai bài học lớn nhất Mỹ rút ra được sau khi lật đổ chính quyền Sadam Hussein ở Iraq là: Một, trong công cuộc xây dựng dân chủ cho một nước, việc thay đổi guồng máy cai trị chỉ là phần nhỏ; và hai, người ta không thể đem dân chủ từ nước này sang “trồng” vào một nước khác: Dân chủ chỉ có thể nảy nở từ bên trong.
Từ sau Chiến Tranh Thế Giới Lần Thứ Hai, Mỹ luôn luôn có tham vọng gieo rắc dân chủ khắp nơi trên thế giới vì họ tin đó là lý tưởng lớn và chính đáng nhất, hơn nữa, đó cũng là phương cách tốt nhất để bảo vệ hòa bình trên thế giới. Tuy nhiên, Mỹ chỉ thành công được ở hai nơi: Nhật và Ðức. Ở những nơi khác, họ đều thất bại. Vì không hợp... thổ nhưỡng.
Cái gọi là “thổ nhưỡng” ấy chính là văn hóa. Ðể xây dựng dân chủ, như vậy, trước hết, là xây dựng văn hóa dân chủ.
Văn hóa dân chủ được xây dựng bằng cách nào? Một trong những cách chính được ghi nhận trong suốt mấy chục năm nay là: xây dựng xã hội dân sự (civil society).
Nhận định về cuộc Cách Mạng Hoa Hồng tại Georgia, Tổng Thống Mikheil Saakashvili cho đó là đóng góp của xã hội dân sự tại nước ông. Sự thành công của Nam Phi trong việc chuyển tiếp từ chế độ phân biệt chủng tộc sang một chế độ dân chủ cũng được xem là một thành tích của xã hội dân sự. Fareed Zakaria đề nghị chính phủ Mỹ, khi hoạch định chính sách ngoại giao, nên xem việc thay đổi chính phủ như là phó sản (byproduct) của xã hội dân sự. Liên Hiệp Quốc xem xã hội dân sự đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng dân chủ. (1)
Dĩ nhiên, tự nó, xã hội dân sự, dù phổ biến và mạnh mẽ đến mấy, cũng không thể làm lật đổ được một chế độ độc tài. Nhưng không có xã hội dân sự, không có một nền dân chủ nào có thể được xây dựng và vững mạnh cả.
Chú thích:
(1) Các chi tiết nêu trong đoạn này được trích từ Don Eberly (2008), The Rise of Global Civil Society: Building Communities and Nations from the Bottom Up, New York: Encounter Books, tr. 234-7.
Friday, October 04, 2013 4:29:33 PM
Nguyễn Hưng Quốc
(Nguồn: VOA)
Hầu như mọi người đều đồng ý: dân chủ là một thể chế tốt nhất trong lịch sử, ít nhất cho đến lúc này. Tốt về phương diện đạo đức: Nó tôn trọng những giá trị căn bản và phổ quát của nhân loại, trong đó, quan trọng nhất là sự tự do, bình đẳng và nhân quyền. Tốt về phương diện kinh tế: Dân chủ phát huy sáng kiến và năng lực của mọi người vốn là những yếu tố cần thiết cho sự phát triển và ổn định. Và tốt về phương diện chính trị, cả về đối nội lẫn đối ngoại: được xây dựng trên nền tảng pháp quyền vững chắc, các quốc gia dân chủ vừa tránh được các cuộc bạo loạn trong nội bộ vừa tránh được các xung đột vũ trang giữa họ với nhau.
Ngay cả những nhà độc tài hiện nay dường như cũng không phản đối những điều vừa kể. Họ cũng nói đến dân chủ, cũng tự cho chế độ họ là dân chủ, dù là một kiểu dân chủ... khác. Ở các nước xã hội chủ nghĩa, trước đây, họ vừa tuyên dương dân chủ vừa chủ trương chuyên chính vô sản; sau, tất cả đều đồng loạt từ bỏ khái niệm “chuyên chính” và chỉ nói đến dân chủ, dù là dân chủ... xã hội chủ nghĩa.
Ai cũng đồng ý với nhau như vậy. Tuy nhiên lại có một nghịch lý: trên thế giới, quá trình dân chủ hóa lại rất chậm chạp và đầy khúc khuỷu.
Năm 1991, trong cuốn The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century, Samuel P. Hungtington chia làn sóng dân chủ thành ba đợt: Ðợt thứ nhất, mở đầu bằng cuộc cách mạng ở Mỹ vào năm 1776 và sau đó, cuộc cách mạng ở Pháp năm 1789, dẫn đến việc hình thành của gần 30 nền dân chủ. Ðợt thứ hai diễn ra ngay sau chiến tranh thế giới lần thứ hai: Ở đỉnh cao của nó, đầu thập niên 1960, có cả thảy 36 quốc gia được xem là dân chủ. Ðợt thứ ba bắt đầu từ năm 1974, thoạt đầu, ở Bồ Ðào Nha, sau, lan ra nhiều quốc gia khác vùng châu Mỹ La Tinh, sau nữa, Châu Á (Philippines, Hàn Quốc và Ðài Loan), và cuối cùng, vào cuối thập niên 1980, các nước Ðông Âu với sự sụp đổ toàn diện của chủ nghĩa Cộng sản. Gần đây, một số nhà nghiên cứu nói đến đợt dân chủ hóa lần thứ tư bắt đầu với các cuộc cách mạng ở Trung Ðông, lật đổ các chính quyền độc tài ở Tunisia, Ai Cập, Yemen, Libya, v.v...
Ðiều cần chú ý là: bên cạnh các đợt dân chủ hóa ấy, người ta còn ghi nhận những đợt thoái trào của dân chủ. Ðầu thế kỷ 20, có lúc trên thế giới có đến 29 quốc gia được xem là dân chủ, thế nhưng, từ đầu thập niên 1920 đến đầu thập niên 1940, với sự bành trướng của chủ nghĩa phát xít, số lượng các nước dân chủ bị tuột xuống nhanh chóng, có lúc, chỉ còn khoảng 12. Trong đợt dân chủ hóa lần thứ hai cũng vậy. Ở cao điểm của nó, có 36 nước dân chủ; lúc thoái trào, từ đầu thập niên 1960 đến giữa thập niên 1970, chỉ còn 30. Rồi đợt thứ ba cũng có thoái trào: Ngay chính Nga, sau sự sụp đổ của chủ nghĩa Cộng sản, dưới thời Vladimir Putin, lại trở thành độc tài. Và ở làn sóng dân chủ thứ tư, tuy chưa hẳn đã chấm dứt, sự thoái trào đã thấy rõ trong tình trạng bất ổn định ở Ai Cập và Libya.
Những làn sóng dân chủ làm giới quan sát vui mừng và phấn khởi bao nhiêu, những cuộc thoái trào càng làm cho họ hoang mang và lo lắng bấy nhiêu. Người ta thấy rõ: Con đường đến với dân chủ là một con đường hết sức gập ghềnh và đầy bất trắc. Chính vì thế, một câu hỏi được nhiều người đặt ra là: Làm thế nào để xây dựng dân chủ?
Nói đến việc xây dựng một chế độ dân chủ nói chung hay ở Việt Nam nói riêng, người ta hay nghĩ ngay đến một khía cạnh: bộ máy chính quyền; và một điều kiện: những người lãnh đạo trong bộ máy ấy phải được dân bầu một cách tự do và minh bạch.
Tuy nhiên thiết chế và bầu cử chỉ là hai khía cạnh của dân chủ, thậm chí, chỉ là hai khía cạnh ở mặt nổi. Tự bản thân chúng, cả hai khía cạnh ấy đều không bảo đảm được dân chủ. Thiết chế chỉ là phương tiện, với nó, người ta có thể nhắm đến những mục đích khác nhau, có những cách hành xử khác nhau, có khi hoàn toàn đi ngược lại dân chủ, hơn nữa, chà đạp lên dân chủ. Bầu cử cũng vậy. Không hiếm chính phủ được ra đời như kết quả của một cuộc bầu cử tự do, cuối cùng, kết thúc như một chế độ độc tài vô cùng tàn bạo. Hitler là một ví dụ. Ở Việt Nam, chính phủ đầu tiên của ông Hồ Chí Minh năm 1946 cũng là kết quả của một cuộc bầu cử.
Thiết chế và bầu cử chỉ có thể song hành với dân chủ với điều kiện đầu tiên là chúng phải được xây dựng trên nền tảng, và được vận hành trên nguyên tắc, của một nền pháp quyền (rule of law) vững chắc. Pháp quyền đặt ra những giới hạn để bảo đảm thiết chế không bị lợi dụng và bầu cử không bị biến dạng, để người cầm quyền bị kiểm soát và do đó, biết tự kiềm chế, và để những người bị trị tiếp tục tin tưởng vào hệ thống, từ đó, tin tưởng lẫn nhau.
Nói như vậy cũng là nói, pháp quyền, thật ra, tự nó chưa đủ bảo đảm cho dân chủ. Pháp quyền chỉ là nguyên tắc và cái gọi là “pháp” (law) trong pháp quyền cũng chỉ là một văn kiện và chữ nghĩa, những thứ có thể được diễn dịch và ứng dụng theo nhiều cách khác nhau. Tùy nơi. Tùy người. Bởi vậy, cũng có thể nói, yếu tố quyết định trong việc xây dựng dân chủ chính là con người.
Nhưng không phải người nào cũng muốn và cũng có khả năng xây dựng dân chủ. Rõ ràng là có rất nhiều người không hề muốn có dân chủ: những nhà độc tài và những người ăn theo các nhà độc tài. Ðộc tài thì chỉ có một người hoặc một nhóm người, nhưng đám ăn theo độc tài thì có thể rất đông: Ðó có thể là một giai cấp (ví dụ giai cấp quý tộc ngày xưa) hay một đảng (ví dụ đảng Nazi, phát xít hay Cộng sản). Những người không có khả năng xây dựng dân chủ thì lại càng nhiều: Ðó là những kẻ có căn tính nô lệ hoặc vô cảm, hoàn toàn hờ hững với mọi chuyện, kể cả thân phận cũng như cuộc sống của mình và của cả cộng đồng.
Trong cuốn The Rise of Global Civil Society: Building Communities and Nations from the Bottom Up (Encounter Books, 2008), Don Eberly lặp đi lặp lại một câu nói mà tôi rất tâm đắc: “Dân chủ được làm cho những người dân chủ” (Democracy is made for democrats). Trong hai chục năm vừa qua, Mỹ đã bỏ công, bỏ tiền và bỏ cả xương máu với ý định mang dân chủ đến tặng cho Afghanistan và Iraq, nhưng ở cả hai nơi, sau các cuộc bầu cử khá tự do, dân chủ vẫn không, hoặc ít nhất, chưa bén rễ được. Tại sao? Tại ở những nơi đó vẫn chưa có những người có văn hóa dân chủ.
Văn hóa dân chủ là văn hóa của các công dân (civic culture), của những người sống và hành xử như những công dân. Một cá nhân có thể là một cái gì độc lập, nhưng một công dân, tự bản chất, bao giờ cũng là một thành viên của một cộng đồng, chủ yếu là của một đất nước. Trong ý niệm công dân, do đó, đã có sẵn hai ý niệm khác: sự liên đới và trách nhiệm.
Biểu hiện của hai ý niệm ấy là sự quan tâm đối với cái chung và hơn nữa, sự tham gia vào những vấn đề chung.
Xin lưu ý: công dân là một hiện tượng lịch sử khá mới. Xưa, chỉ có thần dân. Khái niệm công dân chỉ ra đời từ thời hiện đại. Có điều, trong thời hiện đại, không phải ở đâu người ta cũng tìm cách nuôi dưỡng hoặc phát triển những phẩm chất vốn gắn liền với ý niệm công dân. Chủ nghĩa thực dân bao giờ cũng tìm cách chia rẽ dân chúng các nước thuộc địa để họ không còn nghĩ đến cái chung; hoặc nếu nghĩ, chỉ thấy những cái chung ấy đều là những thứ đáng bị chối bỏ: chúng là di sản của tình trạng mọi rợ hoặc bán khai. Các chế độ độc tài theo thần quyền cũng phủ nhận tư cách công dân, và thay vào đó, họ chỉ vun bồi một nền văn hóa sùng kính và tuân phục, ở đó, chỉ có, trên cao, các sứ giả và dưới thấp là các tín đồ.
Dưới các chế độ độc tài xã hội chủ nghĩa cũng vậy, một mặt, với nguyên tắc “dân chủ tập trung,” người ta thâu tóm hết quyền hành vào tay một số người và đẩy tất cả những người còn lại vào thế ngoại cuộc; mặt khác, với chủ trương thần thánh hóa lãnh tụ, người ta biến cái “dân chủ tập trung” ấy thành một thứ siêu quyền lực, khống chế toàn bộ guồng máy lãnh đạo, và mọi công dân biến thành “thần dân” chỉ biết cúi đầu vâng dạ như xưa.
Trong văn hóa dân chủ, ngược lại, công dân luôn luôn cảm thấy mình là một thành viên của cả cộng đồng, mình chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng, và mình có quyền để thực hiện những điều được chia sẻ ấy. Ý thức dân chủ, trước hết, là ý thức về quyền; nhưng một ý thức về quyền đúng đắn và thực sự dân chủ bao giờ cũng gồm hai mặt: quyền của mình và quyền của người khác. Ðối diện với hai loại quyền ấy, người ta vừa biết tranh đấu lại vừa biết đối thoại, thương thảo, nhân nhượng và thỏa hiệp.
Một kiểu văn hóa dân chủ như thế không phải tự nhiên mà có. Hai bài học lớn nhất Mỹ rút ra được sau khi lật đổ chính quyền Sadam Hussein ở Iraq là: Một, trong công cuộc xây dựng dân chủ cho một nước, việc thay đổi guồng máy cai trị chỉ là phần nhỏ; và hai, người ta không thể đem dân chủ từ nước này sang “trồng” vào một nước khác: Dân chủ chỉ có thể nảy nở từ bên trong.
Từ sau Chiến Tranh Thế Giới Lần Thứ Hai, Mỹ luôn luôn có tham vọng gieo rắc dân chủ khắp nơi trên thế giới vì họ tin đó là lý tưởng lớn và chính đáng nhất, hơn nữa, đó cũng là phương cách tốt nhất để bảo vệ hòa bình trên thế giới. Tuy nhiên, Mỹ chỉ thành công được ở hai nơi: Nhật và Ðức. Ở những nơi khác, họ đều thất bại. Vì không hợp... thổ nhưỡng.
Cái gọi là “thổ nhưỡng” ấy chính là văn hóa. Ðể xây dựng dân chủ, như vậy, trước hết, là xây dựng văn hóa dân chủ.
Văn hóa dân chủ được xây dựng bằng cách nào? Một trong những cách chính được ghi nhận trong suốt mấy chục năm nay là: xây dựng xã hội dân sự (civil society).
Nhận định về cuộc Cách Mạng Hoa Hồng tại Georgia, Tổng Thống Mikheil Saakashvili cho đó là đóng góp của xã hội dân sự tại nước ông. Sự thành công của Nam Phi trong việc chuyển tiếp từ chế độ phân biệt chủng tộc sang một chế độ dân chủ cũng được xem là một thành tích của xã hội dân sự. Fareed Zakaria đề nghị chính phủ Mỹ, khi hoạch định chính sách ngoại giao, nên xem việc thay đổi chính phủ như là phó sản (byproduct) của xã hội dân sự. Liên Hiệp Quốc xem xã hội dân sự đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng dân chủ. (1)
Dĩ nhiên, tự nó, xã hội dân sự, dù phổ biến và mạnh mẽ đến mấy, cũng không thể làm lật đổ được một chế độ độc tài. Nhưng không có xã hội dân sự, không có một nền dân chủ nào có thể được xây dựng và vững mạnh cả.
Chú thích:
(1) Các chi tiết nêu trong đoạn này được trích từ Don Eberly (2008), The Rise of Global Civil Society: Building Communities and Nations from the Bottom Up, New York: Encounter Books, tr. 234-7.
Hợp thời, hợp thế, hợp lòng dân
Bùi Tín
(Nguồn: VOA) Tối 24 Tháng Chín, các báo mạng “lề trái” boxitvn.net, Dân Làm Báo và Dân Luận đã cho phổ biến rộng rãi bản “Tuyên bố về thực thi quyền Dân sự và Chính trị” do 130 trí thức đề xướng.
Tuyên bố cho biết một “Diễn đàn Xã hội Dân sự” đã được thiết lập để làm nơi trao đổi, tranh luận về những vấn đề của đất nước, để mọi công dân không phân biệt chính kiến, giới tính, nghề nghiệp, tôn giáo có thể tham gia, nhằm thực hiện một cuộc chuyển đổi lịch sử theo hướng tiến bộ, từ hệ thống độc đảng toàn trị chuyển sang hệ thống dân chủ và tự do, xây dựng một xã hội dân sự năng động, thông thoáng, công khai, minh bạch, lấy ý dân và quyền dân làm nền tảng.
Chỉ trong vài ngày đầu, đã có hơn 300 người thuộc đủ các địa phương, nghề nghiệp, tôn giáo công khai ký tên tán đồng bản Tuyên bố và hoan nghênh Diễn đàn Dân sự.
Thế là cuộc đấu tranh của dân tộc VN, của nhân dân VN vì sự tồn tại và tiến bộ xã hội đã có một bước phát triển mới, mạnh mẽ. Có thể nói sự kiện này đánh dấu một cột mốc của những cố gắng bền bỉ đấu tranh của nhiều thế hệ đã qua, nhằm đưa đất nước ra khỏi sự trì trệ tụt hậu kéo dài, chống họa ngoại xâm bành trướng, đẩy lùi quốc nạn nội xâm tham nhũng, tạo nên thời thế mới cho cuộc đấu tranh.
Tổ chức, xây dựng tổ chức, phát triển vững mạnh tổ chức là vấn đề then chốt của mọi cuộc đấu tranh, cũng là vấn đề thế lực giáo điều bảo thủ lo sợ nhất. Tuy chưa phải là một chính đảng, nhưng với một tập họp chính trị có tôn chỉ mục đích rõ ràng, có cơ sở pháp lý và hiến định chặt chẽ, có nền tảng pháp lý quốc tế vững chắc, có cả một tập thế trí thức có tín nhiệm xã hội cao đề xướng và dẫn đường, Diễn Ðàn Xã hội Dân sự (gọi tắt là Diễn đàn) là công cụ đấu tranh sắc bén.
Diễn đàn ra đời rất đúng lúc.
Trên thế giới chủ nghĩa Mác Lênin cũng như CNXH hiện thực đã bị lịch sử bác bỏ dứt khoát và lên án triệt để, coi là sai lầm lớn nhất của thế kỷ XX. Tại Việt Nam đảng CS đang bị suy thoái tê hại, phải đối mặt với hàng loạt khủng hoảng kinh tế, tài chính, văn hóa, xã hội, tư tưởng, ý thức hệ nặng nề đan xen vào nhau. Từ đó chính danh cầm quyền của đảng CS với chế độ độc quyền toàn trị đang được đặt ra thành vấn đề cần giải quyết cấp bách, nhằm giữ vững nền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ, xây dựng nền dân chủ pháp trị, để thành quả phát triển được toàn dân tận hưởng, chấm dứt chế độ bất công xã hội đang ngày càng suy sụp.
Diễn đàn ra đời đúng vào lòng dân đang thức tỉnh, không còn lo sợ cường quyền tàn bạo như trước. Những hiện tượng các em sinh viên Nguyễn Phương Uyên, Huỳnh Thục Vy, Ðỗ Thúy Hằng, Ðỗ Thị Minh Hạnh... tham gia chống bành trướng đòi dân chủ không còn là chuyện hiếm. Bà con nông dân bị mất đất ngày càng đứng lên đông đảo đòi lại quyền sở hữu đồng ruộng. Các nhà kinh doanh vừa và nhỏ bị chèn ép bởi các cơ sở quốc doanh bị phá sản hàng loạt cũng đứng dậy đòi quyền kinh doanh cạnh tranh bình đẳng.
Diễn đàn cũng ra đời đúng vào lúc thế giới đang nhăm chú nhìn vào Việt Nam, để theo dõi, đánh giá tình hình tự do ngôn luận, tự do báo chí, tư do tôn giáo, tư do cạnh tranh trong kinh tế... để có xét xem có thể nhận Việt Nam vào Hiệp định kinh tế Xuyên Thái Bình Dương, vào Hội đồng Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc hay không.
Trong khi đó, nội bộ đảng CS đang phân hóa ngày càng sâu sắc. Trong đảng, nhiều người có nhân đã bỏ đảng, bàn luận cùng nhau lập một chính đảng mới khi đảng CS hiện nay đã hoàn toàn thoái hóa, biến chất, giới cầm quyền chỉ lo vơ vét làm giàu, chuyên lo hưởng thụ. Ðã có không ít đảng viên CS cấp cao ký tên cổ vũ Tuyên bố và Diễn đàn, coi đây cũng là lối thoát danh dự cho đảng CS và cho mỗi đảng viên.
Diễn đàn ra đời hết sức đúng lúc, đúng thời cơ, vì sự kiện này buộc Bộ Chính trị hiện tại phải trả lời. Bóp chết nó từ trong trứng ư? Sẽ là hạ sách. Làm lơ, coi như không có ư? Cũng là một kiểu lùi bước.
Cùng với bản “Tuyên bố về thực thi quyền Dân sự và Chính trị” và sự xuất hiện của “Diễn đàn Xã hội Dân sự”, một xã hội dân sự non trẻ, được thai nghén vất vả hàng chục năm trời, đã chào đời, khỏe khoắn, nhờ hồn thiêng sông núi Việt Nam và dưỡng khí của thời đại.
Bùi Tín
(Nguồn: VOA) Tối 24 Tháng Chín, các báo mạng “lề trái” boxitvn.net, Dân Làm Báo và Dân Luận đã cho phổ biến rộng rãi bản “Tuyên bố về thực thi quyền Dân sự và Chính trị” do 130 trí thức đề xướng.
Tuyên bố cho biết một “Diễn đàn Xã hội Dân sự” đã được thiết lập để làm nơi trao đổi, tranh luận về những vấn đề của đất nước, để mọi công dân không phân biệt chính kiến, giới tính, nghề nghiệp, tôn giáo có thể tham gia, nhằm thực hiện một cuộc chuyển đổi lịch sử theo hướng tiến bộ, từ hệ thống độc đảng toàn trị chuyển sang hệ thống dân chủ và tự do, xây dựng một xã hội dân sự năng động, thông thoáng, công khai, minh bạch, lấy ý dân và quyền dân làm nền tảng.
Chỉ trong vài ngày đầu, đã có hơn 300 người thuộc đủ các địa phương, nghề nghiệp, tôn giáo công khai ký tên tán đồng bản Tuyên bố và hoan nghênh Diễn đàn Dân sự.
Thế là cuộc đấu tranh của dân tộc VN, của nhân dân VN vì sự tồn tại và tiến bộ xã hội đã có một bước phát triển mới, mạnh mẽ. Có thể nói sự kiện này đánh dấu một cột mốc của những cố gắng bền bỉ đấu tranh của nhiều thế hệ đã qua, nhằm đưa đất nước ra khỏi sự trì trệ tụt hậu kéo dài, chống họa ngoại xâm bành trướng, đẩy lùi quốc nạn nội xâm tham nhũng, tạo nên thời thế mới cho cuộc đấu tranh.
Tổ chức, xây dựng tổ chức, phát triển vững mạnh tổ chức là vấn đề then chốt của mọi cuộc đấu tranh, cũng là vấn đề thế lực giáo điều bảo thủ lo sợ nhất. Tuy chưa phải là một chính đảng, nhưng với một tập họp chính trị có tôn chỉ mục đích rõ ràng, có cơ sở pháp lý và hiến định chặt chẽ, có nền tảng pháp lý quốc tế vững chắc, có cả một tập thế trí thức có tín nhiệm xã hội cao đề xướng và dẫn đường, Diễn Ðàn Xã hội Dân sự (gọi tắt là Diễn đàn) là công cụ đấu tranh sắc bén.
Diễn đàn ra đời rất đúng lúc.
Trên thế giới chủ nghĩa Mác Lênin cũng như CNXH hiện thực đã bị lịch sử bác bỏ dứt khoát và lên án triệt để, coi là sai lầm lớn nhất của thế kỷ XX. Tại Việt Nam đảng CS đang bị suy thoái tê hại, phải đối mặt với hàng loạt khủng hoảng kinh tế, tài chính, văn hóa, xã hội, tư tưởng, ý thức hệ nặng nề đan xen vào nhau. Từ đó chính danh cầm quyền của đảng CS với chế độ độc quyền toàn trị đang được đặt ra thành vấn đề cần giải quyết cấp bách, nhằm giữ vững nền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ, xây dựng nền dân chủ pháp trị, để thành quả phát triển được toàn dân tận hưởng, chấm dứt chế độ bất công xã hội đang ngày càng suy sụp.
Diễn đàn ra đời đúng vào lòng dân đang thức tỉnh, không còn lo sợ cường quyền tàn bạo như trước. Những hiện tượng các em sinh viên Nguyễn Phương Uyên, Huỳnh Thục Vy, Ðỗ Thúy Hằng, Ðỗ Thị Minh Hạnh... tham gia chống bành trướng đòi dân chủ không còn là chuyện hiếm. Bà con nông dân bị mất đất ngày càng đứng lên đông đảo đòi lại quyền sở hữu đồng ruộng. Các nhà kinh doanh vừa và nhỏ bị chèn ép bởi các cơ sở quốc doanh bị phá sản hàng loạt cũng đứng dậy đòi quyền kinh doanh cạnh tranh bình đẳng.
Diễn đàn cũng ra đời đúng vào lúc thế giới đang nhăm chú nhìn vào Việt Nam, để theo dõi, đánh giá tình hình tự do ngôn luận, tự do báo chí, tư do tôn giáo, tư do cạnh tranh trong kinh tế... để có xét xem có thể nhận Việt Nam vào Hiệp định kinh tế Xuyên Thái Bình Dương, vào Hội đồng Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc hay không.
Trong khi đó, nội bộ đảng CS đang phân hóa ngày càng sâu sắc. Trong đảng, nhiều người có nhân đã bỏ đảng, bàn luận cùng nhau lập một chính đảng mới khi đảng CS hiện nay đã hoàn toàn thoái hóa, biến chất, giới cầm quyền chỉ lo vơ vét làm giàu, chuyên lo hưởng thụ. Ðã có không ít đảng viên CS cấp cao ký tên cổ vũ Tuyên bố và Diễn đàn, coi đây cũng là lối thoát danh dự cho đảng CS và cho mỗi đảng viên.
Diễn đàn ra đời hết sức đúng lúc, đúng thời cơ, vì sự kiện này buộc Bộ Chính trị hiện tại phải trả lời. Bóp chết nó từ trong trứng ư? Sẽ là hạ sách. Làm lơ, coi như không có ư? Cũng là một kiểu lùi bước.
Cùng với bản “Tuyên bố về thực thi quyền Dân sự và Chính trị” và sự xuất hiện của “Diễn đàn Xã hội Dân sự”, một xã hội dân sự non trẻ, được thai nghén vất vả hàng chục năm trời, đã chào đời, khỏe khoắn, nhờ hồn thiêng sông núi Việt Nam và dưỡng khí của thời đại.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us