Tài tử Richard Gere và người vô gia cư
Ngọc Vân
Lễ Tạ Ơn, là dịp để mọi người quây quần với gia đình. Nhưng cũng có những người trên xứ Mỹ lẻ loi, cô độc không có người thân,
không có mái ấm để quay về, thậm chí còn không đủ cơm ăn, áo mặc lành lặn. Đó là những người vô gia cư.
Bài viết này của tôi không ngoài mục đích chia sẻ với độc giả khắp nơi, kể lại chuyện tôi đi làm với hội thiện nguyện.
Những kinh nghiệm và học hỏi tôi rút ra được qua cơ hội làm việc và giao tiếp với tầng lớp người vô gia cư mà tôi ghi ra đây,
hy vọng tâm tình sẽ có người hiểu được và thông cảm với những suy nghĩ, trăn trở và cảm xúc của tôi.
Trải nghiệm từ vai diễn người vô gia cư
Tài tử Richard Gere trong buổi chiếu phim “Time Out Of Mind" ở Đại Hội Điện Ảnh lần thứ 9 tại Rome. (Hình: Getty Images)
Cách đây mấy hôm tôi có đọc một bài báo viết về diễn viên điện ảnh Richard Gere. Tài tử Richard Gere không những nổi tiếng đóng phim mà còn là một nhà hoạt động xã hội tích cực trong nhiều lĩnh vực. Ông tranh đấu mạnh mẽ cho nhân quyền cũng như nền độc lập tự chủ cho Tây Tạng.
Trong bài phỏng vấn này, ông Richard Gere nói về cuốn phim người vô gia cư ở Nữu Ước có tựa đề “Time Out Of Mind.”
Ông kể rằng khi ở vị trí là một ngôi sao điện ảnh nhiều người biết đến, thì ai cũng muốn đến gần, muốn bắt tay, trò chuyện và chụp hình chung với ông. Họ tỏ ra thân thiện với ông khi có dịp gặp ông ở những buổi tiếp tân hay những dịp ra mắt phim có ông tham dự.
Thế mà, ông bảo rằng, rất oái ăm khi ông làm phim về người vô gia cư ông trở nên một người vô hình giữa xã hội!
Để đảm bảo cho hình ảnh của phim trung thật và gần sát với cuộc sống, đoàn làm phim chọn cách giấu mặt (hidden away camera crew). Người qua đường không nhận ra ông cũng như không nhận biết là có một đoàn làm phim đang quay ông. Trong phim ông vào vai một người vô gia cư tên George.
George ngồi lây lất ở vỉa hè thành phố Nữu Ước xin tiền. George là người không có tí giá trị gì trong xã hội. Ông cảm thấy hoàn toàn lạc lõng giữa thành phố lớn này. Cả mấy tiếng đồng hồ ngồi bên lề đường, không ai nhận ra Richard Gere.
Không một ai đưa mắt nhìn thương xót hoặc hỏi han cho thân phận, hoàn cảnh của ông, một người rất nghèo không có nơi chốn nào để đi về. Trải qua mấy tiếng giang nắng quan sát nhịp sống hối hả của thành phố. Nhìn ông đi qua bà đi lại với chuyển động thật vội vàng, hấp tấp. Ông như đã bị dạt ra khỏi cuộc sống. Tĩnh lạc trong cảm giác cô đơn, xót xa ông chiêm nghiệm về cuộc đời. Một vài tiếng leng keng, vang lên khô khốc, George đếm được đúng một đô la rưỡi cho bấy nhiêu tiếng ngồi lê lết giữa chợ đời. Không một ai dừng lại bắt chuyện với George dù chỉ là một câu thăm hỏi bâng quơ.
George bắt đầu lê bước đến các thùng rác công cộng. Lúc ông đang bươi móc thùng rác ở nhà ga Grand Central, có duy nhất một người phụ nữ du lịch gốc Pháp động lòng trắc ẩn đã tặng cho George một gói đồ ăn nhỏ.
Đọc xong bài báo này, tôi nghiệm được một điều là cuộc đời sẽ thật dễ dàng bỏ rơi mình nếu mình là người vô gia cư.
Thật mỉa mai khi một ngôi sao nổi tiếng như ông Richard Gere, ngồi ngoài đường hàng mấy giờ đồng hồ mà chẳng ai đoái hoài đến, trơ trọi, lẻ loi. Không một ai nhận ra đó là một ngôi sao điện ảnh rất nổi tiếng. Chỉ vì ông ăn bận lôi thôi, ngồi lây lất ở vỉa hè. Cuộc đời có thể thật là lạnh lùng đối với một người đi bên lề xã hội như hoàn cảnh của những người vô gia cư.
Cũng theo bài báo phỏng vấn này thì họ không đề cập đến việc là họ đã hóa trang cho ông Richard Gere hay ông đeo kính râm cố giả dạng thành người khác. Richard Gere nói ông thật sự cảm nhận được thân phận vô cùng nhỏ nhoi của người vô gia cư cũng như ông gần tuyệt vọng với cảm giác mình không hiện hữu trong không gian náo nhiệt, âm thanh hỗn độn, nhịp sống quay cuồng. Mọi người hối hả, vội vàng, có người vẻ mặt lo lắng, bận bịu với trách nhiệm hằng ngày của họ, với vấn đề cuộc sống của từng cá nhân ngay trong thành phố lớn này.
Một người vô gia cư 30 năm sống trên lề đường ở Los Angeles bên cạnh chiếc xe hơi cũ kỹ của mình. (Hình: Getty Images)
Những người vô gia cư trong đời thực
Tôi đi làm thiện nguyện với Hội Brothers Helpers ở nhà thờ La Placita, được gặp nhiều nhân vật ngộ nghĩnh và thú vị. Người vô gia cư cũng có, mà trong đoàn thiện nguyện viên cũng có.
Có một người vô gia cư là Việt nam, ông ta lai Mỹ đen. Người nhỏ thó mà gan thì thật lớn. Tôi biết được điều nầy nhờ có một lần tôi chứng kiến ông gây gỗ với một nhân vật vô gia cư khác, Mỹ trắng, cao to và ăn nói lớn tiếng.
Thật tình cờ tôi có đọc bài viết về ông mấy năm trước trên tờ Alive, xuất bản hằng tháng của nhân viên làm việc cho thành phố (City Employees Club of Los Angeles). Tựa bài báo là "Những con người chúng tôi gặp" (People we see in downtown Los Angeles), số ấn bản Tháng 12 năm 2011 với nhan đề “Phỏng vấn ông Do Thanh Diem, một người gốc Việt.” Khi đó ông đúng 43 tuổi.
Trong bài phỏng vấn, ông nói ông là người Việt lai Mỹ đen, sinh ra tại Sài Gòn. Ông bị cha mẹ bỏ rơi ngay từ lúc vừa chào đời. Ông đã trải qua một tuổi thơ đầy cơ cực và đau khổ, bị trêu chọc, khinh bỉ do vóc dáng, hình dạng con lai của mình. Ông chưa từng được cắp sách đến trường và bụi đời lang thang ở đường phố Sài Gòn. Những năm tháng tuổi thơ đó ông như một hạt bụi sống lây lất, rày đây mai đó không gia đình, thân bằng quyến thuộc.
Năm 1988 ông được qua Mỹ theo dạng con lai tìm kiếm cha mẹ ruột. Ông định cư và làm việc cho hãng Lee´s Jeans ở tiểu bang Georgia. Rồi cất bước lưu lạc đến tiểu bang Cali.
Khi được phỏng vấn, trả lời câu hỏi “Ông ao ước điều gì?" ông bảo, "Tôi mong muốn gặp được Ba má của tôi."
Câu trả lời của ông khiến tôi xúc động quá đỗi. Một người con bị cha mẹ bỏ rơi lúc vừa sinh ra, để rồi tiếp theo là những quãng ngày dài sống cuộc đời cơ cực nhọc nhằn. Cứ tưởng tâm hồn ông dầy vết sạn chai đá, hận thù. Nhưng không, ông vẫn khao khát được gặp lại cha mẹ ruột mà không hề trách móc tại sao họ lại bỏ rơi ông cô độc giữa chợ đời.
Ông cũng nói thêm khi xưa qua đến Mỹ do chán đời ông lêu lỏng, bỏ học. Nên bây giờ điều hối hận và tiếc nuối nhất của ông đó là không cố gắng theo đuổi việc học đến nơi đến chốn. Ông chọn lầm bạn và đi sai đường. Ông có lời chia sẻ với mọi người đó là cố gắng học, cố gắng có kiến thức, thành tài. Ngoài ra, ông cũng nói về sở thích thần tượng của ông là Lý tiểu Long và
Michal Jackson, thích ăn chocolate và thịt bò lúc lắc cùng ước mơ được mở một nhà hàng.
Buổi ăn nhân ngày Lễ Thanksigiving 2015 dành cho người vô gia cư ở Los Angeles (Hình: Getty Images)
Nhân vật thứ nhì tôi đoán anh là người Việt Nam lai Hoa vì giọng nói.
Lần đầu tiên trông thấy tôi, anh hỏi ngay “Việt Nam hả?” Những lần sau, tôi cũng hơi có một chút thiên vị, để lên hộp đồ ăn của anh thêm một cái bánh ngọt hay cho anh thêm trái cam. Mới ngày hôm qua, anh tìm đến gần tôi và hỏi: "Có mền không?" tôi trả lời, "Kỳ trước đưa cho anh hai cái mền đâu rồi?" Anh bảo anh cần cho một vài người khác, đàn bà.
Anh khoe với tôi là anh sắp vô một chương trình gì đó, tôi đoán chừng là một chương trình cai nghiện, hoặc chương trình dạy việc làm. Nghe xong, tôi nói với anh là tôi mừng cho anh, chúc anh may mắn. Tôi cũng nhủ lòng, ngày mai tôi sẽ tìm một vài cái mền mẹ tôi chứa trong ga ra hay mền của tôi đưa cho anh. Tôi hiểu tặng người ta cái gì người ta cần và tặng đúng lúc, thì có ý nghĩa hơn là khi họ không cần. Nhất là trời Cali từ hôm đổi giờ bắt đầu se lạnh và, sắp mùa mưa bão El Nino.
Một người Việt Nam khác nữa mà tôi có duyên gặp là chị Tammy, người be bé.
Chị thường kêu tôi cho chị thêm một cái bánh ngọt vì chị rất thích ăn ngọt. Tối qua sau khi mọi việc phục vụ thức ăn xong xuôi, tôi đi ngang chị, tiện thể dừng lại hỏi chị có cần gì thêm nữa không. Chị mỉm cười, vội vàng nắm tay tôi, quàng vai ân cần nói nhỏ "My friend, my friend có nguyên hộp bánh Doughnuts nè, 8-9 cái trong này nè. Cầm về đi em, làm qùa cho con, cháu ở nhà đi em."
Trời đất, cả một hộp bánh mà chị thích ăn nhất, vậy mà chị sẵn lòng cho tôi. Tôi ôm chị, nói cám ơn. Nhìn theo vóc dáng nhỏ bé, gầy gò của chị ôm hộp bánh đi khuất đến cuối góc phố. Tôi bỗng thấy mắt mình cay cay. Tôi khóc vì cảm động tấm chân tình của chị.
Nhà tôi ở không xa trung tâm thành phố, hai vợ chồng tôi thường đi bộ đến sở làm. Tôi và ông xã gặp được một người vô gia cư trên đường. Ông ta tên Herman, đến thành phố LA trong những năm 70 từ tiểu bang Pensylvania miền Đông nước Mỹ.
Ông là người rất ngăn nắp, căn cứ theo ba lô ông đeo trên người và cách phục sức của ông dù là một người vô gia cư. Ông là một người nhẹ nhàng, trả lời từ tốn khi chúng tôi có dịp trò chuyện cùng ông. Ông có một chỗ trú cố định là băng ghế xe buýt đối diện Music Center trên đường Grand vào buổi chiều tối. Ông nói với chúng tôi rằng ông không ăn thịt. Chưa bao giờ ông xin tiền chúng tôi từ ngày đầu tiên chúng tôi có duyên gặp ông. Khi chúng tôi tặng ông quà, bánh, trái cây, ông đều nhận với mức độ chừng mực, vừa phải. Ông là người vô gia cư đầu tiên từ chối tiền cho và ân cần nói rằng ông có đủ tiền rồi không cần thêm khi chúng tôi có nhã ý tặng ông tiền.
Một lần ông tâm sự với vợ chồng tôi là vào mùa lễ Tạ Ơn và gần Giáng Sinh thì ông thấy người ta trở nên rộng lượng, bao dung lắm. Có lẽ Mùa Đông làm mọi người có cảm giác nhận ra mình may mắn hơn hoặc muốn cho đi một phần sự may mắn mình có được với tha nhân.
Tôi thường thầm bảo lòng rằng cho đến khi nào hai vợ chồng tôi vẫn còn làm việc cho tiểu bang và sống ở Los Angeles, chúng tôi vẫn tiếp tục cố gắng tham gia công việc thiện nguyện của Hội Brothers Helpers này.
****
Nhớ những câu trả lời của ông Richard Gere khi ông hóa thân làm nhân vật vô gia cư trong phim, tôi càng thấm thía và thương cảm cho họ. Họ có thể trong quá khứ là những người có học thức, có công ăn việc làm, có gia đình, người thân. Một sớm một chiều hoàn cảnh có thể đưa đẩy vận mệnh của một con người lâm vào cảnh bi đát. Đời sống là vô thường, nay còn, mai mất, như trong Đạo Phật dạy.
Nhớ câu ông Richard Gere tâm sự trong bài phỏng vấn, "Tôi cầu mong những nỗ lực của tôi và bộ phim nói về người vô gia cư sẽ đưa đến kết quả tốt đẹp. Mong gặt hái được phản ứng tích cực của xã hội đối với vấn đề vô gia cư ngày càng tăng ở các thành phố lớn. "
"Những vấn đề tôi đối phó trực diện và cố gắng tranh đấu thường là khó khăn. Không có lợi lộc, không tiền bạc hay quyền hành gì nhưng mình vẫn làm vì đó là điều đúng để làm,” ông nói thêm.
"You do it because it is the right thing to do."
Câu nói này sẽ là kim chỉ nam cho tôi tiếp tục tham gia công việc ở hội Brothers Helpers trong những ngày tháng tới.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us