Giám đốc đài phát thanh Cambodia bị bắt vì chỉ trích thủ tướng nhượng đất cho Việt Nam
Tuesday, October 11, 2005
Ðại diện hai chính phủ Cộng Sản Việt Nam và Cambodia hôm Thứ Hai 10 Tháng Mười đã ký kết hiệp ước quan trọng về biên giới nhằm giải quyết tranh cãi suốt nhiều thập niên qua giữa hai lân bang. Trong khi đó, cảnh sát Cambodia bắt giữ một giám đốc đài phát thanh vì ông này chỉ trích Hun Sen đã nhượng đất cho Việt Nam.
Ðại diện ký kết hiệp ước biên giới Việt Nam và Cambodia lần này là Thủ Tướng Phan Văn Khải của chính phủ Hà Nội và ông Hun Sen, nhân dịp ông này đang công du Việt Nam.
Văn bản mới được ký kết bổ sung cho hiệp ước biên giới ký năm 1985. Quốc hội hai nước sẽ phê chuẩn hiệp ước do hai thủ tướng của hai nước ký kết.
Mặc dù chi tiết của hiệp định mới được ký kết tại Hà Nội chưa được công bố; thế nhưng một nhà ngoại giao Việt Nam không muốn nêu danh đã cho hãng thông tấn AFP biết rằng hiệp ước bổ sung nhằm khẳng định tính hợp pháp của hiệp ước năm 1985.
Tuy nhiên những nhà dân tộc Cambodia thì chống đối hiệp ước năm 1985, họ cho rằng hiệp ước đó không công bằng cho phía Cambodia.
Việt Nam và Cambodia đã ký những hiệp ước về đường biên giới vào những năm 1982, 1983, và 1985. Ðường biên giữa hai lân bang dài chừng 1,100 km (680 miles).
Ðược biết, hôm Thứ Hai 10 Tháng Mười, cùng lúc Thủ Tướng Hun Sen lên đường sang thăm chính thức Việt Nam 3 ngày, để ký vào văn bản bổ sung của hiệp ước biên giới năm 1985, thì nhà vua Norodom Sihamoni cũng lên đường sang Trung Quốc, để nghỉ ngơi tại một cung điện do chính phủ Trung Quốc xây cho cựu Quốc Vương Norodom Sihanouk tại Bắc Kinh.
Nguồn tin chính thức từ văn phòng quốc trưởng cho biết là nhà vua Sihamoni sẽ không ký vào sắc lệnh công bố hiệp ước do ông Hun Sen và Hà Nội làm. Nhà vua sẽ ủy quyền cho ông Chea Xim, chủ tịch Thượng Nghị Viện, đang giữ quyền quốc trưởng, để tùy ông lựa chọn.
Sáng Thứ Ba, một ngày sau khi hai bên ký kết hiệp ước, ông Mom Sonando, giám đốc đài phát thanh độc lập, FM 105 MHz, đã bị cảnh sát Cam Bốt bắt giam vào lúc 7 giờ sáng sáng tại thủ đô Phnom Penh. Lý do cảnh sát đưa ra là đài của ông tuyên truyền rằng ông Thủ Tướng Hun Sen nhường đảo Phú Quốc cho Việt Nam. Hiện nay, ông Mon Sonando đang bị tạm giam để chờ tòa án đưa ra xét xử.
Nguồn tin từ tòa án Phnom Penh cho biết, chính phủ Cambodia đã kiện 2 người, bao gồm ông Mon Sonando, giám đốc Ðài FM 105 MHz, và ông Sean Pengse, chủ tịch Ủy Ban Biên Giới Campuchia ở hải ngoại, có trụ sở ở Paris, về tội xúc phạm danh dự nhân phẩm người lãnh đạo chính phủ, khi những ông này thực hiện một loạt bài phỏng vấn về vấn đề biên giới, trong đó tố cáo ông Hun Sen đã nhượng đất nhượng biển cho Việt Nam để đổi lấy quyền lực.
Khi đề cập đến vấn đề nhường đảo Phú Quốc thì ông Hun Sen phản ứng lại một cách mạnh mẽ vào hôm mùng 6 Tháng Mười, rằng việc mất đảo Phú Quốc không phải là lỗi của ông ta, mà là lỗi của người Pháp. Ðồng thời ông Hun Sen dọa sẽ kiện một người. Nay, ông ta đã làm, và thực tế ông ta đã kiện 2 người.
Ông Mom Sonando cũng biết trước là ông ta và ông Sean Pengse, một người Khmer quốc tịch Pháp, đang ở nước ngoài đã có lệnh triệu tập của tòa án Phnom Penh vào hôm Thứ Hai, ngày 10 Tháng Mười. Ông Mom Sonando cũng cố trốn tránh những không thoát được. Còn ông Sean Pengse, hiện vẫn còn đang ở nước ngoài.
Ông Mom Sonando nói với đài RFA vào hôm Thứ Hai, lúc ông đang trốn ở một nơi bí mật tại thủ đô Phnom Penh nhưng sau: “Khi người ta cáo buộc ông ta một tội nào đó, ông ta muốn rằng họ thực hiện đúng pháp luật. Theo ông ta biết, có lẽ xuất phát từ lý do khoảng một tháng trước, ông ta có phỏng vấn ông Sean Pengse đang ở bên Pháp, ông ta có yêu cầu ông Sean Pengse trình bày rõ hơn về Hiệp Ước Biên Giới Việt-Cambodia được ký trong những năm 1979, 1982 và năm 1985.”
Tin Trong Nước
GĐ Interpet bị đề nghị chung thân
Ngày thứ 7 xét xử vụ án tham ô, cố ý làm trái tại cảng dầu khí Vũng Tàu, đại diện VKSND tỉnh Bà Rịa, Vũng Tàu đã đề nghị mức hình phạt cho 7 bị cáo. Theo đó, Trần Quang (Trưởng xưởng điện lạnh của PTSC tại Vũng Tàu, kiêm điều hành Interpet Việt Nam) bị đề nghị mức án chung thân.
Các bị cáo trước Toà.
Nguyễn Quang Thường (nguyên phó tổng giám đốc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, thời điểm phạm tội là giám đốc Công ty Dịch vụ kỹ thuật dầu khí - PTSC) bị đề nghị từ 24 đến 25 năm tù, Cao Duy Chính (nguyên giám đốc Xí nghiệp dịch vụ cơ khí hàng hải thuộc PTSC) 13-14 năm và Trần Ngọc Giao (nguyên chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Interpet VN) mức án 25-28 năm tù cùng về hai tội tham ô tài sản và cố ý làm trái.
Bị cáo Dương Quốc Hà (nguyên phó tổng giám đốc Vietsovpetro) bị đề nghị mức hình phạt 18-20 năm tù về tội tham ô; Nguyễn Mạnh Hùng (nguyên Phó giám đốc PTSC) 6-8 năm và Trần Ngọc Long (nhân viên PTSC, em Trần Ngọc Giao) 4-6 năm cùng về tội cố ý làm trái.
Ngoài ra, đại diện VKS cũng đề nghị HĐXX tuyên tịch thu xung công quỹ số tiền 1.081 triệu USD mà các bị cáo đã tham ô nhưng chưa chiếm đoạt được và số tiền 273.000 USD mà PTSC đã bán thầu cho Corall.
Đại diện VKS nhận định, đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng lần đầu tiên được phát hiện trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản của ngành dầu khí Việt Nam.
VKS nhận định, trong vụ án này, Dương Quốc Hà là đại diện chủ thầu, là phó chủ tịch hội đồng xét thầu của dự án Block 140 chỗ nhưng đã chủ động đặt vấn đề nâng giá thầu để rút phần chênh lệch chia nhau cùng với Thường và Quang. Nguyễn Quang Thường đã lợi dụng chức vụ quyền hạn cấu kết với Hà và Quang chiếm đoạt tiền dự án, chỉ đạo cấp dưới làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế. Cá nhân Thường đã chiếm đoạt 400.000 USD, sau đó trả lại cho Trần Quang khi thấy sự việc bị bại lộ.
Ngoài ra, vì lợi ích cục bộ của Công ty Dịch vụ kỹ thuật dầu khí (PTSC), Thường đã bán thầu dự án Ballast Đại Hùng 1 cho Viện Corall để lấy tiền chênh lệch. Trần Quang tuy không có chức vụ quyền hạn cao như các bị cáo khác, nhưng đã thể hiện rõ vai trò con thoi và là người trực tiếp tổ chức thực hiện đắc lực nhất hành vi phạm tội. Giao, Chính, Hùng, Long là những đồng phạm tích cực, tổ chức việc nâng thầu, bán thầu, lập chứng từ khống… để rút tiền chia nhau.
Theo VKS, tổng số tiền những bị cáo này chiếm hưởng hơn 2,2 triệu USD. Ngoài ra, còn số tiền gần 1,1 triệu USD chủ đầu tư đã thanh toán, chuyển tiền cho PTSC, nhưng Trần Quang chưa kịp rút ra thì bị phát hiện. Mặc dù vụ án là đặc biệt nghiêm trọng nhưng chỉ được phát hiện khi việc đầu tư, xây dựng đã xong, có mâu thuẫn nội bộ ăn chia không sòng phẳng.
Đại diện VKSND tỉnh bà Rịa, Vũng Tàu sẽ kiến nghị lên Thủ tướng xem xét, xử lý trách nhiệm người đứng đầu ngành dầu khí Việt Nam và Xí nghiệp liên doanh dầu khí Vietsovpetro để xảy ra thất thoát, lãng phí.
Đại diện VKS cho rằng, nguyên nhân quan trọng dẫn đến những sai phạm trên là do công tác quản lý đối với việc đầu tư xây dựng cơ bản cho các công trình có tính đặc thù và kinh phí lớn chưa chặt chẽ; việc thực hiện xây dựng cơ bản lại được khép kín trong nội bộ ngành dầu khí do 1 nhóm cán bộ đảm nhiệm.
(Theo VnExpress)
Ngày thứ 7 xét xử vụ án tham ô, cố ý làm trái tại cảng dầu khí Vũng Tàu, đại diện VKSND tỉnh Bà Rịa, Vũng Tàu đã đề nghị mức hình phạt cho 7 bị cáo. Theo đó, Trần Quang (Trưởng xưởng điện lạnh của PTSC tại Vũng Tàu, kiêm điều hành Interpet Việt Nam) bị đề nghị mức án chung thân.
Các bị cáo trước Toà.
Nguyễn Quang Thường (nguyên phó tổng giám đốc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, thời điểm phạm tội là giám đốc Công ty Dịch vụ kỹ thuật dầu khí - PTSC) bị đề nghị từ 24 đến 25 năm tù, Cao Duy Chính (nguyên giám đốc Xí nghiệp dịch vụ cơ khí hàng hải thuộc PTSC) 13-14 năm và Trần Ngọc Giao (nguyên chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Interpet VN) mức án 25-28 năm tù cùng về hai tội tham ô tài sản và cố ý làm trái.
Bị cáo Dương Quốc Hà (nguyên phó tổng giám đốc Vietsovpetro) bị đề nghị mức hình phạt 18-20 năm tù về tội tham ô; Nguyễn Mạnh Hùng (nguyên Phó giám đốc PTSC) 6-8 năm và Trần Ngọc Long (nhân viên PTSC, em Trần Ngọc Giao) 4-6 năm cùng về tội cố ý làm trái.
Ngoài ra, đại diện VKS cũng đề nghị HĐXX tuyên tịch thu xung công quỹ số tiền 1.081 triệu USD mà các bị cáo đã tham ô nhưng chưa chiếm đoạt được và số tiền 273.000 USD mà PTSC đã bán thầu cho Corall.
Đại diện VKS nhận định, đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng lần đầu tiên được phát hiện trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản của ngành dầu khí Việt Nam.
VKS nhận định, trong vụ án này, Dương Quốc Hà là đại diện chủ thầu, là phó chủ tịch hội đồng xét thầu của dự án Block 140 chỗ nhưng đã chủ động đặt vấn đề nâng giá thầu để rút phần chênh lệch chia nhau cùng với Thường và Quang. Nguyễn Quang Thường đã lợi dụng chức vụ quyền hạn cấu kết với Hà và Quang chiếm đoạt tiền dự án, chỉ đạo cấp dưới làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế. Cá nhân Thường đã chiếm đoạt 400.000 USD, sau đó trả lại cho Trần Quang khi thấy sự việc bị bại lộ.
Ngoài ra, vì lợi ích cục bộ của Công ty Dịch vụ kỹ thuật dầu khí (PTSC), Thường đã bán thầu dự án Ballast Đại Hùng 1 cho Viện Corall để lấy tiền chênh lệch. Trần Quang tuy không có chức vụ quyền hạn cao như các bị cáo khác, nhưng đã thể hiện rõ vai trò con thoi và là người trực tiếp tổ chức thực hiện đắc lực nhất hành vi phạm tội. Giao, Chính, Hùng, Long là những đồng phạm tích cực, tổ chức việc nâng thầu, bán thầu, lập chứng từ khống… để rút tiền chia nhau.
Theo VKS, tổng số tiền những bị cáo này chiếm hưởng hơn 2,2 triệu USD. Ngoài ra, còn số tiền gần 1,1 triệu USD chủ đầu tư đã thanh toán, chuyển tiền cho PTSC, nhưng Trần Quang chưa kịp rút ra thì bị phát hiện. Mặc dù vụ án là đặc biệt nghiêm trọng nhưng chỉ được phát hiện khi việc đầu tư, xây dựng đã xong, có mâu thuẫn nội bộ ăn chia không sòng phẳng.
Đại diện VKSND tỉnh bà Rịa, Vũng Tàu sẽ kiến nghị lên Thủ tướng xem xét, xử lý trách nhiệm người đứng đầu ngành dầu khí Việt Nam và Xí nghiệp liên doanh dầu khí Vietsovpetro để xảy ra thất thoát, lãng phí.
Đại diện VKS cho rằng, nguyên nhân quan trọng dẫn đến những sai phạm trên là do công tác quản lý đối với việc đầu tư xây dựng cơ bản cho các công trình có tính đặc thù và kinh phí lớn chưa chặt chẽ; việc thực hiện xây dựng cơ bản lại được khép kín trong nội bộ ngành dầu khí do 1 nhóm cán bộ đảm nhiệm.
(Theo VnExpress)
Có Tin Võ Văn Kiệt Bị Ám Sát, Nằm Ở Bệnh Viện Nguyễn Oanh
SAIGON (VB) -- Nguyên Thủ Tướng Võ Văn Kiệt đã bị ám sát, bị thương và đã được chở vào chữa trị tại một bệnh viện Sài Gòn.
Tin này do một nguồn giấu tên từ một giới chức Sài Gòn cho VB biết, với lời dè dặt kêu gọi cần kiểm chứng lại với các nguồn tin độc lập.
Theo tin này, nguyên Thủ Tướng Võ Văn Kiệt hiện đang nằm cấp cứu tại Bệnh viện Nguyễn Oanh, nơi trước kia là Tổng Y Viện Cộng Hòa thời trứơc 1975. Bệnh viện này nằm trên đường Nguyễn Oanh, Gò Vấp.
Ông nằm phòng cấp cứu số 2751, đang được chữa trị bởi một bác sĩ người Pháp có tên là Jacques Frank. Lý do phải để bác sĩ Pháp chữa trị, vì sợ các bác sĩ Việt có thể bị áp lực để ám sát bằng phương pháp y khoa êm dịu hơn.
Tin này tuy chưa kiểm chứng được, nhưng được biết các lực lượng an ninh đã xiết chặt các điểm quan yếu không chỉ tại Sài Gòn, mà cả Hà Nội.
Có phải đây là cuộc thanh trừng nội bộ của Đảng CSVN? Nếu đúng như thế, và nếu ông Kiệt thoát chết và hồi sức lại, thì các tranh chấp kể như hết phương hàn gắn, và chỉ có thể giải quyết bằng bạo lực giữa những người một thời cùng đứng dứơi lá cờ CSVN.
Cần nhắc rằng, các chia rẽ giữa phe Bắc và Nam gần đây đã căng thẳng hơn. Đặc biệt, trong lá thư góp ý móới đây của Cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt gửi đến đảng CSVN -- được đài RFA loan đi ngày 13-10-2005 -- thì ông Kiệt đã cảnh cáo “về nguy cơ mất đảng,” và ông đòi hỏi sửa đổi Điều Lệ Đảng CSVN.
Bản tin của Việt Hùng, phóng viên đài RFA, viết:
“Tin tức ghi nhận từ Việt Nam, sau bản góp ý về "Tổng Kết Lý Luận và Thực Tiễn Hai mươi năm đổi mới "của cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt gửi Bộ Chính Trị hồi tháng 4 vừa qua mà dư luận chỉ được biết đến thời gian qua, thì nay một lá thư nữa của ông Võ Văn Kiệt gửi tới Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng khoá IX cùng Ủy viên Bộ Chính Trị đề ngày 2 tháng 7 từ Hà Nội hiện đang gây được sự quan tâm đặc biệt trong Đảng và dư luận xã hội.
Sửa đổi và bổ sung Điều lệ Đảng
Khác với nội dung góp ý trong lá thư 27 trang trước, nội dung thư lần này gồm 7 trang mà trong đó ông Võ Văn Kiệt đã tập trung vào công tác sửa đổi và bổ sung Điều lệ Đảng.(...)
Vì tính quan trọng của Ðiều lệ qui định về những điều đảng viên không được làm do Ban chấp hành Trung ương ban hành ngày 3/1/2002 có một số qui định đã vi phạm mục 2, Điều 3, chương I của Điều lệ Đảng. Theo ông Kiệt, đó là sự vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc ghi trong điều lệ...
Ông Kiệt viết:
"Căn cứ vào qui định ở mục 3, điều 3, của chương này, đảng viên có quyền "phê bình, chấp vấn về hoạt động của tổ chức đảng và đảng viên ở mọi cấp trong phạm vi tổ chức, báo cáo, kiến nghị với các cơ quan có trách nhiệm và yêu cầu được trả lời, thì hiện nay, Ban chấp hành Trung ương đã vi phạm điều lệ Đảng khi không trả lời những kiến nghị của đảng viên, trong đó có nhiều đồng chí đảng viên lão thành đã có 60, 70 tuổi Đảng, từng giữ các trách nhiệm là Ủy viên Bộ Chính Trị, Ủy viên Ban Bí Thư, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Trung ương...
Những ý kiến, kiến nghị của Đảng viên gửi đến cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng giữa hai kỳ Đại Hội đã không được phổ biến, nhiều Ủy viên Trung ương không hề hay biết. Đó là sự vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc ghi trong Điều lệ. "
Trong phần kết luận ông Kiệt viết:
“Khi đã là Đảng cầm quyền trong hoà bình xây dựng, thì xa rời dân, đứng trên dân là nguy cơ lớn nhất của Đảng. Xa dân, đứng trên dân dẫn đến độc tài, độc đoán, mất lòng dân."
Cuối cùng ông Kiệt đưa ra lời cảnh báo: "Đã mất lòng dân là mất chỗ dựa của Đảng, đó là nguy cơ mất Đảng."
Theo nhận xét của một nhà quan sát hải ngoại, khi ông Kiệt lên án các cấp cao nhất hiện nay vi phạm điều lệ Đảng, có nghĩa là ông Kiệt kêu gọi cứu xét tới lời tố cáo, khuyến nghị, góp ý của các cán bộ lão thành (gồm cả ý kiến của Võ Nguyên Giáp), trong đó có các đòi hỏi phải đưa hồ sơ Tổng Cục 2 ra xử, đòi truy cứu việc Lê Đức Anh chưa có tư cách đảng viên, đòi xét việc Lê Khả Phiêu cắt đất dâng biển cho Bắc Kinh, và đòi mở hồ sơ tham nhũng của Đỗ Mười... Nghĩa là, đánh ngay tận gốc rễ nhóm lãnh tụ hiện thời.
Tình hình ông Kiệt nêu đó, có nghĩa là đòi CSVN phaỉ xử các vụ án tồn đọng. Đọc lại một bài đúc kết của Đoàn thanh niên - sinh viên dân chủ phổ biến từ quê nhà, có kể các hồ sơ như sau:
“Trong bức thư ngày 11/4/2005 của 3 đồng chí cán bộ lão thành cách mạng Phạm Văn Xô (Hai Xô), Đồng Văn Cống (Bảy Cống) và Nguyễn Văn Thi (Năm Thi) ở thành phố Hồ Chí Minh gửi Bộ chính trị và Uỷ ban kiểm tra TƯ Đảng (thư này gửi lần thứ 2) yêu cầu giải quyết những vấn đề sai trái có hệ thống của Lê Đức Anh vi phạm pháp luật rất nghiêm trọng, đã nhấn mạnh: "Đã đến lúc Đảng cần có một cuộc mổ xẻ kiên quyết để loại trừ khối u trong cơ thể...
“Trong bức thư của 3 đồng chí Thượng thướng Phùng Thế Tài, Thượng tướng Hoàng Minh Thảo và Trung tướng Lê Tự Đồng đã gửi Bộ chính trị, ban Bí thư và Uỷ ban kiểm tra TƯ Đảng yêu cầu thi hành kỷ luật Lê Đức Anh và Đỗ Mười để Đảng viên và quần chúng nhân dân tin vào nghị quyết của Đại hội Đảng được thực thi và mới xây dựng được Đảng trong sạch...
“Trước hội nghị TƯ Đảng lần thứ 12, Đại tướng Võ Nguyễn Giáp đã viết thư cho Bộ chính trị (2 trang) nhấn mạnh vấn đề làm thế nào để sinh hoạt dân chủ trong Đảng được tôn trọng, khắc phục các hiện tượng mất dân chủ rất nghiêm trọng trong thời gian qua, nhấn mạnh cần tổ chức xử lý nghiêm khắc những vụ Sáu Sứ, T4, Tổng cục II trước khi tiến hành Đại hội X của Đảng, nếu không xử lý nghiêm khắc thì Đại hội X không thể tốt đẹp được...”
Thấy rõ, nếu ông Kiệt nhất định đòi xử tội ban lãnh đạo hiện nay, thì chuyện ám sát tất phải xảy ra...
Thực sự, phe cánh Miền Nam của ông Kiệt gần đây có vẻ yếu thế. Chỉ cần nhìn về mấy ngày trứơc, không cần xa hơn. CS Hà Nội có tổ chức cái gọi là "Đại Hội Thi Đua Yêu Nước Kỳ 7" từ Thứ Ba tới Thứ Năm tuần trứơc.
Trong đaị hội này, theo phóng sự của Đài RFA, một người làm kinh tế trong nước được giới thiệu là am tường những diễn biến tiền đại hội đảng, Ô. Hoàng Thanh Phong, cho biết vài sự kiện có tính chỉ dẫn đáng chú ý.
"Việc giới thiệu các ông Đỗ Mười hay Lê Đức Anh đứng bên cạnh ông Võ Văn Kiệt là một động tác khéo léo để biểu lộ ban lãnh đạo cao nhất vẫn đoàn kết, vào thời điểm mà các rạn nứt giữa các nhân vật của trung tâm quyền lực đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, tới mức khó có thể khó hàn gắn được.Tuy nhiên, trong suốt thời gian họp mặt thì những người tham dự không hề thấy các ông Phiêu, ông Mười hay ông Anh bắt tay hay nói chuyện "đoàn kết" với nhau, và cũng có rất ít người quây quần nói chuyện với ông Mười hay ông Anh, một hiện tượng hiếm thấy ở Việt Nam. Một cữ chỉ khác cho thấy sự mất đoàn kết đã trở thành một quan ngại sâu sắc. Ngay trong bài phát biểu khai mạc, ông Phan Văn Khải đã nhấn mạnh là Đại hội là để biểu thị tinh thần đoàn kết."
Nhà báo Vi Anh, trong baì bình luận “CS Làm Chia Rẽ Bắc Nam” trên Việt Baó hôm Thứ Hai 10-10-2005 ghi nhận:
“Về ý nghĩa chính trị quan trọng, theo Ô. Hoàng Thanh Phong, là sự vắng bóng của một nhân vật hàng đầu của phe Nam, là Ô. Nguyễn Minh Triết, một người có lực trong phe Nam, được Ô. Võ văn Kiệt giới thiệu và "được nhiều người hy vọng sẽ đóng một vai trò quan trọng trong đảng quyền nhiệm kỳ 2006-2010". Và sự xuất hiện hơi nhiều của một người Phe Bắc, là Ông Phan Diễn, Phó Tổng Bí Thư có thế trong Đảng quyền hiện tại....
Tuy nhiên có một điều lạ là, dù Đảng đã "khéo léo xấp xếp và giới thiệu các ông Đỗ Mười hay Lê Đức Anh đứng bên cạnh ông Võ Văn Kiệt trong "Đại Hội Thi Đua Yêu Nước Kỳ 7", nhưng những đảng viên gốc Bắc Hà còn hay ra khỏi Đảng, trong cũng như ngoài nước cũng phê bình chỉ trích Ô. Kiệt rất nặng qua bài viết góp ý của Ông trước Đại Hội Đảng. Điều đó chứng minh vấn đề Nam Bắc chỉ mới "bằng mặt" trên sân khấu chớ chưa "bằng lòng" đằng sau cánh gà của hậu trường chánh trị nội bộ Đảng.
Thêm một điều lạ nữa nhưng hợp qui luật phú quí sanh lễ nghĩa đang đột biến trong thời kỳ tiền đại hội Đảng này. Phe Nam đã được chia ghế Thủ Tướng nặng về kinh tế đang muốn tiến sang chánh trị. Theo tin - rất dè dặt-- ngoài tuyến của một nguồn tin xin dấu tên hiện đang ở Mỹ, thường đi về Việt Nam, hay liên lạc với trong nước, và vốn là một sinh viên từng sát cánh đấu tranh với những nhân vật CS đang quyền cao chức trọng trong nước, số phiếu đại biểu có quyền biểu quyết của cánh phía Nam đã cao hơn phía Bắc rồi. Cánh CS Miền Nam nắm thế kinh tế, biết làm ăn, lắm vốn, biết trao đổi, lâu nay nắm chức Thủ Trướng bây giờ muốn tiến đến chức Tổng Bí Thư Đảng. Cho nên việc Phan Diễn muốn lên Tổng Bí Thứ cũng không phải là chuyện "dễ ăn". Việc của Ô. Nguyễn Minh Triết vắng mặt có thể hiểu bị cánh Miền Bắc gạt ra rìa và cũng có thể hiểu phe Nam tẩy chay để làm giá...”
Cũng cần nhắc rằng, Trưởng Ban Văn Hóa Tư Tưởng Đảng CSVN Nguyễn Khoa Điềm mới mấy tháng trưóớc đã ra chỉ thị cho 700 tờ báo qúôc nội, cấm đăng một bài góp ý của ông Võ Văn Kiệt.
Tình hình này mà có ám sát thì cũng là nhẹ, cũng là dễ hiểu.
SAIGON (VB) -- Nguyên Thủ Tướng Võ Văn Kiệt đã bị ám sát, bị thương và đã được chở vào chữa trị tại một bệnh viện Sài Gòn.
Tin này do một nguồn giấu tên từ một giới chức Sài Gòn cho VB biết, với lời dè dặt kêu gọi cần kiểm chứng lại với các nguồn tin độc lập.
Theo tin này, nguyên Thủ Tướng Võ Văn Kiệt hiện đang nằm cấp cứu tại Bệnh viện Nguyễn Oanh, nơi trước kia là Tổng Y Viện Cộng Hòa thời trứơc 1975. Bệnh viện này nằm trên đường Nguyễn Oanh, Gò Vấp.
Ông nằm phòng cấp cứu số 2751, đang được chữa trị bởi một bác sĩ người Pháp có tên là Jacques Frank. Lý do phải để bác sĩ Pháp chữa trị, vì sợ các bác sĩ Việt có thể bị áp lực để ám sát bằng phương pháp y khoa êm dịu hơn.
Tin này tuy chưa kiểm chứng được, nhưng được biết các lực lượng an ninh đã xiết chặt các điểm quan yếu không chỉ tại Sài Gòn, mà cả Hà Nội.
Có phải đây là cuộc thanh trừng nội bộ của Đảng CSVN? Nếu đúng như thế, và nếu ông Kiệt thoát chết và hồi sức lại, thì các tranh chấp kể như hết phương hàn gắn, và chỉ có thể giải quyết bằng bạo lực giữa những người một thời cùng đứng dứơi lá cờ CSVN.
Cần nhắc rằng, các chia rẽ giữa phe Bắc và Nam gần đây đã căng thẳng hơn. Đặc biệt, trong lá thư góp ý móới đây của Cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt gửi đến đảng CSVN -- được đài RFA loan đi ngày 13-10-2005 -- thì ông Kiệt đã cảnh cáo “về nguy cơ mất đảng,” và ông đòi hỏi sửa đổi Điều Lệ Đảng CSVN.
Bản tin của Việt Hùng, phóng viên đài RFA, viết:
“Tin tức ghi nhận từ Việt Nam, sau bản góp ý về "Tổng Kết Lý Luận và Thực Tiễn Hai mươi năm đổi mới "của cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt gửi Bộ Chính Trị hồi tháng 4 vừa qua mà dư luận chỉ được biết đến thời gian qua, thì nay một lá thư nữa của ông Võ Văn Kiệt gửi tới Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng khoá IX cùng Ủy viên Bộ Chính Trị đề ngày 2 tháng 7 từ Hà Nội hiện đang gây được sự quan tâm đặc biệt trong Đảng và dư luận xã hội.
Sửa đổi và bổ sung Điều lệ Đảng
Khác với nội dung góp ý trong lá thư 27 trang trước, nội dung thư lần này gồm 7 trang mà trong đó ông Võ Văn Kiệt đã tập trung vào công tác sửa đổi và bổ sung Điều lệ Đảng.(...)
Vì tính quan trọng của Ðiều lệ qui định về những điều đảng viên không được làm do Ban chấp hành Trung ương ban hành ngày 3/1/2002 có một số qui định đã vi phạm mục 2, Điều 3, chương I của Điều lệ Đảng. Theo ông Kiệt, đó là sự vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc ghi trong điều lệ...
Ông Kiệt viết:
"Căn cứ vào qui định ở mục 3, điều 3, của chương này, đảng viên có quyền "phê bình, chấp vấn về hoạt động của tổ chức đảng và đảng viên ở mọi cấp trong phạm vi tổ chức, báo cáo, kiến nghị với các cơ quan có trách nhiệm và yêu cầu được trả lời, thì hiện nay, Ban chấp hành Trung ương đã vi phạm điều lệ Đảng khi không trả lời những kiến nghị của đảng viên, trong đó có nhiều đồng chí đảng viên lão thành đã có 60, 70 tuổi Đảng, từng giữ các trách nhiệm là Ủy viên Bộ Chính Trị, Ủy viên Ban Bí Thư, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Trung ương...
Những ý kiến, kiến nghị của Đảng viên gửi đến cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng giữa hai kỳ Đại Hội đã không được phổ biến, nhiều Ủy viên Trung ương không hề hay biết. Đó là sự vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc ghi trong Điều lệ. "
Trong phần kết luận ông Kiệt viết:
“Khi đã là Đảng cầm quyền trong hoà bình xây dựng, thì xa rời dân, đứng trên dân là nguy cơ lớn nhất của Đảng. Xa dân, đứng trên dân dẫn đến độc tài, độc đoán, mất lòng dân."
Cuối cùng ông Kiệt đưa ra lời cảnh báo: "Đã mất lòng dân là mất chỗ dựa của Đảng, đó là nguy cơ mất Đảng."
Theo nhận xét của một nhà quan sát hải ngoại, khi ông Kiệt lên án các cấp cao nhất hiện nay vi phạm điều lệ Đảng, có nghĩa là ông Kiệt kêu gọi cứu xét tới lời tố cáo, khuyến nghị, góp ý của các cán bộ lão thành (gồm cả ý kiến của Võ Nguyên Giáp), trong đó có các đòi hỏi phải đưa hồ sơ Tổng Cục 2 ra xử, đòi truy cứu việc Lê Đức Anh chưa có tư cách đảng viên, đòi xét việc Lê Khả Phiêu cắt đất dâng biển cho Bắc Kinh, và đòi mở hồ sơ tham nhũng của Đỗ Mười... Nghĩa là, đánh ngay tận gốc rễ nhóm lãnh tụ hiện thời.
Tình hình ông Kiệt nêu đó, có nghĩa là đòi CSVN phaỉ xử các vụ án tồn đọng. Đọc lại một bài đúc kết của Đoàn thanh niên - sinh viên dân chủ phổ biến từ quê nhà, có kể các hồ sơ như sau:
“Trong bức thư ngày 11/4/2005 của 3 đồng chí cán bộ lão thành cách mạng Phạm Văn Xô (Hai Xô), Đồng Văn Cống (Bảy Cống) và Nguyễn Văn Thi (Năm Thi) ở thành phố Hồ Chí Minh gửi Bộ chính trị và Uỷ ban kiểm tra TƯ Đảng (thư này gửi lần thứ 2) yêu cầu giải quyết những vấn đề sai trái có hệ thống của Lê Đức Anh vi phạm pháp luật rất nghiêm trọng, đã nhấn mạnh: "Đã đến lúc Đảng cần có một cuộc mổ xẻ kiên quyết để loại trừ khối u trong cơ thể...
“Trong bức thư của 3 đồng chí Thượng thướng Phùng Thế Tài, Thượng tướng Hoàng Minh Thảo và Trung tướng Lê Tự Đồng đã gửi Bộ chính trị, ban Bí thư và Uỷ ban kiểm tra TƯ Đảng yêu cầu thi hành kỷ luật Lê Đức Anh và Đỗ Mười để Đảng viên và quần chúng nhân dân tin vào nghị quyết của Đại hội Đảng được thực thi và mới xây dựng được Đảng trong sạch...
“Trước hội nghị TƯ Đảng lần thứ 12, Đại tướng Võ Nguyễn Giáp đã viết thư cho Bộ chính trị (2 trang) nhấn mạnh vấn đề làm thế nào để sinh hoạt dân chủ trong Đảng được tôn trọng, khắc phục các hiện tượng mất dân chủ rất nghiêm trọng trong thời gian qua, nhấn mạnh cần tổ chức xử lý nghiêm khắc những vụ Sáu Sứ, T4, Tổng cục II trước khi tiến hành Đại hội X của Đảng, nếu không xử lý nghiêm khắc thì Đại hội X không thể tốt đẹp được...”
Thấy rõ, nếu ông Kiệt nhất định đòi xử tội ban lãnh đạo hiện nay, thì chuyện ám sát tất phải xảy ra...
Thực sự, phe cánh Miền Nam của ông Kiệt gần đây có vẻ yếu thế. Chỉ cần nhìn về mấy ngày trứơc, không cần xa hơn. CS Hà Nội có tổ chức cái gọi là "Đại Hội Thi Đua Yêu Nước Kỳ 7" từ Thứ Ba tới Thứ Năm tuần trứơc.
Trong đaị hội này, theo phóng sự của Đài RFA, một người làm kinh tế trong nước được giới thiệu là am tường những diễn biến tiền đại hội đảng, Ô. Hoàng Thanh Phong, cho biết vài sự kiện có tính chỉ dẫn đáng chú ý.
"Việc giới thiệu các ông Đỗ Mười hay Lê Đức Anh đứng bên cạnh ông Võ Văn Kiệt là một động tác khéo léo để biểu lộ ban lãnh đạo cao nhất vẫn đoàn kết, vào thời điểm mà các rạn nứt giữa các nhân vật của trung tâm quyền lực đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, tới mức khó có thể khó hàn gắn được.Tuy nhiên, trong suốt thời gian họp mặt thì những người tham dự không hề thấy các ông Phiêu, ông Mười hay ông Anh bắt tay hay nói chuyện "đoàn kết" với nhau, và cũng có rất ít người quây quần nói chuyện với ông Mười hay ông Anh, một hiện tượng hiếm thấy ở Việt Nam. Một cữ chỉ khác cho thấy sự mất đoàn kết đã trở thành một quan ngại sâu sắc. Ngay trong bài phát biểu khai mạc, ông Phan Văn Khải đã nhấn mạnh là Đại hội là để biểu thị tinh thần đoàn kết."
Nhà báo Vi Anh, trong baì bình luận “CS Làm Chia Rẽ Bắc Nam” trên Việt Baó hôm Thứ Hai 10-10-2005 ghi nhận:
“Về ý nghĩa chính trị quan trọng, theo Ô. Hoàng Thanh Phong, là sự vắng bóng của một nhân vật hàng đầu của phe Nam, là Ô. Nguyễn Minh Triết, một người có lực trong phe Nam, được Ô. Võ văn Kiệt giới thiệu và "được nhiều người hy vọng sẽ đóng một vai trò quan trọng trong đảng quyền nhiệm kỳ 2006-2010". Và sự xuất hiện hơi nhiều của một người Phe Bắc, là Ông Phan Diễn, Phó Tổng Bí Thư có thế trong Đảng quyền hiện tại....
Tuy nhiên có một điều lạ là, dù Đảng đã "khéo léo xấp xếp và giới thiệu các ông Đỗ Mười hay Lê Đức Anh đứng bên cạnh ông Võ Văn Kiệt trong "Đại Hội Thi Đua Yêu Nước Kỳ 7", nhưng những đảng viên gốc Bắc Hà còn hay ra khỏi Đảng, trong cũng như ngoài nước cũng phê bình chỉ trích Ô. Kiệt rất nặng qua bài viết góp ý của Ông trước Đại Hội Đảng. Điều đó chứng minh vấn đề Nam Bắc chỉ mới "bằng mặt" trên sân khấu chớ chưa "bằng lòng" đằng sau cánh gà của hậu trường chánh trị nội bộ Đảng.
Thêm một điều lạ nữa nhưng hợp qui luật phú quí sanh lễ nghĩa đang đột biến trong thời kỳ tiền đại hội Đảng này. Phe Nam đã được chia ghế Thủ Tướng nặng về kinh tế đang muốn tiến sang chánh trị. Theo tin - rất dè dặt-- ngoài tuyến của một nguồn tin xin dấu tên hiện đang ở Mỹ, thường đi về Việt Nam, hay liên lạc với trong nước, và vốn là một sinh viên từng sát cánh đấu tranh với những nhân vật CS đang quyền cao chức trọng trong nước, số phiếu đại biểu có quyền biểu quyết của cánh phía Nam đã cao hơn phía Bắc rồi. Cánh CS Miền Nam nắm thế kinh tế, biết làm ăn, lắm vốn, biết trao đổi, lâu nay nắm chức Thủ Trướng bây giờ muốn tiến đến chức Tổng Bí Thư Đảng. Cho nên việc Phan Diễn muốn lên Tổng Bí Thứ cũng không phải là chuyện "dễ ăn". Việc của Ô. Nguyễn Minh Triết vắng mặt có thể hiểu bị cánh Miền Bắc gạt ra rìa và cũng có thể hiểu phe Nam tẩy chay để làm giá...”
Cũng cần nhắc rằng, Trưởng Ban Văn Hóa Tư Tưởng Đảng CSVN Nguyễn Khoa Điềm mới mấy tháng trưóớc đã ra chỉ thị cho 700 tờ báo qúôc nội, cấm đăng một bài góp ý của ông Võ Văn Kiệt.
Tình hình này mà có ám sát thì cũng là nhẹ, cũng là dễ hiểu.
Tuổi già khốn khó
Phóng sự của Hà Bảo Khôi/Người Việt
Người ta thường nói tuổi già là “tuổi an hưởng”, nhưng đâu đó ở miền Tây này, từ vùng nông thôn kể đến thành thị vẫn còn rất rất nhiều những cảnh già tuổi đã ngoài bảy mươi tám mươi vẫn phải làm việc vất vả nặng nhọc, thấp thỏm với bữa đói bữa no.
Dưới cái nắng gay gắt của buổi trưa bà cụ Nguyễn Thị Phải hì hục chặt từng bụi cỏ bên mé đường, dù đã gần tám mươi tuổi nhưng trông bà vẫn khỏe mạnh, đôi tay đã chai cứng vì phải chặt cỏ hơn năm chục năm qua. Bà vui vẻ trò chuyện với tôi, khi bà giở cái nón lá tôi thấy mái tóc bà đã gần bạc trắng, răng chỉ còn vài chiếc xệu xạo ở hàm trên. Dù trời nắng gắt nhưng bà vẫn không nghỉ tay, bà nói:
- Người ta mướn mình làm hết đám cỏ này là 30,000 đồng chứ không có tính buổi hay ngày. Mình làm sớm thì nghỉ sớm nên tôi tranh thủ làm. Không nghỉ trưa nghỉ triết gì hết!
Khi nghe tôi hỏi về hoàn cảnh gia đình thì tôi thấy nét thoáng buồn hiện lên trong ánh mắt bà. Bà nghỉ tay, kể:
- Tôi có 6 người con, thằng lớn chết lúc còn nhỏ, 4 đứa con gái đều lấy chồng và sống gần tôi, hiện tôi đang sống với thằng con trai út. Cha mẹ tôi nghèo, rồi tôi cũng nghèo... Không có được một cục đất chọi chim là gì, suốt cuộc đời quanh quẩn với công việc làm thuê làm mướn. Từ đời này qua đời khác!
Bà kể tiếp :
- Mấy đứa con gái có chồng tuy sống gần bên cạnh nhưng nó cũng nghèo quá! Còn thằng con trai út của tôi năm nay hơn 35 tuổi mà vẫn chưa có tiền cưới vợ được, nghèo quá không ai ưng nó cũng “ăn chay trường” như tôi. Bình thường nó đạp xe lôi mướn để kiếm tiền mua gạo nhưng hai tháng trước nó bị xe tải đụng, gãy chân, bây giờ nằm ở nhà. Thiệt... cái số vốn đã nghèo... (bà thở dài)... Tôi đi làm cỏ mướn hơn năm chục năm nay rồi, từ lúc ông nhà tôi mất, tôi ở vậy nuôi con, dựng vợ gả chồng cho tụi nó. Bà con ở đây cũng giúp đỡ tôi nhiều lắm, cỏ mọc um tùm thì nhắn tôi đến làm. Làm xoay vòng hết nhà này đến nhà khác... đó là cái chỗ thâm tình, từ đời ông nội tôi rồi đến cha tôi đều giúp việc cho họ. Quần áo tôi mặc là của người ta cho hết. Tôi chớ biết đến bộ đồ mới là gì, có mặc lành lặn là quý rồi!
Cái nghèo cái khó cứ bó chặt cuộc đời bà Phải với cây dao ngọn cỏ. Khi hỏi bà mong muốn điều gì bây giờ nhất thì bà nói:
- Tôi cầu trời cho thằng con trai út khỏi bệnh, có công việc làm dù là “làm thuê làm mướn”! Ðể nó có tiền cưới vợ... Còn tôi, tôi không ước mơ gì, còn sống ngày nào thì hay ngày đó! Còn cầm cây dao nổi thì còn làm cỏ mướn. Cũng may ông trời phụ hộ tôi sống đến tuổi này mà vẫn khỏe mạnh, không bệnh hoạn gì hết... Chỉ mong hằng ngày có người thuê làm cỏ để có tiền mua gạo đổ đầy khạp là quý lắm rồi!
Không muốn làm gánh nặng cho con cháu, hai bà cụ Hoàng Thị Thái và Nguyễn Thị Lầu đã nắm tay nhau lên thành phố Cần Thơ để đi xin ăn. Nhưng, ở thành phố Cần Thơ vốn đã có rất nhiều người già và trẻ em hành nghề ăn xin, khá chuyên nghiệp, họ thường sống tập trung ở xóm Cái Bang, xóm Tài Xỉu và khu vực xung quanh chợ. Riêng hai bà cụ Thái và cụ Lầu này tuổi đã ngoài 80 nên sức khỏe khá yếu, hằng ngày lội rong ruổi trên khắp vỉa hèn Cần Thơ để xin chút tiền lẻ từ lòng hảo tâm của người qua đường. Khi tôi hỏi về hoàn cảnh gia đình hai cụ thì được bà Lầu (85 tuổi) kể với cái giọng run, tay run, bập bạ từng tiếng:
- Quê tôi ở Cái Cui, ngày xưa bị bắt về đó sống, người ta nói là “đi kinh tế mới”. Hai chị em tôi bỏ nhà lên đây ăn xin vì con cái nghèo khổ quá, tụi nó không ruộng không đất, gạo không có mà ăn thì nuôi thêm mình chỉ tội cho nó! Tội lắm cháu ơi, nghèo lắm!
Tôi đi bộ theo hai bà suốt đoạn đường dài, tôi thấy hai bà đi ngang các quán cà phê trên vỉa hè, giơ tay ra run run mà chẳng thấy ai cho. Hai bà chẳng dám hỏi xin ai vì sợ người ta bực, hai bà chỉ giơ tay ra rồi lẳng lặng bước qua...
Cứ thế, đến hẻm 42 trên đường đại lộ Hòa Bình, đây là tiệm mì xương súp của người Hoa khá nổi tiếng, hai bà ngập ngừng định vào xin nhưng đã bị những người ăn xin khác xua đuổi. Khi chứng kiến cảnh những bà cụ già đang hành nghề ăn xin ở quán mì này tôi thật sự xót xa... Những cụ già tóc đã bạc trắng cùng đám con nít rối rít tay ai cũng cầm sẵn một chiếc ca nhựa và thau nhựa đứng cạnh bàn ăn của khách. Khi thực khách vừa kêu “tính tiền” thì những người này ùa bu vào giành giựt nhau mấy tô mì “cặn” và cả những ly nước đá thừa. Họ nhanh tay đổ vào ca, vào thau vội vàng trước khi người phục vụ bàn đến dọn. Họ giành giựt, xâu xé nhau từng khúc xương heo đã được thực khách ngậm-nút...
Thấy vậy, bà cụ Lầu nắm tay lôi cụ Thái đi nhanh qua con hẻm 42 đó. Bà Thái nói:
- Có hôm chúng tôi lội đi suốt cả ngày mà không xin được đồng nào, phải nhịn đói đi về nhà, về nhà cũng không còn một hột gạo.
Tôi hỏi nhà bà ở đâu thì bà lắc đầu:
- Ðó không phải là cái nhà, nói đúng hơn là cái chòi lá, chúng tôi che tạm bên cạnh nhà thờ Ðức Mẹ ở Bình Thủy. Mỗi buổi sáng, chúng tôi phải thức dậy từ lúc 5 giờ sáng, lội bộ hơn 10 km lên Cần Thơ. Nếu có tiền thì đi xe buýt nhưng những hôm trời mưa không ai cho, không có tiền mua “bánh mì không” ăn nữa... đói lả!
Tại miền Tây nơi luôn được xem là “vựa lúa của cả nước” cứ ngỡ sẽ không có cảnh người dân “thiếu ăn” vậy mà hình ảnh những người già sống neo đơn không nhà cửa, chịu đói chịu khát phải đi ăn xin, phải lao động nặng nhọc... thay vì được no đủ và an hưởng.
Phóng sự của Hà Bảo Khôi/Người Việt
Người ta thường nói tuổi già là “tuổi an hưởng”, nhưng đâu đó ở miền Tây này, từ vùng nông thôn kể đến thành thị vẫn còn rất rất nhiều những cảnh già tuổi đã ngoài bảy mươi tám mươi vẫn phải làm việc vất vả nặng nhọc, thấp thỏm với bữa đói bữa no.
Dưới cái nắng gay gắt của buổi trưa bà cụ Nguyễn Thị Phải hì hục chặt từng bụi cỏ bên mé đường, dù đã gần tám mươi tuổi nhưng trông bà vẫn khỏe mạnh, đôi tay đã chai cứng vì phải chặt cỏ hơn năm chục năm qua. Bà vui vẻ trò chuyện với tôi, khi bà giở cái nón lá tôi thấy mái tóc bà đã gần bạc trắng, răng chỉ còn vài chiếc xệu xạo ở hàm trên. Dù trời nắng gắt nhưng bà vẫn không nghỉ tay, bà nói:
- Người ta mướn mình làm hết đám cỏ này là 30,000 đồng chứ không có tính buổi hay ngày. Mình làm sớm thì nghỉ sớm nên tôi tranh thủ làm. Không nghỉ trưa nghỉ triết gì hết!
Khi nghe tôi hỏi về hoàn cảnh gia đình thì tôi thấy nét thoáng buồn hiện lên trong ánh mắt bà. Bà nghỉ tay, kể:
- Tôi có 6 người con, thằng lớn chết lúc còn nhỏ, 4 đứa con gái đều lấy chồng và sống gần tôi, hiện tôi đang sống với thằng con trai út. Cha mẹ tôi nghèo, rồi tôi cũng nghèo... Không có được một cục đất chọi chim là gì, suốt cuộc đời quanh quẩn với công việc làm thuê làm mướn. Từ đời này qua đời khác!
Bà kể tiếp :
- Mấy đứa con gái có chồng tuy sống gần bên cạnh nhưng nó cũng nghèo quá! Còn thằng con trai út của tôi năm nay hơn 35 tuổi mà vẫn chưa có tiền cưới vợ được, nghèo quá không ai ưng nó cũng “ăn chay trường” như tôi. Bình thường nó đạp xe lôi mướn để kiếm tiền mua gạo nhưng hai tháng trước nó bị xe tải đụng, gãy chân, bây giờ nằm ở nhà. Thiệt... cái số vốn đã nghèo... (bà thở dài)... Tôi đi làm cỏ mướn hơn năm chục năm nay rồi, từ lúc ông nhà tôi mất, tôi ở vậy nuôi con, dựng vợ gả chồng cho tụi nó. Bà con ở đây cũng giúp đỡ tôi nhiều lắm, cỏ mọc um tùm thì nhắn tôi đến làm. Làm xoay vòng hết nhà này đến nhà khác... đó là cái chỗ thâm tình, từ đời ông nội tôi rồi đến cha tôi đều giúp việc cho họ. Quần áo tôi mặc là của người ta cho hết. Tôi chớ biết đến bộ đồ mới là gì, có mặc lành lặn là quý rồi!
Cái nghèo cái khó cứ bó chặt cuộc đời bà Phải với cây dao ngọn cỏ. Khi hỏi bà mong muốn điều gì bây giờ nhất thì bà nói:
- Tôi cầu trời cho thằng con trai út khỏi bệnh, có công việc làm dù là “làm thuê làm mướn”! Ðể nó có tiền cưới vợ... Còn tôi, tôi không ước mơ gì, còn sống ngày nào thì hay ngày đó! Còn cầm cây dao nổi thì còn làm cỏ mướn. Cũng may ông trời phụ hộ tôi sống đến tuổi này mà vẫn khỏe mạnh, không bệnh hoạn gì hết... Chỉ mong hằng ngày có người thuê làm cỏ để có tiền mua gạo đổ đầy khạp là quý lắm rồi!
Không muốn làm gánh nặng cho con cháu, hai bà cụ Hoàng Thị Thái và Nguyễn Thị Lầu đã nắm tay nhau lên thành phố Cần Thơ để đi xin ăn. Nhưng, ở thành phố Cần Thơ vốn đã có rất nhiều người già và trẻ em hành nghề ăn xin, khá chuyên nghiệp, họ thường sống tập trung ở xóm Cái Bang, xóm Tài Xỉu và khu vực xung quanh chợ. Riêng hai bà cụ Thái và cụ Lầu này tuổi đã ngoài 80 nên sức khỏe khá yếu, hằng ngày lội rong ruổi trên khắp vỉa hèn Cần Thơ để xin chút tiền lẻ từ lòng hảo tâm của người qua đường. Khi tôi hỏi về hoàn cảnh gia đình hai cụ thì được bà Lầu (85 tuổi) kể với cái giọng run, tay run, bập bạ từng tiếng:
- Quê tôi ở Cái Cui, ngày xưa bị bắt về đó sống, người ta nói là “đi kinh tế mới”. Hai chị em tôi bỏ nhà lên đây ăn xin vì con cái nghèo khổ quá, tụi nó không ruộng không đất, gạo không có mà ăn thì nuôi thêm mình chỉ tội cho nó! Tội lắm cháu ơi, nghèo lắm!
Tôi đi bộ theo hai bà suốt đoạn đường dài, tôi thấy hai bà đi ngang các quán cà phê trên vỉa hè, giơ tay ra run run mà chẳng thấy ai cho. Hai bà chẳng dám hỏi xin ai vì sợ người ta bực, hai bà chỉ giơ tay ra rồi lẳng lặng bước qua...
Cứ thế, đến hẻm 42 trên đường đại lộ Hòa Bình, đây là tiệm mì xương súp của người Hoa khá nổi tiếng, hai bà ngập ngừng định vào xin nhưng đã bị những người ăn xin khác xua đuổi. Khi chứng kiến cảnh những bà cụ già đang hành nghề ăn xin ở quán mì này tôi thật sự xót xa... Những cụ già tóc đã bạc trắng cùng đám con nít rối rít tay ai cũng cầm sẵn một chiếc ca nhựa và thau nhựa đứng cạnh bàn ăn của khách. Khi thực khách vừa kêu “tính tiền” thì những người này ùa bu vào giành giựt nhau mấy tô mì “cặn” và cả những ly nước đá thừa. Họ nhanh tay đổ vào ca, vào thau vội vàng trước khi người phục vụ bàn đến dọn. Họ giành giựt, xâu xé nhau từng khúc xương heo đã được thực khách ngậm-nút...
Thấy vậy, bà cụ Lầu nắm tay lôi cụ Thái đi nhanh qua con hẻm 42 đó. Bà Thái nói:
- Có hôm chúng tôi lội đi suốt cả ngày mà không xin được đồng nào, phải nhịn đói đi về nhà, về nhà cũng không còn một hột gạo.
Tôi hỏi nhà bà ở đâu thì bà lắc đầu:
- Ðó không phải là cái nhà, nói đúng hơn là cái chòi lá, chúng tôi che tạm bên cạnh nhà thờ Ðức Mẹ ở Bình Thủy. Mỗi buổi sáng, chúng tôi phải thức dậy từ lúc 5 giờ sáng, lội bộ hơn 10 km lên Cần Thơ. Nếu có tiền thì đi xe buýt nhưng những hôm trời mưa không ai cho, không có tiền mua “bánh mì không” ăn nữa... đói lả!
Tại miền Tây nơi luôn được xem là “vựa lúa của cả nước” cứ ngỡ sẽ không có cảnh người dân “thiếu ăn” vậy mà hình ảnh những người già sống neo đơn không nhà cửa, chịu đói chịu khát phải đi ăn xin, phải lao động nặng nhọc... thay vì được no đủ và an hưởng.
Ở đâu cũng là “mũi tẹt da vàng”
Phóng sự của Trần Tiến Dũng/Người Việt Những năm gần đây, khi những chủ trương chính sách về các vấn đề Việt kiều của nhà nước đương quyền “cởi mở” hơn, có một thực tế cho thấy tại Sài Gòn là ngày càng có nhiều Việt kiều trở về cố hương sinh sống. Vậy đời sống của họ như thế nào?
Phóng viên Người Việt từng ngưỡng mộ khi nhìn nhà cao, cửa rộng đúng mức, đúng tầm trong bối cảnh Việt Nam của các Việt kiều giàu có và nổi tiếng đi-về làm ăn rồi “định cư” ở làng Việt kiều An Phú Ðông bên bờ sông Sài Gòn hoặc ở các khu đô thị villa mới toanh.
Nhưng với bà con nghèo ở hải ngoại bao năm qua để dành từng tờ tiền ngoại quốc chỉ có hai, ba con số không đều đều hàng tháng gởi về nuôi từ gia đình và bà con cô bác gần xa thì liệu nhà nước có khuyến khích họ về ở đỡ mỗi năm vài tháng hoặc vài năm, tránh cảnh “đêm đông xa trông cố hương...” không?
Trong một con hẻm ẩm và tối thuộc phường 19, quận Tân Bình, có hai vợ chồng Việt kiều Mỹ tuổi hưu trí về mua cùng một lúc hai căn nhà lầu một tầng, liền vách, giả bê-tông. Tất nhiên là họ nhờ em cháu đứng tên. Hai vợ chồng già chỉ hủ hỉ trong nửa tầng lầu. Toàn bộ diện tích còn lại chia ra là làm 9 phòng cho sinh viên và dân nhập cư thuê. Mỗi phòng 16 mét vuông, qui định 4 người họ lấy giá 600,000 đồng (khoảng 40 đô la), điện nước tính riêng. Họ chi tiêu theo phong cách của một công chức quèn thời xưa, nên sống an mạnh và vui lòng ở chung đụng với cảnh xô bồ xô bộn của dân tứ xứ nhập cư. Mỗi sáng, ông cặp ô, bà cổ choàng khăn lụa chờ xe xích lô chạy mối đến rước. Hàng xóm ai cũng biết là họ vô Chùa làm công quả và nghe kinh. Lâu ngày quen không ai để ý là hai vợ chồng có về bển để “chứng giấy tờ tạm vắng” như kiểu bên này không. Có ai soi mói thì ông T., người chồng nói:
- Í, Mỹ đuổi luôn càng mừng chớ sao!
Ông trả lời mạnh miệng nhưng ánh mắt người già vẫn ánh lên sự lo ngại. Không chờ hỏi, ông nói luôn:
- Tôi có nói với ông công an khu vực, chẳng lẽ mấy ông áp tải vợ chồng tôi ra phi trường.
Ðời sống lưu trú Việt Nam dài hạn của những người Việt kiều không phải là chuyện dễ dàng. Bà M., nhà ở chung cư 162 đường Nguyễn Thị Nhỏ vốn là một Việt kiều Úc. Năm 1999, hai vợ chồng già đưa nhau về Sài Gòn mua nhà ở, mỗi năm về Úc thăm con cháu vài tháng. Khi ông chồng bệnh chết, chôn cất ở đất hương hỏa tận Cà Mau, ai cũng tưởng người vợ sẽ quay về Úc ở với mấy đứa con ruột nhưng ngờ đâu bà về Sài Gòn ở luôn. Bà nói với hàng xóm:
- Chỉ ở đây là tôi thấy khỏe. Thù cái cảnh ngồi ngáp ngắn ngáp dài trông con suốt ngày, tới khi nó về mới nói được vài câu nó đã chui vô phòng riêng. Không đi đâu hết, ở đây mấy đứa cháu nghèo tụi nó cần mình hơn.
Bà đưa hai đứa cháu gái, hai cô lỡ thời, khỏi cảnh làm ruộng mướn. Ở Sài Gòn cơm nước bà bao và bà trả lương mỗi tháng 500,000 đồng một người. Công việc chính của hai cô cháu chỉ là đi chợ nấu cơm, tường thuật chuyện “ngồi lê đôi mách của hàng xóm cho bà nghe và phân công sáng một cô dắt bà đi bộ thể dục, chiều một cô cầm tay bà đi dạo quanh quanh. Mấy bà hàng xóm tụ tập ở cầu thang chúng cư bàn số đề rất ghét cái vẻ thảnh thơi của bà. Bà giữ xe chung cư nói:
- Mẽ tưởng mẽ là bà hoàng chắc! Việt kiều hết thời có gì mà chảnh!
Nhưng cái hôm bà M. cho hai đứa cháu về Cà Mau ăn đám cưới bà con. Nhà chỉ còn lại mình bà, chính mấy bà bàn số đề nhiều chuyện phát hiện bà M. lên cơn đau tim. Nhờ họ thi nhau la làng mà bà M. được hàng xóm kịp thời đưa vô bệnh viện Trưng Vương.
Trường hợp ông P., Việt kiều Mỹ, ba chồng của cô H. bán phở thì trời ơi đất hỡi quá xá. Ông P. vốn là một viên chức an ninh có cỡ của quân đội Việt Nam Cộng Hòa trước 1975. Năm nay đã 75 tuổi. Mấy năm nay ông nói với vợ là về Việt Nam lo cho đứa cháu nội, con rơi của người con trai đã chết lúc đi vượt biên. Ðúng là ông có mua một căn nhà nhỏ cho con dâu rơi và đứa cháu rơi. Nhưng sau đó ông cũng “bợ” luôn một cô nàng 28 tuổi đẹp như mơ về một căn nhà nhỏ xinh khác ở Nha Trang.
Cô con dâu rơi nói:
- Ổng dặn đi dặn lại, hễ má mầy bên Mỹ có điện về thì nói ba mới đi theo phái đoàn hành hương. Còn bả có ghen mò về bất tử bằng mọi giá điện cho ba hay liền! Ba già rồi chẳng sống bao lâu nữa để cho ba vui vẻ.
Rồi cô con dâu ứa nước mắt:
- Bà già chồng tôi chỉ nói nó mê tiền chứ ưng gì ông già. Bà già chồng tui hiền ơi là hiền. Lần nào gọi điện về cũng khóc. Biết mà không làm gì được!
Bà X., Việt kiều Thụy Ðiển lại có cách “khuây khỏa làm phước” trong những ngày tháng ở Việt Nam không giống ai. Bà chê 8 đứa con hơn hai chục năm định cư ở xứ Bắc Âu chỉ biết an phận làm công nhân cao cấp. Phi thương bất phú! Bà về khu chợ nhỏ phường 12, quận 6 làm nghề cho vay nhỏ lẻ với các mức lãi suất “ngó mặt” mà tính. Nhưng dù có thương người “nghèo mạt mấy” bà cũng giữ mức 5% một tháng trở lên. Bà nói:
- Giúp vốn cho bà con mỗi người một ít là làm phước còn hơn đi Chùa chứ tội lỗi gì. Nhà nước có cho họ vay đâu. Nghề nào cũng là nghề, hở chút là sợ mang tội nên nghèo hoài không biết mắc cở.
Chị Ng., Việt kiều Pháp, vừa đi chợ về nhưng trên tay chị Ng. là cái giỏ đi chợ bằng mây, trong giỏ không thấy thức ăn chỉ thấy mấy cái túi xốp cột miệng. Chúng tôi hỏi:
- Chị đi chợ siêu thị?
Chị nói:
- Trốn xứ Tây về còn chui vô đó chi! Chợ nhỏ trong hẻm mới chính là chợ Sài Gòn.
Chị Ng. ly thân xứ “gà lôi” về sống gá nghĩa với cái hẻm có số nhà hai lần xẹt thuộc quận Phú nhuận, tính ra gần mười năm. Dân quanh vùng già trẻ bé lớn có nhu cầu lấy bằng C. bằng Top, bằng Mic... tiếng Anh đều tìm đến chị thọ giáo. Học trò chị ở tuổi tóc hói bạc có, tóc hai màu Hàn Quốc có và mỗi khi gặp chị ở chợ nhỏ đầu hẻm 50, đường Nguyễn Ðình Chiểu đều gật đầu nhẹ nhàng “Thưa Cô!” Còn ông xe ôm chị trả lương tháng 1 triệu, chuyên nghiệp chở chị đi dạy ở các trung tâm Tiếng Anh thì lúc nào cũng gật gù:
- Nhiều khi tôi quên phứt bả là Việt kiều. Mỗi bận nhớ thì thấy mình hên, bởi bả mà thành dân Sài Gòn phóng Honda vù vù thì tui mất sở hụi. Thiếu gì Việt kiều như vậy.
Trong cái lý gật gù của ông xe ôm chỉ mặc áo sơ mi bỏ trong quần này có một điểm đáng chú ý nếu suy rộng thêm: Vì sao đã là Việt kiều thì dù sống y chang như người ở trong nước cũng không cách nào bỏ được tiếng kiều trở lại thành Việt! Cái lý vô cớ này ngày nay đã chuyển thành lẽ phổ biến ở trong nước, thiệt là kỳ cục hết chỗ nói. Ðể cho cái lý “không khớp ngàm” này ngang nhiên tồn tại mà không đưa lên những diễn đàn truyền thông toàn thế giới người Việt mà tranh luận cho ra cái lẽ hạp lý, thật là uổng! Ôi vì sao cứ là Việt kiều một ngày thì không là người Việt trọn kiếp!
Chị Ng. mời tôi trưa ở lại ăn cơm, chị có món cá trê chiên, canh khổ qua dồn thịt. Chị đang đâm gừng trong một cái tô sành, lúc rót nước mắm vô tô chị nói:
- Ðám ma Việt kiều ở đây người ta đi rần rần sướng ông ơi. Rảnh hơi đâu mà cãi cái chuyện trời biết, đất biết, mình biết không thể thoát số phận mũi tẹt da vàng.
Tháng 10/2005
Phóng sự của Trần Tiến Dũng/Người Việt Những năm gần đây, khi những chủ trương chính sách về các vấn đề Việt kiều của nhà nước đương quyền “cởi mở” hơn, có một thực tế cho thấy tại Sài Gòn là ngày càng có nhiều Việt kiều trở về cố hương sinh sống. Vậy đời sống của họ như thế nào?
Phóng viên Người Việt từng ngưỡng mộ khi nhìn nhà cao, cửa rộng đúng mức, đúng tầm trong bối cảnh Việt Nam của các Việt kiều giàu có và nổi tiếng đi-về làm ăn rồi “định cư” ở làng Việt kiều An Phú Ðông bên bờ sông Sài Gòn hoặc ở các khu đô thị villa mới toanh.
Nhưng với bà con nghèo ở hải ngoại bao năm qua để dành từng tờ tiền ngoại quốc chỉ có hai, ba con số không đều đều hàng tháng gởi về nuôi từ gia đình và bà con cô bác gần xa thì liệu nhà nước có khuyến khích họ về ở đỡ mỗi năm vài tháng hoặc vài năm, tránh cảnh “đêm đông xa trông cố hương...” không?
Trong một con hẻm ẩm và tối thuộc phường 19, quận Tân Bình, có hai vợ chồng Việt kiều Mỹ tuổi hưu trí về mua cùng một lúc hai căn nhà lầu một tầng, liền vách, giả bê-tông. Tất nhiên là họ nhờ em cháu đứng tên. Hai vợ chồng già chỉ hủ hỉ trong nửa tầng lầu. Toàn bộ diện tích còn lại chia ra là làm 9 phòng cho sinh viên và dân nhập cư thuê. Mỗi phòng 16 mét vuông, qui định 4 người họ lấy giá 600,000 đồng (khoảng 40 đô la), điện nước tính riêng. Họ chi tiêu theo phong cách của một công chức quèn thời xưa, nên sống an mạnh và vui lòng ở chung đụng với cảnh xô bồ xô bộn của dân tứ xứ nhập cư. Mỗi sáng, ông cặp ô, bà cổ choàng khăn lụa chờ xe xích lô chạy mối đến rước. Hàng xóm ai cũng biết là họ vô Chùa làm công quả và nghe kinh. Lâu ngày quen không ai để ý là hai vợ chồng có về bển để “chứng giấy tờ tạm vắng” như kiểu bên này không. Có ai soi mói thì ông T., người chồng nói:
- Í, Mỹ đuổi luôn càng mừng chớ sao!
Ông trả lời mạnh miệng nhưng ánh mắt người già vẫn ánh lên sự lo ngại. Không chờ hỏi, ông nói luôn:
- Tôi có nói với ông công an khu vực, chẳng lẽ mấy ông áp tải vợ chồng tôi ra phi trường.
Ðời sống lưu trú Việt Nam dài hạn của những người Việt kiều không phải là chuyện dễ dàng. Bà M., nhà ở chung cư 162 đường Nguyễn Thị Nhỏ vốn là một Việt kiều Úc. Năm 1999, hai vợ chồng già đưa nhau về Sài Gòn mua nhà ở, mỗi năm về Úc thăm con cháu vài tháng. Khi ông chồng bệnh chết, chôn cất ở đất hương hỏa tận Cà Mau, ai cũng tưởng người vợ sẽ quay về Úc ở với mấy đứa con ruột nhưng ngờ đâu bà về Sài Gòn ở luôn. Bà nói với hàng xóm:
- Chỉ ở đây là tôi thấy khỏe. Thù cái cảnh ngồi ngáp ngắn ngáp dài trông con suốt ngày, tới khi nó về mới nói được vài câu nó đã chui vô phòng riêng. Không đi đâu hết, ở đây mấy đứa cháu nghèo tụi nó cần mình hơn.
Bà đưa hai đứa cháu gái, hai cô lỡ thời, khỏi cảnh làm ruộng mướn. Ở Sài Gòn cơm nước bà bao và bà trả lương mỗi tháng 500,000 đồng một người. Công việc chính của hai cô cháu chỉ là đi chợ nấu cơm, tường thuật chuyện “ngồi lê đôi mách của hàng xóm cho bà nghe và phân công sáng một cô dắt bà đi bộ thể dục, chiều một cô cầm tay bà đi dạo quanh quanh. Mấy bà hàng xóm tụ tập ở cầu thang chúng cư bàn số đề rất ghét cái vẻ thảnh thơi của bà. Bà giữ xe chung cư nói:
- Mẽ tưởng mẽ là bà hoàng chắc! Việt kiều hết thời có gì mà chảnh!
Nhưng cái hôm bà M. cho hai đứa cháu về Cà Mau ăn đám cưới bà con. Nhà chỉ còn lại mình bà, chính mấy bà bàn số đề nhiều chuyện phát hiện bà M. lên cơn đau tim. Nhờ họ thi nhau la làng mà bà M. được hàng xóm kịp thời đưa vô bệnh viện Trưng Vương.
Trường hợp ông P., Việt kiều Mỹ, ba chồng của cô H. bán phở thì trời ơi đất hỡi quá xá. Ông P. vốn là một viên chức an ninh có cỡ của quân đội Việt Nam Cộng Hòa trước 1975. Năm nay đã 75 tuổi. Mấy năm nay ông nói với vợ là về Việt Nam lo cho đứa cháu nội, con rơi của người con trai đã chết lúc đi vượt biên. Ðúng là ông có mua một căn nhà nhỏ cho con dâu rơi và đứa cháu rơi. Nhưng sau đó ông cũng “bợ” luôn một cô nàng 28 tuổi đẹp như mơ về một căn nhà nhỏ xinh khác ở Nha Trang.
Cô con dâu rơi nói:
- Ổng dặn đi dặn lại, hễ má mầy bên Mỹ có điện về thì nói ba mới đi theo phái đoàn hành hương. Còn bả có ghen mò về bất tử bằng mọi giá điện cho ba hay liền! Ba già rồi chẳng sống bao lâu nữa để cho ba vui vẻ.
Rồi cô con dâu ứa nước mắt:
- Bà già chồng tôi chỉ nói nó mê tiền chứ ưng gì ông già. Bà già chồng tui hiền ơi là hiền. Lần nào gọi điện về cũng khóc. Biết mà không làm gì được!
Bà X., Việt kiều Thụy Ðiển lại có cách “khuây khỏa làm phước” trong những ngày tháng ở Việt Nam không giống ai. Bà chê 8 đứa con hơn hai chục năm định cư ở xứ Bắc Âu chỉ biết an phận làm công nhân cao cấp. Phi thương bất phú! Bà về khu chợ nhỏ phường 12, quận 6 làm nghề cho vay nhỏ lẻ với các mức lãi suất “ngó mặt” mà tính. Nhưng dù có thương người “nghèo mạt mấy” bà cũng giữ mức 5% một tháng trở lên. Bà nói:
- Giúp vốn cho bà con mỗi người một ít là làm phước còn hơn đi Chùa chứ tội lỗi gì. Nhà nước có cho họ vay đâu. Nghề nào cũng là nghề, hở chút là sợ mang tội nên nghèo hoài không biết mắc cở.
Chị Ng., Việt kiều Pháp, vừa đi chợ về nhưng trên tay chị Ng. là cái giỏ đi chợ bằng mây, trong giỏ không thấy thức ăn chỉ thấy mấy cái túi xốp cột miệng. Chúng tôi hỏi:
- Chị đi chợ siêu thị?
Chị nói:
- Trốn xứ Tây về còn chui vô đó chi! Chợ nhỏ trong hẻm mới chính là chợ Sài Gòn.
Chị Ng. ly thân xứ “gà lôi” về sống gá nghĩa với cái hẻm có số nhà hai lần xẹt thuộc quận Phú nhuận, tính ra gần mười năm. Dân quanh vùng già trẻ bé lớn có nhu cầu lấy bằng C. bằng Top, bằng Mic... tiếng Anh đều tìm đến chị thọ giáo. Học trò chị ở tuổi tóc hói bạc có, tóc hai màu Hàn Quốc có và mỗi khi gặp chị ở chợ nhỏ đầu hẻm 50, đường Nguyễn Ðình Chiểu đều gật đầu nhẹ nhàng “Thưa Cô!” Còn ông xe ôm chị trả lương tháng 1 triệu, chuyên nghiệp chở chị đi dạy ở các trung tâm Tiếng Anh thì lúc nào cũng gật gù:
- Nhiều khi tôi quên phứt bả là Việt kiều. Mỗi bận nhớ thì thấy mình hên, bởi bả mà thành dân Sài Gòn phóng Honda vù vù thì tui mất sở hụi. Thiếu gì Việt kiều như vậy.
Trong cái lý gật gù của ông xe ôm chỉ mặc áo sơ mi bỏ trong quần này có một điểm đáng chú ý nếu suy rộng thêm: Vì sao đã là Việt kiều thì dù sống y chang như người ở trong nước cũng không cách nào bỏ được tiếng kiều trở lại thành Việt! Cái lý vô cớ này ngày nay đã chuyển thành lẽ phổ biến ở trong nước, thiệt là kỳ cục hết chỗ nói. Ðể cho cái lý “không khớp ngàm” này ngang nhiên tồn tại mà không đưa lên những diễn đàn truyền thông toàn thế giới người Việt mà tranh luận cho ra cái lẽ hạp lý, thật là uổng! Ôi vì sao cứ là Việt kiều một ngày thì không là người Việt trọn kiếp!
Chị Ng. mời tôi trưa ở lại ăn cơm, chị có món cá trê chiên, canh khổ qua dồn thịt. Chị đang đâm gừng trong một cái tô sành, lúc rót nước mắm vô tô chị nói:
- Ðám ma Việt kiều ở đây người ta đi rần rần sướng ông ơi. Rảnh hơi đâu mà cãi cái chuyện trời biết, đất biết, mình biết không thể thoát số phận mũi tẹt da vàng.
Tháng 10/2005
Tin đồn ông Võ Văn Kiệt bị ám sát vẫn sôi nổi
Monday, October 17, 2005
QUẬN CAM 17-10 (NV).- Từ Thứ Năm tuần qua đến nay, tin tức loan truyền theo một bản tin của một tờ nhật báo ở quận Cam nói rằng ông Võ Văn Kiệt, nguyên thủ tướng Cộng Sản Việt Nam, đã bị mưu sát và đang nằm bệnh viện điều trị thương tích nhưng không đến nỗi nguy hiểm đến tính mệnh.
Một số diễn đàn Internet cũng lấy lại tin này và nhiều người bình luận sôi nổi.
Tin khởi thủy nói rằng ông Kiệt bị “ám sát”.
Những tin tiếp theo trong mấy ngày vừa qua lại tường thuật theo các “nguồn tin” khác nhau với những chi tiết hoàn toàn ngược nhau về cùng một sự kiện cho thấy sự mù mờ của vấn đề.
Các hãng thông tấn lớn như AP, AFP, Reuters đều có văn phòng ở Việt Nam nhưng không thấy họ nói gì đến tin này. Một phóng viên đài RFA cho hay họ cũng cố gắng kiểm chứng với các nguồn tin của họ bên Việt Nam nhưng cũng không có kết quả.
Một ký giả tại một tờ nhật báo ở quận Cam cho hay ông Kiệt bị đâm trong một sân golf.
Ngược lại, một viên chức tại một đài phát thanh Việt ngữ tại Mỹ khẳng định ông Kiệt bị bắn tại nhà riêng.
Trong khi đó, báo chí tại Việt Nam, vì chịu sự kiểm soát của nhà nước nên xưa nay vốn nhạy cảm với các tin tức chính trị, cũng hoàn toàn im lặng. Cá nhân ông Võ Văn Kiệt cũng không hề lên tiếng xác nhận hay phủ nhận khiến không khí bí mật bao trùm chuyện ông bị mưu sát càng là dịp để dư luận bàn tán, bình luận.
Một ký giả của báo Tuổi Trẻ cho báo Người Việt hay họ cũng nghe đồn về chuyện ông Kiệt bị mưu sát và họ không biết gì hơn. Tuy nhiên, ký giả này nói rằng tin đồn này có rất nhiều người biết ở Sài Gòn mà không ai kiểm chứng được.
Monday, October 17, 2005
QUẬN CAM 17-10 (NV).- Từ Thứ Năm tuần qua đến nay, tin tức loan truyền theo một bản tin của một tờ nhật báo ở quận Cam nói rằng ông Võ Văn Kiệt, nguyên thủ tướng Cộng Sản Việt Nam, đã bị mưu sát và đang nằm bệnh viện điều trị thương tích nhưng không đến nỗi nguy hiểm đến tính mệnh.
Một số diễn đàn Internet cũng lấy lại tin này và nhiều người bình luận sôi nổi.
Tin khởi thủy nói rằng ông Kiệt bị “ám sát”.
Những tin tiếp theo trong mấy ngày vừa qua lại tường thuật theo các “nguồn tin” khác nhau với những chi tiết hoàn toàn ngược nhau về cùng một sự kiện cho thấy sự mù mờ của vấn đề.
Các hãng thông tấn lớn như AP, AFP, Reuters đều có văn phòng ở Việt Nam nhưng không thấy họ nói gì đến tin này. Một phóng viên đài RFA cho hay họ cũng cố gắng kiểm chứng với các nguồn tin của họ bên Việt Nam nhưng cũng không có kết quả.
Một ký giả tại một tờ nhật báo ở quận Cam cho hay ông Kiệt bị đâm trong một sân golf.
Ngược lại, một viên chức tại một đài phát thanh Việt ngữ tại Mỹ khẳng định ông Kiệt bị bắn tại nhà riêng.
Trong khi đó, báo chí tại Việt Nam, vì chịu sự kiểm soát của nhà nước nên xưa nay vốn nhạy cảm với các tin tức chính trị, cũng hoàn toàn im lặng. Cá nhân ông Võ Văn Kiệt cũng không hề lên tiếng xác nhận hay phủ nhận khiến không khí bí mật bao trùm chuyện ông bị mưu sát càng là dịp để dư luận bàn tán, bình luận.
Một ký giả của báo Tuổi Trẻ cho báo Người Việt hay họ cũng nghe đồn về chuyện ông Kiệt bị mưu sát và họ không biết gì hơn. Tuy nhiên, ký giả này nói rằng tin đồn này có rất nhiều người biết ở Sài Gòn mà không ai kiểm chứng được.
Thánh địa Hoà Hảo trong mùa nước lũ
Wednesday, October 19, 2005
Phóng sự của Trần Tiến Dũng/Người Việt
Khi chiếc xe Mec 16 chỗ ngồi của hãng xe đò Tô Châu cho chúng tôi xuống bến phà Năng Gù, cô gái tên P, một tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo trẻ mà chúng tôi làm quen trên xe, ngó quanh bến phà và nói với vẻ luyến tiếc:
- Phải chi có ai bán bông huệ đặng cúng Ðức Thầy.
Lúc xuống phà, cô P lại nói với người thanh niên chạy xe ôm:
- Mấy ảnh trên Sài Gòn xuống, muốn vô tổ đình thắp nhang cho biết đạo của mình.
Buổi trưa phà vắng khách, trừ những chiếc honda ôm đậu sẵn trên chiếc phà sắt loại nhỏ, khách qua sông ngoài 3 người chúng tôi, số còn lại chỉ chừng 5 người đi trên 3 chiếc xe gắn máy và một chiếc xe đạp. Sông Năng Gù mùa nước lớn trông ngon lành như thứ màu ngà vàng của ruột bánh thửng.
Cô P vừa kể vừa hướng cái nhìn thành kính về hướng thánh địa.
- Bà dì em có bà con với bên ngoại Ðức Thầy. Nghe dì kể Ðức Thầy từ lúc sanh ra đã mang cốt Phật. Lúc dì em đẻ con đầu lòng bị sản hậu, gia đình kêu khóc, kể như dì chết rồi. Vậy mà khi Ðức Thầy tới chỉ nói. “Có gì mà phải khóc! Ðể cho con ba nó ngủ, một chút nữa là nó thức.” Thầy chỉ nói vậy mà thiệt, dì em được cải tử hoàn sinh.
Chiếc phà sắt phun khói đen kịt, xoay trở một lúc rồi cũng cặp gọn gàng vào cái cầu nổi. Ðường từ bến phà đi tới con đường nhựa dẫn về thị trấn Phú Tân chúng tôi bị mười mấy chiếc honda ôm vây quanh. Họ kè kè theo ba người chúng tôi, cô P cố tình nói gắt gỏng:
- Mấy anh này chỉ thích đi xe đạp lôi, đừng mời mắc công.
Nhưng cánh xe ôm không chịu buông tha. Một người có tướng to con nhất trong họ nói lớn:
- Ðuổi mấy thằng xe lôi đi cho tao.
Nhà văn Ng V. đi cùng tôi nói nhỏ bên tai tôi:
- Có khi nào tay đó là chỉ điểm của công an không, tướng hách quá!
Tôi chưa kịp trả lời thì nghe cô P nói:
- Í, đừng nói vậy. Mấy anh lạ hoắc, lại qua đây không nhằm ngày cúng nên họ tranh giành vậy thôi, chớ gặp ngày Phật sinh người đi cúng rần rần thì đâu có chuyện gì.
Cuối cùng thì chúng tôi cũng chịu giá 30 ngàn đồng cho một cuốc xe. Cô P và nhà văn Ng V chất lên một chiếc, tôi và một người dân địa phương đi trên chiếc khác. Hai chiếc Wave Trung Quốc chở 3 phóng vù vù. Tôi hỏi:
- Mấy cha không sợ công an phạt à?
Người khách đàn ông nồng nặc mùi rượu ngồi trước mặt tôi trả lời thay cho tay chạy xe ôm:
- Sợ té đái chớ bộ không. Nhưng nhờ tụi nó có bùa nên khỏi lo.
Cái bùa mà ông ta nói chính là tín hiệu hỏi thăm bằng bàn tay rằng “có cảnh sát giao thông phía trước hay không và ở đoạn nào...”
Bên đường vào thị trấn, cặp theo mé sông, người địa phương bó từng bó cây lục bình và chất thành đống chờ xe lại chở đi. Tôi hỏi:
- Người ta làm gì với thứ cây bỏ đi này.
Ông xe ôm nói nửa đùa nửa thật:
- Ai biết đâu hà, tự nhiên Nhật Bổn với Tây khoái nằm nệm bằng lục bình. Vậy là có tiền. Vật hay người cũng vậy biết thuận theo sấm giảng rồi có lúc hữu dụng.
An Hòa Tự có lối kiến trúc và bài trí đặc trưng của các kiểng chùa xây dựng từ thế kỷ trước ở miền Tây Nam Bộ, trừ bốn chữ “PGHH” đúc bằng xi măng. Còn cái lý vì sao không viết thẳng “Phật Giáo Hòa Hảo” thì chúng tôi dù rất muốn hỏi cũng thấy ái ngại. Nhưng sau khi cô P. cho biết địa danh này xưa kia có tên là Hòa Hảo thì chúng tôi chỉ còn biết buộc miệng xuýt xoa:
- Cái tên hay quá!
Cô P. cười cười nói:
- Mà nãy giờ qua đây hai anh có thấy đất hảo người hòa chưa?
Người tiếp chúng tôi ở hậu điện nhà chùa là vị tu sĩ tuổi ngoài 50, áo bà ba nâu, tóc búi. Nhưng trên hết, cái mà chúng tôi cảm nhận từ ông là phong thái chân chất của một người nông dân cam chịu - cam chịu đến rầu buồn. Nhưng chúng tôi chưa kịp hớp hết một chun trà giải khát của ông mời thì có người đàn ông mặc cái áo trắng cũ, bút bi giắt miệng túi bước vào hỏi:
- Mấy anh từ đâu đến đây?
Khi ánh mắt dò xét của ông ta đọc thấy vẻ dửng dưng-du lịch-vô hại của chúng tôi. Ông ta đổi giọng:
- Mời các anh tham quan chánh điện. Có cần trao đổi gì thêm một chút nữa gặp tôi.
Gian giữa chánh điện An Hòa Tự thờ chư vị Phật, riêng hai cây cột cái ở giữa và phía trước chánh điện có treo hai bức ảnh chân dung lớn của Ðức Huỳnh Giáo Chủ. Chiêm ngưỡng hai bức ảnh - tuổi hai mươi - của vị khai sáng đạo Hòa Hảo. Sau khi thắp nhang, nhà văn Ng V nói thì thầm:
- Tôi thích bức bên trái. Ngài trông như một tiên tri-thi sĩ! Một người đàn ông đẹp đến không ngờ!
Trở lại hậu điện, chúng tôi đặt vài câu hỏi cho “vui lòng” ông trị sự chùa mặc áo trắng có bút bi giắt miệng túi. Ông cho biết.
- Nếu các anh định ngủ tạm ở chùa một đêm cũng được, ăn chay thì khỏi lo chuyện ăn uống. Ðạo không có trụ trì, người tu đều đồng đẳng không phân cao thấp, mọi việc điều hành có ban trị sự chăm lo.
Rời An Hòa Tự chúng tôi đi ngang qua khu phố chợ. Sinh hoạt về chiều của một thị trấn miền sông nước êm ả theo tinh thần của bản vọng cổ. Vẫn những quán rượu nghèo đông khách nhậu nhưng không ồn ào, biển quán karaok chữ hồng chữ xanh, tụ điểm Internet tốc độ cao và tiệm chụp hình kiểu Hàn Quốc theo mốt Sài Gòn đã lan tới đây. Phải chăng những tôn chỉ hành đạo nghiêm cẩn nhưng không trói buộc của Phật Giáo Hòa Hảo đã tạo nên tính cách của một xứ dân hiền hòa mà lại đượm buồn. Có điều gì đó rất gần với sự ức chế mà mọi người dân cố cựu ở thị trấn này phải cưu mang. Bốn giờ 30 chiều, loa phóng thanh của phòng văn hóa thông tin thị trấn bắt đầu phát lanh lảnh bản tin thời sự và đó cũng là thứ tiếng ồn duy nhất không đếm xỉa gì tới trạng thái êm ả u buồn của thị trấn.
Tổ đình Phật Giáo Hòa Hảo vốn là ngôi nhà của ông bà thân sinh Ðức Thầy Huỳnh Phú Sổ, cũng là nơi Ðức Thầy khai sáng đạo. Khuôn viên nhà có hồ sen, vườn cây cảnh vừa đủ tầm mắt, cột và mặt dựng có cẩn miểng chén, miểng sành, dân giang còn gọi là kiểu nhà lai. Vật dụng và đồ trang trí cùng rất nhiều hình ảnh gia đình trưng bày trong nhà cho thấy nguyên vẹn phong cách một gia đình bề thế thời trước. Nhiều nhất vẫn là những tấm ảnh chụp thuở niên thiếu và có cả văn bằng tốt nghiệp tiểu học của Ðức Thầy. Người cư sĩ quản lý ngăn chuyện chúng tôi định chụp ảnh, ông cho biết:
- Cô Tư không đồng ý cho chụp hình.
Cô Tư, người cháu gọi Ðức Thầy Huỳnh Phú Sổ bằng cậu ruột, một người có gương mặt phúc hậu nói.
- Xin mấy cậu thông cảm! Ðã không cho chụp hình thì Việt kiều hay người ngoại quốc tới đây cũng vậy. Còn hỏi tôi lý do thì với ai tôi cũng khuyên không nên. Thời buổi giờ kỳ khôi lắm!
Biết là không thể thuyết phục được cô Tư. Chúng tôi rời tổ đình lúc trời vừa chạng vạng tối. Ở một quán cà phê nhỏ trước chợ thị trấn chúng tôi được nghe giọng tụng ngâm sấm giảng của các nghệ sĩ cải lương nổi tiếng ở Sài Gòn từ cái đầu đĩa hàng nội địa hiệu California. Bà chủ quán cho biết, dân làm ruộng vào mùa nước nổi nếu không bắt võng nằm ngó lên trần nhà thì đi Sài Gòn hoặc Long Xuyên làm mướn, dân nuôi cá bè thì suốt ngày coi tivi nghe “ra dô” ngóng tin bên Mỹ rồi hồi hộp theo giá cá trồi sụt.
Bà khoe: Không tính mấy chục con heo, mỗi ngày tôi bỏ mối trăm lít rượu, mỗi lít lời một ngàn. Bán quán với lại nấu rượu nuôi heo như tui coi vậy mà khỏe re.
Nhìn số vòng vàng sáng trưng mà bà đeo trên cổ, cườm tay, ngón tay chúng tôi chợt nghĩ đến dáng hao gầy với đôi má hóp sâu của những người đạp xe lôi, họ chỉ mong kiếm đủ tiền đong gạo.
Tháng Chín mây mưa quần tụ từ hướng Bắc. Tiếng loa của đài phát thanh địa phương không còn lanh lảnh trong gió chiều, thay vào đó là tiếng ca vọng cổ mùi mẫn ở một mâm nhậu nào đó từ phía sông Hòa Hảo vọng về, dường như họ đang hát bài “Gánh nước đêm trăng” tới đoạn “tưởng giếng sâu anh nối sợ dây dài, ngờ đâu giếng cạn anh tiếc hoài sợ dây.” Cô P. người tín đồ phật giáo Hòa Hảo trẻ, từ nhỏ đã học ngâm tụng sấm giảng và ăn chay một tháng 4 ngày, không lắng nghe bản vọng cổ như chúng tôi, bằng cái giọng đơn đớt mà có duyên. Cô kể lại đúng câu chuyện mà cô đã kể lúc chúng tôi còn ngồi trên xe đò, kể lại mà không nhằm mục đích thuyết phục chúng tôi tin câu chuyện.
Có lẽ cô thích kể lại cho chính cái đức tin trong sáng mãnh liệt của cô được nghe lại lần nữa, nghe nhiều lần nữa rằng cô luôn tin Trời Phật, rằng Ðức Huỳnh Giáo Chủ hàng ngày vẫn hiện hữu quanh các tín đồ và không gì có thể hiếp đáp được đức tin. Bởi có tin có lành. Chuyện cô kể như vầy:
- Em chỉ biết ngày 15 Tháng Tám, còn ngày Phật sinh lần thứ mấy em không nhớ. Có một cô gái còn trẻ và rất đẹp nói từ phương xa đến viếng tổ đình. Chiều tối lúc các vị trị sự đang họp cô gái xin được vào nói chuyện. Cô gái thưa là có thể nghỉ lại ở tổ đình một đêm được không? Các vị trị sự ưng thuận. Nhưng cô gái lại chỉ vào căn buồng riêng của Ðức Thầy nói. Tôi muốn nghỉ ở đó. Các vị trị sự nghiêm khắc nói cho cô biết. Kể từ ngày Ðức Thầy đi xa mọi thứ của căn buồng vẫn giữ nguyên hiện và không ai được phép nghỉ trong đó. Cô gái nhỏ nhẹ nói. Ta sẽ nghỉ ở trong đó đến nửa đêm! Rồi cô gái đi xuyên qua vách buồng. Ðúng nửa đêm các vị trị sự mở cửa buồng thì không thấy cô gái đâu, chỉ thấy còn lại đôi guốc của Ðức Thầy.
Chúng tôi ra bến đò Thị Ðam và hướng cái nhìn về Châu Ðốc trong mùa nước nổi. Từ thời cha ông mở cõi, vùng thất sơn đã đậm màu linh thiêng nhưng không sự linh thiêng hay đỉnh núi cao nào có thể sánh bằng niềm tin tâm linh của những người dân chất phác. Tin vào tâm linh của mình chính là điểm tựa cho khát vọng được sống hòa hảo giữa cộng đồng có chung ý thức làm lành lánh dữ.
Tháng Mười 2005
Wednesday, October 19, 2005
Phóng sự của Trần Tiến Dũng/Người Việt
Khi chiếc xe Mec 16 chỗ ngồi của hãng xe đò Tô Châu cho chúng tôi xuống bến phà Năng Gù, cô gái tên P, một tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo trẻ mà chúng tôi làm quen trên xe, ngó quanh bến phà và nói với vẻ luyến tiếc:
- Phải chi có ai bán bông huệ đặng cúng Ðức Thầy.
Lúc xuống phà, cô P lại nói với người thanh niên chạy xe ôm:
- Mấy ảnh trên Sài Gòn xuống, muốn vô tổ đình thắp nhang cho biết đạo của mình.
Buổi trưa phà vắng khách, trừ những chiếc honda ôm đậu sẵn trên chiếc phà sắt loại nhỏ, khách qua sông ngoài 3 người chúng tôi, số còn lại chỉ chừng 5 người đi trên 3 chiếc xe gắn máy và một chiếc xe đạp. Sông Năng Gù mùa nước lớn trông ngon lành như thứ màu ngà vàng của ruột bánh thửng.
Cô P vừa kể vừa hướng cái nhìn thành kính về hướng thánh địa.
- Bà dì em có bà con với bên ngoại Ðức Thầy. Nghe dì kể Ðức Thầy từ lúc sanh ra đã mang cốt Phật. Lúc dì em đẻ con đầu lòng bị sản hậu, gia đình kêu khóc, kể như dì chết rồi. Vậy mà khi Ðức Thầy tới chỉ nói. “Có gì mà phải khóc! Ðể cho con ba nó ngủ, một chút nữa là nó thức.” Thầy chỉ nói vậy mà thiệt, dì em được cải tử hoàn sinh.
Chiếc phà sắt phun khói đen kịt, xoay trở một lúc rồi cũng cặp gọn gàng vào cái cầu nổi. Ðường từ bến phà đi tới con đường nhựa dẫn về thị trấn Phú Tân chúng tôi bị mười mấy chiếc honda ôm vây quanh. Họ kè kè theo ba người chúng tôi, cô P cố tình nói gắt gỏng:
- Mấy anh này chỉ thích đi xe đạp lôi, đừng mời mắc công.
Nhưng cánh xe ôm không chịu buông tha. Một người có tướng to con nhất trong họ nói lớn:
- Ðuổi mấy thằng xe lôi đi cho tao.
Nhà văn Ng V. đi cùng tôi nói nhỏ bên tai tôi:
- Có khi nào tay đó là chỉ điểm của công an không, tướng hách quá!
Tôi chưa kịp trả lời thì nghe cô P nói:
- Í, đừng nói vậy. Mấy anh lạ hoắc, lại qua đây không nhằm ngày cúng nên họ tranh giành vậy thôi, chớ gặp ngày Phật sinh người đi cúng rần rần thì đâu có chuyện gì.
Cuối cùng thì chúng tôi cũng chịu giá 30 ngàn đồng cho một cuốc xe. Cô P và nhà văn Ng V chất lên một chiếc, tôi và một người dân địa phương đi trên chiếc khác. Hai chiếc Wave Trung Quốc chở 3 phóng vù vù. Tôi hỏi:
- Mấy cha không sợ công an phạt à?
Người khách đàn ông nồng nặc mùi rượu ngồi trước mặt tôi trả lời thay cho tay chạy xe ôm:
- Sợ té đái chớ bộ không. Nhưng nhờ tụi nó có bùa nên khỏi lo.
Cái bùa mà ông ta nói chính là tín hiệu hỏi thăm bằng bàn tay rằng “có cảnh sát giao thông phía trước hay không và ở đoạn nào...”
Bên đường vào thị trấn, cặp theo mé sông, người địa phương bó từng bó cây lục bình và chất thành đống chờ xe lại chở đi. Tôi hỏi:
- Người ta làm gì với thứ cây bỏ đi này.
Ông xe ôm nói nửa đùa nửa thật:
- Ai biết đâu hà, tự nhiên Nhật Bổn với Tây khoái nằm nệm bằng lục bình. Vậy là có tiền. Vật hay người cũng vậy biết thuận theo sấm giảng rồi có lúc hữu dụng.
An Hòa Tự có lối kiến trúc và bài trí đặc trưng của các kiểng chùa xây dựng từ thế kỷ trước ở miền Tây Nam Bộ, trừ bốn chữ “PGHH” đúc bằng xi măng. Còn cái lý vì sao không viết thẳng “Phật Giáo Hòa Hảo” thì chúng tôi dù rất muốn hỏi cũng thấy ái ngại. Nhưng sau khi cô P. cho biết địa danh này xưa kia có tên là Hòa Hảo thì chúng tôi chỉ còn biết buộc miệng xuýt xoa:
- Cái tên hay quá!
Cô P. cười cười nói:
- Mà nãy giờ qua đây hai anh có thấy đất hảo người hòa chưa?
Người tiếp chúng tôi ở hậu điện nhà chùa là vị tu sĩ tuổi ngoài 50, áo bà ba nâu, tóc búi. Nhưng trên hết, cái mà chúng tôi cảm nhận từ ông là phong thái chân chất của một người nông dân cam chịu - cam chịu đến rầu buồn. Nhưng chúng tôi chưa kịp hớp hết một chun trà giải khát của ông mời thì có người đàn ông mặc cái áo trắng cũ, bút bi giắt miệng túi bước vào hỏi:
- Mấy anh từ đâu đến đây?
Khi ánh mắt dò xét của ông ta đọc thấy vẻ dửng dưng-du lịch-vô hại của chúng tôi. Ông ta đổi giọng:
- Mời các anh tham quan chánh điện. Có cần trao đổi gì thêm một chút nữa gặp tôi.
Gian giữa chánh điện An Hòa Tự thờ chư vị Phật, riêng hai cây cột cái ở giữa và phía trước chánh điện có treo hai bức ảnh chân dung lớn của Ðức Huỳnh Giáo Chủ. Chiêm ngưỡng hai bức ảnh - tuổi hai mươi - của vị khai sáng đạo Hòa Hảo. Sau khi thắp nhang, nhà văn Ng V nói thì thầm:
- Tôi thích bức bên trái. Ngài trông như một tiên tri-thi sĩ! Một người đàn ông đẹp đến không ngờ!
Trở lại hậu điện, chúng tôi đặt vài câu hỏi cho “vui lòng” ông trị sự chùa mặc áo trắng có bút bi giắt miệng túi. Ông cho biết.
- Nếu các anh định ngủ tạm ở chùa một đêm cũng được, ăn chay thì khỏi lo chuyện ăn uống. Ðạo không có trụ trì, người tu đều đồng đẳng không phân cao thấp, mọi việc điều hành có ban trị sự chăm lo.
Rời An Hòa Tự chúng tôi đi ngang qua khu phố chợ. Sinh hoạt về chiều của một thị trấn miền sông nước êm ả theo tinh thần của bản vọng cổ. Vẫn những quán rượu nghèo đông khách nhậu nhưng không ồn ào, biển quán karaok chữ hồng chữ xanh, tụ điểm Internet tốc độ cao và tiệm chụp hình kiểu Hàn Quốc theo mốt Sài Gòn đã lan tới đây. Phải chăng những tôn chỉ hành đạo nghiêm cẩn nhưng không trói buộc của Phật Giáo Hòa Hảo đã tạo nên tính cách của một xứ dân hiền hòa mà lại đượm buồn. Có điều gì đó rất gần với sự ức chế mà mọi người dân cố cựu ở thị trấn này phải cưu mang. Bốn giờ 30 chiều, loa phóng thanh của phòng văn hóa thông tin thị trấn bắt đầu phát lanh lảnh bản tin thời sự và đó cũng là thứ tiếng ồn duy nhất không đếm xỉa gì tới trạng thái êm ả u buồn của thị trấn.
Tổ đình Phật Giáo Hòa Hảo vốn là ngôi nhà của ông bà thân sinh Ðức Thầy Huỳnh Phú Sổ, cũng là nơi Ðức Thầy khai sáng đạo. Khuôn viên nhà có hồ sen, vườn cây cảnh vừa đủ tầm mắt, cột và mặt dựng có cẩn miểng chén, miểng sành, dân giang còn gọi là kiểu nhà lai. Vật dụng và đồ trang trí cùng rất nhiều hình ảnh gia đình trưng bày trong nhà cho thấy nguyên vẹn phong cách một gia đình bề thế thời trước. Nhiều nhất vẫn là những tấm ảnh chụp thuở niên thiếu và có cả văn bằng tốt nghiệp tiểu học của Ðức Thầy. Người cư sĩ quản lý ngăn chuyện chúng tôi định chụp ảnh, ông cho biết:
- Cô Tư không đồng ý cho chụp hình.
Cô Tư, người cháu gọi Ðức Thầy Huỳnh Phú Sổ bằng cậu ruột, một người có gương mặt phúc hậu nói.
- Xin mấy cậu thông cảm! Ðã không cho chụp hình thì Việt kiều hay người ngoại quốc tới đây cũng vậy. Còn hỏi tôi lý do thì với ai tôi cũng khuyên không nên. Thời buổi giờ kỳ khôi lắm!
Biết là không thể thuyết phục được cô Tư. Chúng tôi rời tổ đình lúc trời vừa chạng vạng tối. Ở một quán cà phê nhỏ trước chợ thị trấn chúng tôi được nghe giọng tụng ngâm sấm giảng của các nghệ sĩ cải lương nổi tiếng ở Sài Gòn từ cái đầu đĩa hàng nội địa hiệu California. Bà chủ quán cho biết, dân làm ruộng vào mùa nước nổi nếu không bắt võng nằm ngó lên trần nhà thì đi Sài Gòn hoặc Long Xuyên làm mướn, dân nuôi cá bè thì suốt ngày coi tivi nghe “ra dô” ngóng tin bên Mỹ rồi hồi hộp theo giá cá trồi sụt.
Bà khoe: Không tính mấy chục con heo, mỗi ngày tôi bỏ mối trăm lít rượu, mỗi lít lời một ngàn. Bán quán với lại nấu rượu nuôi heo như tui coi vậy mà khỏe re.
Nhìn số vòng vàng sáng trưng mà bà đeo trên cổ, cườm tay, ngón tay chúng tôi chợt nghĩ đến dáng hao gầy với đôi má hóp sâu của những người đạp xe lôi, họ chỉ mong kiếm đủ tiền đong gạo.
Tháng Chín mây mưa quần tụ từ hướng Bắc. Tiếng loa của đài phát thanh địa phương không còn lanh lảnh trong gió chiều, thay vào đó là tiếng ca vọng cổ mùi mẫn ở một mâm nhậu nào đó từ phía sông Hòa Hảo vọng về, dường như họ đang hát bài “Gánh nước đêm trăng” tới đoạn “tưởng giếng sâu anh nối sợ dây dài, ngờ đâu giếng cạn anh tiếc hoài sợ dây.” Cô P. người tín đồ phật giáo Hòa Hảo trẻ, từ nhỏ đã học ngâm tụng sấm giảng và ăn chay một tháng 4 ngày, không lắng nghe bản vọng cổ như chúng tôi, bằng cái giọng đơn đớt mà có duyên. Cô kể lại đúng câu chuyện mà cô đã kể lúc chúng tôi còn ngồi trên xe đò, kể lại mà không nhằm mục đích thuyết phục chúng tôi tin câu chuyện.
Có lẽ cô thích kể lại cho chính cái đức tin trong sáng mãnh liệt của cô được nghe lại lần nữa, nghe nhiều lần nữa rằng cô luôn tin Trời Phật, rằng Ðức Huỳnh Giáo Chủ hàng ngày vẫn hiện hữu quanh các tín đồ và không gì có thể hiếp đáp được đức tin. Bởi có tin có lành. Chuyện cô kể như vầy:
- Em chỉ biết ngày 15 Tháng Tám, còn ngày Phật sinh lần thứ mấy em không nhớ. Có một cô gái còn trẻ và rất đẹp nói từ phương xa đến viếng tổ đình. Chiều tối lúc các vị trị sự đang họp cô gái xin được vào nói chuyện. Cô gái thưa là có thể nghỉ lại ở tổ đình một đêm được không? Các vị trị sự ưng thuận. Nhưng cô gái lại chỉ vào căn buồng riêng của Ðức Thầy nói. Tôi muốn nghỉ ở đó. Các vị trị sự nghiêm khắc nói cho cô biết. Kể từ ngày Ðức Thầy đi xa mọi thứ của căn buồng vẫn giữ nguyên hiện và không ai được phép nghỉ trong đó. Cô gái nhỏ nhẹ nói. Ta sẽ nghỉ ở trong đó đến nửa đêm! Rồi cô gái đi xuyên qua vách buồng. Ðúng nửa đêm các vị trị sự mở cửa buồng thì không thấy cô gái đâu, chỉ thấy còn lại đôi guốc của Ðức Thầy.
Chúng tôi ra bến đò Thị Ðam và hướng cái nhìn về Châu Ðốc trong mùa nước nổi. Từ thời cha ông mở cõi, vùng thất sơn đã đậm màu linh thiêng nhưng không sự linh thiêng hay đỉnh núi cao nào có thể sánh bằng niềm tin tâm linh của những người dân chất phác. Tin vào tâm linh của mình chính là điểm tựa cho khát vọng được sống hòa hảo giữa cộng đồng có chung ý thức làm lành lánh dữ.
Tháng Mười 2005
Kết thúc vụ xử tham ô hơn 2 triệu đô la ngành dầu khí:
Một án chung thân, hai án trên 20 năm tù
Wednesday, October 19, 2005 BÀ RỊA-VŨNG TÀU 19-10 - Sáng 19 Tháng Mười năm 2005, tòa án tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu kết thúc phiên tòa sơ thẩm vụ xử 7 bị cáo là quan chức cao cấp trong ngành dầu khí Việt Nam đã tham ô hơn 2 triệu đô la trong việc xây dựng những giàn khoan dầu.
Báo trong nước cho hay, những bị cáo lãnh án gồm:
1. Trần Quang - nguyên xưởng trưởng Xưởng Ðiện Lạnh, công ty Dịch Vụ Kỹ Thuật Dầu Khí (PTSC): Án chung thân về tội tham ô, 10 năm tù tội cố ý làm trái; tổng hợp hình phạt tù chung thân.
2. Trần Ngọc Giao - nguyên chủ tịch hội đồng quản trị công ty Interpet Việt Nam: 15 năm tù về tội tham ô, 7 năm tù tội cố ý làm trái; tổng hợp hình phạt 22 năm tù.
3. Nguyễn Quang Thường - nguyên phó tổng giám đốc công ty Dầu Khí Việt Nam: 16 năm tù về tội tham ô, 5 năm tù về tội cố ý làm trái; tổng hợp hình phạt 21 năm tù giam.
4. Dương Quốc Hà - nguyên phó tổng giám đốc phụ trách thương mại, Liên Doanh Vietsovpetro: 18 năm tù về tội tham ô tài sản.
5. Cao Duy Chính - nguyên tổ trưởng tổ lập hồ sơ dự thầu, nguyên tổ trưởng tổ giám sát thi công, dự án Block 140 chỗ: 11 năm tù về tội tham ô tài sản.
6. Nguyễn Mạnh Hùng - nguyên phó giám đốc thương mại công ty PTSC: 7 năm tù tội cố ý làm trái.
7. Trần Ngọc Long (từng là công nhân công ty Interpet): 4 năm tù tội cố ý làm trái.
Phiên tòa này diễn ra trong 11 ngày và là vụ tham nhũng đầu tiên trong ngành dầu khí Việt Nam được mang ra xét xử công khai.
Theo VietNamNet: “Các bị cáo trong vụ án này hầu hết là những cán bộ, nhân viên nhà nước được đào tạo cơ bản có khả năng tổ chức, có kiến thức chuyên môn giỏi. Một số là cán bộ quản lý kinh tế cao cấp của ngành dầu khí, đã có nhiều thành tích trong kháng chiến, trong lao động sản xuất; có người còn được nhà nước tặng thưởng huân, huy chương trên cả 2 lĩnh vực này. Nhưng vì vụ lợi cá nhân tham lam tiền bạc, đã giàu có thậm chí rất giàu có mà còn muốn giàu có hơn nữa bằng con đường chiếm đoạt tiền bạc của nhà nước với thủ đoạn thực hiện khả năng tổ chức, năng lực chuyên môn của mình và những hành vi vi phạm pháp luật để hưởng tiền bạc bất chính.
Các bị cáo đã thực hiện nhiều hành vi gian dối để ký kết những hợp đồng kinh tế giả, giả mạo chứng từ, nâng giá vật tư thiết bị lên gấp 10 lần để chiếm đoạt tiền nhà nước gây thiệt hại rất to lớn về nhiều mặt”.
Bản cáo trạng cho biết: “Vào sáng ngày 13 Tháng Mười 1999, Hà, Thường và Quang gặp nhau tại khách sạn Sofitel Plaza (Hà Nội) để bàn nhau việc nâng giá thầu, rút tiền chênh lệch chia nhau trong dự án xây dựng khối nhà ở 140 chỗ (block 140 chỗ) nằm trong tổ hợp công nghệ trung tâm 3 thuộc vòm Nam mỏ Bạch Hổ. Chiều hôm đó, Thường chỉ đạo cho cấp dưới điều chỉnh hồ sơ dự thầu từ 15.5 triệu đô la lên 17.2 triệu đô la và ký giảm giá 3%”.
Tiếp đó, Thường chỉ đạo Nguyễn Mạnh Hùng và Cao Duy Chính sửa lại những bản thỏa thuận hợp đồng nguyên tắc 25/5 ký với Viện Corall liên doanh tham gia đấu thầu dự án Block 140 Chỗ. Khi Viện Corall không đồng ý ký hợp đồng 02, Trần Quang mới nảy sinh ý định giả chữ ký của Viện Corall và đưa Nguyễn Lai Phong đóng giả dấu Corall. Việc mua thiết bị vật tư kỹ thuật, Trần Quang giao cho Trần Ngọc Giao thông qua InterPet Việt Nam thực hiện và làm giả 55 bộ hóa đơn chứng từ để lấy tiền của nhà nước.
Hợp đồng 02 là hợp đồng giả, không phát sinh quan hệ hợp đồng giữa PTSC và Corall, dẫn đến hậu quả thiệt hại thu nhập của nhà nước và PTSC. Những bị cáo đã tự ý thay đổi hợp đồng nguyên tắc ngay sau khi trúng thầu, vi phạm quy chế đấu thầu, vi phạm pháp lệnh hợp đồng kinh tế, làm giả chứng từ là vi phạm pháp lệnh kế toán thống kê. Trong dự án này, Trần Quang đã rút ra hơn 1.2 triệu USD (trên 19 tỷ đồng Việt Nam), phần còn lại là 1.08 triệu đô la Quang chưa kịp rút ra được thì bị phát hiện.
Về dự án Ballast Ðại Hùng, Nguyễn Quang Thường giao cho Trần Quang tham gia dự thầu. Sau khi trúng thầu, Nguyễn Quang Thường và Trần Quang đã bán thầu để hưởng phần chênh lệch. Quang lừa dối Thường, đề xuất và bàn bạc bán thầu cho Corall nhưng thực tế là lôi dự án này về cho công ty InterPet của Quang thực hiện.
Trong dự án này, Trần Ngọc Giao đã làm giả hóa đơn chứng từ vi phạm pháp lệnh kế toán thống kê gây thất thoát 18 tỷ đồng, tham ô tài sản, toàn bộ số tiền đã được thanh toán và Quang đã nhận, sau khi trừ chi phí Quang chiếm đoạt hơn 900,000 đô la.
Tổng số tiền những bị cáo tham ô trong vụ án này đặc biệt lớn, cụ thể là 2,109,432 đô la (tương đương 33 tỉ đồng). Trong đó, Dương Quốc Hà nhận 535,000 đô la, Nguyễn Quang Thường 400,000 đô la, Trần Ngọc Giao 70,000 đô la, Cao Duy Chính 20,000 đô la, số còn lại Trần Quang chiếm hưởng.
Ðó là chưa kể số tiền 1.081 triệu đô la mà bị cáo Trần Quang đã tạo ra khả năng để chiếm đoạt nhưng chưa hợp thức hóa được hóa đơn chứng từ để rút ra chia nhau. Bên cạnh đó, bị cáo Trần Quang còn tham ô 902,000 đô la trong dự án sửa chữa dàn Ballast Ðại Hùng.
Một án chung thân, hai án trên 20 năm tù
Wednesday, October 19, 2005 BÀ RỊA-VŨNG TÀU 19-10 - Sáng 19 Tháng Mười năm 2005, tòa án tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu kết thúc phiên tòa sơ thẩm vụ xử 7 bị cáo là quan chức cao cấp trong ngành dầu khí Việt Nam đã tham ô hơn 2 triệu đô la trong việc xây dựng những giàn khoan dầu.
Báo trong nước cho hay, những bị cáo lãnh án gồm:
1. Trần Quang - nguyên xưởng trưởng Xưởng Ðiện Lạnh, công ty Dịch Vụ Kỹ Thuật Dầu Khí (PTSC): Án chung thân về tội tham ô, 10 năm tù tội cố ý làm trái; tổng hợp hình phạt tù chung thân.
2. Trần Ngọc Giao - nguyên chủ tịch hội đồng quản trị công ty Interpet Việt Nam: 15 năm tù về tội tham ô, 7 năm tù tội cố ý làm trái; tổng hợp hình phạt 22 năm tù.
3. Nguyễn Quang Thường - nguyên phó tổng giám đốc công ty Dầu Khí Việt Nam: 16 năm tù về tội tham ô, 5 năm tù về tội cố ý làm trái; tổng hợp hình phạt 21 năm tù giam.
4. Dương Quốc Hà - nguyên phó tổng giám đốc phụ trách thương mại, Liên Doanh Vietsovpetro: 18 năm tù về tội tham ô tài sản.
5. Cao Duy Chính - nguyên tổ trưởng tổ lập hồ sơ dự thầu, nguyên tổ trưởng tổ giám sát thi công, dự án Block 140 chỗ: 11 năm tù về tội tham ô tài sản.
6. Nguyễn Mạnh Hùng - nguyên phó giám đốc thương mại công ty PTSC: 7 năm tù tội cố ý làm trái.
7. Trần Ngọc Long (từng là công nhân công ty Interpet): 4 năm tù tội cố ý làm trái.
Phiên tòa này diễn ra trong 11 ngày và là vụ tham nhũng đầu tiên trong ngành dầu khí Việt Nam được mang ra xét xử công khai.
Theo VietNamNet: “Các bị cáo trong vụ án này hầu hết là những cán bộ, nhân viên nhà nước được đào tạo cơ bản có khả năng tổ chức, có kiến thức chuyên môn giỏi. Một số là cán bộ quản lý kinh tế cao cấp của ngành dầu khí, đã có nhiều thành tích trong kháng chiến, trong lao động sản xuất; có người còn được nhà nước tặng thưởng huân, huy chương trên cả 2 lĩnh vực này. Nhưng vì vụ lợi cá nhân tham lam tiền bạc, đã giàu có thậm chí rất giàu có mà còn muốn giàu có hơn nữa bằng con đường chiếm đoạt tiền bạc của nhà nước với thủ đoạn thực hiện khả năng tổ chức, năng lực chuyên môn của mình và những hành vi vi phạm pháp luật để hưởng tiền bạc bất chính.
Các bị cáo đã thực hiện nhiều hành vi gian dối để ký kết những hợp đồng kinh tế giả, giả mạo chứng từ, nâng giá vật tư thiết bị lên gấp 10 lần để chiếm đoạt tiền nhà nước gây thiệt hại rất to lớn về nhiều mặt”.
Bản cáo trạng cho biết: “Vào sáng ngày 13 Tháng Mười 1999, Hà, Thường và Quang gặp nhau tại khách sạn Sofitel Plaza (Hà Nội) để bàn nhau việc nâng giá thầu, rút tiền chênh lệch chia nhau trong dự án xây dựng khối nhà ở 140 chỗ (block 140 chỗ) nằm trong tổ hợp công nghệ trung tâm 3 thuộc vòm Nam mỏ Bạch Hổ. Chiều hôm đó, Thường chỉ đạo cho cấp dưới điều chỉnh hồ sơ dự thầu từ 15.5 triệu đô la lên 17.2 triệu đô la và ký giảm giá 3%”.
Tiếp đó, Thường chỉ đạo Nguyễn Mạnh Hùng và Cao Duy Chính sửa lại những bản thỏa thuận hợp đồng nguyên tắc 25/5 ký với Viện Corall liên doanh tham gia đấu thầu dự án Block 140 Chỗ. Khi Viện Corall không đồng ý ký hợp đồng 02, Trần Quang mới nảy sinh ý định giả chữ ký của Viện Corall và đưa Nguyễn Lai Phong đóng giả dấu Corall. Việc mua thiết bị vật tư kỹ thuật, Trần Quang giao cho Trần Ngọc Giao thông qua InterPet Việt Nam thực hiện và làm giả 55 bộ hóa đơn chứng từ để lấy tiền của nhà nước.
Hợp đồng 02 là hợp đồng giả, không phát sinh quan hệ hợp đồng giữa PTSC và Corall, dẫn đến hậu quả thiệt hại thu nhập của nhà nước và PTSC. Những bị cáo đã tự ý thay đổi hợp đồng nguyên tắc ngay sau khi trúng thầu, vi phạm quy chế đấu thầu, vi phạm pháp lệnh hợp đồng kinh tế, làm giả chứng từ là vi phạm pháp lệnh kế toán thống kê. Trong dự án này, Trần Quang đã rút ra hơn 1.2 triệu USD (trên 19 tỷ đồng Việt Nam), phần còn lại là 1.08 triệu đô la Quang chưa kịp rút ra được thì bị phát hiện.
Về dự án Ballast Ðại Hùng, Nguyễn Quang Thường giao cho Trần Quang tham gia dự thầu. Sau khi trúng thầu, Nguyễn Quang Thường và Trần Quang đã bán thầu để hưởng phần chênh lệch. Quang lừa dối Thường, đề xuất và bàn bạc bán thầu cho Corall nhưng thực tế là lôi dự án này về cho công ty InterPet của Quang thực hiện.
Trong dự án này, Trần Ngọc Giao đã làm giả hóa đơn chứng từ vi phạm pháp lệnh kế toán thống kê gây thất thoát 18 tỷ đồng, tham ô tài sản, toàn bộ số tiền đã được thanh toán và Quang đã nhận, sau khi trừ chi phí Quang chiếm đoạt hơn 900,000 đô la.
Tổng số tiền những bị cáo tham ô trong vụ án này đặc biệt lớn, cụ thể là 2,109,432 đô la (tương đương 33 tỉ đồng). Trong đó, Dương Quốc Hà nhận 535,000 đô la, Nguyễn Quang Thường 400,000 đô la, Trần Ngọc Giao 70,000 đô la, Cao Duy Chính 20,000 đô la, số còn lại Trần Quang chiếm hưởng.
Ðó là chưa kể số tiền 1.081 triệu đô la mà bị cáo Trần Quang đã tạo ra khả năng để chiếm đoạt nhưng chưa hợp thức hóa được hóa đơn chứng từ để rút ra chia nhau. Bên cạnh đó, bị cáo Trần Quang còn tham ô 902,000 đô la trong dự án sửa chữa dàn Ballast Ðại Hùng.
Quảng Nam: Một người 32 năm không ngủ
Friday, October 21, 2005
QUẢNG NAM 21-10 - Ông Thái Ngọc, trú tại xã Quế Trung, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam là người suốt 32 năm nay không ngủ.
Theo báo Pháp Luật TP. HCM, ông Ngọc chưa bao giờ bị các chứng đau ốm lặt vặt đụng chạm đến. Bệnh tật coi như chưa hề “viếng thăm” ông.
Báo này kể: “Ông Ngọc là người hiền lành, vui tính. Bà con trong làng ai cũng mến. Ông xuống ao bắt cá, ra gò đuổi gà đem về đãi khách uống rượu bằng chính tay ông nấu. Ông nói: “Người tôi hơi ốm (48 kg) nhưng không sao hết. Tôi cũng mong có điều kiện để tìm hiểu thử chứng mất ngủ của tôi như thế nào nhưng không biết tìm hiểu ở đâu”.
Câu chuyện mất ngủ kỳ lạ của người đàn ông này bắt đầu từ năm 1974, lúc ông 30 tuổi.
Hồi đó, ông Ngọc là một nông dân bình thường, có vợ và hai con. Khi sinh đứa thứ hai, vợ ông đã qua đời.
Một thời gian ngắn sau, ông phát hiện ra mình không thể ngủ được nữa. Lúc đầu ông tìm đến một số thầy thuốc Bắc ở trong làng để cắt thuốc về uống. Uống mãi vẫn không ngủ được. Ông Ngọc tâm sự: “Khi ấy tôi cảm thấy rất lo lắng”. Ông lo lắng vì sợ mất ngủ kéo dài như vậy sẽ dẫn đến kiệt sức và không ai làm lụng nuôi con nhỏ. Tuy nhiên, mấy tháng sau ông không thấy cơ thể có biểu hiện bất thường nên không còn sợ nữa.
Từ đó đến nay, suốt 32 năm, việc mất ngủ trở thành bình thường và ông không còn nghĩ về nó nữa. Người vợ sau của ông nói: “Ổng rất kỳ lạ. Từ ngày tôi và ổng sống chung với nhau, chưa lúc nào thấy ổng ngủ cả ban đêm lẫn ban ngày”. Theo lời bà vợ, ông Ngọc làm quần quật suốt ngày. Ông là người có sức lao động thuộc loại vô địch ở trong làng. Một mình ông làm hơn một mẫu ruộng, nuôi trâu, nuôi bò, làm trang trại... ông cũng có thể gánh một lần tám ang lúa (hơn tạ). Ði từ trong ruộng về nhà. Một mình ông vác cả một bó củi cũng trên một tạ từ núi về...
Làm việc rất nặng nhọc như vậy nhưng buổi tối ông chỉ nằm mở mắt thao láo nhìn lên mái nhà. Người vợ sau sinh được ba đứa con, tất cả đều đã trưởng thành. Trong gia đình, những người con đều không có ai bị chứng mất ngủ như ông.
Ông Ngọc xác nhận: “Có mấy lần tôi thử đi ra Ðà Nẵng khám tổng quát, siêu âm, xét nghiệm... nhưng không phát hiện thấy bệnh gì trong người cả. Chỉ có tật là không ngủ được thôi”.
Ông nghiện thuốc lá nặng, một ngày một đêm ông có thể “chơi” mấy chục lá thuốc vấn sâu kèn. Tửu lượng của ông cũng thuộc loại khá. Một mình có thể uống cả lít rượu gạo vẫn không say. Ông bảo: “Mọi người nói với tôi là thử uống rượu thật say xem có ngủ được không. Tôi làm theo, nhiều lần say bí tỉ nhưng mắt vẫn thao láo cả đêm...”
Những đêm dài trong gần nửa cuộc đời của con người này hầu như gắn liền với thuốc lá và nước trà. Lục đục mãi như vậy sợ ảnh hưởng đến giấc ngủ của vợ con, ông vào núi làm trang trại cách nhà khoảng năm cây số đường núi và ở lại một mình. Ðó là một vùng đồi lúp xúp nằm trong một thung lũng hoang vu. Một mình ông dựng trại, nuôi heo, gà, trâu bò, trồng chuối, trồng tiêu, trồng dó lấy trầm, nuôi cá, làm ruộng...
Friday, October 21, 2005
QUẢNG NAM 21-10 - Ông Thái Ngọc, trú tại xã Quế Trung, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam là người suốt 32 năm nay không ngủ.
Theo báo Pháp Luật TP. HCM, ông Ngọc chưa bao giờ bị các chứng đau ốm lặt vặt đụng chạm đến. Bệnh tật coi như chưa hề “viếng thăm” ông.
Báo này kể: “Ông Ngọc là người hiền lành, vui tính. Bà con trong làng ai cũng mến. Ông xuống ao bắt cá, ra gò đuổi gà đem về đãi khách uống rượu bằng chính tay ông nấu. Ông nói: “Người tôi hơi ốm (48 kg) nhưng không sao hết. Tôi cũng mong có điều kiện để tìm hiểu thử chứng mất ngủ của tôi như thế nào nhưng không biết tìm hiểu ở đâu”.
Câu chuyện mất ngủ kỳ lạ của người đàn ông này bắt đầu từ năm 1974, lúc ông 30 tuổi.
Hồi đó, ông Ngọc là một nông dân bình thường, có vợ và hai con. Khi sinh đứa thứ hai, vợ ông đã qua đời.
Một thời gian ngắn sau, ông phát hiện ra mình không thể ngủ được nữa. Lúc đầu ông tìm đến một số thầy thuốc Bắc ở trong làng để cắt thuốc về uống. Uống mãi vẫn không ngủ được. Ông Ngọc tâm sự: “Khi ấy tôi cảm thấy rất lo lắng”. Ông lo lắng vì sợ mất ngủ kéo dài như vậy sẽ dẫn đến kiệt sức và không ai làm lụng nuôi con nhỏ. Tuy nhiên, mấy tháng sau ông không thấy cơ thể có biểu hiện bất thường nên không còn sợ nữa.
Từ đó đến nay, suốt 32 năm, việc mất ngủ trở thành bình thường và ông không còn nghĩ về nó nữa. Người vợ sau của ông nói: “Ổng rất kỳ lạ. Từ ngày tôi và ổng sống chung với nhau, chưa lúc nào thấy ổng ngủ cả ban đêm lẫn ban ngày”. Theo lời bà vợ, ông Ngọc làm quần quật suốt ngày. Ông là người có sức lao động thuộc loại vô địch ở trong làng. Một mình ông làm hơn một mẫu ruộng, nuôi trâu, nuôi bò, làm trang trại... ông cũng có thể gánh một lần tám ang lúa (hơn tạ). Ði từ trong ruộng về nhà. Một mình ông vác cả một bó củi cũng trên một tạ từ núi về...
Làm việc rất nặng nhọc như vậy nhưng buổi tối ông chỉ nằm mở mắt thao láo nhìn lên mái nhà. Người vợ sau sinh được ba đứa con, tất cả đều đã trưởng thành. Trong gia đình, những người con đều không có ai bị chứng mất ngủ như ông.
Ông Ngọc xác nhận: “Có mấy lần tôi thử đi ra Ðà Nẵng khám tổng quát, siêu âm, xét nghiệm... nhưng không phát hiện thấy bệnh gì trong người cả. Chỉ có tật là không ngủ được thôi”.
Ông nghiện thuốc lá nặng, một ngày một đêm ông có thể “chơi” mấy chục lá thuốc vấn sâu kèn. Tửu lượng của ông cũng thuộc loại khá. Một mình có thể uống cả lít rượu gạo vẫn không say. Ông bảo: “Mọi người nói với tôi là thử uống rượu thật say xem có ngủ được không. Tôi làm theo, nhiều lần say bí tỉ nhưng mắt vẫn thao láo cả đêm...”
Những đêm dài trong gần nửa cuộc đời của con người này hầu như gắn liền với thuốc lá và nước trà. Lục đục mãi như vậy sợ ảnh hưởng đến giấc ngủ của vợ con, ông vào núi làm trang trại cách nhà khoảng năm cây số đường núi và ở lại một mình. Ðó là một vùng đồi lúp xúp nằm trong một thung lũng hoang vu. Một mình ông dựng trại, nuôi heo, gà, trâu bò, trồng chuối, trồng tiêu, trồng dó lấy trầm, nuôi cá, làm ruộng...
An Giang mùa nước nổi
Friday, October 21, 2005
An Giang là tỉnh đầu nguồn của vùng đồng bằng sông Cửu Long trực tiếp đón lũ từ thượng nguồn Campuchia đổ xuống hằng năm. Một ngày đầu tháng 8 Âm lịch, tôi ngược dòng sông Hậu lên vùng Châu Phú, tỉnh An Giang, có mặt tại cánh đồng Thạnh Mỹ Tây. Dân cư sống tập trung ở hai bên bờ các con sông, kênh và rạch trên những ngôi nhà sàn được cất khá cao. Không khí tại các khu dân cư này thật rộn rã và tấp nập ghe xuồng qua lại dưới sông còn trên con đường quê vốn nhỏ hẹp càng nhộn nhịp người và xe qua lại đem cá đem cua ra chợ bán. Và nụ cười như luôn chực hờ sẵn trên môi mỗi người, gặp nhau thăm hỏi nhau vài câu về chuyện cá tôm.
Ông Ðỗ Văn Tám, 55 tuổi, tại kênh 7 - xã Thạnh Mỹ Tây, vừa cặp xuồng vào bến sông đã vui vẻ tiếp chuyện với tôi. Ông Tám thông báo về “mực nước ngoài đồng hôm nay” cho bà con hàng xóm biết:
- “Sáng nay, tôi vừa ra đồng, đứng xuống đo, nước đã ngập lút đầu tôi! Năm nay nước lên nhanh quá!”
Khác với những cư dân vùng khác, người dân địa phương nơi đây không quan tâm lắm đến các “bản tin khí tượng thủy văn” trên đài truyền hình, họ tính “con nước lên-xuống” theo năm nhuận, theo con trăng và dựa vào một số hiện tượng tự nhiên khác. Ông Tám cũng nói thêm:
- Hổm rày, mấy ổng xả đập nước trên kênh Vĩnh Tế để thoát lũ! Nếu không, nước thoát chậm thì mấy anh bạn Miên trên Nam Vang (Campuchia) sẽ bị ngập chết! Từ rày sắp tới nước sẽ lên nhanh cho mà thấy!
Khi nghe tôi đề cặp đến vấn đề “đê bao ngăn lũ” ông Tám cùng người dân tại địa phương cùng có chung ý kiến:
- Chính quyền địa phương đã nhiều lần gọi chúng tôi lên họp trên huyện, xã. Mấy năm nay rồi! Nhưng, người dân ở đây không ai chịu “đê bao khép kín” đâu! Nhà nước muốn chúng tôi làm thêm “lúa vụ ba”. Người dân ở đây bao đời nay đã quen với mùa nước nổi, có cua có cá và có cả phù sa! Làm cái gì cũng phải tính toán và nghĩ cho xa cho rộng.
Ông Tám nói thêm về “lợi trước mắt hại lâu dài” từ cái đê bao khép kín:
- Cái đê bao ngăn lũ ấy mới vừa nghe và thấy qua thì có vẻ nó ngăn được lũ thật! Nhưng “hậu quả” như thế nào thì hãy đến vùng cù lao Chợ Mới mà xem là sẽ rõ, nó nhỡn tiền sờ sờ ra đó. Ðất ruộng do nằm gọn trong đê bao khép kín nên người dân được sản xuất thêm lúa vụ ba. Một năm sản xuất 3 vụ, nếu lúa trúng và được giá thì không nói gì đi ! Nhưng về lâu về dài, dư lượng phân thuốc hóa học đã làm cho toàn bộ diện tích đất ruộng trong vùng này bị “nhiễm độc” nặng nề. Mùa này, nước không tràn vào đồng được thì làm sao đất được rửa phèn và giải độc cho được! Ðất vốn thiếu dinh dưỡng trầm trọng lại không được phù sa bồi đắp hằng năm nên cứ như một quy luật tiền định “mùa sau thất hơn mùa trước”. Bà con nông dân chúng tôi ai mà không muốn làm thêm lúa vụ 3, nhất là những lúc giá lúa lên! Thấy mà ham chết đi được! Nhưng suy đi nghĩ lại, nhìn xa trông rộng một chút mới thấy hết được cái lợi cái hại.
Vài năm trở lại đây, hai bên bờ của con sông đắp Tiền và sông Hậu liên tục xảy ra các vụ sạt lở nghiêm trọng, nguyên nhân do việc khai thác cát trên sông và một phần nặng nề cũng tại “cái đê bao” ấy! Thay vì nước lũ được chảy tràn vào đồng sẽ làm giảm áp lực cho các con sông. Ðê bao ven hai bên bờ sông đã bó hẹp dòng chảy khiến sức nước mạnh và ngày càng siết hơn, gây sạt lỡ ngày càng trầm trọng hơn. Bà con nông dân thường nói vui về vấn đề này: “Ngày xưa, dòng sông bên lở bên bồi”/ “Sông nay, hai bên đều lở hết rồi”.
Tại vùng đồng nước Thạnh Mỹ Tây này, ghe xuồng được xem là phương tiện đi lại quan trọng nhất nên mỗi nhà có từ một đến hai chiếc xuồng máy. Người đàn ông thường phụ trách công việc nặng nhọc như đóng xuồng, sửa chữa ghe xuồng, ra đồng đặt lợp, giăng lưới, đổ dớn... Còn chị em phụ nữ và trẻ con ở nhà cũng có công việc làm để tăng thu nhập cho gia đình trong những ngày nước nỗi này.
Chị Nguyễn Thị Tèng, 37 tuổi, đã nói về mùa lũ với vẻ mặt phấn khởi: “Tháng nước nỗi này, đàn bà tụi tui không cần ra đồng, ở nhà ngồi làm lưới, đan lát thêm mỗi ngày kiếm được 40,000-50,000 đồng. Chồng tôi ra đồng, mỗi ngày kiếm hơn 50,000 đồng từ tiền bán cá linh và cua đồng. Tháng này sống khỏe hơn tháng làm lúa nhiều lắm! Có cá ngon ăn không hết lại có thêm tiền xài, đóng tiền học phí và mua sắm đồ đạc cho tụi nhỏ đi học.
“Gia đình chị Tèng cũng như bao gia đình khác trong vùng này, tất cả đang tất bật với công việc của mình, đặc biệt đa số các em học sinh ở đây một buổi đến trường, buổi còn lại ở nhà hoặc ra đồng phụ giúp cha mẹ được rất nhiều việc.
Lúc trưa, tôi trở lại nhà ông Tám như đã hẹn trước. Ông hỏi tôi có biết lội (biết bơi ) không, nếu biết ông sẽ cho tôi theo ra đồng “đổ dớn”. Ông kêu tôi :
- Cháu hãy đi ra đồng xem cảnh người dân nơi đây kiếm cua kiếm cá dễ như thế nào, cháu sẽ hiểu tại sao dân nơi đây lại gắn bó với “con nước” mùa này mà không ai muốn làm đê bao đâu cháu à!
Ðúng 1 giờ trưa, tôi được ra đồng đi “đổ dớn” với hai vợ chồng con trai ông Tám, cùng đứa cháu trai. Chiếc xuồng máy chạy sát bờ sông, quẹo vào con kênh đi vào đồng, một biển nước mênh mông màu trắng bạc hiện ra trước mắt xa xa là những ngọn núi vùng Thất Sơn đứng sừng sững. Một bức tranh sơn thủy hữu tình giữa vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ghe xuồng chạy qua chạy lại trên đồng nhiều và bình thản như người ta xách giỏ đi chợ.
Vài chiếc xuồng nhỏ tập trung thành từng nhóm ven bờ ruộng, họ đang cặp sát vào mấy bụi cây bông điên điển. Chị Út, con dâu của ông Tám cho biết: “Hái bông điên điển hơi cực một chút, hái suốt buổi chỉ được 2-3kg, mỗi kg giá 5,000/đồng, dù ít nhưng nếu siêng đi hái cả ngày cũng kiếm được vài chục ngàn đồng”.
Ra xa một chút, những cây gáo đứng thẳng hàng khá lẻ loi giữa cánh đồng ngập nước, có rất nhiều người đang cầm cây chỉa bắn lên cây gáo. Thằng Tọt con trai chị Út nói cho tôi biết: “Người ta đang bắn chuột. Chuột ở trên cây gáo nhiều lằm! Vì nước ngập nên nó sống trên cây gáo! Chuột trốn ở trên đó mập ù à...” Chuột đồng là một trong những món ăn ngon, tuy nhiên có một số người (như tôi) không ăn thịt chuột được vì bị ám ảnh con chuột cống lang ở thành phố. Thằng Tọt hỏi tôi biết ăn thịt chuột không chút nữa nó sẽ đi bắn cho tôi vài con, tôi chỉ biết lắc đầu nguầy nguậy.
Càng ra xa, sóng càng to. Hai bên mạn xuồng bị sóng đập dữ dội, anh Út cho tôi biết:
- Người dân ở đây không dám ra đồng vào lúc trời mưa, sóng to lắm! Nếu xuồng nhỏ sẽ bị sóng đập lật úp như chơi. Nên ở đây nhà nào cũng sắm 1-2 hai chiếc xuồng to và ván phải dày, tốt... để xài được lâu! Trước khi lũ về vài tháng người ta phải đem xuồng ra sân đê trét chai phơi nắng hay sửa lại sơ sơ là có thể xài được!
Anh Út cho xuồng dừng lại bên những cây cọc tràm giăng lưới, chị Út khòm người thò tay xuống nước kéo lên một cái giỏ lưới rất to đầy cá và cua. Cá được trút vào xuồng, toàn là cá linh, lâu lâu được hai ba con lươn, còn cua càng kình thì nhiều vô kể. Cua càng kinh được đựng riêng trong một cái thùng thiếc để cua không thể bò ra được. Chị Út:
- Mới tháng này, cá chưa nhiều, nhưng mỗi ngày kiếm được vài chục ngàn đồng, có hôm nhiều thì được thì bán hơn một trăn ngàn, nhất là càng cua (càng kình) được15,000đồng/kg. Có bao nhiêu người ta cũng mua hết! Thấy mà ham! Nhưng mỗi ngày chỉ đi đổ 1 lần thôi chứ đổ hoài riết cũng không có nhiều!
Một vài chiếc xuồng đang đậu gần đó, người ta bắt những con ốc bươu vàng đang bám tre. Ốc bươu vàng nhiều vô kể, bắt hoài bắt không hết. Loài ốc này không ai ăn, người ta bắt rồi đem bán cho những người nuôi cá. Ốc này thường được những người nuôi cá tra, ba sa mua về xay ra làm thức ăn cho cá.
Ông Tám cùng gia đình mời tôi ở lại dùng bữa cơm chiều với gia đình ông, tôi thật khó lòng mà từ chối được, vì theo lời chị Út:
- Cô phải ở lại ăn bữa cơm này với gia đình tui, lâu lâu cô mới có dịp tới đây, phải ăn canh chua cá linh nấu với bông súng, bông điên điển rồi cô sẽ không bao giờ quên mùa nước nổi. Còn nhiều món khác nữa nè cá lóc đồng kho tiêu, rắn mối nướng, cua đồng,...
Xuôi theo dòng sông Hậu tôi về, trời chiều càng tô màu cho nước sông thêm đỏ nặng - màu phù sa.
Friday, October 21, 2005
An Giang là tỉnh đầu nguồn của vùng đồng bằng sông Cửu Long trực tiếp đón lũ từ thượng nguồn Campuchia đổ xuống hằng năm. Một ngày đầu tháng 8 Âm lịch, tôi ngược dòng sông Hậu lên vùng Châu Phú, tỉnh An Giang, có mặt tại cánh đồng Thạnh Mỹ Tây. Dân cư sống tập trung ở hai bên bờ các con sông, kênh và rạch trên những ngôi nhà sàn được cất khá cao. Không khí tại các khu dân cư này thật rộn rã và tấp nập ghe xuồng qua lại dưới sông còn trên con đường quê vốn nhỏ hẹp càng nhộn nhịp người và xe qua lại đem cá đem cua ra chợ bán. Và nụ cười như luôn chực hờ sẵn trên môi mỗi người, gặp nhau thăm hỏi nhau vài câu về chuyện cá tôm.
Ông Ðỗ Văn Tám, 55 tuổi, tại kênh 7 - xã Thạnh Mỹ Tây, vừa cặp xuồng vào bến sông đã vui vẻ tiếp chuyện với tôi. Ông Tám thông báo về “mực nước ngoài đồng hôm nay” cho bà con hàng xóm biết:
- “Sáng nay, tôi vừa ra đồng, đứng xuống đo, nước đã ngập lút đầu tôi! Năm nay nước lên nhanh quá!”
Khác với những cư dân vùng khác, người dân địa phương nơi đây không quan tâm lắm đến các “bản tin khí tượng thủy văn” trên đài truyền hình, họ tính “con nước lên-xuống” theo năm nhuận, theo con trăng và dựa vào một số hiện tượng tự nhiên khác. Ông Tám cũng nói thêm:
- Hổm rày, mấy ổng xả đập nước trên kênh Vĩnh Tế để thoát lũ! Nếu không, nước thoát chậm thì mấy anh bạn Miên trên Nam Vang (Campuchia) sẽ bị ngập chết! Từ rày sắp tới nước sẽ lên nhanh cho mà thấy!
Khi nghe tôi đề cặp đến vấn đề “đê bao ngăn lũ” ông Tám cùng người dân tại địa phương cùng có chung ý kiến:
- Chính quyền địa phương đã nhiều lần gọi chúng tôi lên họp trên huyện, xã. Mấy năm nay rồi! Nhưng, người dân ở đây không ai chịu “đê bao khép kín” đâu! Nhà nước muốn chúng tôi làm thêm “lúa vụ ba”. Người dân ở đây bao đời nay đã quen với mùa nước nổi, có cua có cá và có cả phù sa! Làm cái gì cũng phải tính toán và nghĩ cho xa cho rộng.
Ông Tám nói thêm về “lợi trước mắt hại lâu dài” từ cái đê bao khép kín:
- Cái đê bao ngăn lũ ấy mới vừa nghe và thấy qua thì có vẻ nó ngăn được lũ thật! Nhưng “hậu quả” như thế nào thì hãy đến vùng cù lao Chợ Mới mà xem là sẽ rõ, nó nhỡn tiền sờ sờ ra đó. Ðất ruộng do nằm gọn trong đê bao khép kín nên người dân được sản xuất thêm lúa vụ ba. Một năm sản xuất 3 vụ, nếu lúa trúng và được giá thì không nói gì đi ! Nhưng về lâu về dài, dư lượng phân thuốc hóa học đã làm cho toàn bộ diện tích đất ruộng trong vùng này bị “nhiễm độc” nặng nề. Mùa này, nước không tràn vào đồng được thì làm sao đất được rửa phèn và giải độc cho được! Ðất vốn thiếu dinh dưỡng trầm trọng lại không được phù sa bồi đắp hằng năm nên cứ như một quy luật tiền định “mùa sau thất hơn mùa trước”. Bà con nông dân chúng tôi ai mà không muốn làm thêm lúa vụ 3, nhất là những lúc giá lúa lên! Thấy mà ham chết đi được! Nhưng suy đi nghĩ lại, nhìn xa trông rộng một chút mới thấy hết được cái lợi cái hại.
Vài năm trở lại đây, hai bên bờ của con sông đắp Tiền và sông Hậu liên tục xảy ra các vụ sạt lở nghiêm trọng, nguyên nhân do việc khai thác cát trên sông và một phần nặng nề cũng tại “cái đê bao” ấy! Thay vì nước lũ được chảy tràn vào đồng sẽ làm giảm áp lực cho các con sông. Ðê bao ven hai bên bờ sông đã bó hẹp dòng chảy khiến sức nước mạnh và ngày càng siết hơn, gây sạt lỡ ngày càng trầm trọng hơn. Bà con nông dân thường nói vui về vấn đề này: “Ngày xưa, dòng sông bên lở bên bồi”/ “Sông nay, hai bên đều lở hết rồi”.
Tại vùng đồng nước Thạnh Mỹ Tây này, ghe xuồng được xem là phương tiện đi lại quan trọng nhất nên mỗi nhà có từ một đến hai chiếc xuồng máy. Người đàn ông thường phụ trách công việc nặng nhọc như đóng xuồng, sửa chữa ghe xuồng, ra đồng đặt lợp, giăng lưới, đổ dớn... Còn chị em phụ nữ và trẻ con ở nhà cũng có công việc làm để tăng thu nhập cho gia đình trong những ngày nước nỗi này.
Chị Nguyễn Thị Tèng, 37 tuổi, đã nói về mùa lũ với vẻ mặt phấn khởi: “Tháng nước nỗi này, đàn bà tụi tui không cần ra đồng, ở nhà ngồi làm lưới, đan lát thêm mỗi ngày kiếm được 40,000-50,000 đồng. Chồng tôi ra đồng, mỗi ngày kiếm hơn 50,000 đồng từ tiền bán cá linh và cua đồng. Tháng này sống khỏe hơn tháng làm lúa nhiều lắm! Có cá ngon ăn không hết lại có thêm tiền xài, đóng tiền học phí và mua sắm đồ đạc cho tụi nhỏ đi học.
“Gia đình chị Tèng cũng như bao gia đình khác trong vùng này, tất cả đang tất bật với công việc của mình, đặc biệt đa số các em học sinh ở đây một buổi đến trường, buổi còn lại ở nhà hoặc ra đồng phụ giúp cha mẹ được rất nhiều việc.
Lúc trưa, tôi trở lại nhà ông Tám như đã hẹn trước. Ông hỏi tôi có biết lội (biết bơi ) không, nếu biết ông sẽ cho tôi theo ra đồng “đổ dớn”. Ông kêu tôi :
- Cháu hãy đi ra đồng xem cảnh người dân nơi đây kiếm cua kiếm cá dễ như thế nào, cháu sẽ hiểu tại sao dân nơi đây lại gắn bó với “con nước” mùa này mà không ai muốn làm đê bao đâu cháu à!
Ðúng 1 giờ trưa, tôi được ra đồng đi “đổ dớn” với hai vợ chồng con trai ông Tám, cùng đứa cháu trai. Chiếc xuồng máy chạy sát bờ sông, quẹo vào con kênh đi vào đồng, một biển nước mênh mông màu trắng bạc hiện ra trước mắt xa xa là những ngọn núi vùng Thất Sơn đứng sừng sững. Một bức tranh sơn thủy hữu tình giữa vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ghe xuồng chạy qua chạy lại trên đồng nhiều và bình thản như người ta xách giỏ đi chợ.
Vài chiếc xuồng nhỏ tập trung thành từng nhóm ven bờ ruộng, họ đang cặp sát vào mấy bụi cây bông điên điển. Chị Út, con dâu của ông Tám cho biết: “Hái bông điên điển hơi cực một chút, hái suốt buổi chỉ được 2-3kg, mỗi kg giá 5,000/đồng, dù ít nhưng nếu siêng đi hái cả ngày cũng kiếm được vài chục ngàn đồng”.
Ra xa một chút, những cây gáo đứng thẳng hàng khá lẻ loi giữa cánh đồng ngập nước, có rất nhiều người đang cầm cây chỉa bắn lên cây gáo. Thằng Tọt con trai chị Út nói cho tôi biết: “Người ta đang bắn chuột. Chuột ở trên cây gáo nhiều lằm! Vì nước ngập nên nó sống trên cây gáo! Chuột trốn ở trên đó mập ù à...” Chuột đồng là một trong những món ăn ngon, tuy nhiên có một số người (như tôi) không ăn thịt chuột được vì bị ám ảnh con chuột cống lang ở thành phố. Thằng Tọt hỏi tôi biết ăn thịt chuột không chút nữa nó sẽ đi bắn cho tôi vài con, tôi chỉ biết lắc đầu nguầy nguậy.
Càng ra xa, sóng càng to. Hai bên mạn xuồng bị sóng đập dữ dội, anh Út cho tôi biết:
- Người dân ở đây không dám ra đồng vào lúc trời mưa, sóng to lắm! Nếu xuồng nhỏ sẽ bị sóng đập lật úp như chơi. Nên ở đây nhà nào cũng sắm 1-2 hai chiếc xuồng to và ván phải dày, tốt... để xài được lâu! Trước khi lũ về vài tháng người ta phải đem xuồng ra sân đê trét chai phơi nắng hay sửa lại sơ sơ là có thể xài được!
Anh Út cho xuồng dừng lại bên những cây cọc tràm giăng lưới, chị Út khòm người thò tay xuống nước kéo lên một cái giỏ lưới rất to đầy cá và cua. Cá được trút vào xuồng, toàn là cá linh, lâu lâu được hai ba con lươn, còn cua càng kình thì nhiều vô kể. Cua càng kinh được đựng riêng trong một cái thùng thiếc để cua không thể bò ra được. Chị Út:
- Mới tháng này, cá chưa nhiều, nhưng mỗi ngày kiếm được vài chục ngàn đồng, có hôm nhiều thì được thì bán hơn một trăn ngàn, nhất là càng cua (càng kình) được15,000đồng/kg. Có bao nhiêu người ta cũng mua hết! Thấy mà ham! Nhưng mỗi ngày chỉ đi đổ 1 lần thôi chứ đổ hoài riết cũng không có nhiều!
Một vài chiếc xuồng đang đậu gần đó, người ta bắt những con ốc bươu vàng đang bám tre. Ốc bươu vàng nhiều vô kể, bắt hoài bắt không hết. Loài ốc này không ai ăn, người ta bắt rồi đem bán cho những người nuôi cá. Ốc này thường được những người nuôi cá tra, ba sa mua về xay ra làm thức ăn cho cá.
Ông Tám cùng gia đình mời tôi ở lại dùng bữa cơm chiều với gia đình ông, tôi thật khó lòng mà từ chối được, vì theo lời chị Út:
- Cô phải ở lại ăn bữa cơm này với gia đình tui, lâu lâu cô mới có dịp tới đây, phải ăn canh chua cá linh nấu với bông súng, bông điên điển rồi cô sẽ không bao giờ quên mùa nước nổi. Còn nhiều món khác nữa nè cá lóc đồng kho tiêu, rắn mối nướng, cua đồng,...
Xuôi theo dòng sông Hậu tôi về, trời chiều càng tô màu cho nước sông thêm đỏ nặng - màu phù sa.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us