
Kissinger: Những thất bại tại Việt Nam là 'chúng ta tự tạo ra cho mình'
Henry Kissinger, người giúp lèo lái chính sách Việt Nam trong những năm tháng đen tối nhất của cuộc chiến tranh, đã nói vào hôm thứ Tư rằng ông tin tưởng "đa số những sai lầm ở Việt Nam là do chúng ta tự tạo ra cho chính mình" - bắt đầu bằng việc đánh giá thấp tính bền vững của giới lãnh đạo miền Bắc Việt Nam.
Đưa ra một nhận định ảm đạm về cuộc chiến, được chấm dứt vào năm 1975 với sự sụp đổ đầy nhục nhã của Sài Gòn, Kissinger đã thông cảm với nỗi đau vốn đã đốt cháy cả một thế hệ người Mỹ khi cuộc chiến kéo dài.
Và ông nói rằng trở ngại cốt lõi của Hoa Kỳ là mục tiêu trung tâm của họ trong việc tìm cách gìn giữ một chính phủ Nam Việt Nam có thể tồn tại độc lập đã không đạt được - và đối thủ của Hoa Kỳ đã quá kiên cường.
"Mỹ muốn thoả hiệp," ông nói. "Hà Nội muốn chiến thắng."
Kissinger phát biểu tại một hội nghị của Bộ Ngoại giao về lịch sử của mối liên quan của Hoa Kỳ tại Đông nam Á. Trong những tháng gần đây cơ quan này đã xuất bản hàng loạt các báo cáo, dựa trên những tài liệu vừa được bạch hoá, chứa đựng những quyết dịnh của Hoa Kỳ về Việt Nam trong những năm cuối cùng của cuộc chiến.
Kissinger là cố vấn an ninh quốc gia và bộ trưởng bộ ngoại giao dưới thời Tổng thống Richard Nixon và đã tiếp tục vai trò ngoại giao chủ chốt trong chính quyền Tổng thống Gerald Ford.
Khi giới thiệu Kissinger, Bộ trưởng Ngoại giao Hillary Rodham Clinton - người từng phản đối cuộc chiến trong thời bà còn là sinh viên và đã viết rằng bà có những cảm xúc trái ngược về việc phản chiến của mình - đã phát biểu một cách tổng quát về cuộc chiến tranh này này đã ảnh hưởng đến thế giới quan trong thế hệ của bà ra sao.
"Như bất cứ mọi người vào thời đó, tôi có những người bạn nam giới đã nhập ngũ, đã bị bắt quân dịch, đã phản đối, hoặc trở thành những người phản chiến vì lương tâm; với nhiều cuộc thảo luận dài và đau đớn," bà nói. "Tuy thế, những bài học trong thời kỳ ấy vẫn tiếp tục giúp chúng ta tạo ra những quyết định hiện nay."
Kissinger đã chia sẻ một nhận định cá nhân và chi tiết hơn về cuộc chiến vốn đã làm thiệt mạng hơn 58 nghìn binh sĩ Hoa Kỳ.
Ông nói rằng ông hối hận về vấn đề lẽ ra chỉ là những bất đồng rõ rệt về phương cách tiếp cận Việt Nam của Hoa Kỳ, lại bị "biến dạng thành một vấn đề đạo đức - trước hết là về sự chính đáng về đạo đức của chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ nói chung và rồi đến cả sự chính đáng về đạo đức của nước Mỹ."
"Đối với tôi, thảm kịch cuộc chiến Việt Nam không phải là vì sự phức tạp của nó - mà là lòng tin giữa người Mỹ với nhau đã bị tàn phá trong quá trình này," ông nói.
Ông tự nhận mình đã "hoàn toàn không thể tái tạo được" vào lúc ấy.
"Tôi tin rằng đa số những thất bại ở Việt Nam là tự chúng ta tạo ra," ông nói, và bổ xung thêm, "Tôi muốn có một kết quả khác - ít nhất là một kết quả không quá gần với cách mà chúng ta đã xâu xé lẫn nhau."
Nhìn lại, Kissigner nói, thật rõ ràng là những người cộng sản Bắc Việt Nam đã rất kiên định trong mục đích thống nhất hai miền Nam Bắc, sau khi đánh bại thực dân Pháp vào năm 1954.
Những sử gia cũng có cùng nhận định như thế.
Trong cuốn sách tường thuật về cuộc chiến "Việt Nam: Lịch sử của một Cuộc chiến Không thắng được, 1945-1975," nhà sử gia quân đội John Prados đã viết, "Miền Bắc đã có một mục tiêu đã được vạch rõ - thống nhất đất nước - và một niềm tin tuyệt đối vào mục đích của mình."
Kissinger đánh giá cao đối thủ Bắc Việt Nam của mình trong những cuộc đàm phán hoà bình - Lê Đức Thọ - người đã khéo léo và kiên định trong việc thi hành những chỉ thị từ chính phủ mình để qua mặt người Mỹ.
"Ông ta đã mổ xẻ chúng tôi như một bác sĩ phẫu thuật với con dao mổ - với một năng khiếu đại tài," Kissinger nói.
Washington và Hà Nội đã ký một hiệp định hoà bình vào tháng Giêng 1973, Kissinger và Thọ cùng được tặng giải Nobel Hoà bình vào năm ấy vì vai trò của họ trong cuộc thương lượng. Thọ đã từ chối giải thưởng này.
Hiệp định hoà bình đã tạo ra cho Hoa Kỳ một lối thoát khỏi Việt Nam, nhưng đã bỏ Nam Việt Nam vào nguy cơ bị cộng sản chiếm đóng.
"Chúng tôi biết đấy là một thoả thuận mong manh," Kissigner nói, và rằng cuộc chiến không thực sự chấm dứt. Nhưng Washington cũng tin rằng Nam Việt Nam có thể đứng vững trước những người cộng sản, chống lại một cuộc xâm chiếm toàn bộ.
Kissigner đùa rằng những cuộc hội thương lượng kéo dài với Thọ đã ảnh hưởng trầm trọng và lâu dài đến sức khoẻ của ông.
"Tôi sẽ trông khoẻ mạnh hơn nhiều nếu tôi không từng gặp ông ấy," ông nói.
Một chi tiết thú vị về những khó khăn trong thương lượng được hé lộ trong một bản đánh máy vừa được bạch hoá về cuộc họp giữa Kissinger và Thọ tại Paris vào ngày 21 tháng Năm, 1973, trong đó họ trao đổi những khó khăn trong việc thực thi những điều khoản hoà bình.
"Chúng ta chỉ họp với nhau trong vòng 45 phút và ông đã hoàn toàn làm chúng tôi bối rối," Kissinger nói với Thọ.
Thọ đáp trả: "Không, ông không tự làm mình bối rối. Ông đã làm vấn đề trở nên rắc rối."
Nguồn: Mecury News







