Doanh nghiệp sẽ tiếp tục phá sản hàng loạt,
tỷ lệ thất nghiệp sẽ còn gia tăng
Thursday, March 05, 2009

Thất nghiệp, người nghèo từ các tỉnh đến Sài Gòn làm công nhân dắt díu nhau về quê. (Hình: AFP)
Hà Nội (NV) - Theo Bộ Công Thương CSVN, dù sản xuất công nghiệp trên toàn Việt Nam trong tháng 2 năm 2009 có vẻ khả quan hơn tháng 1 nhưng “tính chung trong hai tháng đầu năm 2009, tốc độ tăng trưởng vẫn rất thấp vì một số doanh nghiệp tạm ngừng sản xuất hoặc sản xuất cầm chừng, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu”.
Thông tấn xã CSVN cho biết, ngành dệt may có thể sẽ phải đóng cửa nhiều nhà máy vì đơn đặt hàng giảm mạnh. Bộ Công Thương CSVN đã phải đề nghị thủ tướng CSVN dành 1% kim ngạch xuất khẩu để giúp doanh nghiệp dệt may duy trì sản xuất, dành khoảng 25 tỷ đồng cho Hiệp hội Dệt May Việt Nam tổ chức các chương trình xúc tiến xuất khẩu vào thị trường châu Phi, Nhật Bản, Ðông Âu, Nam Mỹ. Tạm ngưng áp dụng thuế VAT trên thiết bị nhập khẩu và trên hoạt động ủy thác gia công xuất khẩu...
Ngoài ngành dệt may, ngành giấy cũng đang gặp khủng hoảng do giá nguyên liệu giấy và giá giấy trên thế giới... sụt giảm. Các nhà máy giấy ở Việt Nam phải giảm sản lượng, giảm giá bán để giảm lượng hàng tồn kho. Ngành nhựa thì điêu đứng vì giá nguyên liệu thất thường và sức ép từ sản phẩm nhựa của Trung Quốc gia tăng. Nhiều doanh nghiệp nhựa chỉ còn hoạt động cầm chừng.
Trong bối cảnh như thế, bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Bộ Trưởng Lao Ðộng Thương Binh Xã Hội, khẳng định với báo điện tử VietNamNet: “Không thể tạo mới 1.7 triệu việc làm trong năm nay như chính phủ từng tuyên bố” vì: “Năm nay rất khó khăn. Chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế là từ 6% đến 6,5% nhưng chưa biết có thể đạt được hay không. Những chỉ tiêu đi kèm chắc chắn sẽ bị tác động. Ðiều này nằm ngoài dự đoán”.
Bà Ngân thú nhận là đến nay vẫn chưa có số liệu chính thức về tình trạng thất nghiệp vì “vẫn còn đang tập hợp từ các tỉnh”.
Vào ngày 25 Tháng Hai, ông Nguyễn Ðại Ðồng, cục trưởng Cục Việc Làm của Bộ Lao Ðộng Thương Binh Xã Hội CSVN loan báo, năm nay, suy thoái kinh tế sẽ làm cho 400,000 người thất nghiệp. Cục Việc Làm cho biết: “Số lao động thất nghiệp sẽ tiếp tục tăng. Việt Nam hiện có khoảng 45 triệu người trong độ tuổi lao động, trong đó có 70% ở nông thôn và lao động có hợp đồng làm việc chỉ chừng 20%. Vào lúc này, Hà Nội, Sài Gòn, Ðồng Nai, Bình Dương, Vĩnh Phúc... đang là những địa phương dẫn đầu về số lượng lao động thất nghiệp”.
Ông Nguyễn Ðại Ðồng, nhận định: “Ðang có xu hướng lao động từ các khu công nghiệp của nhiều thành phố lớn, trở lại nông thôn tìm việc. Nhiều lao động gốc miền Bắc, từng bỏ xứ vào miền Nam làm việc, sẽ quay về quê để tìm việc làm mới”.
Người ta không tin vào tính chính xác của những số liệu thống kê, do Cục Việc Làm của Bộ Lao Ðộng Thương Binh Xã Hội CSVN vừa công bố. Những số liệu này hoàn toàn không đá động đến nông thôn (chiếm 70% dân số) vốn cũng đang có vô số khó khăn do nông dân mất đất, mùa màng thất bát, gia súc và gia cầm liên tục bị dịch, nông sản không có người mua hoặc mất giá thê thảm.
Trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt, tờ Tiền Phong cho biết, thủ tướng CSVN vừa ban hành một quyết định. Theo đó, những doanh nghiệp gặp khó khăn do suy thoái kinh tế, phải cắt giảm từ 30% lao động trở lên, không có khả năng thanh toán tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội, trả trợ cấp mất việc hoặc trợ cấp thôi việc, sẽ được Ngân Hàng Phát Triển Việt Nam cho vay ưu đãi trong 12 tháng, với lãi suất bằng 0%.
Theo ông Nguyễn Thanh Hòa, thứ trưởng Bộ Lao Ðộng Thương Binh Xã Hội CSVN: “Ðể được vay khoản ưu đãi này, doanh nghiệp phải lập phương án sắp xếp lao động, xác định nhu cầu vay vốn và lập hồ sơ vay vốn theo quy định của sở lao động thương binh xã hội của tỉnh, thành phố nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Ðồng thời, phải báo cáo với cơ quan này về việc đã sắp xếp lại lao động thế nào, thanh toán tiền lương, nộp bảo hiểm xã hội, trả trợ cấp mất việc làm, hoặc trợ cấp thôi việc cho người lao động ra sao trong vòng bảy ngày kể từ ngày nhận được vốn cho vay ưu đãi. Những người làm việc tại các doanh nghiệp mà chủ doanh nghiệp đã bỏ trốn, không trả các khoản trợ cấp, sẽ chỉ được hỗ trợ nếu thất nghiệp trong năm 2009. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố sẽ tạm ứng ngân sách địa phương, trả cho những người này khoản tiền lương mà chủ doanh nghiệp còn nợ họ. Những người đi làm thuê tại nước ngoài và phải về nước trước thời hạn do chủ doanh nghiệp nước ngoài gặp khó khăn cũng sẽ được vay vốn từ quỹ quốc gia về việc làm, hoặc vay vốn từ ngân hàng chính sách xã hội, trong vòng 12 tháng để tự tạo việc làm, học nghề”.
Ít ai đã mất việc hoặc đang bị thất nghiệp đe dọa cảm thấy vui với chính sách hỗ trợ như vậy. Tờ Sài Gòn Tiếp Thị nhận xét: “Ðó chỉ là giải pháp tình thế nhằm giúp doanh nghiệp bảo đảm quyền lợi cho người lao động khi họ mất việc. Nhiều người lo rằng, sẽ có những doanh nghiệp, lợi dụng chính sách này nhằm sa thải thật nhiều lao động để vừa nhẹ ‘gánh’, vừa được nhà nước hỗ trợ. Kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp - người thất nghiệp được cho biết sẽ bắt đầu thực hiện trong Tháng Ba, thế nhưng, hành lang pháp lý (quy trình thực hiện, thủ tục xét duyệt... chưa được hướng dẫn chi tiết), vẫn chưa rõ.
Không giống các quốc gia khác, Việt Nam vẫn chưa có chính sách an sinh xã hội hoàn chỉnh, người nghèo nói chung và người thất nghiệp nói riêng không được trợ cấp, không được hỗ trợ vượt qua nghịch cảnh, cũng vì vậy, thất nghiệp làm nảy sinh vô số vấn nạn xã hội và làm tỷ lệ đói nghèo, cũng như các thảm cảnh tăng vọt. (G.Ð.)