Tiếng đàn độc đáo: Đỗ Đình Phương
Vĩnh Phúc
Trong lãnh vực âm nhạc, chúng ta có nhiều nhạc sĩ tài hoa đã từng để lại cho đời những tác phẩm giá trị làm phong phú nền tân nhạc Việt Nam. Chúng ta cũng không thiếu những nghệ sĩ diễn tấu có khả năng nghiêng ngửa với các danh cầm thủ của thế giới. Điển hình như trong lãnh vực trình tấu dương cầm thì tài năng trẻ Đặng Thái Sơn đã làm rạng danh dân Việt. Nhưng xem chừng như về môn độc tấu Tây ban cầm cổ điển, cho tới giờ này chúng ta mới chỉ có duy nhất tiếng đàn của Đỗ Đình Phương mà thôi.
Đỗ Đình Phương không thuộc thế hệ cùng trang lứa với Đặng Thái Sơn. Người của Miền Nam (tức Việt Nam Cộng Hòa) đã từng được nghe tới tên tuổi người nhạc sĩ này từ năm 1960, là thời gian anh được báo chí đề cập tới sau khi tốt nghiệp thủ khoa Tây ban cầm cổ điển trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn. Ngay sau đó, mới 20 tuổi, anh được mời giảng dạy tại Trường Âm nhạc và Mỹ Thuật Huế trong 2 năm, rồi về Sài Gòn dạy tại ngay ngôi trường mà anh đã xuất thân trong suốt 13 năm kế tiếp, cho đến ngày Miền Nam bị mất về tay người cộng sản. Ngoài công việc giảng dạy ở trường Âm nhạc và Kịch Nghệ Sài Gòn, Đỗ Đình Phương còn tham gia trong các ban nhạc của các đài truyền thanh và truyền hình, đặc biệt là anh chơi trong giàn hòa tấu do nhạc sĩ Vũ Thành điều khiển. Song tiếng đàn của Đỗ Đình Phương không chỉ dành để cống hiến riêng cho khách thẩm âm Miền Nam. Nó đã vượt sông Bến Hải để tới với cả dân Miền Bắc trong khúc nhạc hiệu mở đầu của chương trình phát thanh Mẹ Việt Nam, đặc biệt hướng về đồng bào sống bên kia vĩ tuyến 17. Vì thế cho nên sau ngày 30 tháng Tư năm 1975 có một số người từ Hà Nội vào Sài Gòn cố đi tìm để chỉ mong được nhìn mặt người nhạc sĩ tài hoa có tiếng đàn độc đáo mà họ đã được nghe ( lén ) trên làn sóng phát thanh của đài Mẹ Việt Nam trước kia. Nhưng tiếc thay, họ không được toại nguyện, vì người nhạc sĩ đã theo làn sóng người di tản mà rời khỏi Miền Nam rồi.
Nhưng không phải chỉ có người Việt biết tài năng của anh, mà cả người Philippines cũng đã nghe danh. Cho nên hồi năm 1966 anh đã được mời sang biểu diễn tài nghệ trên các hệ thống truyền hình Manila cho khán thính giả khắp nước Philippines thưởng thức.
Điểm lại những nhạc sĩ Việt Nam từ trước tới nay chuyên về nhạc Tây ban cầm cổ điển, ta thấy không có nhiều người. Bởi vì nó đòi hỏi ở người nhạc sĩ ngoài khả năng cao, còn cần rất nhiều công phu điêu luyện. Những người suýt soát cùng trang lứa với anh đã thành danh, có Hồ Đăng Tín, Lâm Tuyền. Vừa chơi nhạc cổ điển nhưng có pha thêm tân nhạc, người ta thấy có Châu Nhi. Một vài tên tuổi khác như Hoàng Bửu, Lan Đài, có viết sách dạy, bán cũng chạy, nhưng phải nói ngay rằng thực tài chỉ có Hồ Đăng Tín, và đứng đầu sổ chính là Đỗ Đình Phương.
Tuy nhiên, điều đáng tiếc là tiếng đàn của tất cả các nhạc sĩ Việt Nam đều thiếu cái tốc độ và cường độ so với tiếng đàn do các danh cầm thủ quốc tế trình tấu. Những ai đã từng nghe John Williams, Peter Hurford, Christopher Parkening, Julian Bream, hay Narcisco Yepes … hẳn phải công nhận điều này Đó là chưa dám so sánh với nhân vật được coi như số một thế giới về Tây ban cầm cổ điển, danh sư Andre Segovia người Tây Ban Nha. Tiếng đàn của họ như vũ bão, sắc như những đường kiếm xé gió phóng ra. Phải chăng vì âm nhạc chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ : tiếng Việt đơn âm nên nghe chậm chạp và rời rạc ? Riêng trường hợp Đỗ Đình Phương lại vì anh có khuynh hướng thích viết hòa âm cho những bản nhạc của Trịnh Công Sơn mà anh độc tấu, có lẽ vì xu thế thời cuộc? Mà nhạc của họ Trịnh vốn là nhạc để “hát”, thu hút và làm xúc động người nghe nhờ lời hay vì diễn tả đúng tâm trạng và thân phận con người hẩm hiu, đất nước bị tàn phá bởi chiến tranh… Nó không phải là loại nhạc để trình tấu, không dễ viết hòa âm cho hay (khác với nhạc của Văn Cao chẳng hạn).
Nếu trong lãnh vực thể thao cấu tạo thể chất quan trọng thì trong âm nhạc yếu tố này cũng là điều cần thiết. Ví dụ, nếu một người với chiều cao 1m 60 khó có thể trở thành một đấu thủ bóng rổ xuất sắc, thì một người với đôi bàn tay nhỏ bé, với những ngón tay ngắn ngủn cũng khó trở thành một danh cầm thủ nhạc cổ điển Tây ban cầm được. Đỗ Đình Phương may mắn được Trời ban cho (?) đôi bàn tay với những ngón rất dài. Đó là phần thướng vô giá cho một người để tập luyện nhạc cổ điển Tây ban cầm. Với những ngón tay rất dài anh có thể bao được một âm vực rất rộng trên cán đàn, một công việc nhiều cầm thủ khác không thể làm được. Ngoài ra, công phu tập luyện cũng là điều rất cần thiết và quan trọng. Với Đỗ Đình Phương, không phải anh chỉ có thừa nghị lực để làm việc này, mà phải nói rằng anh có cả một tấm lòng nồng nàn yêu say nghệ thuật, đầy ắp đam mê. Với Đỗ Đình Phương, âm nhạc là không khí, là nước đối với cá – không thể thiếu được ! Ngay từ thời còn trẻ, cũng như bây giờ, anh không ngừng nghỉ say mê tập đàn. Đam mê luyện và chơi đàn đến quên ăn quên ngủ. Phải chăng chính những yếu tố vừa kể đã giúp đưa anh lên đến đỉnh vinh quang ? Cứ xem phong cách Đỗ Đình Phương chơi đàn là đủ thấy anh trân trọng với âm nhạc như thế nào. Khi những ngón tay anh đang trau truốt các nốt nhạc trên phím đàn thì tất cả tâm hồn anh được đặt hết vào đó, thế giới hiện vật xung quanh tự nhiên bị xóa hẳn, triệt tiêu. Và điểm đáng nói nhất ở con người Đỗ Đình Phương là anh luôn luôn thiết tha ước mơ được trình diễn, được có nhiều dịp cống hiến tiếng đàn cho tha nhân.
Đã từ lâu nay, khách thẩm âm vẫn không ngừng ngóng trông những tài năng mới xuất hiện trong lãnh vực nhạc cổ điển Tây ban cầm. Nhưng hình như hiện tượng “làn sóng sau trùm làn sóng trước” không thấy xảy ra trong đại dương mênh mông nhạc cổ điển này. Tất cả những người đã thành danh như Phùng Tuấn Vũ ở trong nước, Võ Tá Hân, Đặng Huy Hoàng… ở hải ngoại, đều vẫn chưa phải là những nhân vật có thể ngồi cùng chiếu với Đỗ Đình Phương. Hình như chính những thành viên của Hội Ái Hữu Guitar vùng Orange County cũng mặc nhiên coi Đỗ Đình Phương là một cổ thụ trong vườn nhạc Tây ban cầm cổ điển (?).
Nhưng dù là cổ thụ cũng không thể cứ đứng mãi mà không bị ảnh hưởng bởi sự tác hại của thời gian. Đỗ Đình Phương chỉ còn 3 năm nữa là bước vào tuổi “cổ lai hy” thế mà đã suýt soát nửa thế kỷ rồi, chưa thấy có tiếng đàn nào có thể thay thế tiếng đàn của anh. Nửa thế kỷ tới, liệu có tên tuổi nào xuất hiện để tiếp nối tài năng Đỗ Đình Phương chăng?
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us