Tại Việt Nam đang có 'nghề bán máu”
Sunday, May 18, 2008
HÀ NỘI.- Không ai tin là “nghề bán máu” nằm trong danh mục các ngành nghề chính thức tại Việt Nam. Nhưng trên thực tế, cái “nghề” này đã tồn tại đã hàng chục năm qua tại Việt Nam với một đạo quân vô cùng đông đảo.
Kẻ bán máu không những là những người thất nghiệp, những người nghèo khó trong xã hội không có cơ hội nào khác để có miếng cơm hàng ngày. Bán máu còn là sinh viên các trường đại học.
Mấy năm trước, có thời kỳ báo chí Việt Nam khi báo động tình trạng thiếu máu để chữa bệnh, giải phẫu cấp cứu, đã cho hay 80% lượng máu được cung cấp cho các bệnh viện là từ các người bán máu chuyên nghiệp.
Dựa theo thống kê của Viện Huyết Học Truyền Máu Trung Ương, báo điện tử VNExpress hôm Chủ Nhật nói rằng năm 2007, thành phố Hà Nội thu được hơn 80,000 đơn vị máu. “Gần 60% lượng máu này từ người nhà bệnh nhân và người bán máu chuyên nghiệp”, nguồn tin này nói.
Nguồn tin này cho hay mỗi một ngày, chỉ riêng Viện Huyết Học đã có gần 100 người tới bán máu. Tính chung, cả năm phải có trên dưới 30,000 “lượt người” tới bán máu ở đây, không kể các bệnh viện khác ở Hà Nội và tại các 64 tỉnh thị trên cả nước.
Theo nhiều bài báo trước đây, cả nước có một “đội quân bán máu” chuyên nghiệp khoảng 200,000 người. Sống bám vào những người này là một đội ngũ “cò” môi giới, toa rập với cán bộ nhà nước ăn chặn tiến bán máu.
Trên nguyên tắc, một người chỉ được bán máu mỗi tháng một lần. Tuy nhiên, các kẻ bán máu chuyên nghiệp đã chạy vòng vòng, từ bệnh viện này sang bệnh viện khác, từ tỉnh này sang tỉnh khác.
Bài ký sự dưới đây của VNExpress mô tả cản bán máu tại Viện Huyết Học Trung Ương Hà Nội, khởi đầu với lời tán tỉnh của “cò”.
VNExpress: “Hai cháu mua hộp thuốc sắt (4,000 đồng) về uống, hằng tháng đi bán máu vô tư. Người nhà có phát hiện thì bảo đó là thuốc hãm đi ngoài...”, chủ quầy thuốc di động tại bệnh viện Việt Ðức (Hà Nội) hướng dẫn cho một nam sinh viên mới vào “nghề” bán máu.
9giờ sáng, tại bệnh viện Việt Ðức, người đến bán máu phải xếp hàng. 52 kg, da xanh, chạy thoăn thoắt từ phòng này sang phòng khác làm thủ tục, Nam (24 tuổi) tâm sự: “Em bán máu gần chục lần. Mỗi lần em lại mua hộp thuốc về uống”. Nói rồi, cậu sinh viên trường ÐH Thủy Lợi hất hàm về phía chủ quầy thuốc tên Kiểm ngồi sau cánh cửa sắt.
Bên ngoài hàng lang, hơn chục thanh niên miệng phì phèo thuốc nhưng họ vẫn không quên vén tay áo để người đàn bà ngồi sau cánh cửa sắt chăm sóc vết kim đâm. Chị Kiểm hồ hởi: “Các cháu cứ mua hộp thuốc sắt (4,000 đồng) về uống, hằng tháng đi các viện bán máu vô tư. Người nhà có phát hiện thì bảo đó là thuốc hãm đi ngoài. Muốn da nhanh hồng, nhanh lành phải chịu khó ăn thịt bò, cá, cà rốt”.
Ðầu tuần, phòng hiến máu tình nguyện nằm trong Viện Huyết Học Truyền Máu Trung Ương cũng chật kín. Những người đến đây bán máu còn khá trẻ. Ai cũng hí hoáy điền những thông tin cần thiết vào tờ giấy xanh (phiếu hiến máu nhận tiền bồi dưỡng) trước khi tiến hành các thủ tục tiếp theo.
Chốc chốc, những cán bộ phòng nhận máu phải mang thêm tập giấy xanh để vào khay trong khi khay giấy hồng (hiến máu tình nguyện) vẫn còn nguyên. Một cán bộ Viện Huyết Học Truyền Máu Trung Ương cho biết, trung bình mỗi ngày có gần trăm người đến bán máu.
Nhìn cô bạn ngồi bên cạnh lúng túng bên tờ khai, Hùng (tự giới thiệu) sinh viên năm thứ ba một trường đại học nằm trên đường Giải Phóng nói: “Lần đầu chắc em chưa rõ, những thông tin trên giấy chỉ là thủ tục pháp lý, không có ai kiểm tra gần đây em bị cúm, ho, nhức đầu hay đã dùng kháng sinh. Nghe anh, cứ tích bừa vào đấy”.
Hướng dẫn cô bạn lần đầu đi bán máu, cậu sinh viên này nhanh chóng đi vào khu vực chờ xét nghiệm. Mặc cho những tiếng thét ré lên khi mũi kim dài chọc vào ven, Hùng có thân hình gầy nhẳng, mặt hốc hác, da xanh xao, vẫn hồn nhiên: “Em còn hạn chế chứ vài đứa bạn thân đi chuyên nghiệp. Tháng nào chúng nó cũng có vài lít (vài trăm nghìn) tiêu vặt”.
Người đến bán máu tại Viện Huyết Học Và Truyền Máu Trung Ương phần lớn thuộc thế hệ 8X. Nữ sinh các trường ÐH, CÐ trên địa bàn Hà Nội, học sinh các trường THPT từ ngoại thành như Sóc Sơn, Nguyễn Thượng Hiền cũng đến đây kiếm tiền. Có hàng nghìn lý do họ đổi 250 ml máu lấy 140,000 đồng.
“Bố mẹ mới cho tiền đóng học em trót tiêu mất”, một nam sinh mặc áo đồng phục trường THPT Kim Anh hồn nhiên nói. Dáng vẻ thư sinh, một nam sinh viên năm thứ hai trường ÐH Ngoại Ngữ Hà Nội cũng bật mí: “Tối nay, sinh nhật bạn gái nhưng chiếc điện thoại O2 cắm trong hiệu cầm đồ từ tuần trước vẫn chưa ‘nhổ’ ra được. Em đành liều mình đến đây để lấy tiền mua quà”.
Ngành y tế quy định, 3 tháng không được hiến máu 2 lần. Tuổi phải từ 18 trở lên. Tuy nhiên, những người bán máu chuyên nghiệp có thể lách luật khi cần tiền.
“Chưa đủ tuổi thì em đi mượn chứng minh thư nhân dân của người khác. Chỉ cần bóc ảnh đó thay ảnh của em là ổn. Phí làm dịch vụ này trên em (Sóc Sơn) không mất nhiều”, Toàn, một nam sinh viên năm thứ nhất trường ÐH Bách Khoa nói.
Bán máu từ khi còn là học sinh THPT, Toàn hướng dẫn một nam sinh lần đầu đi bán máu. “Muốn chuyên nghiệp phải chịu khó đổi ‘cửa’. Viện Nhi, Việt Ðức, Xanh Pôn... anh đi một vòng, bác sĩ sao phát hiện được”.
Hà Nội có gần chục nơi thu gom máu như Việt Ðức, Xanh Pôn, Nhi Trung Ương, 103, 108, 198, Huyết Học Truyền Máu Trung Ương... Tuy nhiên, người bán máu chuyên nghiệp thích đến Viện Nhi Trung Ương, Viện Huyết Học Truyền Máu Trung Ương và Việt Ðức.
Bác Sĩ Ngô Mạnh Quân - phó trưởng khoa vận động và tổ chức hiến máu, Viện Huyết Học Truyền Máu Trung Ương thừa nhận, trong số những người đi bán máu có khá nhiều người hành nghề chuyên nghiệp. Trong số này, có cả những người hành nghề mại dâm, tiêm chích ma túy. Tuy nhiên, trước khi lấy máu, các bác sĩ đã tiến hành nhiều xét nghiệm để sàng lọc những chế phẩm máu không đủ tiêu chuẩn.
Theo tìm hiểu của VnExpress, huyết sắc tố (TO) là một trong những tiêu chí đánh giá lượng máu đó có đủ tiêu chuẩn. Nhưng trên thực tế, nhiều túi máu để một thời gian không đạt vì TO quá thấp. “Họ đã uống một loại nước để tránh mất nhiều máu, đến nay viện vẫn chưa tìm ra”, Bác Sĩ Quân cho biết.
Người bán máu áp dụng chiêu “tiết kiệm máu” vì, không riêng người mới vào nghề, những người hành nghề lâu năm vẫn thường xuyên ngất. Theo lời kể của chị Phây, 48 tuổi làm nghề bán máu gần 20 năm ở Viện Huyết Học Truyền Máu Trung Ương, nhiều người lấy máu xong ra khỏi cửa ngã gục xuống.
Người đàn bà này cho hay, người bán máu chuyên nghiệp thường kiểm tra TO xong là ra ngoài ăn lót dạ và uống một cốc nước chanh. Một số uống nước muối nhạt trước khi “hành nghề”.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us