Tạp Ghi , Chuyện Phiếm , Chuyện Vui Hàng Ngày
Phải chăng tình người ở Mỹ lạnh như băng đá???
Cali Today News – Tám Tàng từng bị một cú té quá mạng ở Mỹ, trời thì mưa, đường thì trơn, giày thì… hỏng bám, nó quăng cáí thân già Tám Tàng theo thuật ngữ “chổng bốn vó” và tư thế nằm trêm đất thì không thế nào gọi là đẹp mắt được.
Một cái gái Mễ đi ngang lo lắng hỏi: “You’re OK?”, Tám Tàng trổ hết phép lịch sự: “no problem, thanks!” Dù đau thấy 36 ông Sao, Tám Tàng hơi ngạc nhiên là cô gái chỉ hỏi chứ không hề đến đỡ Tám đứng dậy!
Tám sẽ thấy đỡ tủi nếu như ngày 5 tháng 6 năm nay, Tám đọc bảng tin của AP theo đó thì “một ông lão 78 tuổi bị một tên lái xe đụng (đụng xong bỏ chạy) hất tung lên trời như con búp bế và nằm bất động trên đoạn đường xe cộ và người ngợm qua lại tấp nập ở thành phố Hartford của Connecticut.”
Không một chiếc xe nào, không một người đi bộ nào ngưng lại để coi ông lão khốn khổ nằm bất động ra sao, sống chết thế nào. Tờ báo lớn nhất của thành phố chạy ngay hàng chữ tổ bố hôm sau: “SO INHUMANE” (dịch nôm na là “Quả là bất nhơn!”) và người cảnh sát trưởng thì thở dài: “Chúng ta không còn lương tâm con người!”
Me xừ Daryl Roberts, tên ông cảnh sát, cắt nghĩa: “Tôi giận dữ là do những gì tôi thấy trên băng video. Quá rõ ràng, thật là xấu hổ, chúng ta đối xử với nhau như thế sao?”
Jose Cordero, 37 tuổi, đang đứng với mấy người bạn, kể lại: “họ để ông già nằm như một con chó”. Robert Luna, vốn đang làm việc tại một tiệm gần bên nói: “Không có bất cứ ai làm bất cứ cái gì”.
Vui nhất là cả hai me xừ điển trai này cũng… quên nói tại sao “họ không chịu làm bất cứ cái gì, chỉ đứng ngó cho vui vậy thôi!”
Tám Tàng thấy hông, chuyện của Tám Tàng là… muối tiêu bỏ biển so với chuyện cụ ông nói trên. Tám còn được người đẹp Mễ Tây Cơ hỏi han chút đỉnh mà còn thấy tủi, ông lão mà có sống sót được sau này còn tủi thân tới đâu?
Cái thành phố 125,000 dân này vui lắm nghen Tám. Cách đó mấy hôm, chính ông Nicholas Carbone, cựu Phó Thị Trưởng, nay đã 71 tuổi, đang lò dò đi ăn sáng thì bị kẻ cướp đánh đập dã man để cầm nhầm vài món. Ông cụ bị đánh đến nỗi phải nằm viện và phải giải phẩu não sau đó, mặc dù cụ hỏng có ung thư não như cụ Kennedy nhà mình!
Hèn chi xếp cảnh sát Roberts chẳng than: “Hồi xưa thì được dạy dỗ đưa người già qua đường, bây giờ khám phá oánh người già hộc máu cướp của là ăn chắc!”
Nước Mỹ lạnh lùng?
Cũng khó nói, thứ nhất con người thời mạt Pháp thì chỗ nào mà chẳng cư xử theo kiểu… mạt rệp, nhưng chuyện này làm ê mặt xứ Cờ Hoa quá chừng, hèn chi dân Canada được phe ta ưa thí mồ mà tới trên 50% dân Canada tuyên bố “hổng ưa nổi anh Mỹ”.
Nhưng như thế thì tại sao me xừ Bill Gates bỏ ra bạc tỉ giúp đỡ nhiều người trên thế giới, tại sao theo thống kê hàng năm dân Mỹ bố thí đứng đầu hoàn vũ và tờ Reader’s Digest chuyên đăng những mẫu chuyện “anh hùng hảo hớn Hoa Kỳ” xả thân cứu đồng loại rất cảm động?
Thôi thì ta tự an ủi nhau: “Tại cái gì cũng tương đối trên cõi hồng trần.’ Cũng nhiều khi hệ thống luật của Mỹ cũng… ngộ, khiến phe ta ê càng. Đã có chuyện chủ tiệm rót ly nước nóng cho bà cụ uống thuốc sau đó bị “sue” tơi bời vì ly nước… nóng quá, làm phỏng miệng bà cụ. Còn chuyện ếch nhái, ruồi nhặng hay “cái lóng tay” rơi vô ổ bánh mì khiến tui nổi nóng, tui kiện cả công ty ra tòa đòi bồi thường bạc triệu là chuyện hơi bị nhiều.
Có thể phe ta nghĩ tới mấy chuyện ruồi bu đó mà ngại ngùng, nhưng Tám thấy hôn, ngày cuối xuân nắng còn đẹp mà đọc tin ‘ông cụ nằm sõng soài như con chó trên đường trên vũng máu chẳng ma nào tới giúp’, nghe sao giống “âm hưởng đêm đông lạnh giá, lũ khách lê gót…” quá Tám à!
Thôi thì… ở chỗ nhân gian này còn vạn điều chưa hiểu, và càng hiểu không ra lúc cuối đời.
Hồng Quang
Một cái gái Mễ đi ngang lo lắng hỏi: “You’re OK?”, Tám Tàng trổ hết phép lịch sự: “no problem, thanks!” Dù đau thấy 36 ông Sao, Tám Tàng hơi ngạc nhiên là cô gái chỉ hỏi chứ không hề đến đỡ Tám đứng dậy!
Tám sẽ thấy đỡ tủi nếu như ngày 5 tháng 6 năm nay, Tám đọc bảng tin của AP theo đó thì “một ông lão 78 tuổi bị một tên lái xe đụng (đụng xong bỏ chạy) hất tung lên trời như con búp bế và nằm bất động trên đoạn đường xe cộ và người ngợm qua lại tấp nập ở thành phố Hartford của Connecticut.”
Không một chiếc xe nào, không một người đi bộ nào ngưng lại để coi ông lão khốn khổ nằm bất động ra sao, sống chết thế nào. Tờ báo lớn nhất của thành phố chạy ngay hàng chữ tổ bố hôm sau: “SO INHUMANE” (dịch nôm na là “Quả là bất nhơn!”) và người cảnh sát trưởng thì thở dài: “Chúng ta không còn lương tâm con người!”
Me xừ Daryl Roberts, tên ông cảnh sát, cắt nghĩa: “Tôi giận dữ là do những gì tôi thấy trên băng video. Quá rõ ràng, thật là xấu hổ, chúng ta đối xử với nhau như thế sao?”
Jose Cordero, 37 tuổi, đang đứng với mấy người bạn, kể lại: “họ để ông già nằm như một con chó”. Robert Luna, vốn đang làm việc tại một tiệm gần bên nói: “Không có bất cứ ai làm bất cứ cái gì”.
Vui nhất là cả hai me xừ điển trai này cũng… quên nói tại sao “họ không chịu làm bất cứ cái gì, chỉ đứng ngó cho vui vậy thôi!”
Tám Tàng thấy hông, chuyện của Tám Tàng là… muối tiêu bỏ biển so với chuyện cụ ông nói trên. Tám còn được người đẹp Mễ Tây Cơ hỏi han chút đỉnh mà còn thấy tủi, ông lão mà có sống sót được sau này còn tủi thân tới đâu?
Cái thành phố 125,000 dân này vui lắm nghen Tám. Cách đó mấy hôm, chính ông Nicholas Carbone, cựu Phó Thị Trưởng, nay đã 71 tuổi, đang lò dò đi ăn sáng thì bị kẻ cướp đánh đập dã man để cầm nhầm vài món. Ông cụ bị đánh đến nỗi phải nằm viện và phải giải phẩu não sau đó, mặc dù cụ hỏng có ung thư não như cụ Kennedy nhà mình!
Hèn chi xếp cảnh sát Roberts chẳng than: “Hồi xưa thì được dạy dỗ đưa người già qua đường, bây giờ khám phá oánh người già hộc máu cướp của là ăn chắc!”
Nước Mỹ lạnh lùng?
Cũng khó nói, thứ nhất con người thời mạt Pháp thì chỗ nào mà chẳng cư xử theo kiểu… mạt rệp, nhưng chuyện này làm ê mặt xứ Cờ Hoa quá chừng, hèn chi dân Canada được phe ta ưa thí mồ mà tới trên 50% dân Canada tuyên bố “hổng ưa nổi anh Mỹ”.
Nhưng như thế thì tại sao me xừ Bill Gates bỏ ra bạc tỉ giúp đỡ nhiều người trên thế giới, tại sao theo thống kê hàng năm dân Mỹ bố thí đứng đầu hoàn vũ và tờ Reader’s Digest chuyên đăng những mẫu chuyện “anh hùng hảo hớn Hoa Kỳ” xả thân cứu đồng loại rất cảm động?
Thôi thì ta tự an ủi nhau: “Tại cái gì cũng tương đối trên cõi hồng trần.’ Cũng nhiều khi hệ thống luật của Mỹ cũng… ngộ, khiến phe ta ê càng. Đã có chuyện chủ tiệm rót ly nước nóng cho bà cụ uống thuốc sau đó bị “sue” tơi bời vì ly nước… nóng quá, làm phỏng miệng bà cụ. Còn chuyện ếch nhái, ruồi nhặng hay “cái lóng tay” rơi vô ổ bánh mì khiến tui nổi nóng, tui kiện cả công ty ra tòa đòi bồi thường bạc triệu là chuyện hơi bị nhiều.
Có thể phe ta nghĩ tới mấy chuyện ruồi bu đó mà ngại ngùng, nhưng Tám thấy hôn, ngày cuối xuân nắng còn đẹp mà đọc tin ‘ông cụ nằm sõng soài như con chó trên đường trên vũng máu chẳng ma nào tới giúp’, nghe sao giống “âm hưởng đêm đông lạnh giá, lũ khách lê gót…” quá Tám à!
Thôi thì… ở chỗ nhân gian này còn vạn điều chưa hiểu, và càng hiểu không ra lúc cuối đời.
Hồng Quang

Xa rồi những khúc đồng dao
Đồng dao là những bài hát dân gian truyền miệng của trẻ em trong lúc vui chơi giải trí, đùa giỡn. Mỗi khi hát có thể kết hợp với những trò chơi hoặc không có những trò chơi. Những trò chơi dân gian được kết hợp với bài hát: “Chuyền chuyền”; “Tập tầm vông”, “Ve... cắt”,v,v... Những bài đồng dao này giữ vai trò đệm nhịp cho trò chơi. Nhưng có những bài liên quan đến trò chơi mà không giữ vai trò đệm nhịp trong quá trình trò chơi diễn ra như trò “Thả đỉa ba ba”.
Vui chơi giải trí không phải lúc nào cũng phải có trò chơi. Nghĩa là phần trò chơi chỉ ở dạng quây quần, chạy nhảy, đi lại... Có thể chỉ nắm tay hoặc bám vai nhau, giậm chân đi đều trên sân, trên đường làng trong những đêm trăng sáng là cái cớ, cái nền làm nảy sinh trò chơi.
Ngôn ngữ đồng dao gần gũi với ngôn ngữ đời thường, ngắn gọn, súc tích, câu cú mạch lạc, nhịp điệu thể hiện rất rõ ý và lời để trẻ em dễ hát, dễ nhớ và dễ thuộc. Hát đồng dao ở Nam Bộ gồm các điệu Cùm nụm cùm niệu, Bắc kim thang, Tập tầm vông, Con chim manh manh...
Chừng ba bốn em gái nhỏ cùng ngồi chung quanh chiếc gậy cắm thẳng. Mỗi em thay nhau nắm tay vòng chiếc gậy, tay này tay nọ chồng lên nhau cho đến đầu gậy rồi làm ngược lại, vừa làm vừa hát bài Cùm nụm cùm niệu như sau:
“Cùm nụm cùm niệu
Tay tí tay tiên
Đồng tiền chiếc đũa
Hột lúa ba bông
Ăn trộm ăn cướp trứng gà
Bù xa bù xít
Con rắn con rít
Thì ra tay này”
“Bắc kim thang” là điệu hát kết hợp với trò chơi của mấy đứa trẻ. Trong những đêm trăng sáng, các em quây quần lại, mỗi tốp chừng ba bốn em, nắm tay nhau thành vòng tròn, rồi xoay người lại, chân trái xỏ rế lên nhau, sau đó buông tay, vừa vỗ tay vừa nhảy cò cò bằng chân phải, miệng hát vang bài “Bắc kim thang” hết sức nhịp nhàng và uyển chuyển. Em nào té coi như thua cuộc, phải cõng lần lượt các em kia đi một quãng hoặc búng vào tay... đau điếng !
“Bắc kim thang cà lang bí rợ,
Cột qua kèo là kèo qua cột.
Chú bán dầu qua cầu mà té,
Chú bán ếch ở lại làm chi.
Con le le đánh trống thổi kèn,
Con bìm bịp thổi tò tí te tò te...”
“Con chim manh manh” là một bài hát đồng dao rất đổi quen thuộc, nét nhạc xinh xắn rất dễ thương. Các em nhỏ vừa hát theo nhịp vỗ tay vừa nhảy múa. Lời và nhạc bài này cứ hát đi hát lại, nhạo tới nhạo lui, cứ hát “dần lân” không biết khi nào mới dứt...
“Con chim manh manh
Nó đậu cây chanh
Tôi vác miểng sành
Tôi liệng nó chết giãy
Tôi làm thịt bảy mâm
Tôi dâng cho ông một mâm
Tôi dâng cho bà một dĩa
Bà hỏi tôi con chim gì?
Tôi nói con chim manh manh
Nó đậu cây chanh...”
“Tập tầm vông” là điệu hát nói rất đơn giản, được nhiều trẻ con ưa chuộng. Lời hát là thể thơ 3 chữ, nhịp 1/4, sắc thái gọn và đều đặn. Hai em ngồi đối mặt, vừa hát vừa vỗ tay. Nhịp thứ nhất: mỗi em tự vỗ tay. Nhịp thứ hai: tay phải em này vỗ chéo qua tay phải em kia. Nhịp thứ ba: mỗi em tự vỗ. Nhịp thứ tư: tay trái em này vỗ chéo qua tay trái em kia. Và cứ thế vừa vỗ tay vừa hát với tốc độ nhịp nhàng, từ chậm đến nhanh, rồi hát dồn dập... “Tập tầm vông tay nào không, tay nào có?
Tập tầm vó, tay nào có, tay nào không?”
Đây là bài hát đồng dao theo nhịp 2/2 rất dễ nhớ, dễ thuộc:
“Cá rô cá rạch
Gặp trận mưa rào
Mày chẳng ở ao
Mày lên rãnh nước
Nước xuôi mây ngược
Mày thích ra sông
Thỏa chí vẫy vùng...”
Bài đồng dao này tôi thường nghe bà nội hát vào những chiều mưa, khi một con cá rô nhỏ xíu lạc theo dòng chảy lách tách rơi vào sân nhà. Nội bắt nó thả vào thau nước, để ngày mai tôi đem thả nó về lại ruộng đồng. Tuổi thơ tôi lớn lên cùng đồng dao. Những câu hát ngô nghê dù có nghĩa hay vô nghĩa cũng chứa đựng một tâm hồn trong trẻo, một cái nhìn hồn nhiên trước cuộc đời. Những chiều mưa dầm ngồi trước hiên nhà nhìn bong bóng mưa lần lượt vỡ tan ra, tôi lại lẩm nhẩm:
“Lạy trời mưa xuống
Lấy nước tôi uống
Lấy ruộng tôi cày
Lấy đầy bát cơm
Lấy rơm đun bếp”
Những đêm trăng sáng ở quê ngày xưa, chúng tôi thường tập trung trước sân nhà để chơi trò “Rồng rắn lên mây, có cây lúc lắc...” hay túm tụm lại và thay nhau đọc từng câu:
“Ông trăng xuống chơi cây cau thì cau sẽ cho mo
Ông trăng xuống chơi học trò thì học trò cho bút
Ông trăng xuống chơi ông Bụt thì ông Bụt cho chùa
Ông trăng xuống chơi nhà vua thì nhà vua cho lính, cho đến khi không tìm ra người bạn nào cho ông trăng nữa thì thôi.
Rồi trò:
“Chi chi chành chành
Cái đanh thổi lửa
Con ngựa chết trương
Ba vương ngũ đế”
Lâu rồi không nghe ai hát đồng dao. Cả những đứa trẻ ở miền quê xa cũng dường như không còn mấy nhớ và hát đồng dao. Tôi thấy buồn vì người ta đã quên những khúc đồng dao, loại chúng khỏi cuộc sống của trẻ con, xóa chúng khỏi ký ức của người lớn. Khi người ta còn nhớ về tuổi thơ, là người ta còn có thể sống tốt đẹp. Trở về với đồng dao, là trái tim ta trở về với niềm hứng khởi nguyên sơ và ngời sáng. Tình yêu cuộc sống bỗng trỗi dậy và được thanh lọc khỏi những bộn bề của bao nhiêu năm tháng bon chen. Cuộc đời bắt đầu từ những điều nhỏ bé, thời gian bắt đầu từ một giây. Và nhân loại, chẳng phải bắt đầu từ trẻ con đó sao?!
Có thể nói, đồng dao kèm theo diễn xướng trong một không gian rộng, con trẻ có điều kiện hòa nhập với thiên nhiên, hòa nhập với nhau và với cuộc sống nói chung. Từ đó nảy sinh tình cảm, tình yêu thiên nhiên, tình đoàn kết, tình yêu thương đùm bọc lẫn nhau cũng như tình yêu cuộc sống. Có những bài đồng dao đã góp phần giáo dục các em ý thức lao động, ý thức giúp đỡ cha mẹ và những người thân trong gia đình.
Mặc dù đồng dao là những bài hát của trẻ em nhưng ta vẫn thấy yếu tố tư tưởng của người lớn. Ở một số bài, người lớn đã mượn lời trẻ để bộc lộ tâm tư nhưng phải thông qua sự chế tác, thay đổi của trẻ thì đồng dao mới dễ dàng được trẻ em chấp nhận. Rất nhiều trường hợp trẻ em đã tự đặt lấy bài hát và trò chơi cho mình. Lúc đầu còn ở dạng thô sơ, đơn giản nhưng một khi đã phù hợp với các em thì sẽ được phát triển bổ sung thêm cho đến mức tương đối hoàn chỉnh. Đồng dao có thể còn thay đổi khi di chuyển từ xóm nọ sang xóm kia. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tính dị bản của đồng dao.
Thế giới đồng dao là một thế giới sinh động, phong phú chứa chan sức sống và màu xanh. Trong đồng dao có đủ hình ảnh của những con trâu, con nghé, con voi, con ve, con kiến... cho đến con tôm, con tép, con còng, con cua... Đồng dao cũng có cây cỏ, đất nước, nhà cửa, đồ ăn thức uống. Tất cả đều có hồn, biết trò chuyện, biết tâm sự cùng trẻ em. Nhiều tưởng tượng bất ngờ đã giúp các em có được một cuộc sống hồn nhiên, thân mật và đậm đà xung quanh mình. Với đồng dao, dường như không có sự cách biệt giữa trẻ em và thiên nhiên.
Đồng dao nằm trong kho tàng văn hóa dân gian, có nội dung trong sáng, lành mạnh, nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ. Hiện nay, chúng ta đang từng bước khôi phục những bài hát đồng dao cũng như sáng tác mới các bài hát này bằng nhiều hình thức khác nhau. Tuy nhiên, việc làm này hiện nay còn nhiều hạn chế. Mong sao đồng dao sớm được quay trở lại với đời sống tinh thần của con trẻ.
Nguyễn Bình Đông

ĐẸP VÀ XẤU
Chuyện phiếm của Gã Siêu.
Có những đêm không ngủ, nằm vắt chân lên trán mà suy gẫm chuyện đời, gã nhận thấy :
- Cục diện thế giới đôi khi chỉ là trò chơi của trẻ nít, cũng kéo bè kéo cánh mà… uỵch nhau. Còn thói đời nhiều lúc chỉ là một cái vòng lẩn quẩn, đi từ thái cực này đến thái cực khác.
Thực vậy, hồi mới giải phóng, nhà nước đa cấp tiệt đua ngựa và xổ số vì cho đó là một thứ cờ bạc trá hình, cấm tiệt khiêu vũ hay nhảy đầm vì cho đó là đồi trụy, cấm tiệt thi hoa hậu vì cho đó là lạm dụng thân xác phụ nữ…
Thế nhưng, cùng với thời gian và nhất là cùng với chính sách cởi mở, những cái bị “cấm tiệt” trên kia lại được phục hồi, và bành trướng một cách mạnh mẽ như nấm mọc sau cơn mưa, đồng thới được khoác vào một danh nghĩa mới để “chiềng làng”.
Xổ số là để kiến thiết là để xây dựng quốc gia, nên tỉnh nào cũng tranh thủ để mở, rồi xuất hiện thêm loại vé số “cào” như một thứ mì ăn liền, chỉ cần cào ra là liền biết có trúng hay không. Ấy là chưa kể đến nạn số đề, số đuôi ăn theo và tràn nan khắp nơi khắp chốn.
Khiêu vũ được gọi là múa đôi, dù có cọ quẹt thì cũng là một hình thức nghệ thuật.
Sau cùng, thi hoa hậu được mệnh danh là một hoạt động văn hóa, nhằm nâng cao cái “gu” thẩm mỹ của quảng đại quần chúng. Vì thế, từ hoa hậu của báo Tiền Phong, gã ghi nhận rất nhiều thứ hoa hậu khác nữa, chẳng hạn như hoa hậu các tỉnh, hoa hậu áo tắm, hoa hậu áo dài, rồi nữ sinh duyên dáng, bà mẹ thanh lịch…
Vậy thế nào là hoa hậu và người ta đi tìm sự gì qua những cuộc thi hoa hậu ?
Trong một cuộc trình diễn văn nghệ tại viện Đại học Công giáo ở Đàlạt hồi trước năm 1975, có màn chọn hoa hậu.
Một số nữ sinh viên bước lên sân khấu. Người dẫn chương trình bèn hỏi ý kiến cha viện trưởng :
- Theo ý kiến riêng thì cha bàu ai làm hoa hậu ?
Bị chộp bất ngờ, cha viện trưởng đỏ mặt tía tai, thế nhưng sau cơn bối rối trong giây lát, cha viện trưởng đã ung dung tuyên bố :
- Tôi chọn cô này.
- Tại sao ?
- Theo tôi nghĩ thì hoa là bông, hậu là sau. Cô này đúng là hoa hậu, vì có một bông hồng được thêu vào vạt sau áo dài của mình.
Cả hội trưởng đều nhiệt liệt vỗ tay không phải để tán thương câu định nghĩa “chày cối” của cha viện trưởng, nhưng để khen ngợi sự nhanh trí của cha trong một tình huống tế nhị và rất… khó nói.
Theo sách vở, hoa hậu là người con gái được về nhất trong cuộc thi sắc đẹp, chẳng hạn : hoa hậu thế giới, hoa hậu Châu Á, hoa hậu Việt Nam…
Trong những cuộc thi này, người ta đi tìm một cái đẹp khách quan. Vì thế, người ta phải công bố số đo vòng một , vòng hai, vòng ba, chiều cao và trọng lượng. Còn thí sinh thì ít ra cũng phải một lần lên sân khấu trong bộ áo tắm để cho thiên hạ… chiêm ngưỡng.
Người ta còn treo những giải thưởng khuyết khích cho những “miss” nào có nụ cười duyên, có mái tóc đẹp, có cặp giò thon và có tấm ảnh bắt mắt.
Để sửa sang và chỉnh đốn cho cái hình dong bên ngoài này, người ta đã tốn không biết bao nhiêu công sức và tiền bạc. Đây quả là một nghệ thuật xứng đáng với đồng tiền bát gạo.
Trước hết, giới thày thuốc đã nhảy vào vòng chiến. Với lưỡi dao giải phẫu, các vị đã cắt chỗ này xẻ chỗ kia và bơm chỗ nọ theo nhu cầu thẩm mỹ và theo sự đòi hỏi của khách hàng.
Thế nhưng, chuyện đời nhiều lúc oái ăm, những người muốn làm đẹp chẳng may gặp phải những ông lang băm, những vị thày thuốc dổm, thì chẳng những tiền mất tật mang, mà hơn thế nữa cái sắc đẹp ít ỏi của mình lại sớm tàn phai, ấy là chưa kể tới những bệnh tật và đau đớn như hậu quả tất nhiên của sự trục trặc này.
Chẳng hạn như bị rò rỉ chất silicom, được dùng để độn cho bộ ngực thêm phần gồ ghề và nhức nhối hay vì tác dụng của kem mà làm cho khuôn mặt bị nám đen…
Người ta thường bảo :
- Nhân sao vật vậy.
Thế nhưng, trong lãnh vực làm đẹp thì lại không phải vậy.
Nơi loài vật, con đực thường hay làm đẹp và làm dỏm để lấy le và lấy điểm với con cái. Vì thế trong tiếng Pháp, danh từ ‘’Coquetterie’’ có nghĩa là sự làm dáng, bắt nguồn từ chữ ‘’coq’’ có nghĩa là anh gà trống!
Nơi loài người thì khác, đờn bà con gái vốn được coi là phái đẹp, và nghệ thuật làm đẹp vốn là nghề của quí nường. Thậm chí có kẻ đã tuyên bố một cách hung hăng con bọ xít như sau :
- Là đờn bà con gái, mà nêu không biết làm đỏm mí lại ăn quà vặt thì hỏng còn là đờn bà con gái nữa.
Xét về những nơi những chốn được làm đẹp, gã nhận thấy rằng :
- Hễ hở ra chỗ nào thì quí nường liền vội trang điểm chỗ ấy liền tù tì.
Từ cái răng cái tóc là góc con người, đến cái môi cái miệng để mà mần duyên thậm chí đến cả cái móng chân móng tay đều được quí nường trau chuốt một cách tỉ mỉ và kỹ lưỡng.
Chỉ có các nhà chế tạo mỹ phẩm là hốt bạc. Nguyên dầu gội đầu mà thôi thi cũng đã có biết bao nhiêu thứ, đến quỉ thần cũng không nhớ nổi. Nếu có dịp, gã sẽ phệu ra một bài về nghệ thuật làm đẹp của quí nường.
Chỉ tội nghiệp cho cánh đờn ông con giai như gã có khi phải ngồi chờ cả giờ cho cô em gái bé bỏng trang điểm, hay anh chàng gà tồ bị người yêu nhõng nhẽo cho trễ hẹn vài tiếng đồng hồ chỉ vì những việc lỉnh kỉnh ấy, thì cũng chỉ là…chuyện thường ngày ở huyện.
Chớ có dại mồm dại miệng mà thở dài thở vắn, mặt xệ xuống như bánh bao chiều, hay đùng đùng tức tối như ‘’tặc dăng’’ nổi giận. Hãy tự an ủi lấy mình :
- Đây là một dịp thuận tiện để ta tập đức kiên nhẫn, luyện nội công cho mạnh. Ai bền đỗ tới cùng thì sẽ được cứu thoát.
Thế nhưng, cái đẹp khách quan, cái đẹp có cân đo đong điếm này thì lại rất hiếm và kéo dài chẳng được bao lâu, vì có tuổi trẻ nào mà lại không già, có sắc đẹp nào mà không bị tàn phai.
Hay như dân Đức vốn thường bảo :
- Phàm trên cõi đời này có ba thứ phù du hơn hết : đó là tiếng dội, mống trời và nữ sắc.
Vì thế, khi nói đến cái đẹp, chúng ta thường hiểu là cái đẹp chủ quan, cái đẹp ‘’hợp nhãn’’ với mình.
Đúng vậy, Voltaire đã tự hỏi :
- Thế nào là đẹp ?
Và ông đã mày mò đưa ra một câu trả lời bất hủ và hóm hỉnh. Ông nói :
- Đẹp chính là con cóc cái dưới mắt con cóc đực.
Thực vậy, một khi tình yêu đã thâm vào hai bên đã ‘’chịu đèn’’ mí nhau, thì cái nhìn chủ quan sẽ tô hồng mọi sự :
- Yêu nhau trăm sự chẳng nề,
Một trăm chỗ lệch cũng kê cho bằng.
Thậm chí ngay cả đến những chỗ khuyết điểm, người ta vưỡn cứ thấy tuyệt vời :
- Yêu nhau củ ấu cũng tròn,
Trái bồ hòn cũng ngọt.
Ngay cả đến những chỗ xấu, người ta vưỡn cứ thấy đẹp tuốt luốt :
- Mũi nàng những tám gánh lông
Chồng thương chồng bảo râu rồng trời cho.
- Đêm nằm thì ngáy o o
Chồng thương chồng bảo gáy cho vui nhà.
- Đi chợ mất tám tiền quà
Chồng thương chồng bảo về nhà đỡ cơm.
Vì thế, có những cô nường xét về ngoại hình, với cái nhìn khách quan, thì sẽ bị xếp vào hàng thị Nở trong Chí phèo của Nam Cao, hay Chung vô Diện trong kiếm hiệp của Kim Dung, nghĩa là dưới điểm trung bình xa lắc xa lơ, thế mà vẫn đắt giá, vớ được những ông chồng ngon lành cả về thể xác xác lẫn tinh thần, cả về tiền bạc lẫn địa vị, khiến cho thiên hạ phát thèm, nằm mơ cũng chẳng được, chỉ vì những cô nường này có được những nét duyên… thầm.
Còn khi tình yêu đã chắp cánh bay đi, thì cô nường xinh đẹp thưở ban đầu liền trở thành ‘’cái con mụ nọ”, “cái con mẹ kia”, để rồi anh chồng đi lang thang tìm kiếm của lạ, theo kiểu :
- Vợ người thì đẹp, văn mình thì hay.
Hoặc :
- Vợ là địch,
Bồ bịch mới thật là ta.
Khi chiến sự xảy ra,
Ta buộc về với địch,
Nằm trong lòng địch,
Ta vẫn nhớ đến ta.
Khi không còn say men tình yêu nữa, thì cái ngày xưa người ta bảo là “cho vui nhà”, thì bây giờ lại trở thành nguyên nhân gây nên đổ vỡ. Người ta lôi nhau ra ba tòa quan lớn để ly dị chỉ vì ông chồng hay bà vợ có tật…”kéo gỗ” mỗi khi nằm ngủ.
Hay như tục ngữ đã diễn tả :
- Còn duyên anh cưới ba heo,
Hết duyên anh đánh ba hèo đuổi đi.
Xem như vậy, cái đẹp khách quan cũng như chủ quan đều khó lòng đứng vững với thời gian. Vì thế, đờn ông con giai và nhất là đờn bà con gái cần phải tìm kiếm cho mình một cái đẹp vượt thời gian, một cái đẹp tự bên trong, xuất phát bởi những nhân đức, chứ không phải là cái đẹp hời hợt bên ngoài, dù có mặn mòi đến đâu chăng nữa cũng không thể đi xa hơn…làn da!
Chính những nhân đức mới tạo nên cho chúng ta một cái đẹp vượt thời gian, một nét duyên thầm làm cho người khác phải cảm phục và say đắm.
Các cụ ta ngày xưa đã sớm nhận ra nét duyên ngầm vượt thời gian này, nên đã bảo :
- Cái nết đánh cái đẹp.
Hay như một câu tục ngữ khác đã nói :
- Tốt gỗ hơn tốt nước sơn,
Xấu người đẹp nết, còn hơn đẹp người.
Sách “Cổ học tinh hoa” có kể lại một mẩu chuyện như thế này.
Dương Chu sang nước Tống, đến trọ ở một nhà kia. Chủ nhà trọ có hai người thiếp. Một người đẹp và một người xấu. Dương Chu thấy trong nhà ai cũng quí mến người thiếp xấu mà khinh chê người thiếp đẹp.
Lấy làm lạ, Dương Chu bèn dò hỏi một đứa nhỏ trong nhà trọ. Nó trả lời :
- Người thiếp đẹp tự tôn là đẹp nên mất đẹp, tôi chẳng biết cái đẹp của nàng nữa. Còn người thiếp xấu tự biết là xấu, nên quên xấu, tôi chẳng biết cái xấu của nàng nữa.
Bấy giờ Dương Chu gọi đám học trò lại và bảo :
- Các con hãy nhớ lấy câu ấy. Kẻ giỏi mà bỏ được cái thói tự cho mình là giỏi, thì đi đến đâu cũng được mọi người tôn trọng và yêu mến.
Kể lại câu chuyện này, tác giả sách “Cổ học tinh hoa” đã góp thêm lời bàn của mình như sau :
- Đờn bà đẹp mà tự cao tự đắc, người ngoài chỉ thấy cái bộ khoe khoang đáng ghét, chứ không còn thấy vẻ đẹp đáng yêu nữa. Trái lại, đờn bà xấu, tự thẹn mình là xấu, thì người ngoài chỉ thấy cái nét dịu dàng đáng thương, chứ không còn thấy cái xấu xí đáng ghét của nàng nữa. Người đẹp mà bị khinh, còn kẻ xấu mà được quí là như thế đó.
Cũng từ câu chuyện trên, gã nhớ lại một câu tục ngữ :
- Người xấu duyên lặn vào trong,
Bao nhiêu người đẹp duyên bong ra ngoài.
Phàm cái gì đã bong ra ngoài thì khó mà bền. Còn cái gì đã thấm vào trong thì càng lâu lại càng thắm.
Viết tới đây, thì hình ảnh mẹ Têrêxa thành Calcutta bỗng tỏa sáng trước mặt gã. Mẹ Têrêxa đứng bên vương phi Diana, quả là hai thái cực trái ngược nhau.
Vương phi Diana là một cô gái cao ráo, đẹp đẽ. Gã chỉ nói đến cái “hình dong bên ngoài”, chứ chả dám đá động tới những khía cạnh khác, chẳng hạn như : địa vị xã hội, tình cảm cá nhân…
Trong khi đó, mẹ Têrêxa chỉ là một bà lão không hơn không kém. Thân hình thì thấp bé, họa chăng có cao hơn ông Giakêu được một tí xíu. Còn mặt mũi thì nhăn nheo, mang nặng dấu ấn của thời gian. Áo quần thì thùng tha thùng thình…
Thế mà lúc còn sống, mẹ đã được biết bao nhiêu người quí mến và khi nằm xuống, mẹ đã được biết bao nhiêu người thương tiếc. Sở dĩ như vậy cũng chỉ vì cái đức của mẹ.
Phải, cái đức của mẹ chính là nét duyên thầm thu hút mọi người và làm cho cả và thế giới phải khẩu phục tâm phục mẹ hôm qua, hôm nay và mãi mãi.
Hình như có một câu danh ngôn, đại khái khuyên chúng ta như thế này :
- Con ơi, ngày con mở mắt chào đời, mọi người đều vui mừng hớn hở, còn con lại cất tiếng khóc. Con hãy sống thế nào, để khi con nhắm mắt buông tay, mọi người sẽ khóc thương, còn con sẽ vui mừng hớn hở.
Nét duyên thầm vượt thời gian này ai cũng có thể thực hiện được mà chẳng tốn đồng xu cắc bạc để chạy ra cửa tiệm, lôi về đủ thứ mỹ phẩm lỉnh kỉnh. Đúng thế, ai cũng có thể và phải làm được miễn là biết kiên nhẫn và cố gắng.
Để kết luận, tôi xin kể lại mẩu chuyện về một người vợ xấu.
Nguyễn Thị là vợ của Hứa doãn, nhan sắc thuộc loại ma chê quỉ hờn.
Khi cưới về, thấy nàng xấu quá, Hứa doãn muốn bỏ đi bèn nói :
- Đờn bà có tứ đức : công, dung, ngôn, hạnh. Nàng được mấy ?
Nguyễn Thị liền thưa :
- Thiếp chỉ kém có dung mà thôi.
Rồi nàng hỏi lại :
- Kẻ sĩ có bách hạnh, chàng được mấy ?
Hứa doãn đáp :
- Ta có đủ cả.
Nguyễn Thị nói :
- Trong bách hạnh thì đức là đầu. Chàng là kẻ hiếu sắc chứ không hiếu đức, sao lại bảo là có đủ cả bách hạnh được ?
Nghe vậy, Hứa Doãn lấy làm xấu hổ và từ đó luôn yêu thương kính trọng vợ mình.
Thái độ của Hứa Doãn có lẽ chưa đủ để đánh thức những kẻ háo sắc hôm nay. Bởi vì rất nhiều người vẫn cắm đầu cắm cổ chạy theo cái đẹp bên ngoài mà quên cái đẹp bên trong.
Và mỗi lần đọc trên báo thấy những mẫu quảng cáo tìm người :
- Cần tuyển nữ nhân viên có ngoại hình đẹp.
Gã lại ngậm ngùi cho thói đời và xót xa cho những cô “em-gái-trời-bắt-xấu”.
Thế rồi, gã bèn thở dài thườn thượt và mặt lại cứ dài thoòng ra như…mặt ngựa.

THÁNG SÁU, NGÀY CỦA CHA, NGÀY CỦA NGƯỜI CHA QUÂN ĐỘI
Giao Chỉ, San Jose. Cali Today News - Ngày Chủ Nhật 15 tháng 6 hàng năm, người Mỹ tuyên xưng là ngày vinh danh những người cha. Truyền thống Hoa Kỳ đã điều kiện hóa tình nghĩa theo trật tự, nên quanh năm lãnh vực nào cũng có dự phần. Ngày của ông bà, ngày của cô thư ký, ngày của cựu chiến binh, ngày của mẹ, ngày của cha và nhiều ngày trọng đại khác.
Các thương vụ thị trường cũng nhờ vậy mà phát triển. Trong khi đó, ngày Quân Lực của Hoa Kỳ vào cuối tháng 5 thì ngày Quân Lực VNCH là 19 tháng 6 hàng năm.
Hôm nay đề tài câu chuyện hàng tuần của chúng tôi là sự nối kết của Ngày Quân Lực và người Cha chiến sĩ Cộng Hòa.
Ba mươi mốt năm về trước, vào tháng 6-1977, chúng tôi đã có cơ hội tổ chức Ngày Quân Lực đầu tiên ở San Jose với đầy đủ câu chuyện vui buồn đời quân ngũ. Kỷ niệm về thời chinh chiến vừa mới rũ bỏ được vài năm. Kẻ chạy thoát mang đầy mặc cảm, ngồi nhắc nhở về đất nước quê hương với hàng ngàn bằng hữu tù đày. Đó là những Ngày Quân Lực hoài cảm đã mở đường cho các tổ chức nối tiếp hàng năm. Nhưng trong khi đó thì chúng ta chưa hội nhập đúng mức để lưu tâm đến ngày mà người Mỹ gọi là Father's Day.
Trên thực tế thì phần lớn các gia đình đều có cha đi học tập cải tạo, một thứ danh hiệu cách mạng gán cho những người bị tù đầy.
Sau những năm đầu tiên người Việt còn thưa thớt, đến đầu thập niên 80 những thuyền nhân vượt biển mới bắt đầu định cư. Và phải đến năm 1985 những sĩ quan tù lao cải được tha đợt đầu tiên mới bắt đầu vượt biên đến Mỹ. Một lần nữa những người chủ gia đình trải qua cả thập niên lao động cải tạo bắt đầu mở con đường mới. Trong công việc xã hội định cư, đón người mới đến tại San Jose chúng tôi có cơ hội chào mừng trung tá Nguyễn Đình Tạo với 9 năm tù ngục đến đất mới. Và trên con đường gian khổ ông Tạo đã mất đi một đứa con can trường mà ông yêu quý nhất.
Chúng tôi cũng có cơ hội đón bác sĩ Trần Xuân Ninh cũng là một thuyền nhân trên bể khổ. Và ông bà cũng mất đứa con thiên thần đẹp đẽ nhất trên biển Đông.
Cùng với bác sĩ Ninh và trung tá Tạo biết bao nhiêu người cha cựu tù lao cải đã mở đường tìm tự do với cái giá năm ăn năm thua để vội vã ra đi trước khi ánh sáng của chương trình định cư tù cải tạo ló rạng ở chân trời.
Cho đến cuối thập niên 80, bộ ngoại giao Hoa Kỳ bắt đầu mở hồ sơ đối thoại với Hà Nội và việc trả tự do cho các chiến binh Việt Nam Cộng Hòa. Người Mỹ lúc đó cũng chỉ muốn rằng các bạn đồng minh cũ của họ được tự do trở về nguyên quán. Thảo luận trải qua nhiều năm, nhì nhằng kéo dài như hội nghị Paris thời 70. Vì áp lực của Mỹ và thế giới, Hà Nội cũng muốn thả tù nhưng không muốn có hàng trăm ngàn cựu chiến binh Cộng Hòa về nằm vùng khắp mọi nơi. Lá bài được đặt ra. Nếu Mỹ muốn lãnh thì yêu cầu đem đi hết. Hoa Kỳ đồng ý. Đó là thời điểm của 1984.
Để chính phủ Mỹ có thể chấp thuận, bộ ngoại giao phải ra điều trần xin tiền Quốc Hội. Các phái đoàn cộng đồng Việt Nam thời kỳ 80, được bộ ngoại giao mời đến để bày hàng làm áp lực và khóc van với các dân biểu tại Hoa Thịnh Đốn.
Chúng tôi tại cơ quan IRCC và VIVO cùng với các bạn Nam Cali, Hoa Thịnh Đốn, chị Khúc Minh Thơ của Hội Gia Đình Cựu Tù Chính Trị, cùng các tù chính trị vượt biên đã tham dự và cố làm tròn nhiệm vụ.
Sau cùng thỏa ước định cư cựu tù chính trị được ký kết giữa ông Funseth phụ tá thứ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ và bộ ngoại giao Hà Nội. Những người Cha lao cải lần lượt được trả tự do và phái đoàn Mỹ bắt đầu công việc phỏng vấn suốt 10 năm tại Sài Gòn.
Tại San Jose, chúng tôi được tiếp đón những người Cha VNCH đến San Francisco trên chuyến bay đầu tiên vào đất Mỹ. Đó là ngày thứ Bẩy 13/1/1990 diện H01. Trung úy La Phước Hy về Oakland. Trung úy Hải Quân Bùi Thế Nguyên về San Francisco, Trung Úy Nguyễn Hữu Thức về San Jose. Rồi các đợt kế tiếp đến gia đình đông đảo của Đại tá Lại Đức Chuẩn, thuộc bộ TTM. Gia đình cô đơn với các con còn ở lại của Trung tá Nhảy dù Nguyễn Nghiêm Tôn.
Lần lượt từ 1990 đến 2000, suốt 10 năm đầu, hàng ngàn gia đình đã đến Mỹ. Có gia đình người Cha đi trước, có gia đình người Cha đi sau. Có những đơn vị toàn vẹn, có những đơn vị tổn thất nhưng phần lớn là các người chủ gia đình với trên 3 năm tù đều trở thành tấm vé thông hành tự do cho cả nhà. Cho đến ngày nay cũng vẫn còn những đợt H0 đến muộn.
Năm 1995, Tổng Nha Định Cư Di Dân Tỵ Nạn tại Hoa Thịnh Đốn sau khi phỏng vấn một nghìn gia đình HO đã có một vài kết luận. Hầu hết trả lời là họ ra đi vì tương lai con cái.
Luật định cư trước đây phán rằng nếu chủ gia đình mà qua đời thì hồ sơ cả nhà sẽ bị “xù.” Nhiều người cha đau yếu cố chống với từ thần từng giờ, từng phút để cho con cái được thấy cây cầu Golden Gate ở San Francisco.
Mấy năm trước, ở San Jose đã có những đứa con và những đứa cháu 10 năm chờ đợi, mới được bố điện về nói rằng "chúng mày phải đi chùa cầu nguyện để được McCain vớt".
McCain là tên ông Thượng Nghị Sĩ cựu HO Hoa Kỳ đã đệ trình dự luật nới rộng định cư tù cải tạo mà đa số người Việt đều nhớ ơn.
Tiếc thay văn phòng của ông có cho chúng tôi biết là thư yêu cầu can thiệp thì nhiều nhưng thư cảm ơn thì không có.
Vì vậy, nhân ngày Father's Day năm nay, có lẽ chúng ta cũng nên có đôi lời lịch sự với người bạn HO gốc Mỹ là ông cựu tù binh Hilton Hà Nội là Thượng nghị sĩ McCain. Chỉ cần gửi thank you note về Capitol Hill, Washington DC là thư sẽ đến nơi.
Tuy nhiên, nếu các bạn trẻ theo dõi chương trình Dân Sinh, thì đây là lời tôi muốn nói với các cháu. Trong suốt 10 năm qua, chúng tôi đã gặp khá nhiều cựu chiến binh VNCH, cựu tù cải tạo nhưng rất cô đơn. Các bác đến nhờ cơ quan xã hội giúp đỡ chuyện này chuyện nọ. Khi hỏi đến gia đình, các bác đều không muốn đề cập đến con cái.
Nếu gặng hỏi thì trên mặt cựu chiến binh Cộng Hòa nước mắt tuôn trào. Có người nói là tụi nó bận làm ăn. Hoặc là chán lắm, chẳng nhờ cậy gì được. Đôi khi thì nói rằng thằng con trai tôi thì cũng được, nhưng con vợ trời đánh không chết nên tôi coi như không có.
Hỏi chuyện về chuyến định cư mấy năm trước, ai nấy đều nói rằng gia đình lúc ra đi thì đông đảo về vui vẻ lắm. Tất cả đều nhờ vào cái giấy ra trại của ông già. Tờ giấy màu bụi đất chứng tích của 10 năm đói rét, tù đầy, chợt nhờ nước Mỹ ngó lại, bỗng chốc đưa cả bầu đoàn thê tử qua sống ở đất nước hùng cường. Chỉ mới có vài năm, bọn nhỏ bỏ ông già lang thang xe bus như vậy sao đành.
Đó là lý do tại sao, chúng ta cần liên kết ý nghĩa của Ngày Quân Lực VNCH và Father's Day của Hoa Kỳ. Những người chiến binh anh hùng của chúng ta, nếu quả thực không chiến thắng được trận cuối cùng nhưng cũng trả xong món nợ tù đày, và còn đem tấm thân làm cái vé cho cả nhà lên con tàu tự do đến miền đất mới. Bây giờ còn ai hơn được ông, để đứng ra nhận món qùa của Ngày Father's Day tại Hoa Kỳ.
Chỉ mong rằng những đứa con của ông biết đến lời nhắn nhủ này.
Giao Chỉ, San Jose.

Phụ Nữ Nghĩ Về Mua Sắm Nhiều
Như Đàn Ông Nghĩ Về Sex Cứ trong 4 phụ nữ thì có 3 người nghĩ về shopping thường xuyên như cánh mày râu nghĩ về sex.
Ý nghĩ về việc đi sắm một chiếc váy mới hay kiếm một đôi giày như ý xuất hiện trong đầu của các chị em cứ sau 60 giây. Đó là kết quả của cuộc khảo sát do trang web cosmopolitan của Anh thực hiện.
Trong khi đó, các nghiên cứu trước cho thấy những anh chàng trẻ tuổi chỉ có một thứ duy nhất trong đầu - đó là sex. Ý nghĩ này xuất hiện trong đầu họ cứ sau 52 giây, trong khi ở phái nữ nó chỉ đến có một lần trong ngày.
Cuộc khảo sát mới nhất đã phỏng vấn 778 phụ nữ tuổi từ 19 đến 45. Kết quả là 74% cho biết giây phút nào họ cũng nghĩ đến việc sắm đồ. 2/5 người tự cho mình là người nghiện giày dép và túi xách, trong khi đó 1/10 người chỉ nghĩ về các phụ kiện hoặc mỹ phẩm.
Kể cả nguy cơ hầu bao bị cạn kiệt cũng không thể chặn đứng nhu cầu mua sắm của phái đẹp. Trong đó, 62% cho biết họ sẽ sẵn sàng rút sạch tài khoản và 8% thì không ngại dùng đến khoản tiền tiết kiệm cho việc mua nhà hoặc tài sản khác.
Trung bình, các chị em phụ nữ chi ít nhất 30% thu nhập hằng năm của mình cho quần áo.
Điều đáng lo ngại nhất với cánh mày râu có lẽ là một nửa số người được phỏng vấn nói rằng họ thích dành thời gian đi shopping hơn là ở với bạn đời. Đồng thời, gần nửa các chị em thú nhận che giấu những cuộc mua sắm của mình để bạn đời không phải giật mình trước các khoản chi tiêu.
Ngoài ra, nhiều cô gái thà đi sắm đồ một mình còn hơn là có bạn trai lẵng nhẵng theo cùng với khuôn mặt dài thượt và thường xuyên nhìn đồng hồ.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vấn đề nghiêm trọng nhất nằm ở chỗ gần một nửa không đụng đến những gì họ tích trữ trong tủ quần áo và 1/10 người trở nên chán món đồ mới mua chỉ sau một đêm.

Tiên sư mấy thằng Mỹ !
Tác giả: Đáy
“…Và im lặng nghe hắn giải thích. Từ một năm nay hắn mất gần năm triệu đô vì stock xuống giá. Mấy cái building của hắn mất giá hơn 30%, riêng cái mall hắn đang hùn vốn xây dựng thì gần như mất trắng. Hắn đau lắm…”
Hắn bảo tôi : "Tao phá sản rồi !". Tôi đáp : "Ít ra mày còn có sản để mà phá, thế là may lắm rồi. Như tao đây muốn phá sản cũng chẳng được".
Hắn văng tục:
- Đ.M. câm mồm ! Đừng giở cái giọng ba que xỏ lá đó ra, ông đang giận điên tiết lên đây này.
Thôi thì tôi đành nhượng bộ trước bạo lực vậy. Và im lặng nghe hắn giải thích. Từ một năm nay hắn mất gần năm triệu đô vì stock xuống giá. Mấy cái building của hắn mất giá hơn 30%, riêng cái mall hắn đang hùn vốn xây dựng thì gần như mất trắng. Hắn đau lắm. "Mẹ cha nó, chỉ trong một năm trời mà mất mẹ hơn mười triệu đô, gần một nửa gia tài xây dựng bằng mồ hôi nước mắt", hắn kết luận.
Không phải tôi vui mừng trước sự đau khổ của hắn. Hắn là một thằng bạn tốt, giàu có mà không đổi bạn như hắn thật là hiếm. Hắn vẫn rất gần gũi với tôi và cũng không keo kiệt như phần lớn những người giàu. Hắn giúp tiền cho nhiều công tác từ thiện ở Việt Nam. Năm trước, khi con tôi vào đại học, hắn tặng cho nó một chiếc Toyota nhỏ còn khá mới. Tuy vậy tôi vẫn có cảm giác như được an ủi trước những gian truân của hắn. Mình nghèo thì ít ra không có cái nhức đầu của người giàu. Cũng không phải là tôi không mất mát gì. Tôi ở một khu nghèo, khá xa trung tâm thành phố và nghe nói cái nhà của vợ chồng tôi đã xuống giá ghê lắm, như mọi căn nhà trong khu này. Nhưng tôi không thấy mất mát gì cả. Cái nhà của tôi chỉ có công dụng duy nhất là để ở, và dù nó lên giá hay xuống giá thì tôi vẫn ở, thế thôi, chẳng thay đổi gì.
Như không dằn được sự bực tức, hắn nói tiếp:
- Tiên sư mấy thằng Mỹ ! Chúng nó thực là vô tích sự. Thế giới đã có một phân công lao động rõ rệt, cả thế giới lao động sản xuất, còn chúng nó có bổn phận phải mua sắm và tiêu thụ. Chỉ có thế thôi mà chúng nó cũng không làm được. Người ta đã làm đủ cách để chúng nó tiêu thụ. Mua sắm chỉ cần đưa credit card và ký tên, thế là xong, đâu có phải trả tiền để mà tiếc của, có khi chỉ cần vào Internet gõ vài chữ, click vài cái vào mouse là xong, hàng giao tận nhà. Vậy mà nó cũng không làm được
Tôi chợt nghĩ tới một thắc mắc muốn hỏi những người tài giỏi như hắn từ lâu mà chưa có dịp :
- Nhưng nếu nước Mỹ cứ vay tiền mà ăn xài mãi thôi sẽ có lúc phải phá sản. Làm sao có thể tiếp tục như thế mãi được !
- Đó, đó ! Mày cũng ngu như thằng Bush. Ai dám để cho nước Mỹ phá sản ? Nước Mỹ phá sản thì ai trả những món nợ, ai mua hàng Nhật, Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Hàn... Cả thế giới sẽ phá sản theo. Cho ăn kẹo cũng không thằng nào dám để cho Mỹ phá sản cả. Càng cho Mỹ vay tiền nhiều càng thấy phải cho vay nhiều hơn nữa để Mỹ tiếp tục mua sắm. Bổn phận của mấy thằng Mỹ chỉ là ăn xài thả cửa, mượn tiền của thằng Tàu để mua hàng Trung Quốc và để chế vũ khí thật tối tân, chuẩn bị nện Trung Quốc nếu có ý đồ bành trướng bá quyền. Thằng Bush thiếu vision, dở ẹc. Nó lú mà chú nó cũng không khôn. Đáng lẽ những thằng cố vấn của nó mở mắt cho nó.
Hắn ngừng lại mà lúc rồi thở dài :
- Cũng tại tao ham đầu cơ nên mới mắc nạn.
Tôi khoan khoái được giải toả khỏi sự ngu dốt và mời hắn ở lại ăn trưa với vợ chồng tôi. Hôm nay nhà tôi có phở.
Hắn đáp :
- Cũng được, nhưng phải nhanh lên. Hôm nay tao đến đây để xem một cái building. Khu này nhà đất đang xuống giá hơn 70%. Lúc này là lúc phải mua.
Đáy

DỌC ĐƯỜNG… BIA BỌT
Đổ Quyên Bia nào cũng là bia. Bia Ti (Tiger) hay bia Gòn (Sài Gòn), bia nào cũng là bia…” giọng hát nhừa nhựa của tay Sáu “mát trời” cất lên giữa trưa hè nơi quán bia đối chứng trên đường N, đủ biết là anh Sáu đã bắt đầu… sứa rồi.
Thường theo giới làm việc ở Phòng Kiểm nghiệm các Laboratoire Dược phẩm thì các loại thuốc để dành làm mẫu, để đối chứng cho những lô thuốc lần sau giống y như chất lượng, màu sắc của mẫu trước được gọi là “Témoin”, tức mẫu thuốc tiêu chuẩn. Các hãng sản xuất bia cũng có loại mẫu bia để làm “Kim bản vị” cũng nương theo ngành dược phẩm mà có một loại bia gọi là Bia Đối chứng. Có điều, Dược phẩm đối chứng không bao giờ được bán ra ngoài, trái lại Bia Đối chứng thì cứ bán… bao la, nhậu mút trời ông địa cũng không cạn.
Giới có xu hào rủng rỉnh thì chơi bia cao cấp Heineken, Tiger, San Miguel, Saigòn “tuy không cao nhưng ai cũng phải ngước nhìn”. Giới lưng vốn có hạn mà muốn uống triền miên khói lửa nhậu quắc cần câu mà chỉ tốn bốn năm chục ngàn thì nhào vào Bia Đối chứng.
BIA ĐỐI CHỨNG ĐÔNG VUI MÀ KHÔNG HAO Tuy cái tên có hơi khiêm tốn, có vẻ như… “bình dân giáo dục” nhưng đừng tưởng các quán Bia nầy hom hem cóc, ổi, soài sống mắm tôm là lầm. Hãy vào quán Bia Đối chứng ở đường N mà xem, rần rần khách “biên đình”. Đi kèm cùng cốc, vại, chai, thùng là một nhà bếp hoành tráng có thể chế biến cả trăm món nhậu từ rau muống luộc, đậu bắp hấp chấm chao, “lẩu”, đậu phôïng cho đến các món lươn um, gà nướng mọi, cá chép chiên xù… sẵn sàng phục vụ một lúc cho cả “tiểu đoàn” chiến hữu cùng nâng ly nêu cao… ”nghĩa khí”.
Sáu “mát trời” hay Tám “nhà đất” chuyên làm cò nhà đất là một trong những nhân vật quen thuộc của quán Bia Đối chứng trên đường N.
Quán đối chứng chỉ mở cửa từ 10 giờ. Ấy vậy mà mới 9 giờ 30 đã thấy lác đác những tâm hồn ăn nhậu đã có mặt ngồi dựa lề đường dưới bóng những cây sao, cây dầu cổ thụ đợi chờ giờ… hoàng đạo.
Sáu “mát trời” có cái “bịnh” là sợ vô trễ người ta chiếm mất cái bàn quen thuộc của anh ta. Mỗi lần vì lý do gì đó mà Sáu đến muộn cái bàn bị người ta chiếm chỗ là Sáu buồn, Sáu giận như bị ai chiếm đất lấy nhà. Sáu lý sự: “Rượu, bia bọt ngon, món ăn ngon mà chổ ngồi không thuận thì coi như hỏng, bữa nhậu ấy coi như đồ bỏ”. Khó tánh thế! Còn Tám “nhà đất” thì vô đây hẹn hò làm ép phe. Lâu lâu cứ lấy di động ra bấm bấm rồi nói với ai đó với cái giọng ồm ồm to nhu cái loa phóng thanh: “Hả? Sao? Ủa, hôm nay là mấy rồi. Ông nói gì, chưa có tiền à? Giởn hả? Có năm mươi triệu chớ là cái đinh gì mà ông nói chưa có? Ngày mai mà không có thì tôi sẽ vất hồ sơ của cha qua một bên rồi đừng có năn nỉ nghe. Ông rành nguyên tắc làm việc của Tám nầy mà, đúng không?”. Chú Chín chủ cửa tiệm bán phụ tùng xe gắn máy khều tôi: “Thằng nầy xạo, bữa nào cũng giở máy A lô A lô mà có con ma thiên lãnh nào nói chuyện với nó đâu. Nó muốn “khè”ø tụi mình đó”.
Ở quán Bia Đối chứng nầy đủ mọi giới, mọi thành phần xã hội. Có người vì tiền túi có hạn nên vào đây, song cũng có người có cả xấp giấy năm trăm “cứng” cũng tham gia vì đông vui mà không hao mấy. Ở đây là vùng “thánh địa” của lưu linh, quy tụ nhiều “trường phái” của nền nhậu nhẹt đương đại. Có “trường phái” chuyên sử dụng Bia Đối chứng “chính hãng”, coi đó như thứ bia danh môn chính phái. Có “trường phái” vào Đối Chứng nhưng chơi xì tin dùng bia ngoại để cào hy vọng “dùng bia Tiger để trúng Landcruser” cháy bỏng ước mơ.
BAO LA NHƯ BIỂN THÁI BÌNH DƯƠNG Một trong những “biển” Bia mênh mông sào vắn khó dò tới đáy, đó chính là Bia P. (tạm dịch là Bia Thái Bình Dương). Bia Thái Bình Dương toạ lạc trên đường K và đường LTT với 8.000 đồng/ly vại to bự, đậm đà hương vị đã thu hút hàng trăm… con tim nhạy cảm với chất cồn.
Quán bia TBD trên đường K rộng rãi, mát mẽ. Buổi tối ai muốn được gần gủi cùng trăng sao, hy vọng khi say có thể sờ tay chạm vào sao Hoả hay khều được sao Bắc Đẩu thì lên tầng thượng. Ai muốn rủ rỉ tâm tình bên dòng con “kênh” bé tẹo thì ngồi tầng dười sân vườn. Mươi phút một lần máy phun sương nhân tạo lại phun trào một làn sương mát rợi như thể được ngồi nhậu trên đỉnh Lang Biang hay dưới núi Hoàng Su Phì hoặc Sapa bốn mùa sương phủ. Bác sĩ D thường đến đây bởi chất lượng thức ăn ngon, rượu bia thấm đẩm mùi sương khói. Ông nói: “Nhậu vậy mới là nhậu, nhậu mà tiên phong đạo cốt mới là cái nhậu… vô vi”. Vô vi cái gì, làm cở ba ly cối bia TBD nếu tạng yếu có thể cho chó ăn chè, thốc tháo ra đến giọt bia cuối cùng. Nhưng đừng lo, nơi đây bia vẫn còn tràn trề lai láng, uống tiếp mấy hồi.
Một tay chuyên buôn bán xe hơi “sơ – công – hen” trụ trì ở đây mỗi tối cho biết anh ta đã đi năm sông bảy biển, bước chân anh hằng in dấu nơi các quán bia khắp đất Sài thành, cuối cùng thì anh ta quyết chọn quán bia TBD trên đường K nầy làm chỗ… dừng bước giang hồ: “Ở đây thức ăn ngon cở “Yan – can – cook”, bia thì bao la dưới lớp sương mù lại ngồi gần gủi với sao Nam Tào – Bắc Đẩu, khi say có thể hớp sao vào miệng mà nhai… còn cảnh nào hơn cảnh non Bồng nước Nhược nầy!”.Khi hứng thì nói vậy chớ lâu lâu cũng thấy cha nầy xuất hiện ở một quán bia Đức nặng đô trên đường Tôn Đức Thắng. Mà đã nhậu ở đâu rồi thì cũng có 1001 lý do để biện minh cho việc ngồi “tám” chuyện trời ơi đất hỡi, chọc ghẹo mấy em phục vụ và uống như rồng uống nước. Cũng tay buôn bán xe hơi nầy lý sự: “Ngồi ở quán nầy thả con mắt ra sông Sài gòn với gió sông lồng lộng, ôi sao nhậu hoài mà hỏng biết say”. Hỏng dám hỏng say đâu, một người bạn của chiến hữu nầy cho biết năm rồi anh chàng đã được Bác sĩ ở BV. Sài Gòn may cho bốn năm mũi và mất mấy ngày nằm viện sau một chầu nhậu không say không về. Được hỏi không say sao đang lái xe tự nhiên lại phi thân xuống lòng đường thì anh chàng ôm cái mặt sưng vều bầm tím cười đau khổ: “Mình có biết tại sao đâu. Đang lái xe ngon lành tự nhiên thấy mặt đường dựng đứng lên. Thế là… rên - mé – đìu - hiu”
BIA ĐỨC BIA TIỆP BIA NÀO CŨNG LÀ… SAY Ở đường MĐC có một quán bia chuyên phục vụ bia Đức. Chỉ khác bia khác ở chỗ bia có màu đen, vị hơi đắng một chút. Giới sành điệu có rủng rỉnh tiền thường chọn nơi nầy làm chỗ giao lưu.
Có người cho rằng, trên cõi đời nầy chẳng có bia nào ngon hơn bia Đức. Họ tôn xưng rằng, Đức là quê hương của bia, nơi có hàng trăm loại bia thượng thừa, mà người Đức cũng là dân tộc nốc bia vô địch trong thiên hạ. Tất nhiên đây là “trường phái” tôn thờ bia đen Đức Quốc. Còn một ”trường phái” thì nghiêng về bia Tiệp. Theo các “tín đồ” của “Bia giáo” xuất phát từ một nước ở Đông Âu nầy thì bia Tiệp mới là “đệ nhất cao thủ võ lâm” trong cõi….bia bọt giang hồ
Theo “ngài” Tư ”cô đơn” và “ngài” Bảy lép thì muốn chơi bia Tiệp đảm bảo nguyên chất chính hiệu thì nên đến Cây Quéo đường NVĐ. Bia khá đắt 16 ngàn đồng/ly vại. Bia màu nâu vàng, hương vị đậm đà. Ai có tửu lượng cỡ… Võ Tòng thì có thể gọi phục vụ “bơm” cho luôn vài lít. Còn nếu uống chơi tài tử thì nên gọi từng ly. Quán khá đông khách, trang trí theo kiểu Tây phương với màu đèn ấm áp, người phục vụ sạch sẽ, nhanh nhẹn, lịch sự. Thức ăn đa số là thực phẩm phương Tây.
Tư “cô đơn” có một cửa hàng bán tạp hóa gần chợ Bà Chiểu. Bảy lép lại là chủ một tiệm thuốc Tây. Chết tên “cô dơn” bởi anh chàng chỉ ngồi uống một mình nếu không có “tri kỷ” Bảy lép đi kèm. Anh chàng khó tính, không chịu ngồi chung với người lạ, không ưng khách không mời mà tự ý sà vào. Tư cô đơn lý giải: “Ngồi uống cà phê thì có thể du di ngồi với ai cũng được. Nhưng đã bia rượu thì phải… “tửu phùng tri kỷ”, người nói người nghe đều có nội dung để kẻ tung người hứng. Còn uống với người “bất tri kỳ vị” thì rượu chưa kịp nếm đã thấy say, chưa gắp mồi đã thấy ngán. Uống bia rượu với tình trạng oải chán như vậy thì uống làm gì, chết sướng hơn”.
Chỉ có Bảy lép tiên sinh là người mà Tư cô đơn chọn để đối ẩm khi ngồi vào bàn lai rai bia Tiệp. Bảy lép tiếp lời “bạn hiền” Tư cô đơn: “Mỗi đêm hai đứa lận lưng chừng 200.000 là có thể cụng ly tới dẹp quán. Thà không uống thì thôi, đã uống thì phải bia Tiệp mới là sành điệu, mới thắm thía là trên đời nầy còn có một chất men dễ gây tình nhớ”, nói xong Bảy lép cười khà khà còn Tư cô đơn thì chỉ nhếch mép cười ruồi.
ĐIÊU HỒNG NƯỚNG GIẤY BẠC
KHỔ QUA HẦM THÁC LÁC Món ăn cũng phải có thơ ca vần điệu thì mới tăng thêm khẩu vị cho người thưởng thức. Đó là quán nhậu bình dân nhưng rất được nhiều người ái mộ. Nằm trên con đường T dưới những tàn cây râm mát, sân bãi rộng rãi quán như một chỗ vui vầy, tâm sự hay đơn thuần chỉ là để bù khú cho vui nên được khách mười phương thấy đất lành bèn làm chim đậu.
Có những tửu khách tuần đến vài lần, nhưng cũng có nhiều “cha nội” ngày nào cũng “đáp” xuống đây “làm bậy” vài chai. Có cha gặp bạn bèn tía lia: “Hôm nay ông đừng ép, mình chỉ uống một chai thì dìa”. “Sao dìa?”. “Bận mà”. “Mới 11 giờ 30 làm gì gấp quậy?”. “Bận mà, phải dìa trước 6 giờ cha ơi”. “Thôi cha nội, nói uống tới chiều thì nói quách, bày đặt chi một chai mà tới 6 giờ chiều. Thôi vô một cái đi, khát quá!”.
Đó là mẫu đối thoại của hai chiến hữu cầm ly không biết mõi ngày nào cũng bù khú ở đây.
Luật chơi là hùn hạp hoặc tùy ý muốn chiêu đãi anh em. Chuyện nhậu nhẹt coi vậy chớ cũng có thơ. Thơ rằng: “Xưa nay Kiều vẫn là Kiều/ Ai kêu nấy trả là điều tất nhiên” để làm luật cho chuyện “anh kêu, tui kêu, nó kêu”; ai đã có hào khí vung tay gọi mấy chai, bia gì thì phục vụ ở đây đều ghi vào bộ nhớ. Anh nào gọi mấy chai lúc tính tiền đều không để lọt sổ một con ma nào. Cũng nhờ vậy mà tuy đông, vui nhưng chẳng có ai tự nhiên bị è cổ ra trả cho cả nguyên bàn. Nhờ chơi vậy mà chơi lâu, chơi bền tình nghĩa gắn bó như Lưu Bị – Quan Công – Trương Phi – Triệu Tử Long, ngày nào cũng gặp, ngày nào cũng nêu cao nghĩa khí “một trăm phần trăm em ơi!”.
RA ĐI VỢ DẶN Đàn ông mà, có chút rượu với đời bằng không sẽ bị đồng bạn mày râu kêu là Nguyễn thị cũng kỳ. Uống bia bọt để giao lưu, để keo sơn gắn kết tình bằng hữu thì cũng tốt nhưng chớ để say rồi phát ngôn bừa bãi làm xích mích bạn bè thì mất cả vui. Uống bia cũng nên nhớ chừa … một chai để biết đường về. Có lắm cha xỉn quá chạy đâu không chạy nhè chun tuốt vô bệnh viện mà nằm thở oxy thì chán lắm.
Nói tới rượu dù sao cũng phải nói đến chuyện nghĩa tình, hoặc nay anh mai tui, hoặc chơi theo “xì - tai” Mỹ ai kêu nấy trả, có vậy mới vui, mới gặp hoài không ngán. Đừng để cảnh vừa mới bắt tay bắt chưn đã phải bị nghe một câu chào “âu yếm”: “Hé lô, lâu quá … gặp hoài!” do thường “hào phóng” khi uống mà lại “khiêm tốn” ít chịu móc tiền. Có lẽ do chuyện “chạnh lòng” nầy mà trong giới … tửu lâm có lưu truyền mấy câu thơ chẳng biết tác giả là ai? Thơ rằng:
“Ra đi vợ có dặn dò
Rượu chùa thì uống rượu mua thì đừng
Rượu mua nên uống cầm chừng
Rượu chùa cứ uống tưng bừng vô tư”.
Chuyện bia bọt coi vậy mà vui, anh ly tui ly, mày chai tao chai, coi vậy chớ cũng lắm chuyện lâm ly cười ra nước mắt, khóc chẳng thành lời. Nhờ vậy mà các quán nhậu ngày cứ phình ra, đâu đâu cũng có. Và vì thế truyện dài nhiều tập về… dọc đường bia bọt có viết mõi tay cũng chẳng biết đến năm nào mới hết!

Ma và người
Tác giả: Sau Rieng
Hồi tôi sống với ngoại, lúc sáu, bảy tuổi gì đó, tôi bắt đầu biết sợ... ma. Sợ vì tin rằng có ma trên đời. Để ý thì thấy, lần nào ngoại tôi vấp chân, bà cũng từ tốn nhìn quanh, giọng nửa trách móc, nửa tôn kính: “Mô Phật, ai mà giỡn kỳ, đẩy bà già này làm chi?”. Không ai trả lời, chỉ có gió rợn sau nhà. Đám giỗ, ngoại bày năm mâm cúng, lúc nâng ba cây nhang nghi ngút khói ngang trán, ngoại lâm râm vái có kinh có kệ có dò có dọc như thể người nào đó đang ngồi chình ình trước mặt. Tàn nhang cong queo, ngoại mừng húm nói bữa nay có ông bà về. Nhưng ngoài tôi ra, trước sân chỉ rụng xuống một vài lá vú sữa rập rờn. Tôi tin có những người nào đó tồn tại quanh mình, trong một thế giới vô hình, dù ngoại không hề dọa ma. Vì vậy, suốt những năm sống với ngoại trong khu vườn gần đồn Chẹt, tôi chẳng bao giờ lẻn ra vườn bởi ghê cái ao trước đây có ông lính cộng hòa say rượu té chết, một mình không dám ra sông vì ngoại kể hồi chiến tranh, sông trôi xơ xác những xác người. Cũng không leo trèo hái trái trên những cây me cổ thụ, loại cây mà ma khoái ở (thì nghe nói vậy). Nửa đêm thoi thóp nghe chim cú kêu bên hè (khốn khổ, vì vườn xưa, nhiều cây cao nên chim cú thích ở, đêm nào cũng kêu xa kêu gần). Quãng đó tôi sống tốt dễ sợ, đến nỗi không dám... ăn vụng vì nghĩ mình làm bất cứ chuyện xấu xa nào cũng có kẻ nhìn thấy, ớn muốn chết.
Ma đem lại cho tôi rất nhiều cảm xúc mãnh liệt (tình yêu cũng gần giống vậy). Trong sợ hãi có một chút thích thú. Muốn quay đi nhưng cũng rất tò mò, hiếu kỳ. Sợ, nhưng thích xem phim kinh dị, tới đoạn rùng rợn lại che mặt. Người sợ ma nhất luôn có bộ sưu tập nhiều chuyện ma nhất. Và trí tưởng tượng được sử dụng hết cỡ. Những cây tre cọ vào nhau trong đêm giông, tiếng cú kêu, tay chuối khô vật vờ bay trong đêm, vài con bướm lớn màu xám lặng lẽ đậu im lìm trên vách, một góc nhà hơi tối và lạnh lẽo... đều là mối dây liên hệ với... ma. Ngay cả chạy trên đường, tiếng bước chân mình mà tưởng chân ma rượt, báo hại càng chạy càng thấy nó đuổi sát bên mình. Buộc phải sợ, thế giới đó quá bí hiểm, chưa ai được mon men ra biên giới giữa hai cõi hỏi thăm, người đi về cõi đó cũng không trở lại để... kể.
Phải sợ, vì người ngoài sáng, ma trong tối. Ma lượn lờ quanh mà mình chẳng thấy, đến lúc chợp mắt, ma lại hiện ra trong những giấc chiêm bao. Tôi, cũng như nhiều người chưa thấy ma bao giờ, nhưng nghe kể chuyện đã thấy ám ảnh, hãi hùng. Người đời thêu dệt hàng ngàn câu chuyện ma khác nhau, nhưng đối tượng chính thì giống hệt, thường là những người phụ nữ xinh đẹp mặc toàn đồ đen hay trắng (có lẽ thế giới đó không chuộng mốt, chưa nghe ma mặc áo chim cò, áo yếm hoặc váy ngắn), tóc đen dài, và khi muốn làm con người sợ hãi, ma khoe cái lưỡi dài, đỏ lòm. Ma hay vật vờ than khóc trên những cây cổ thụ, hay mời người ăn bánh (nhưng khi tỉnh ra thì thấy bánh là bùn). Rất nhiều truyện kể ma đứng bên đường quá giang xe những người đàn ông, rồi biến mất bằng nhiều cách, hoặc đi vào ngôi cổ miếu nào đó, hoặc lặng lẽ tan đi mặc cho anh nọ vẫn nói huyên thuyên đằng trước.
Những câu chuyện ma bắt đầu làm cho tôi thích thú, đơn giản vì tôi hết sợ. Tôi không tin tuyệt đối vào sự huyền bí, nếu có thì ma đâu sao không vặn cổ bọn người xấu đang nhởn nhơ giữa đời kia. Hiểu ra điều đó, tôi tiếc vì mất đi một lý do để mình sống... tử tế. Nghịch lý, là khi tôi tỉnh táo, thấu đáo được một điều gì đó thì đời bỗng buồn hơn.
Bỗng ngỡ ngàng thấy người đáng sợ hơn ma. Chẳng biết được ai là bạn, là thù, ai yêu mình, ai ghét mình, trong khi ma đã tách bạch ở một giới tuyến tối tăm khác. Nói tới ma, biết ngay là giặc. Còn người thì lẫn lộn trắng đen, khó nắm bắt. Ma muôn đời đơn điệu vài chiêu dọa người, người lại nghĩ trăm phương nghìn cách hại nhau. Vậy mới sợ.
Phát hiện ra điều này, tôi buồn suốt một khúc thời gian, ganh tị với kẻ sợ ma rón rén trông buồn cười mà hạnh phúc. Tháng Giêng rồi, tôi đi H. chơi. Nghe nói nhà trọ xây trên nền nghĩa địa cũ, cả đêm hai đứa con gái cùng phòng mở đèn sáng rực, nghe gió rít qua khe cửa sổ, trằn trọc chờ... ma. Báo hại tôi ngủ không được. Trăn trở nghe bụng cồn cào, tôi mò ra quầy bar, mua ly sữa nóng. Anh chàng trực quầy cao lớn đang ép nước trái cây. Lúc anh ngẩng lên, tôi giật mình trước nét mặt đẹp, rất nam tính nhưng lạnh tanh, thật ngầu. Lúc ấy tôi bị bội thực những nụ cười giao đãi nên thấy thích anh chàng này, đứng nấn ná nói một vài câu chuyện bâng quơ. Tôi kể mình vừa thấy ma. Anh cười. Tôi nói em thấy ma thiệt. Anh lại cười. Tôi nói bạn em cũng thấy ma, nó đang sợ phát khóc trong phòng. Mắt anh ta nhìn tôi có vẻ tần ngần, cuối cùng anh hỏi, con ma ra làm sao. Tôi ngập ngừng, ra bộ vẫn còn hãi hùng lắm, nói chị đó mặc đồ nâu đen, tóc dài, cài nơ đen. Anh ta im lặng, nhìn chăm chăm vào cái máy ép đang kêu rột rẹt. Anh bỗng ngẩng lên: “Em à, con nhỏ đó hiền lắm...”.
Tôi đứng day ly sữa trong tay, cảm động muốn chết. Chẳng ai nói về ma, về nỗi sợ hãi thường trực trong lòng bằng cái giọng ấm áp, bao dung, bình thản, chân thành như vậy. Như thể anh đang nói về một đứa em nhỏ, một người bạn thân, một đồng loại...
Thật đơn giản, lâu nay người ta cứ nghĩ ai đó là kẻ thù trong khi họ cũng có thể làm bạn. Tôi lại tin có ma ở trên đời, nhưng không phải để sợ hãi
Tào lao nhân một buổi tiễn đưa không bình thường
Tác giả: Sau Rieng
Ông già nhà gần đình Thạnh Phú qua đời, tiếng trống chiều nay báo tin buồn vời vợi trên từng đọt dừa, đọt chuối, bờ mương. Làng xóm rục rịch kéo lại, làm cuộc tiễn đưa ông. Có người vừa đi vừa cài nút áo, vẫn không hiểu hôm qua ông già còn chống gậy lại cúng đình, bữa nay đã hóa người thiên cổ, sao đời người biến đổi như cái chớp mắt vậy.
Cuộc tiễn kéo dài hai ngày, như một trường ca nhiều biến tấu. Lung linh. Đoạn buồn nỉ non cũng có vài nốt vui, khi người con gái xếp quần áo tẩn liệm phát hiện ra ba mình có tới hai cái quần… rách đáy. Anh con rễ đang mặc áo của ông già vợ sực nhớ cởi áo để… trả, sợ ông già cứ lẽo đẽo vào giấc mơ mà đòi thì phiền. Ông nằm đó, bụng có nải chuối, miệng ngậm vàng, với bảy hột gạo trắng tinh. Ông nhắm mắt, mấy bà già người yêu cũ lại, kêu mở mắt ra đi, nhìn tui nè ông, sao ông đi hỏng nói lời nào vậy (nhưng ông mà nói thì có phải mấy bà té ngửa ra chết giấc không. Mấy bà này tự tin thấy ớn, nhăn nheo teo tóp, còn hấp dẫn gì đến nỗi ông phải mở mắt ra). Ông già vẫn nằm im (chắc sợ nải chuối… rớt), miệng hơi mỉm cười, như nói, hà hà, cuối cùng cũng chịu khóc tui, bỏ công hồi mấy bà bỏ tui đi lấy chồng tui cũng khóc.
Bản nhạc tiễn đưa sau cao trào than khóc khi đậy nắp áo quan, thì trở lại những tiết tấu da diết, nhẹ nhàng. Mấy đứa trẻ con chí chóe giành công việc đốt giấy vàng mã cạnh ông nội, ông ngoại chúng. Nhìn lửa bập bùng cũng thích. Ở ngoài sau bếp mấy chị chuẩn bị dọn cháo khuya ăn với củ cải muối trộn giấm đường, tép rang, thịt vịt xào gừng. Mấy bà già chuyền tay nhau cái micro hát những bài kháng chiến cũ, nghe “mùa thu rồi ngày hăm ba…” là muốn nhịp… đùi. Rồi ngậm ngùi chuyển qua Mười thương theo điệu nói thơ Bạc Liêu, “má ơi con chửa lấy chồng. Con chờ chiến sỹ thành công trở về…”. Chiến sỹ lần này không về nữa, mấy bà kia kéo chéo khăn đội đầu, chấm nước mắt. Đám thanh niên ngồi nhậu khề khà, vừa ngóng coi cái micro mà rảnh, tụi nó sẽ ca vọng cổ tới sáng. Tụi con gái lặt giá, tỉa bông củ cải… cười lích rích bảo nhau, sao ông thầy chùa đẹp trai mà đi tu, uổng.
Người nhà ông già đi qua chỗ ông già hay ngồi uống trà, đứng nhìn, rớt nước mắt, rồi ai đó réo hỏi, nước mắm để đâu, đường còn hết, chị tất tả quay đi. Có nhiều việc để làm, để đối đãi tròn vẹn. Chị có một khoảng thời gian dài phía trước để thấu tận nỗi mất mát này, khi bà con hàng xóm đã về, và chị đi đâu cũng gặp những chỗ trống không sao lấp đầy được. Nhưng bây giờ chị phải chuẩn bị mâm cơm chay để cúng cha rồi, làm việc thôi.
Ông già sống một đời bình thường, gắn bó với ruộng vườn, làm một cuộc đi bình thường. Sáng không thấy dậy, thì không dậy nữa, vậy thôi. Mấy bà già ngồi nhai trầu nói, ổng đi trước, rồi từ từ mình cũng đi theo, xuống dưới cũng lại gặp, hỏng sớm thì muộn. Già trẻ ai cũng tin vào một thế giới khác sau cái chết, nên họ bùi ngùi một chút rồi lại cười, nói những câu chuyện buồn cười. Con người, khóc mãi mà được sao ?
Gần sáng thì trời mưa nhỏ, đám thanh niên uống say ca hát mệt quá nằm ngáy không hay nước mưa xuyên qua cái rạp lợp bằng lá dừa làm ướt áo. Khói hương gian nhà trước vơi đi, khói bếp ở nhà sau vẫn đầy ngun ngút. Mấy chị gần như không ngủ, chuẩn bị bữa ăn cuối cùng của cuộc tiễn đưa.
Nắng lên, mấy đứa nhóc nôn nao trong bụng. Đội đạo tỳ đang tập luyện ngoài liếp vườn. Người cầm đuốc với người đóng vai quỷ là hai chú cháu, chú nói, có đá tao thì đá nhẹ nhẹ nghen mậy, tao già rồi. Nhưng lúc làm nghi lễ đuổi quỷ trước quan tài, ông chú ngậm dầu phun ra lửa khè khè, thằng cháu – quỷ bị đánh te tua, cái mặt vẻ bằng lọ nồi vằn vện của anh nhăn nhó, làm tụi con nít vỗ tay cười. Kiểu này thì cháu giận chú một tuần là ít. Theo đám con nít, màn đuổi quỷ của đội đạo tỳ này hấp dẫn hơn mấy đám tang trước, đánh y như trong phim Hồng Kông vậy.
Nhạc lại trỗi khúc thê thiết, tiếng trống đi trước, dắt linh hồn theo loanh quanh mấy liếp dừa liếp chuối, mấy con mương săm sắp nước. Đoàn người vịn mùi khói nhang lũ lượt lội bộ theo, chân bước xôn xang trên bờ cỏ.
Người đi đi thật rồi.
Nhưng bài hát vẫn còn chưa hết hẳn, người trong xóm lục tục ngồi lại, ăn với gia đình thêm bữa cơm. Họ í ới hỏi nhau bao giờ thì về, về đường nào, xuồng hay xe, tiện đường quá giang. Họ nói ông già có phước, đám tang ấm cúng, chu đáo quá chừng. Đi qua khúc quanh trên đường, bỗng ai đó nhắc, hôm trước, ông già còn chống gậy đứng chỗ này, hỏi, “mạnh giỏi, con Ba ?”. Cuộc tiễn đưa như chưa từng có.
Hôm qua, nhìn một đám tang đông người, long trọng, hoành tráng mà cái cảm giác lạnh lẻo đeo đẳng. Lạnh lẻo từ những bàn tay khiêng chiếc quan tài, từ cái nhìn, gương mặt của những người đứng quanh… Những người thật sự yêu ông - những người rất ấm có lẽ không được ở bên ông lúc đó. Thành ra cứ thấy lạnh rợn người.
Cả một cuộc tiễn đưa bình thường ông không có được. Tôi nghĩ mình hạnh phúc hơn, cuộc tiễn tôi sẽ là cuộc tiễn bình thường, mà ấm (chuyện này mấy mươi năm nữa sẽ xảy ra, không phải bây giờ à nghen, tôi còn nhiều chuyện phải làm lắm)
Tác giả: Sau Rieng
Ông già nhà gần đình Thạnh Phú qua đời, tiếng trống chiều nay báo tin buồn vời vợi trên từng đọt dừa, đọt chuối, bờ mương. Làng xóm rục rịch kéo lại, làm cuộc tiễn đưa ông. Có người vừa đi vừa cài nút áo, vẫn không hiểu hôm qua ông già còn chống gậy lại cúng đình, bữa nay đã hóa người thiên cổ, sao đời người biến đổi như cái chớp mắt vậy.
Cuộc tiễn kéo dài hai ngày, như một trường ca nhiều biến tấu. Lung linh. Đoạn buồn nỉ non cũng có vài nốt vui, khi người con gái xếp quần áo tẩn liệm phát hiện ra ba mình có tới hai cái quần… rách đáy. Anh con rễ đang mặc áo của ông già vợ sực nhớ cởi áo để… trả, sợ ông già cứ lẽo đẽo vào giấc mơ mà đòi thì phiền. Ông nằm đó, bụng có nải chuối, miệng ngậm vàng, với bảy hột gạo trắng tinh. Ông nhắm mắt, mấy bà già người yêu cũ lại, kêu mở mắt ra đi, nhìn tui nè ông, sao ông đi hỏng nói lời nào vậy (nhưng ông mà nói thì có phải mấy bà té ngửa ra chết giấc không. Mấy bà này tự tin thấy ớn, nhăn nheo teo tóp, còn hấp dẫn gì đến nỗi ông phải mở mắt ra). Ông già vẫn nằm im (chắc sợ nải chuối… rớt), miệng hơi mỉm cười, như nói, hà hà, cuối cùng cũng chịu khóc tui, bỏ công hồi mấy bà bỏ tui đi lấy chồng tui cũng khóc.
Bản nhạc tiễn đưa sau cao trào than khóc khi đậy nắp áo quan, thì trở lại những tiết tấu da diết, nhẹ nhàng. Mấy đứa trẻ con chí chóe giành công việc đốt giấy vàng mã cạnh ông nội, ông ngoại chúng. Nhìn lửa bập bùng cũng thích. Ở ngoài sau bếp mấy chị chuẩn bị dọn cháo khuya ăn với củ cải muối trộn giấm đường, tép rang, thịt vịt xào gừng. Mấy bà già chuyền tay nhau cái micro hát những bài kháng chiến cũ, nghe “mùa thu rồi ngày hăm ba…” là muốn nhịp… đùi. Rồi ngậm ngùi chuyển qua Mười thương theo điệu nói thơ Bạc Liêu, “má ơi con chửa lấy chồng. Con chờ chiến sỹ thành công trở về…”. Chiến sỹ lần này không về nữa, mấy bà kia kéo chéo khăn đội đầu, chấm nước mắt. Đám thanh niên ngồi nhậu khề khà, vừa ngóng coi cái micro mà rảnh, tụi nó sẽ ca vọng cổ tới sáng. Tụi con gái lặt giá, tỉa bông củ cải… cười lích rích bảo nhau, sao ông thầy chùa đẹp trai mà đi tu, uổng.
Người nhà ông già đi qua chỗ ông già hay ngồi uống trà, đứng nhìn, rớt nước mắt, rồi ai đó réo hỏi, nước mắm để đâu, đường còn hết, chị tất tả quay đi. Có nhiều việc để làm, để đối đãi tròn vẹn. Chị có một khoảng thời gian dài phía trước để thấu tận nỗi mất mát này, khi bà con hàng xóm đã về, và chị đi đâu cũng gặp những chỗ trống không sao lấp đầy được. Nhưng bây giờ chị phải chuẩn bị mâm cơm chay để cúng cha rồi, làm việc thôi.
Ông già sống một đời bình thường, gắn bó với ruộng vườn, làm một cuộc đi bình thường. Sáng không thấy dậy, thì không dậy nữa, vậy thôi. Mấy bà già ngồi nhai trầu nói, ổng đi trước, rồi từ từ mình cũng đi theo, xuống dưới cũng lại gặp, hỏng sớm thì muộn. Già trẻ ai cũng tin vào một thế giới khác sau cái chết, nên họ bùi ngùi một chút rồi lại cười, nói những câu chuyện buồn cười. Con người, khóc mãi mà được sao ?
Gần sáng thì trời mưa nhỏ, đám thanh niên uống say ca hát mệt quá nằm ngáy không hay nước mưa xuyên qua cái rạp lợp bằng lá dừa làm ướt áo. Khói hương gian nhà trước vơi đi, khói bếp ở nhà sau vẫn đầy ngun ngút. Mấy chị gần như không ngủ, chuẩn bị bữa ăn cuối cùng của cuộc tiễn đưa.
Nắng lên, mấy đứa nhóc nôn nao trong bụng. Đội đạo tỳ đang tập luyện ngoài liếp vườn. Người cầm đuốc với người đóng vai quỷ là hai chú cháu, chú nói, có đá tao thì đá nhẹ nhẹ nghen mậy, tao già rồi. Nhưng lúc làm nghi lễ đuổi quỷ trước quan tài, ông chú ngậm dầu phun ra lửa khè khè, thằng cháu – quỷ bị đánh te tua, cái mặt vẻ bằng lọ nồi vằn vện của anh nhăn nhó, làm tụi con nít vỗ tay cười. Kiểu này thì cháu giận chú một tuần là ít. Theo đám con nít, màn đuổi quỷ của đội đạo tỳ này hấp dẫn hơn mấy đám tang trước, đánh y như trong phim Hồng Kông vậy.
Nhạc lại trỗi khúc thê thiết, tiếng trống đi trước, dắt linh hồn theo loanh quanh mấy liếp dừa liếp chuối, mấy con mương săm sắp nước. Đoàn người vịn mùi khói nhang lũ lượt lội bộ theo, chân bước xôn xang trên bờ cỏ.
Người đi đi thật rồi.
Nhưng bài hát vẫn còn chưa hết hẳn, người trong xóm lục tục ngồi lại, ăn với gia đình thêm bữa cơm. Họ í ới hỏi nhau bao giờ thì về, về đường nào, xuồng hay xe, tiện đường quá giang. Họ nói ông già có phước, đám tang ấm cúng, chu đáo quá chừng. Đi qua khúc quanh trên đường, bỗng ai đó nhắc, hôm trước, ông già còn chống gậy đứng chỗ này, hỏi, “mạnh giỏi, con Ba ?”. Cuộc tiễn đưa như chưa từng có.
Hôm qua, nhìn một đám tang đông người, long trọng, hoành tráng mà cái cảm giác lạnh lẻo đeo đẳng. Lạnh lẻo từ những bàn tay khiêng chiếc quan tài, từ cái nhìn, gương mặt của những người đứng quanh… Những người thật sự yêu ông - những người rất ấm có lẽ không được ở bên ông lúc đó. Thành ra cứ thấy lạnh rợn người.
Cả một cuộc tiễn đưa bình thường ông không có được. Tôi nghĩ mình hạnh phúc hơn, cuộc tiễn tôi sẽ là cuộc tiễn bình thường, mà ấm (chuyện này mấy mươi năm nữa sẽ xảy ra, không phải bây giờ à nghen, tôi còn nhiều chuyện phải làm lắm)

CHUYỆN PHIẾM CÂU CÁ Trước đây, mỗi lần thấy bạn bè rủ nhau đi câu, tôi nghĩ: "Mấy cha nội này khùng, ở nhà không ở kéo nhau ra đi câu giữa đêm, giữa hôm !" Nhưng bây giờ tôi lại nghiền câu có khi còn hơn cả mấy cha nội bạn nữa. Không cần biết trời nóng hay lạnh, nếu có bạn rủ đi là cấp tốc khăn gói quả mướp lên đường. Tôi nhớ lần đầu tiên theo bạn đi câu, thật sự là đi ra biển cho mát nhân ngày lễ nghỉ. Ông bạn tôi cho mượn cần câu, buộc lưỡi dùm, móc mồi dùm rồi chỉ tôi cách ném. Ðúng, hay không bằng hên, tôi vừa ném mồi xuống nước chừng một phút tôi thấy đầu cần câu nhắp nhắp rồi kéo guc xuống. Ông bạn nhìn thấy la lên: "Cá cắn rồi, dựt ..." Tôi làm theo lệnh của ông bạn. Tôi quay máy, kéo gân lên. Ôi con cá Hanh to trắng hếu, thích quá tôi la lên mừng rỡ. Ông bạn lại phải giúp tôi gỡ cá... Sau bữa đi câu ké, tôi rủ ngay ông bạn ra tiệm lựa mua cho tôi một cần tay câu cá Hanh đủ bộ. Thế là tôi vào nghề một cách không kèn không trống.
"Làm sao quên được lúc ban đầu,
Cái lúc mà tôi mới học câu.
Vụng về không biết sao buộc lưỡi,
Buộc mãi không xong, thật là rầu.
Người bạn nhìn tôi khẽ lắc đầu,
Chỉ tôi làm sao buộc lưỡi câu,
Móc mồi rồi bảo ném xuống nước,
Ngồi chờ cá cắn, chờ thật lâu.”
Cụ Nguyễn Khuyến ngày xưa cũng khoái câu cá, theo như suy luận cụ không sát cá nên câu hoài không được, Cụ than rằng:
" ... Tựa gối ôm cần câu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo”
Những người đi câu là những người kiên nhẫn, kiên nhẫn ngồi chờ. Có những khi ngồi cả đêm không được con nào, Thật là:
“Ði không rồi lại trở về không,
Cái nợ cần câu chẳng trả xong ...”
Nếu so sánh cái "chờ" cá với chờ vợ đi chợ thì mới thấy thấm thía. Bạnchờ vợ đi mua sắm, hẳn đã bao lần sốt ruột. Uống mấy ly café mà vợ vẫn chưa ra, hút hết mấy điếu thuốc mà vợ cũng chưa thấy. Ði tới đi lui như gà mắc đẻ, Lúc thấy vợ đẩy xe ra bạn nói một câu lãng nhách "Lần sau không theo em đi chợ nữa !". Nhưng ngược lại chờ cá, chờ cả đêm cũng được, bữa nay chờ cá cắn câu, không có, mai chờ tiếp... Hình như thời gian chờ vợ như ngừng lại, còn thời gian chờ cá như trôi nhanh quá. Khi mới biết yêu, người ta cũng chờ, cũng đợi, nhưng chờ người yêu thú vị hơn chờ vợ, nên nhiều bà vợ trách chồng "tại sao ngày xưa mới quen em anh chờ em bao lâu cũng được, con bây giờ thì chờ một tí thì rên lên". Câu hỏi khó mà trả lời. một tí của vợ là một giờ Ðề nghị các bà phải sửa lại cho đúng khẩu vị hôm nay "Tại sao đi câu anh chờ cả ngày thì được, còn đi chợ chờ một tý thì rên". Ông bạn tôi khi nghe vợ trách móc câu này bèn trả lời không suy nghĩ: "Nhanh lên anh về còn phải đi câu !". Cái mâu thuẫn ở chỗ đó, nó là lý do tại sao nhiều bà vợ không muốn cho ông xã đi câu.
Trong cuộc sống gia đình có "trăm lần thương, có vạn lần sầu", con em chúng ta thêm tuổi thêm khôn ngoan, còn các bà thêm tuổi, thêm khó tính, khó tính tới mức các ông đôi khi không chịu nồi, thậm chí nhiêu ông bực quá trở thành " Vũ sư " thế mới khổ. Ðừng lo, hôm nay có thuốc gia truyền trị tuyệt nọc. Những lúc tình huống căng thẳng như vậy, các ông cứ việc vác cần đi câu cá. Ra biển, tất cả mọi áp lực đều được giải tỏa.
“Thương thì thương thật là thương
Ở nhà với vợ trăm đường xót xa.
Nhược bằng khăn gói đi ra,
Tìm nơi câu cá chắc là tốt hơn.”
Nhiều đức bà thấy chồng vác cần đi câu hoài nổi xùng lên: "Cá nhà có không câu, cứ vác cần đi câu ngoài" ý bà nói nhà có cá không cần đi câu, nhưng bực quá thành nói lộn câu văn, nghe qua bị hiều lầm, nguy hiểm. Cá nhà câu mệt hơn cá sông, cá biển. Ông bạn tôi đọc hai câu thơ so sánh đi câu với ở nhà.
“Rằng câu cho biết cá Hanh,
Ở nhà với vợ loanh quanh chán ... bỏ bà.”
Vợ buồn, vợ giận, giận riết rồi quen, mỗi lần thấy chồng vác cần đi câu còn ráng dặn dò
" Ði câu vợ khéo dặn rằng
Mồi câu đi bắt, chứ đừng có mua"
Bà vợ tiết kiệm, sợ tốn tiền mua mồi. Làm một con toán thấy kết quả: tiền mua mồi so với số cá câu được, thì kết quả trừ. Vì nếu đem tiền mua mồi ra mua cá thì được nhiều cá hơn... Nếu tính theo kiểu các bà thì mấy shop bán đồ câu dẹp tiệm mất. Có nhiều người may mắn có vợ yêu thương hết mình, lo lắng cho chồng "đi câu". Vợ biết đi câu rất nguy hiểm, nào là nắng cháy má đào, nào là trèo non lội biển. Nguy hiểm nhất là sóng to gió lớn. Rất nhiều người đã hy sinh vì câu. Cho nên thương chồng, lo lắng cho chồng :
" Có đi câu chàng đừng có vội,
Hãy từ từ kẻo tội vợ con.
Xe hơi chàng chay bon bon,
Coi chừng police " lost point" mất tiền.
Ðến chỗ câu hãy quan sát kỹ,
Chàng hãy nhìn tỷ mỷ trước sau.
Sóng to, gió lớn đừng câu,
Những nơi trơn truột, biển sâu chớ màng.
Khí hậu có lúc nóng lúc lạnh
Thời tiết có khi tạnh khi mưa.
Dầu cho sáng, tối, chiều, trưa
Luôn luôn mang nón cho vừa lòng em.”
Chồng nghiền câu có vợ lo lắng như vậy, thật là diễm phức. Những lúc câu không được cá về nhà vợ hỏi: "Có cá không anh ?" chàng im lặng mặt bí xị không trả lời. Hiểu ý, vợ an ủi: "Thôi câu cá nhà vậy" nghe nói câu cá là chàng khoái liền ... "Câu ở đâu cũng vậy câu ở đây dùm đi anh hai."
Cũng có bà, thấy chồng cứ đi câu hoài bèn hỏi chồng: "Anh có nhớ trong truyện Kiều có một câu thơ mà em thích nhất không ?". Ông chồng sợ bị gài bẫy "không nhớ". Em nhắc anh nhớ "Muốn toan việc nước phải toan việc nhà" , Bà vợ giải thích, "việc nước" đây là đi câu đấy ! Như vậy anh muốn đi câu, trước nhất anh phải "Xong việc nhà !" Việc nhà thì ối cha, nhiều lắm làm sao mà xong được, mấy bà mà bầy ra thì thua, làm xong thì hết đi câu, hết giờ cá ăn, trật con nước. Có những việc nhà làm xong rồi, chân tay rã rời, rung rinh đầu gối làm sao đi được. Chỉ có nước nằm mà thở.
Lính mới tò te, học câu cá Hanh là nhanh nhất. Chỉ cần biết buộc lưỡi câu, móc mồi, ném xuống nước rồi ngồi chờ....Nhưng muốn trở thành chuyên nghiệp thì hơi lâu...phải học hỏi nhiều hơn. Phải biết lúc nào cá ăn mồi, lúc nào cá không ăn mồi. Mỗi khúc sông cá ăn mồi khác nhau, có nơi cá ăn lúc nước lên, có nơi cá ăn lúc nước rút. Chỉ có cách đi câu nhiều lần mới có kinh nghiệm. Cá Hanh ăn mồi có tính cách cục bộ. thường người câu chuyên nghiệp dùng mồi câu ngay địa phương nơi câu, lý do cá đã ăn quen mồi, gặp mồi lạ cá không cảm thấy hấp dẫn. Những yếu tố về cần câu, lưỡi câu, dây câu, chì câu cũng rất quan trọng. Ta không thể dùng cần câu cá lớn mà câu cá Hanh. Cá Hanh nhìn thấy dây quá lớn nó sợ. nhưng nếu dùng dây câu quá nhỏ thì đứt. Lưỡi câu nhỏ, mồi nhỏ thì chỉ câu được cá nhỏ. Kỹ thuật kéo cá cũng đòi hỏi kinh nghiệm thực tế, Nói chung nghề câu cũng lắm công phu.
Ði câu với người không có kinh nghiệm, hay mới biết câu, thật là rầu ! Có lần mấy người bạn muốn đi câu với tôi. Từ chối thì sợ mang tiếng ích kỷ, nhận lời thì tội nghiệp cái thân. Mình phải chuẩn bị tất cả, từ cần câu, máy câu, mồi, lưỡi .v.v.. Ra tới chồ câu, phải làm cần, buộc lưỡi, tóm mồi mọi người trước. Vừa bắt đầu làm cần cho mình, thì ông bạn đã bị đứt dây, mất lưỡi. Lại phải làm lại, mới xong ông này đến lượt ông khác dứt dây, cứ vậy vài lượt, vài vòng làm cần cho bạn, đến lượt mình, cá hết ăn. Ðấy là chưa kể tới mấy cha nội để cần bừa bãi , đạp lên, gẫy cần, bể khoen, gẫy máy... Khi về mình phải thu dọn chiến trường, sợ mất đồ... Ôi khổ vì bạn...về nhà phải soạn lại đồ đạc... Ði câu không có cá thì buồn, có cá cũng buồn, nhiều cá quá cũng buồn. Cá được nhiều ăn không hết, phải đem cho, cho nhiều khi bạn không lấy, cho cá nhỏ bị chê "Lần sau đừng cho nữa, vì không có thì giờ làm cá" đúng vậy đi mua sướng hơn, khỏe hơn. Chả lẽ lựa cá lớn cho, để cá nhỏ mình ăn. Vô lý quá. Không cho ca, bạn bè trách móc, cho cá bạn bè cũng trách móc.
"Ở sao cho vưa lòng người,
Ở rộng người cười, ở hẹp người chê.”
Tôi có ông bạn, chuyên nghiệp câu cá Hanh, Mỗi lần đi câu gặp ông bạn này, chỉ có nước đi về hoặc đứng nhìn ông dựt cá. Lý do chỗ câu cá thì nhỏ khoảng vài mét , ông bạn thảy xuống 5 cần câu một lúc, hỏi sao còn chỗ cho mình câu. Cá dưới nước còn không có đường bơi lội huống chi người trên bờ sao có chồ cắm cần. Nên mỗi lần ông bạn rủ đi câu. Câu đầu tiên nói với ông: "xin bố vác theo 2 cần cho chúng con nhờ tý" Ông bạn đã từng "không câu cá mà câu bà xã". Bà xã ông thường đi theo câu cá. Không biết vô tình hay hữu ý ông ném cần câu móc ngay tay bà xã, ông phải cắt giây câu mang bà xã vô nhà thương để tiêm thuốc tê lấy lưỡi câu ra. Cũng từ đó bà vợ không giám đi theo ông nữa. Ông tha hồ tung hoành... !
Cá Hanh sống ngoài biển thường câu bằng mồi tôm, mực cắt nhỏ dài bằng ngón tay, cũng có người dùng ruột gà, hay cá cắt khúc nhỏ, có thể bằng cua bắt tại chỗ, con lớn bỏ chân càng, chia làm 2 hay 4 miếng tùy lớn nhỏ. Cá Hanh sống trong sông thích ăn tôm tép cua còng ngay tại con sông đó. Ðây là yếu tố chung của cá Hanh . Nhưng theo kinh nghiệm của tôi mồi trùng hút ở sông là nhạy nhất đối với cá Hanh cũng như cá Whiting.
Thường cá ăn mồi vào lúc nước thay đổi lên hoặc xuống, thời gian trước hoặc sau cao điểm của mực nước cao nhất hoặc thấp nhất. Thời điểm tốt nhất sau cơn mưa lớn, Cá thường đón bắt những sinh vật từ đất theo nước mưa trôi xuống. Lúc này nước sông đục nên cá nhỏ không phá mồi, dân câu cá thường câu được cá lớn. Nhưng nếu mưa bão lớn hay kéo dài nhiều ngày, nước sông trở nên quá đục, cá Hanh lại không đi ăn. Cá bị xót mắt, hay mực nước quá tối cá không nhìn thấy mồi.
Trăng sáng ảnh hưởng nhiều tới sự đánh bắt tôm cá, do đó cũng ảnh hưởng tới câu cá. Mực thủy triều lên xuống, cao thấp tùy theo con trăng. Trăng tròn mực nước cao nhất, còn gọi là con nước lớn. Ngược lại ngày tối trời thời gian giữa hai tuần trăng, mực nước lên cao nhưng không cao bằng ngay có trăng, gọi là con nước nhỏ. Sự kiện này giải thích: Do sức hút của mặt trăng nên nước trên trái đất phía có trăng chiếu sáng bị tác dụng đổ dồn lại dâng lên cao. Ngược lại phía bên kia trái đất chi phối bởi lực quán tính, làm cho nước cũng đổ dồn lại làm cho mực nước lên cao nhưng không cao bằng phía có trăng. Quay lại ảnh hưởng của tuần trăng, chúng ta thấy khi nước lên cao mật độ cá bị loãng ra theo tỷ lệ lượng nước. Chuyện quan trọng khi trăng sáng, với bản năng sinh tồn các sinh vật nhỏ trốn hết vì chúng sợ bị ăn thịt bởi những con cá lớn hơn, vì chúng dễ dàng nhìn thấy dưới ánh trăng. Ngược lại những con cá lớn hơn khó có thể săn được mồi khi có trăng, bản năng này tạo cho chúng một thói quen không đi săn mồi vào lúc có trăng. Nhưng cũng có những loại cá thích săn mồi vào lúc có trăng, như cá Sửu (yewfish), cá Taylor.
Theo kinh nghiệm của những tay câu cá Hanh, tốt nhất câu cá vào con nước nhỏ, mực nước khoảng 1.2m - 1.5m cao hơn mực nước biển. Sự hiểu biết về thói quen cách săn mồi của cá Hanh giúp cho dân câu cá không tốn thì giờ chờ đợi. Có một bữa ở nhà người bạn chơi, đang nói chuyện vui vẻ, ông bạn nói "Xin lỗi nhé mình có hẹn, phải đi khoảng 2 tiếng, đừng về trước , sẽ có quà đặc biệt cho bạn". Ðúng 2 tiếng sau ông bạn về, cho tôi coi một thùng khoảng chục con cá Hanh còn đang sống. Lúc đó tôi mới biết, ông bạn vừa đi câu cá. Ông bạn chuyên nghiệp nàychỉ câu lúc cá ăn và về khi cá ngừng kiếm mồi. Dĩ nhiên món quà ông bạn cho tôi bữa đó chính là mớ cá Hanh tươi.
Có người mê cờ bạc, người nghiền thuốc, kẻ nghiền rượu... Tôi thấy chỉ có nghiền câu là có lý. Ði câu là môn thể thao đáng được khuyến khích. Nhưng nhiều khi đi câu rất nguy hiểm. Tôi thấy nên đề nghị nhà nước (Úc - BBT) mở những khóa học về "An toàn cho người đi câu". Ða số những người gặp nguy hiềm, phần lớn ít có kinh nghiệm, hay lạ chỗ câu. Hoặc là người đi câu không trang bị đầy đủ dụng cụ cấp cứu như áo phao, giây, giầy chống trơn truột. Một vấn đề cơ bản "Đừng bao giờ đi câu một mình"... Hãy quan sát chỗ câu ít nhất 10 đến 20 phút trước khi hạ cần để xem: đâu là chỗ sóng biển phủ lên, đâu là chỗ không bị sóng phủ. Bao lâu có sóng lớn một lần, độ sóng cao bao nhiêu. Quan sát mực nước lên hay xuống. Chổ câu có rong rêu trơn truột hay không. Nên có giây để cột vào đá để lên xuống dễ dàng không bị trượt chân. Quan trong nhất trước khi đi câu phải xem thời tiết, khí hậu. nhiệt độ như hướng gió, cấp gió, sóng cao bao nhiêu. Có mưa bão gì không. Tốt nhất những khi mưa to gió lớn không nên đi câu, vừa nguy hiểm vừa không có cá. Cá cũng như các sinh vật khác, khi mưa to gió lớn, cá tìm nơi ẩn trú, chứ không đi kiếm ăn.
Nghiền câu cá tới độ đêm nằm ngủ mơ thấy mình đi câu, hai tay ôm dựt cằn câu trúng ngay bà vợ nằm ngủ bên cạnh. Bị trúng chưởng giữa đêm, bà vợ giận dỗi ôm mền ra xa-lông ngủ:
“Nửa đêm mơ giựt cần câu,
Tỉnh dậy vợ nói cá đâu cắn mồi
Cần anh đã gẫy lâu rồi
Lưỡi thời han rỉ không mồi sao câu”
Ðó là gặp bà vợ hiền. Còn gặp phải sư tử là chết "bị câu lại ngay" sáng thấy cái mặt xưng một cục là biết "Ðêm qua mơ giựt cần câu," thay vì bà vợ ôm mền ra xa lông thì bị đuổi ra xa lông câu một mình. Câu có cái thú nhất lúc đầu cần câu nháy nháy rồi kéo cong xuống, vội vàng dựt cho cá máng lưỡi, sau đó là lôi cá lên. Cá càng to lôi càng khoái. Có người gọi là "fighting". Cái hay của người câu cá giỏi là làm sao kéo được cá lên bờ. Cá cắn là hên xui, kéo cá mới khó, Phải biết cách kéo, cá lôi mạnh ta phải xả giây cho cá chạy, lúc cá ngưng ta quay máy câu thu giây lôi cá vào. Nếu cá lôi ta ghì lại sức kéo tăng gấp bội, dây câu dễ bị dứt. Những người câu cá Sửu, cá Mú, cá Kingfish, nói chung là cá lớn, có đôi khi quần nhau với cá cả giờ, chờ cho cá mệt mới kéo được cá vào bờ...
Chuyện tức cười, dân câu cá thường phóng đại tô màu thành quả câu cá của mình. Anh bạn tôi tối hôm trước câu được con cá khoảng 1kg. Hôm sau khoe câu được con cá cân nặng 1kg rưởi, hôm sau nữa anh bạn đó khoe với người bạn khác là mình câu được con cá nặng 2 kg. Trung bình mỗi ngày cá lớn nửa kg. Tôi hỏi lại anh bạn "bữa trước anh nói câu được cá 1 kg, hôm nay anh nói 2 kg, đúng là xạo thiệt", anh bạn trả lời tỉnh bơ "Cá phải lớn lên chứ ...!" cứ cái đà lớn này con cá sẽ lớn mức không có cái nồi nào nấu được.
Có một câu chuyện vui kể rằng: Một người chuyên đi câu cá Sửu, hôm đó câu được một con khoảng 5kg, nhưng về nhà khoe với bạn bè là câu được con cá 7 kg (theo tiêu chuẩn mỗi ngày lớn thêm kg). Một người bạn nói không tin và hỏi anh "tại sao không chụp hình để làm bằng chứng" người đó nói: "Nếu chụp hình thì cá không lớn được" người bạn lấy làm ngạc nhiên hỏi tại sao? Người đó đáp: "Nếu chụp hình rồi thì làm sao mình nói cá lớn hơn được, không có hình mình mỗi ngày cho cá lớn bao nhiêu không được" lúc đó ông bạn mới hiểu "Cá câu mang về nhà vẫn lớn như thường, mà còn lớn nhanh hơn nữa là khác
Nếu đi câu theo nhóm thường số lượng cá câu được của một người được kề là tổng số cá cả nhóm câu. Nên khi hỏi "Hôm qua đi câu được mấy con ?", bạn sẽ nhận được trả lời là "20 con". Nếu một người câu 20 con thì quả là chuyên nghiệp, nhưng nếu 20 con cho một nhóm 5 người, vậy trung bình người câu được 4 con. Nhưng thực tế có người không câu được con nào, và có người câu được nhiều hơn. Ông bạn tôi tính luôn những con bị xểnh cho được nhiều hơn. Câu được 6 con nhưng bắt được một con, mất 5 con ! Thường những con bị mất rất to, không to sao mất được. Cá câu được còn lên ký huống hồ cá không bắt được, tha hồ cho nó lớn bao nhiêu không được, có ai nhìn thấy đâu mà sợ. Một câu đố vui: "Ðố bạn biết cá dưới nước lớn nhanh hay cá trên bờ lớn nhanh ?". Câu trả lời "Cá trên bờ lớn nhanh hơn, nhất là cá trong tủ lạnh." Xứ này không có đóng thuế cho kẻ nói xạo, cũng không có GST cho cá đi câu nên tự nhiên... cho nó lớn. Nếu nhà nước đánh thuế GST 10% cho cá câu được, bảo đảm không ai câu được cá to hết.
Sau những ngày làm việc mệt nhọc, hít thở không khí trong hãng xưởng, Bạn ra bờ biển để đổi gió, hít gió biển, thở không khí trong lành, nhìn mây trôi lang thang, nhìn trời xanh cao thẳm. Bạn sẽ thấy thoải mái , khoan khoái vô cùng. Ở biển bạn sẽ quên hết tất cả. Chỉ có bạn và biển... Bạn hãy sắm cho mình cần câu đủ bộ, trong cơ hội hưởng gió biển ấy bạn thả cần chờ cá cắn câu.....lúc đó bạn mới thây thú vị....bạn sẽ lấy lại niềm tin yêu đời hơn... và sẽ sống lâu hơn để ... câu cá.
“Trên trời có đám mây xanh
Dưới nước có chú cá Hanh kiếm mồi.
Cần anh đã sẵn đây rồi,
Móc mồi thả xuống, rồi đời cá Hanh.”
Mùa đông lạnh lẽo, gió biển thổi làm lạnh thêm, nhưng dân nghiền vẫn đi câu. Cái lạnh ở biễn dễ chịu hơn cái lạnh trong đất liễn. Nhưng lạnh thế nào đi nữa, nhìn thấy cần câu cá cắn là hết lạnh liền. Nhất là mùa đông nhiều cá Tailor, muốn câu loại cá này đòi hỏi người câu phải hoạt động liên tục. Do đó cơ thể luôn tạo ra năng lượng, nên không cảm thấy lạnh. Ngược lại những lúc lạnh uống một ly cafe nóng hay ly trà nóng mới thấy thú vị. Nhưng trời lạnh, câu hoài cá không cắn thì cũng buồn năm phút. Chả lẽ vác cần không về. Ðành chịu vậy: "Ðịch chết 3 ta chết hết", Chuyện câu không được cá là chuyện thường không có gì thắc mắc. Bữa nay không có cá cắn câu, ngày mai câu không có cá...Mốt ta lại đi câu....Ông bạn tôi mới than rằng:
“Mùa đông cá chẳng cắn câu,
Cần anh không biết để đâu bây giờ.
Thôi thì gác mái để chờ,
Cá ôi sao quá hững hờ với tôi!”
Chuyện đi câu là chuyện dài, kể hoài không hết, kể riết không xong. Càng câu thì càng thích. Câu cá cũng lên lớp như thường, lúc đầu câu cá nhỏ, sau câu cá lớn. Lúc đầu câu bộ, sau câu bằng tàu. Bắt đầu câu một lần một tuần, sau lên hai lần một tuần... Nếu có thể ngày nào câu cũng ok. Hỏi ông bạn tai sao ông bạn trả lời:
“Ai ơi câu lấy kẻo già,
Măng mọc có lứa người ta có thì.”
Già thì sao câu được. Trèo không được thì sao câu được. Ðúng như vậy, chân cẳng run lẩy bầy sao leo núi, mắt lem nhem sao thấy lỗ mà xỏ giây. Tay yếu làm sao ném mồi.... Già là thua, cá loại nào cũng không câu được. Nhìn thấy cá mà không làm sao được mới tức chứ. Do đó ông bạn tôi mới kêu gọi !". Ðúng là chân lý.
Người Việt định cư tại Úc. Vấn đề hội nhập vào cuộc sống tại đây đã khó khăn, vấn đề giải trí càng khó khăn hơn nửa. Vấn nạn cờ bạc chẳng qua là hậu quả của việc không hội nhập. Ðối với người Tây phương ở đây, có rất nhiều phương tiện giải trí cho nhiều lứa tuổi khác nhau. Hay nói rõ họ đã có những phương thức giải trí hợp với lứa tuổi. Còn chúng ta do chưa hội nhập được, lại không có những tổ chức riêng, nên thường đi tìm phương thức giải trí riêng lẻ, cờ bạc là một môn giải trí để lôi cuốn con người, lúc đầu chỉ chơi cho đỡ buồn, dần dần thành nghiền... Xì ke, ma túy cũng vậy... Vấn đề là: Khi về già chúng ta phải làm gì, vui chơi những gì, ở đâu, thế nào ... Chả lẽ ra vỉa hè đánh cờ tướng hay sao?...Do đó "đi câu" cũng là một phương pháp giải trí lành mạnh, xem chừng được coi là tốt hơn hết. Nhưng có một lời khuyên chân thành cho các bạn đi câu : " Khi chúng ta câu cá hãy nghĩ tới con cháu chúng ta, đừng bắt cá dưới size, bắt nhiều quá, coi chừng bị phạt."
“Còn trời còn nước còn non,
Còn con cá Sửu anh còn đi câu.”
Tuan Linh

