Kinh tế Việt Nam lung lay mạnh
Sunday, June 08, 2008
Một chiếc xích lô chạy ngang chi nhánh ngân hàng Habubank với tấm quảng cáo lãi suất tiết kiệm lên tới 15.6%. Tuy nhiên, khi lạm phát lên 25.2% thì gửi tiền như vật là lỗ vốn.
HÀ NỘI 8-6 (TH) - Mấy năm gần đây, kinh tế tại Việt Nam tăng trưởng cao nhờ các kế hoạch viện trợ và tín dụng của thế giới. Giới đầu tư ham giá nhân công rẻ mạt với sự tiếp tay bóc lột của đảng CSVN đã lôi được một loạt kỹ nghệ sản xuất hàng hóa từ giầy dép đến điện tử nhảy vào Việt Nam.
Nhưng vì sử dụng các ngân khoản đầu tư một cách bừa bãi trong khi vật giá trên thế giới gia tăng mạnh mà Việt Nam phải nhập cảng, cán cân chi phó mất thăng bằng của nền kinh tế “thị trường” nửa vời đang đẩy Việt Nam tiến dần đến khủng hoảng nặng, theo sự cảnh cáo của nhiều định chế tài chính quốc tế.
Năm ngoái, sau khi Việt Nam vào được Tổ Chức Thương Mại thế Giới, một số người dự đoán đây là một con hổ Á Châu mới đang vươn vai đứng lên. Nhưng vào giờ này thì người ta đang có cảm tưởng nó sắp lao xuống vực thẳm.
Lạm phát trong Tháng Năm 2008 lên tới 25.2% và còn gia tăng những tháng sắp tới. Thâm thủng mậu dịch của 5 tháng đầu năm nay lên hơn $14 tỉ USD, nhiều hơn cả một năm năm ngoái. Thị trường chứng khoán thì tuột dốc thê thảm khiến giới đâu tư sạt nghiệp, người ta đua nhau bỏ của chạy lấy người. Cho tới giữa Tháng Năm, báo Người Lao Ðộng nói 20 tay tư bản đỏ giầu có ôm nhiều cổ phần chứng khoán nhất Việt nam đã mất gần $1 tỉ USD vì cổ phiếu mất giá. Giới đầu tư chứng khoán ngoại quốc cũng mất $1.2 tỉ USD vào đó. Nếu dựa trên những chỉ số mới của phiên giao dịch cuối tuần qua khi chứng khoán Việt Nam tụt xuống còn 384 điểm, họ đã mất nhiều hơn nữa.
Các công ty lượng giá đầu tư quốc tế Standard & Poor's, Fitch và Moody và nhiều ngân hàng đầu tư khác đều đánh sụt vị trí của Việt Nam từ “tích cực” (positive) xuống “tiêu cực” (negative). Giới tư bản dựa trên những đánh giá này mà đưa tiền vào đầu tư hay bỏ chạy.
“Diễn tiến tồi tệ nhất cho Việt Nam có thể là giới đầu tư sẽ đua nhau bỏ chạy hàng loạt, kích thích mất thăng bằng chi trả (ngoại quốc) từ mua hàng đến nợ tín dụng đầu tư phát triển, buộc nước này phải cầu cứu đến Quỹ Tiền tệ Quốc Tế.” Một chuyên viên của công ty khảo cứu Aseanbankers Research nói với hãng thông tấn AFP hôm Chủ Nhật 8 Tháng Sáu 2008.
Còn nhà phân tích Adam Le Mesurier viết cho công ty tư vấn đầu tư DSG Asia rằng “Một chương trình (chống sụp đổ kinh tế) theo mẫu Quỹ Tiền tệ Quốc Tế - IMF - (Việt Nam) sẽ cần đến trong vòng 6 tháng kể cả việc siết chặt chính sách tiền tệ, giảm chi ngân sách và phá giá đồng bạc.”
Cuối tuần trước, Nguyễn Tấn Dũng, thủ tướng CSVN còn nói cứng rằng Việt Nam sẽ không phá giá đồng tiền và cũng không theo lời khuyến cáo của IMF.
Trong khi đó, một số nhà đầu tư cũng như một số tổ chức và nước cấp viện cho Việt Nam vẫn lạc quan về tương lai kinh tế của Việt Nam, một quốc gia với 86 triệu người. Hô nêu ra các lợi điểm như xuất cảng mạnh mẽ - gồm cả dầu thô và thực phẩm - và nguồn vốn đầu tư ngoại quốc vẫn khá, gia tăng du lịch và tiềm năng của một lực lượng lao động trẻ, chịu khó, năng động.
“Còn quá sớm để bị kích thích và nói rằng Việt Nam đang biến từ một đứa con cưng thành một đứa con hư hỏng”. Sean Doyle, đại biểu Liên Âu tại Việt Nam phát biểu với AFP. “Dù vậy tôi cũng không biết chắc rằng các chính sách kinh tế tài chính được thi hành ở đây là khôn ngoan và thăng bằng. Nếu họ có thể theo đuổi được các chính sách hợp lý, Việt Nam sẽ là một nơi hấp dẫn.”
Sau khi Việt Nam gia nhập WTO đầu năm ngoái, tư bản ngoại quốc ồ ạt đổ tiền vào Việt Nam, từ mua chứng khoán đến lập cơ sở sản xuất kỹ nghệ. Chứng khoán lên cao nhất hồi Tháng Ba 2007 được 1,170 điểm.
Các tay tư bản đỏ ham lời nhanh dồn tiền vào chứng khoán và địa ốc. Ngay cả các công ty quốc doanh cũng đi vay nợ của ngân hàng, tính tới cuối năm 2007, mua một lượng cổ phiếu trị giá 1,061 tỉ đồng, chưa kể đám quốc doanh đó thành lập 15 công ty chứng khoán với vốn đầu tiên (đi vay) 420 tỉ đồng. Ngoài ra 18 tổng công ty và tập đoàn quốc doanh CSVN vay tiền ngân hàng đầu tư bất động sản với số tiền 1,463 tỉ đồng. Ðây là các con số thống kê của Bộ Tài Chính CSVN thấy công bố trên mặt báo, thực tế còn lớn đến đâu, không ai biết. Các con số vừa kể, nay còn trị giá bao nhiêu phần, có lẽ là “bí mật quốc gia” nên không thấy được tiết lộ.
Trong một phiên họp ở Hà Nội hồi tháng trước, đám quốc doanh này đã dọa rằng nếu không cứu họ thì sự sụp đổ của đám quốc doanh hàng đầu sẽ lôi theo cả hệ thống ngân hàng. Hệ thống ngân hàng mà sụp thì nền kinh tế ở Việt Nam sẽ ra sao.
Lạm phát ở Việt Nam bắt đầu tăng nhanh từ giữa năm ngoái khi chỉ số tiêu thụ gia tăng hai con số vào lúc nhà nước cố nuốt $6 tỉ USD đầu tư trực tiếp từ ngoại quốc được giải ngân. Cuối năm, hệ thống báo chí hồ hởi đưa tin tăng trưởng kinh tế đạt gần 8.5%. Quốc Hội CSVN hồ hởi đưa ra chỉ tiêu tăng trưởng cho năm 2008 từ 8.5% đến 9% dù lạm phát tệ hại hơn.
Ðầu năm nay, trước giá cả hàng hóa nhập cảng gia tăng, dẫn đầu với xăng dầu, nhà cầm quyền Hà Nội vội vã tăng giá xăng dầu bán lẻ. Thế là hàng hóa mọi thứ bám theo tăng giá chóng mặt, dân chúng kêu rên thảm thiết. Nhà nước vội vã trấn an bằng biện pháp trợ giá và tuyên bố cố gắng kềm giữ vật giá cho tới Tháng Sáu. Lạm phát năm ngoái chỉ có 12 % nhưng Tháng Năm năm nay, lạm phát lệnh 25.2%. Ðồng lương quá thấp không đủ mua thực phẩm đã tạo ra hơn 300 vụ đình công trên cả nước.
Ðã không đưa ra các biện pháp để cứu giới công nhân đói khổ, chế độ Hà Nội còn dọa sẽ bắt công nhân bồi thường cho chủ nếu “đình công bất hợp pháp”. Hơn 2,300 vụ đình công đã xảy ra tại Việt Nam từ 10 năm nay hầu hết đều bị báo cho là “bất hợp pháp”. Luật lao động CSVN buộc các vụ đình công đều phải qua hệ thống công đoàn và qua nhiều tầng nấc điều đình hòa giải với sự tham dự của viên chức nhà nước đứng trung gian.
Dù công nhân tố cáo sự đối xử mất phẩm giá con người của giới chủ nhân và đám tay sai cũng như lương bổng không đủ sống, cán bộ công đoàn CSVN vẫn làm lơ nên công nhân buộc phải tự đứng lên đòi quyền sống.
Một dấu hiệu khác của một nền kinh tế Việt Nam đang tiến dần đến khủng hoảng là nhập cảng nhiều nguyên vật liệu và hàng xa xỉ đã làm thâm thủng mậu dịch tới $14.4 tỉ USD trong 5 tháng đầu 2008 trong khi cả năm 2007 chỉ thâm thủng có $12 tỉ USD.
Chứng khoán rơi tự do nên các ngân hàng được lệnh siết chặt tín dụng. Dù vậy thị trường chứng khoán sơ khai và nhỏ bé tại Việt Nam được đánh gái là tồi tệ nhất thế giới. Do vậy, nhiều nhà đầu tư đã bán đổ bán tháo cổ phiếu mong vớt vát phần nào mà cũng rất hiếm người mua. Trong khi đó, các công ty bán cổ phần trên thị trường chứng khoán lại không thiết lập một dự trữ để bảo đảm cho các khoản lỗ. Ðiều này lại càng làm cho giới chơi chứng khoán hãi hùng hơn nữa. Người ta đã lấy tiền thật mua lầm những tờ giấy lộn?
Một số người bỏ chứng khoán, nếu đang giữ tiền đồng, chạy sang mua đô la hoặc vàng. Giá đô la hồi cuối tuần qua lên đến 18,500 đồng ăn một đô la trong khi hối đoái chính thức chỉ khoảng 16,000 đồng ăn một đô la.
Ngân hàng đầu tư tài chính Standard Chartered Bank gần đây nhận định: “Ðồng tiền CSVN đang bị áp lực mất giá mạnh. Áp lực này chỉ có thể giảm cho đến khi các cải thiện chắc chắn xảy đến về mặt thâm thủng mậu dịch”.
Một số nhà quan sát thị trường sợ rằng một cuộc khủng hoảng trong hệ thống ngân hàng tại Việt Nam có thể xảy đến khi nhà nước không khéo léo điều tiết chính sách siết chặt tín dụng, ngân khoản ký thác bị rút chạy và có nhiều món nợ khó đòi.
“Cần có hành động khẩn cấp để cứu khu vực tài chính.” Michael Pease, chủ tịch Vietnam Business Forum phát biểu. “Nguy cơ sập tiệm của một số ngân hàng không những đe dọa sự tồn tại của khu vực tài chính nội bộ của Việt Nam, mà cả sự tin tưởng của giới đầu tư ngoại quốc.”
Chế độ Hà Nội liên tiếp đưa ra các lời trấn an khi cam kết cố gắng đối phó với lạm phát cũng như cắt giảm các dự án đầu tư kém hiệu quả. Ðầu Tháng Năm, Quốc Hội CSVN hạ thấp chỉ tiêu tăng trưởng cho năm nay còn 7% nhưng nhiều nhà kinh tế nước ngoài cho rất khó đạt.
Benedict Bingham, trưởng văn phòng Việt Nam của IMF khuyến cáo Hà Nội, trong cuộc họp các nhà tài trợ quốc tế ở Sapa hồi tuần rồi rằng Việt Nam nên cắt giảm chi tiêu công, tăng lãi suất cũng như cởi trói cho tỉ giá hối xuất hiện đang bị kềm ở mức cộng trừ 1%. Bên cạnh đó, phải cải cách nhanh hơn nữa hệ thống quốc doanh. Hàng năm các định chế tài trợ quốc tế đều hối thúc chế độ Hà Nội cải cách thật nhanh hệ thống kinh tài quốc doanh nếu muốn phát triển kinh tế bền vững. Tuy nhiên, người ta không những chỉ nhìn thấy những cải cách rất chậm chạp mà chế độ Hà Nội còn coi hệ thống quốc doanh là ‘chủ đạo của nền kinh tế’.
Việt Nam “cần một chính sách kinh tế tài chính cụ thể và thuyết phục hầu gia tăng niềm tin của giới đầu tư cũng như gia tăng ổn định cho nền kinh tế vi mô.” Ông Bingham nói.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us