Quán Vắng không Người ...3

[khieulong]

TỪ MỘT CUỘC "HỌP BÁO", NGHĨ VỀ TÂM LÝ QUẦN CHÚNG. Trong một xứ Tự Do, Dân Chủ, mỗi cuộc bầu cử là một dịp để chiêm nghiệm về tâm lý đám đông (crowd psychology, social facilitation theory) một cách rõ nét nhất.

Những người dân bình thường có thể tạo được sức mạnh trực tiếp bằng cách hoạt động theo tính cách tập hợp và đoàn thể cùng một lúc. Lịch sử đã chứng minh những nhóm đông người có thể tạo nên những thảm kịch và thay đổi xã hội trong một phương thức đặc biệt, không thể tiên đoán được vì vượt qua mọi thủ tục thông thường và cần thiết. Nhiều triết gia đã đi tìm những lý giải cho tâm lý đám đông, và thấy rằng tâm lý đám đông hoàn toàn khác hẳn tâm lý của từng cá nhân trong đám đông đó.

Carl Jung đặt tên cho hoạt động đó là "sự tập hợp vô thức " (collective unsconsicious).

Những triết gia khác như Gustave Le Bon, Wilfred Trotter, Gabriel Tarde, Sigmund Freud và Elias Canetti cũng nghiên cứu về vấn đề này rất nhiều. Riêng Le Bon, trong năm 1895, đã viết cuốn "The Crowd: A Study of the Popular Mind" ( Đám đông: Sự nghiên cứu về ý chí của quần chúng) làm kim chỉ nam cho Adolf Hitler, sau này đã viết nên cuốn "Mein Kamf", thúc đẩy dân Đức lao vào cuộc thế chiến điên rồ tiêu hủy trên dưới 50 triệu người.

Sigmund Freud lại cho rằng những cá nhân trong đám đông trình diện tư cách của mình với người lãnh tụ xuyên qua cái gọi là "bản ngã lý tưởng" (ideal ego) của mình. Sau đó, cái "bản ngã lý tưởng" lại biến thành "siêu bản ngã" (super-ego), từ đó hành động sẽ vượt qua mọi giới hạn thông thường để tạo nên những thay đổi khủng khiếp.

Trở về với một cuộc họp báo ngoài đường, đầu tháng 6, tại nơi đậu xe của một khu thương mại nhỏ thuộc thành phố Garden Grove, gần Thủ Đô Tị Nạn, do một ứng cử viên người Mỹ gốc Việt tổ chức, với sự bảo vệ an ninh của vài cảnh sát và sự tham dự của khoảng 30 người, người quan sát sẽ thấy rằng những yếu tính trong tâm lý đám đông đã được các triết gia nghiên cứu trước đây, được thể hiện theo đúng với những ghi điều trong sách Triết học.
1-Đám đông dễ bị xúc động (Possibility of being emotional): Khi người tổ chức, bằng giọng giận dữ, và những từ ngữ dễ gây xúc động, chỉ thẳng ngón tay vào một vài nhân vật dân cử đang hiện diện giữa đám đông, gọi họ là "băng đảng", và tố cáo sự liên hệ của họ với một Dân Biểu là người mà diễn giả nói là có những hoạt động có liên hệ đến Cộng Sản, thì lập tức nhiều tiếng la ó nổi lên. Khoảng hai chục người vỗ tay liên tục. Vài ngón tay chỉ về phía vị dân cử bị tố cáo. Một phụ nữ gầm lên với những danh từ thô tục, bình dân: "Thằng mất dậy! Đồ khốn nạn! Mặt vậy mà coi được à! Có học mà ngu! Đồ mặt dầy!..." Người phụ nữ luống tuổi đó, y phục bình dân, nhưng lời lẽ gay gắt vô cùng, chửi bới một Luật Sư đang giữ chức vụ dân cử, trước đây là người điều hành LAVAS, một chương trình Cứu Người Vượt Biển. Nhân vật ấy cũng là người tranh đấu cho hàng trăm người Việt Nam, đi lao động nước ngoài tại Samoa và bị bắt phải sống đời nô lệ cho các chủ nô vô lương tâm. Với sự tranh đấu ấy, hàng trăm người đã được nhập cảnh Mỹ, thoát cuộc sống khốn khổ của nô lệ. Khi đã bị kích động, thì người phụ nữ luống tuổi này đã quên hết những công việc thiện nguyện tốt đẹp mà nhân vật kia đã thực hiện trong bao nhiêu năm. Đồng thời với người phụ nữ có giọng điệu căm thù ấy, một phụ nữ khác, đội một cái mũ vải, cũng chỉ tay xỉa xói vào những nhân vật dân cử bị tố cáo kia, như một kẻ thù không đội trời chung vậy. (Cũng có dư luận cho rằng những phụ nữ chửi bới chuyên nghiệp đó đã được thuê bởi nhóm tổ chức để khích động đám đông?)
2-Ảnh hưởng dây chuyền (Chain of influence): Vài người tham dự, lúc chương trình mới bắt đầu, thì yên lặng, quan sát. Nhưng sau khi bị khích động, cũng đỏ mặt, vỗ tay, gào lên những câu vô nghĩa: "Đuổi chúng nó đi! Đồ mặt trơ trẽn! Đến đây làm cái gì?" Ảnh hưởng dây chuyền này kéo dài từng chặp, từng chặp, tùy theo người lèo lái nói về những vấn đề thuộc chủ đề của ban tổ chức đã dự định đưa ra.
3-Chấp nhận những hành động vô lý (Easy and Unreasonable acceptance): Vì đã có quan điểm chống Cộng rõ rệt, nên người tham dự dễ bị lôi cuốn theo những lời lẽ tố cáo các nhân vật trong cộng đồng là có liên hệ với Cộng Sản. Những người sôi nổi này không nhìn thấy những vô lý trong luận điệu được đưa ra mà chỉ chú trọng đến "cái mũ" chụp từ trước.

a-Chụp mũ khơi khơi (False accusation): Ngoài những vấn đề tố cáo khơi khơi một Dân Biểu có liên hệ với Cộng Sản, một người đàn ông khoảng trên 60, bỗng nhiên chỉ tay vào người viết lúc đó cũng tham dự với tư cách một nhà báo, la lên: "CTT và Phan Nhật Nam là Cộng Sản đây nè!", thì lập tức có vài tiếng nói phụ họa: "Đâu? Đâu?" Tiếp đó, là những ánh mắt khinh bỉ chiếu tới. Cùng với những lời vu khống vô lý đó, một số câu chửi đổng được bung ra "Trí thức không bằng cục phân!", không cần biết sự chụp mũ đó vô lý đến mức nào, người bị chụp mũ là ai, đã từng sinh hoạt như thế nào. Những lời ồn ào vô lý của đám đông, khởi đi bằng sự chụp mũ, được kéo dài cho đến khi người viết tiến lại người tố cáo, yêu cầu ông ta đưa bằng chứng thân Cộng của người viếtø, thì nguời đàn ông kia vùng vằng bỏ đi, sau khi vung tay: "Không nói chuyện với người thiên tả!" Khi một luật sư người Mỹ hỏi người viết về vị Luật Sư bị tố khổ kia, người viết trả lời: "Ông ta là trưởng nhóm Lavas, chuyên giúp thuyền nhân - boat people", một phụ nữ đứng bên cạnh lắng nghe, thấy chữ đó, thì lẩm bẩm: "Boat people cái quái gì! Chỉ làm tiền chính phủ!"

b-Vi phạm nguyên tắc chung (Violation of common rules): Một khi đã tuyên bố là "họp báo", thì bắt buộc người tổ chức phải để mọi phóng viên tham dự, chỉ trừ người nào có hành vi phá hoại hoặc khủng bố, ảnh huởng đến an ninh của buổi họp. Nhưng tại cuộc mệnh danh là "họp báo" này, một ký giả nhật báo và cũng là phóng viên đài truyền hình SBTN, đã bị người tổ chức chỉ tay vào mặt, yêu cầu đi ra, mà không nói lý do. Sau khi ứng cử viên nói vài câu tiếng Việt, người điều khiển chương trình bắt đầu tố khổ, mà không cho người bị tố khổ trả lời, cũng như không một tham dự viên nào được phát biểu. Vài người tham dự cho rằng đó không phải là "họp báo" mà là một cuộc "đấu tố" một chiều.
4-Tâm lý lo sợ(Phobia): Sự vi phạm nguyên tắc họp báo này cùng với những lý luận hồ đồ và chụp mũ đó, ngoài sự hưởng ứng của đám đông, còn được tâm lý lo sợ bổ sung, khiến cho những bất công coi như được chấp nhận. Một số lớn im lặng, trên khuôn mặt họ có vẻ phân vân. Một thanh niên chừng dưới 40 tuổi, lắc đầu, ngơ ngác: "Ai cũng bị chỉ điểm là Cộng Sản, vậy là sao? Hết biết!?" Một vị khác điểm tay vào ngực người viết, nói: "Ông mà còn bị chụp là Cộng Sản, thì thử hỏi có ai không Cộng Sản?"Nói thì nói vậy, nhưng không ai dám có ý kiến. Đa số ở trong tâm trạng cầu an, nếu không nói là sợ đủ thứ. Sợ uy tín của diễn giả, sợ không khí buổi tuyên truyền, sợ bị la ó, sợ lôi thôi, rắc rối, sợ không trình bầy đủ ý kiến mà mình muốn nêu lên...

Do đó, đám đông, nói chung, là giữ thái độ bàng quang, thụ động, mặc cho những thái độ, cư xử có phần bất công với ai đó. Đám đông dễ bị khích động, đám đông dễ chấp nhận cả những cái vô lý. Đám đông là một tập hợp sôi nổi, nếu có người biết lợi dụng, thì dễ biến thành những cơn phẫn nộ không kiểm soát được, đôi khi biến thành bạo loạn.



Chu tất Tiến.

[khieulong]

Cám Ơn Anh Sáu. Đã phone tìm anh Thịnh dùm em. Rất tiếc anh Sáu bận rộn nhiều , nên Ông Thầy Chạy... không đưa Honey của em lên chơi gặp anh Sáu và anh Châu được... Rất tiếc... rất tiếc... Mong dịp khác vậy. Kính. KV

Không có chi , không có chi !

Cũng mừng cho hai ông râu có cơ hội gặp nhau để xem ai bị đì nhiều hơn và ai râu đẹp hơn đó mà. Khánh Vân đã về lại Vancouver chưa ? Hay là vẫn còn đi giang hồ cho thật mỏi đôi chân !!!

Rất tiếc hôm rồi không gặp được cái ông " Mật Ong " của KV được để xem ổng ngọt tới cỡ nào... Thôi thì hẹn cả hai vợ chồng dịp khác nhé !

Thân mến !

Anh Sáu

[VuPhong]

NẾU CÓ TIỀN...
Chu tất Tiến Một buổi sáng, bỗng nhận được một thông điệp qua thư điện tử, mở ra, thấy nhiều điều đơn giản nhưng rất chí lý làm bừng tỉnh một giấc mơ vàng. Thông điệp thuộc loại dây chuyền, yêu cầu người nhận hãy chuyển đi ít nhất hai chục nơi để có thể được may mắn ngay lập tức. Nếu không, sự xui xẻo sẽ đến với người nhận. Bỏ qua những yếu tố may rủi có tính huyền hoặc này, thông điệp đã đem lại những suy nghĩ rất bổ ích cho cuộc sống hiện tại. Thông điệp bắt đầu bằng hai chữ "Có Tiền": "Có tiền, ta có thể mua được một ngôi nhà, nhưng không mua được tổ ấm. Có tiền, ta có thể mua được chiếc đồng hồ, nhưng không mua được thời gian. Có tiền, ta có thể mua được chiếc gường, nhưng không mua được giấc ngủ. Có tiền, ta có thể mua được cuốn sách, nhưng không mua được kiến thức. Có tiền, ta có thể đi khám bác sĩ, nhưng không mua được sức khỏe tốt. Có tiền, ta có thể mua được địa vị, nhưng không mua được sự nể trọng. Có tiền, ta có thể mua được máu, nhưng không mua được cuộc sống. Có tiền, ta có thể mua được thể xác, nhưng không mua được tình yêu." Đúng lắm! Rất nhiều lần, ta cảm thấy thèm thuồng khi nhìn thấy những ngôi nhà đẹp như mơ, lãng mạn như trong chuyện cổ tích. Ta chợt cảm thấy thất vọng, và tự nhủ: "Thôi, chắc chờ kiếp sau vậy! Kiếp sau nhớ kiếm chỗ đầu thai nào giầu thật giầu, sang thật sang, để có một ngôi nhà đẹp như vậy, để có một chiếc giường êm ái như vậy, có những cuốn sách lộng lẫy dát vàng như thế, có chiếc đồng hồ oai vệ như thế, và nhất là có cái địa vị, cái tên mà người ta ghi lại trong những cuốn sách dành riêng cho giới thượng lưu quốc tế..." Từ đó, ta buồn. Ta đâm chán đời, giận ghét, ghen tị bùng lên. Tại sao ta cũng có hai tay, hai chân như thiên hạ, mặt mũi ta cũng đầy đủ như ai, mà sao thiên hạ sang trọng quá, giầu quá? Tưởng tượng ra cách xài tiền của thiên hạ! Kìa! Trong cuốn sách về kiến trúc, có nguyên chục trang in hình về ngôi nhà của người ấy, ngôi nhà độc lập, đứng một mình giữa trùng trùng điệp điệp núi cao, cây cối xanh tươi, lả lướt. Người vẽ kiểu căn nhà đó đã tả lại từng góc cạnh, từng loại vật liệu, và thời gian, và tính cách của từng căn phòng.. đọc như mê đi. Ánh sáng, mầu sắc, kiểu cọ được phân phối hài hòa, độc đáo, cả thế kỷ không có căn nhà thứ hai.

Nhưng, "có tiền, ta có thể mua được một ngôi nhà, nhưng không mua được tổ ấm!" Ngôi nhà khác với Tổ Ấm! À, ra thế! Mà con người thì cần tổ ấm, chứ không cần ngôi nhà. Nếu có nhà đẹp, mà không phải là Tổ Ấm, thì cũng như không. Có khi còn khổ hơn nữa. Những người làm chủ ngôi nhà đẹp như mơ đó, liệu có hạnh phúc không? Liệu có vui vẻ suốt ngày không? Vợ chồng có tình yêu không? Tư tưởng của họ có hòa hợp không? Khi vắng nhau, có nhớ nhau không? Hay là chồng chỉ kiếm cớ vắng nhà để đi tìm người đẹp khác? Một người không đủ, phải hai, ba người? Cô này giọng chua quá, lúc nào cũng léo nhéo. Cô kia chỉ tham tiền, sẵn sàng bán sắc đẹp cho bất cứ ai trả giá cao. Người đẹp kia, người to bao nhiêu thì óc nhỏ bấy nhiêu, suốt ngày õng ẹo, lượn qua lượn lại. Còn người đàn bà làm chủ ngôi nhà này, có tình yêu không? Con cái có ngoan ngoãn, yêu mẹ thương cha, hay mỗi đứa mỗi tổ? Con trai chỉ lái xe đi tìm ruợu, hết con bồ này đến con đào kia, con nào trông cũng giống ngựa. Đứa con gái vừa phá thai hai tháng trước, lại sắp sửa vào bệnh viện cai ma túy. Thằng út mới 19 tuổi, khỏe mạnh, đẹp trai, chợt lăn đùng ra chết vì cúm tim. Còn bản thân, đôi khi chán chường vì những cuộc tình nhầy nhụa, sớm nở tối tàn, lại vừa nghe bác sĩ cho biết bị buớu tử cung, có thể ung thư...

Vậy đó, có tiền nhiều chưa chắc mua được hạnh phúc. "Có tiền, mua được thể xác nhưng không mua được tình yêu!"Thử coi Donald Trump. Người tỉ phú ăn chơi, tuổi cũng chưa già, chung quanh đầy gái đẹp, mà da mặt nhăn nheo như ông lão. Trang điểm tối đa rồi, mà nhìn lâu phát nhợn. Ông ta có người bạn thân nào để tâm sự không? Hay chỉ toàn người nịnh và những kẻ chờ ông ta xẩy chân, là đá cho ngã luôn? "Có tiền, ta có thể mua được đồng hồ, nhưng không mua được thời gian." Thử nghe Bill Gates nói chuyện. Toàn những con số rối rắm, nhức đầu, những hệ thống chằng chịt, giờ giấc định sẵn từ cả tháng trước, những "stock" và "bond", "software" và "programs". Dĩ nhiên, Bill Gates có thể có những giấc mơ dễ chịu hơn Donald Trump vì sẵn sàng chia xẻ tiền bạc cho những người nghèo, cho những ai bất hạnh, và cho lớp thanh niên có ý chí tiến thủ. Có một điều chắc chắn là cả hai đều khó ngủ vì những con số, những dự định, kế hoạch lớn nhỏ cứ ồn ào trong đầu, không lúc nào yên.

Thử nhìn vào những nhân vật lãnh đạo đất nước, những chính trị gia nổi tiếng, mà tên tuổi lừng lẫy thế giới. Như Hillary, như Obama, như McCain. Hình ảnh họ đâu đâu cũng thấy. Mỗi lời nói là mỗi thông điệp để cho toàn dân thiên hạ suy gẫm. Nhưng, nếu có thể nhìn vào giấc ngủ của họ, nhập vào trong giấc mơ của họ, sẽ thấy cả một cuộc chiến tranh khốc liệt. Mệnh lệnh, nghị quyết, dự định, cân nhắc từng chữ từng lời, giận dữ, lo âu, buồn phiền, chán nản, kế hoạch và kế hoạch...tràn ngập trong đầu. Tình bạn chỉ là những lời giả trá, hoặc quỵ lụy, hoặc trách móc. Tình yêu? Có lẽ chỉ còn tình nghĩa. Còn tình yêu vợ chồng đã chắp cánh bay đi, nhường chỗ cho say mê chính trị.

Trong khi đó, nhìn ra công viên kia, hai ông bà cụ ngồi trên ghế đá, tay trong tay, yên lặng, nhìn đám con cháu vui chơi, mà mỉm cười, những nụ cười chan hòa hạnh phúc.

Xa hơn, cũng hai bóng người chập chờn bên nhau, tay trong tay, tản bộ giữa rừng cây, lúc thì nhìn lên những đỉnh cây cao vút, lúc lại nhìn thật gần trong mắt nhau, tưởng như chỉ có một trái tim đang hòa cùng một nhịp. Tâm hồn họ đang lâng lâng, thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên, lắng nghe tiếng chim tung cánh, tiếng lá rơi, tiếng bước chân xào xạc. Một con sóc nhỏ chạy vụt qua cũng tạo được một nụ cười. Hồn nhiên, thơ trẻ. Lúc ngồi trên ghế đá công viên, từng chuỗi kỷ niệm hiện về. Những mùi thơm của trái cây, của thức ăn cũng nhẹ nhàng trở lại. Một giây phút xa xưa, nằm bên mẹ, ngửi mùi sữa ngọt, ngửi tấm áo mẹ, mà trí tưởng bay tung. Ngày đầu tiên tới trường, như Thanh Tịnh tả, "buổi mai hôm ấy..." Rồi dào dạt những giấc mơ, những lần say mê bất chợt, một tiếng gọi, một giọng nói thân quen, một cuốn phim hay, một hình ảnh thân mến... Có những rung động thầm kín mà không ai biết. Có những tình cảm mà không ai hay. Có những giây phút tuyệt diệu mà chỉ có mình mới cảm nghiệp được. Hồn như bung ra, tươi nở. Tim như rộn ràng, trẻ trung.

Như thế, nhà cao cửa rộng mà chi? Vàng bạc óng ánh mà chi? Ngày mai, ngày mốt, bất chợt một cơn đau ùa đến, tay chân bỗng thừa thãi, muốn nắm lại cũng không được, muốn gọi tên em cũng không có âm thanh. Thèm di động đôi chân, thèm tự tay rót ly nước, thèm nghe tiếng nói thân quen, thèm làm một người bình thường, không có nhà cũng được, miễn sao lại sống, lại thở bình thường. Mới tuần trước, soi gương, thấy mình đẹp quá, sang trọng quá, hào hoa quá. Giờ này, như ông lão, bà lão tám mươi, mệt mỏi, chán chường và trên hết, lo sợ ông Thần chi có lưỡi hái dài dài, nhọn sắc, đang đi tìm địa chỉ nhà mình. Hối hận đã không sống một đời đáng sống thì đã muộn rồi. Muốn chia xẻ niềm vui với người bên cạnh, với bạn bè xưa cũ, với người yêu thì cũng không còn hơi sức nữa rồi! Cô đơn kinh khủng! Sợ hãi kinh khủng! Nghĩ đến cái hòm, đến hai thước đất, hay một cái hộp tro tàn... Ôi! Đời ta rồi qua đi, những giọt lệ rồi cũng khô, xe cộ vẫn chạy đầy đường, đầy phố. Người ta vẫn yêu nhau, tán nhau, bỏ nhau, cái tên ta rồi chỉ là một thoáng nào nhắc nhở trong vài người thân, và thời gian sẽ xóa sạch. Như trong phim ảnh. Những tấm bia ngả nghiêng, chờ cát bụi làm mòn...

Vậy, nếu có tiền, ta làm chi nhỉ? Sao không chia cho người bất hạnh quanh ta để đổi lấy những nụ cười, những bắt tay, những ôm vai ân cần, ấm áp. Để ngày ấy đến, ta nhắm mắt mà vẫn vui...Vì nếu biết xử dụng tiền, thì ta sẽ có Tình Yêu, và nếu có Tình Yêu, sẽ có tất cả, trừ sự Cô đơn.

Chu Tất Tiến.

[lynhcao]

Từ những cuộc chia tay
T.Vấn ● Gởi những người cha sắp tiễn con lên đường đi học xa

1.
Từ những cuộc chia tay, người ta học được điều gì ? Chắc không chỉ là giọt nước mắt lau vội, vòng tay ôm vội vã hay ánh mắt dõi theo cho đến khi người thân yêu đã khuất bóng.

Một lần đưa người bạn ra phi trường cho chuyến về thăm quê hương, tôi đã chứng kiến một cảnh hai cha con trong những giây phút cuối cùng bên nhau. Trên lối vào khu kiểm tra dành riêng cho hành khách sắp lên máy bay, giữa tiếng loa phóng thanh dồn dập thúc mọi người trình vé bước lên tầu, một ông gìa tóc bạc và một cô gái trẻ ôm lấy nhau quấn quýt. Đã đến lúc phải chia tay. Tôi nhìn họ, nói thầm trong bụng. Không thấy người mẹ của cô gái đâu, chỉ có hai cha con. Trước đó, quan sát cô gái với mớ hành lý ký gởi khá lỉnh kỉnh, tôi đóan cô đang làm một chuyến đi xa và lâu. Người bạn của tôi đã khuất sau lối đi vào bên trong phi trường, nên tôi rảnh rỗi để tiếp tục cái méo mó nghề nghiệp của mình. Cuối cùng, cô gái cũng đã buông lỏng vòng tay trên vai ông già và nói. I love you, Daddy ! Tôi nhìn thấy miệng ông già lẩm bẩm điều gì không rõ. Có lẽ cũng đại khái những lời dặn dò con lần cuối cùng, cố gắng giữ gìn sức khỏe, gọi điện thọai cho bố khi nào rảnh để bố an tâm v..v.. Cô gái quày quả bước đi. Cô chỉ ngóai lại nhìn cha một lần, đưa tay lên vẫy vẫy, rồi biến mất trong đám đông hành khách phía bên trong. Ông gìa chậm chạp bước ra khỏi phi trường. Tôi thóang thấy đôi mắt ông đỏ hoe. Có lẽ ông khóc. Tôi cảm thấy thật xúc động. Một người cha, một người đàn ông, gìa nua tóc bạc, khóc khi nói lời tạm biệt với con gái của mình. Biết đâu, đây là lần cuối cùng họ nói chia tay với nhau. Chiếc máy bay đã đem con ông đi một phương trời nào đó, thật xa với tổ ấm mà cô đã sinh sống bao năm với cha, với mẹ. Bây giờ, ông già đang lê từng bước mệt nhọc để về lại tổ ấm ấy, nay hẳn là quạnh quẽ, vì thiếu vắng một thành viên đã từng được sinh ra, trưởng thành từ đó. Biết đâu, lần tới con gái ông về, cũng chỉ kịp đưa tiễn ông đến nơi an nghỉ cuối cùng. Và căn nhà cũ kỹ, cái tổ ấm của họ, cùng với biết bao kỷ niệm, hẳn cũng sẽ được dựng bảng For sale.

Nhìn ông già lụ khụ, tôi hiểu hơn lúc nào hết ý nghĩa của câu tuổi gìa nước mắt như sương. Nó mong manh như những ngày tháng cuối cùng của một đời người. Và thứ nước mắt mong manh ấy, chỉ có thể là giọt nước mắt tiễn con lên đường của người cha, giọt nước mắt níu kéo chân con để chúng, dù bao mải mê với cuộc sống mới mẻ trước mặt, cũng đừng quên rằng, nơi căn nhà kỷ niệm xưa, vẫn còn những người thân yêu nhất đời, đang dõi theo mỗi bước chân con với biết bao nhiêu thương yêu, lo lắng.

Trong đời sống, có nhiều lắm những cuộc chia tay. Và tất nhiên, không có cuộc chia tay nào là không mang đến những nỗi buồn. Dù là cuộc chia tay ngắn ngày vì một công việc nào đó, hay cuộc chia tay dài ngày cho những bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời.

Và, bất cứ cuộc chia tay nào cũng có thể là cuộc chia tay cuối cùng.

Ai biết được những bất trắc của đời sống.


2.
Tháng 6, có ngày lễ Nghiêm Phụ (Father’s Day). Rất nhiều người cha nhận được những món quà quý giá nhất của con cái. Đó là những thành tích học vấn nơi trường trung học, đại học. Có lẽ, đối với người làm cha mẹ, không có món quà nào quý hơn sự thành đạt của con cái của mình. Nhưng đồng thời với niềm vui ấy, sẽ là nỗi buồn của những cuộc chia tay sẽ xảy ra khi mùa hè qua đi. Ngay từ bây giờ, chưa kịp hưởng trọn vẹn niềm vui do sự cố gắng học hành của con cái mang đến, nhiều người cha đã bắt đầu lo lắng đến việc chuẩn bị cho con đi học xa nhà. Nhưng trên hết, là nỗi buồn.

Tôi đã có dịp ngồi chuyện trò tâm tình với một cô gái, con người bạn học cùng trường hồi trẻ. Cô vừa tốt nghiệp xong 4 năm đại học, ngành Sinh học. Bước kế tiếp, cô không có lựa chọn nào khác ngòai việc phải đi học xa nhà. Vì nơi thành phố gia đình cô sinh sống, không có trường cho ngành học cô theo đuổi. Để hòan thành chương trình huấn luyện của một bác sĩ y khoa, cô gái sẽ phải học tiếp từ 3 đến 4 năm nữa, sau đó, cô phải đi thực tập (Residence – Nội trú) ở một nơi nhà trường sẽ chỉ định. Và sau khi hòan tất xong việc học, có lẽ cô sẽ phải chọn nhiệm sở ở một nơi không gần nhà. Nói cách khác, sau mùa hè này, cô gái sẽ bước ra khỏi nhà cho cuộc hành trình mới mẻ. Và hầu như, cô không có dịp quay trở lại nhà để sinh sống như hơn 20 năm nay cô đã sinh sống dưới sự đùm bọc của cha mẹ. Nếu có trở về chăng, cũng chỉ như một người tạm trú, dẫu cho căn phòng quen thuộc vẫn còn để đó dành riêng cho cô gái. Hơn ai hết, cô gái nhỏ hiểu điều đó. Dẫu cho bao háo hức của một con chim sắp được sổ lồng, sắp được nhìn thấy những vùng trời bao la mới lạ, cũng vẫn không làm cô gái nguôi được nỗi buồn của cuộc chia tay sẽ xẩy ra.

Với người cha (và người mẹ), hẳn nỗi buồn còn lớn hơn thế. Họ nhìn thấy những bất trắc mà con chim bé nhỏ chưa bao giờ hình dung ra được. Vì thế, ngòai nỗi buồn, còn là sự lo lắng.

Không có cuộc chia tay nào là dễ dàng cả. Có lẽ, cách duy nhất để xoa dịu nỗi buồn chia tay là tạo ra những kỷ niệm ngọt ngào khi còn có cơ hội gần gủi bên nhau. Những chuyến nghỉ hè vui vẻ của gia đình. Những buổi xum họp đầm ấm bên bữa cơm hiếm hoi của một ngày bận rộn. Những buổi sáng chủ nhật cả nhà mặc những bộ quần áo đẹp nhất đi dự lễ hàng tuần ở nhà thờ hay đi vãn chùa, thắp nén nhang cầu cho người thân khuất mặt.


3.
Tôi đã được dịp đọc lại một tác phẩm gối đầu giường gần 40 năm về trước. Đó là quyển “Câu chuyện dòng sông“ (Siddhartha) của nhà văn đọat giải Nobel Văn Chương người Đức thế kỷ 20 Hermann Hesse, qua bản chuyển ngữ tiếng Việt tuyệt vời của Phùng Khánh, Phùng Thăng.

Ở đọan cuối, khi nhân vật chính là Tất Đạt đã nếm trải đủ mọi vui sướng, khổ ải, đau đớn của cuộc đời, ông về lại dòng sông mà khi xưa, lúc còn trẻ, ông đã một lần được người chèo đò đưa qua sông. Mấy chục năm sau, vẫn người chèo đò ấy. Vẫn dòng sông êm đềm, vị tha, biết lắng nghe nỗi đau khổ của con người. Tất Đạt quyết định xin cùng người chèo đò được ở lại, cùng ngày ngày đưa khách qua sông và lắng nghe dòng sông thì thầm tiếng cuộc đời, tiếng của thực tại, tiếng của sinh thành vĩnh viễn. Một hôm, có người đàn bà quý phái, tuy ăn mặc đơn sơ nhưng vẫn không giấu được vẻ kiều diễm một thời, đã ghé bến đò cùng với đứa con trai của mình. Bà và con trai đang trên đường đi thăm Đức Phật vì nghe tin ngài sắp viên tịch. Đến bến đò, đứa con trai, vì quá mệt mỏi, nài van mẹ xin được nghỉ lại. Trong lúc ngồi nghỉ, chẳng may bà mẹ bị rắn độc cắn, không cứu chữa được. Đứa con la lên xin mọi người cầu cứu. Ông lái đò chạy lại ẵm người đàn bà về thuyền. Lúc ấy, Tất Đạt đang nhóm lửa nấu bếp, nhìn lên, ông nhận ra ngay ngừơi đàn bà ấy trước đây là người tình của mình và đứa con trai đang hốt hỏang ấy, chính là con mình. Bà mẹ qua đời, đứa con phải ở lại với người đàn ông mà mẹ nó, trước khi chết, đã cho biết ông chính là cha nó. Nhưng đứa bé, vốn quen với nhung lụa thành phố, nên không thể chịu đựng được sự kham khổ, thiếu thốn nơi bến đò. Nó đã tìm cách bỏ đi, dù biết rằng người đàn ông, là cha nó, đã hết sức yêu thương, chiều chuộng. Dĩ nhiên, Tất Đạt đau khổ, lang thang khắp nẻo để tìm con. Và khi đã tuyệt vọng, ông về lại dòng sông, ngồi soi bóng dáng gầy gò thất thểu của mình, và lắng nghe tiếng rì rào quen thuộc của nó. Bỗng nhiên, Tất Đạt nghĩ về người cha, mà từ ngày bỏ đi đã mấy chục năm trời, ông chưa một lần về lại để thăm viếng. Dạo ấy, ông cũng đã khiến cha của mình phải chịu đựng một nỗi đau đớn giống hệt như nỗi đau ông đang phải chịu đựng như bây giờ. Có thể, giờ này cha của ông không còn sống ở trên cõi đời này nữa, đã lặng lẽ ra đi trong cô quạnh và không được nhìn thấy mặt đứa con trai rất mực yêu thương một lần cuối. Tất Đạt nhìn xuống dòng sông, và bừng tỉnh ngộ. Vòng định mệnh của con người phải được khép kín. Và đứa con trai yêu quý đã bỏ ông mà đi, chỉ làm công việc hòan tất cái vòng định mệnh ấy.

Câu chuyện truyền đạt quan niệm đời là bể khổ của Phật giáo, nhưng qua hình ảnh nhân vật chính Tất Đạt và cuộc đời của ông, tác giả cũng cho thấy, để tạo ra được những chân trời mới của cuộc đời mỗi con người, người ta phải chấp nhận những cuộc lên đường, nghĩa là những cuộc chia tay với những gì quen thuộc nhất, thân thương nhất. Mỗi người, sẽ phải có ngày tạo dựng riêng cho mình một mái nhà, tách biệt hẳn với mái nhà cha mẹ.

Gần 40 năm trước, là một thanh niên vừa lớn, tôi đọc Câu chuyện dòng sông với niềm khao khát được sớm lên đường, lìa bỏ mái nhà cha mẹ, đi tìm những chân trời mới cho cuộc đời mình. Tôi chưa kịp lên đường, nói lời chia tay với gia đình, thì bố tôi đã nằm xuống sau một cơn bạo bệnh. Thế là lời chia tay cuối cùng đã được thốt lên. Và cái háo hức trong tôi cũng tan biến như bong bóng xà phòng.

40 năm sau, đọc lại Câu chuyện dòng sông, với bao băn khoăn, e ngại về những bất trắc đầy đe dọa ở cuối chân trời đang chờ đợi những người trẻ tuổi đang háo hức lên đường (như khi xưa tôi háo hức), trong đó có các con cháu của tôi.

Tôi đã nhìn thấy những gì tôi không nhìn thấy 40 năm trước, và những người trẻ bây giờ thì chưa nhìn thấy.

Nhưng, như trong Câu chuyện Dòng Sông, đứa trẻ phải lên đường, làm cuộc chia tay với cha của nó, để hòan tất định mệnh làm người.

Chúng ta, những người làm cha mẹ, không có lựa chọn nào khác, ngoài chúc phúc cho những cuộc chia tay. Và xin cố đừng làm rơi những giọt nước mắt.

Nhất là giọt nước mắt của người cha gìa, vốn hiếm hoi và mong manh như sương khói.

T.Vấn
http://t-van.net/

[VuPhong]

Bush ca ngợi đệ nhất phu nhân Pháp

Đệ nhất phu nhân Pháp Carla Bruni-Sarkozy. Ảnh: AFP.
Tổng thống Mỹ George W. Bush hôm qua ca ngợi đệ nhất phu nhân Pháp Carla Bruni, và nói với đồng nhiệm Nicolas Sarkozy rằng nàng "thực là thông minh, tài giỏi và tôi hiểu vì sao ngài lấy nàng làm vợ".


"Và tôi cũng hiểu tại sao nàng lấy ngài", Bush nói thêm tại cuộc họp báo chung với tổng thống Pháp.

Sarkozy và vợ - một người mẫu chuyển sang nghề ca sĩ - đã thết đãi ông Bush và bà Laura tiệc tối vào thứ sáu.

Tại cuộc họp báo chung, Bush nhấn mạnh rằng ông "thực vui lòng" được gặp Bruni. Đệ nhất phu nhân Pháp đang chuẩn bị tung ra album nhạc pop mới của nàng mang tên "Comme Si De Rien N'Etait" (tạm dịch: Như chưa hề xảy ra) được nóng lòng chờ đợi.

Mai Trang (theo AFP)

[macco]

"Liên Quân" Hoa Thịnh Đốn - Dallas - Houston - California
Đón Chận Nguyễn Tấn Dũng Khắp Nơi


Cộng Ðồng DFW Chuẩn Bị "Dàn Chào" Phái Ðoàn TT Công An Nguyễn Tấn Dũng

Vào lúc 2:30PM chiều thứ Bảy, ngày 14 tháng 6 năm 2008, nhằm chuẩn bị cho chương trình đối phó phái đoàn của TT Việt Cộng Nguyễn Tấn Dũng, một buổi họp khẩn do hai tổ chức CÐNVQG Dallas và Fort Worth đã được thực hiện tại Trung Tâm Sinh Hoạt CÐNVQG Dallas trên đường Beltline, Garland, TX.

Có khoảng 50 Ðại Diện các hội đoàn, đoàn thể như Hội Cao Niên Dallas, Liên Hội Chiến Sĩ VNCH-DFW, Khu Hội CTNCT-DFW, Ủy Ban Phát Huy Chính Nghĩa Quốc Gia, Ðoàn Thanh Niên Hồn Việt, Chi Hội Phật Tử DFW & Các cơ quan truyền thông báo chí có Báo Thế Giới Mới, Báo Bút Việt, Ðài Phát Thanh Việt Nam Dallas, Ðài Phát Thanh Sài Gòn Dallas 890AM và Ðài Truyền Hình SBTN-DFW và đồng hương.

Sau phần nghi lễ Chào Cờ & Mặc Niệm, Ông Thái Hóa Tố, CT/CÐNVQG Dallas tuyên bố lý do buổi họp khẩn và kêu gọi mọi người tích cực đóng góp ý kiến để tìm phương pháp đối phó với phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng đến TX vào cuối tháng 6 năm 2008. Kế đến, các ông Cao Chánh Cương, Cung Nhật Thành và Nguyễn Kinh Luân lần lượt trình bày những tin tức liên quan đến phái đoàn, công tác liên lạc với cộng đồng bạn (các tổ chức cộng đồng VN ở Houston, Austin, Boston, San Antonio &) và phương tiện di chuyển trong trường hợp yểm trợ các cộng đồng bạn tổ chức biểu tình.

Sau phần thảo luận sôi nổi với nhiều ý kiến tích cực, buổi họp quyết định thành lập một Ủy Ban Ðặc Nhiệm nhằm đối phó với phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng. Thể theo ý kiến chung, nhị vị Chủ Tịch hai tổ chức cộng đồng Dallas và Fort Worth sẽ là đồng Trưởng Ban và một số vị khác được mời vào các tiểu ban trực thuộc. Ngoài ra, một số hội đoàn và đồng hương hiện diện đã tự động đóng góp tài chánh tại chỗ để giúp cho Ủy Ban thực hiện các kế hoạch đề ra. Nhân đây Ủy Ban cũng kêu gọi các cơ sở thương mại và đồng hương đóng góp tài chánh hoặc ghi danh tham dự vào đoàn biểu tình. Mọi đóng góp tài chánh xin gởi về:
VAC of Greater Dallas
3221 Beltline Rd.
Garland, TX 75044
Memo: Chống phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng Cũng trong dịp này, Ủy Ban Ðặc Nhiệm cũng kêu gọi các cơ quan truyền thông báo chí giúp đỡ bằng cách đăng tải, loan báo các tin tức liên quan đến chương trình đối phó phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng khi được yêu cầu.

Ðược biết phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng sẽ đến Washington DC vào ngày 24 tháng 6 năm 2008 và sẽ đến thủ phủ Austin và thành phố Houston thuộc tiểu bang Texas vào những ngày kế tiếp. Theo các nguồn tin đáng tin cậy thì phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng sẽ gặp TT George W. Bush và hai ứng cử viên TT, Ông John McCain (Ðảng Cộng Hòa) và Ông Barack Obama (Ðảng Dân Chủ). Kế đến phái đoàn sẽ đến Houston để khánh thành tòa Tổng Lãnh Sự và sau cùng, đến thủ phủ Austin tiếp xúc với giới doanh gia nhằm kêu gọi đầu tư vào VN. Cũng theo nguồn tin riêng, buổi tiếp xúc này do một nhân vật có tên viết tắc là H. D.T. thuộc Phòng Thương Mại Á Châu đứng ra tổ chức.

Tin giờ chót: Nhằm yểm trợ cho các cộng đồng VN tại tiểu bang Texas, nữ chiến sĩ đấu tranh không mệt mỏi, Nguyệt Ánh, nhà báo Trương Sĩ Lương và Ðoàn Hưng Ca Dallas - Houston thuộc Phong Trào Hưng Ca Việt Nam sẽ từ Washington DC đến Texas vào dịp này.

Tin từ California cho hay, lực lượng đặc nhiệm "Chống Nguyễn Tấn Dũng" cũng sẽ lên đường đi Houston vào ngày 23 tháng 6 và về lại California vào ngày 27 tháng 6 năm 2008. Chủ tịch cộng đồng tại Houston, luật sư Hoàng Duy Hùng sẽ sắp xếp trụ sở để đón tiếp 500 người từ các tiểu bang về. Chúng tôi sẽ liên tục cập nhật chi tiết.

Quân Linh – Phóng Viên Thế Giới Mới
*

[VuPhong]

CỘNG ĐỒNG VIỆT NAM VÙNG WASHINGTON D.C., MARYLAND & VIRGINIA
6131 Willston Dr., Suite E, Falls Church, VA 22044. www.congdongthudo.org
ĐT: (703) 475-6186 - (703) 373-9333 - (301) 515-7327

THÔNG CÁO

V/v: Phản đối Nguyễn Tấn Dũng đến Washington D.C.

Mặc dầu với thái độ trí trá, công sản luôn tung tin hỏa mù để đánh lạc hướng làm suy giảm sức chống đối của cộng đồng người Việt hải ngọai đối với Nguyễn Tấn Dũng, kẻ cầm đầu bạo quyền cộng sản, nhưng Cộng Đồng VN tị nạn CS tại Hoa Kỳ luôn cảnh giác và đã chuẩn bị sẳn sàng để tổ chức nhiều cuộc biểu tình trên khắp nơi để trực diện phản kháng kẻ cầm đầu chế độ độc tài, tham nhũng cùng vận động chính phủ Hoa kỳ và công luận thế giới buộc chúng phải chấm dứt hành động đàn áp tôn giáo và nhân quyền, trả tự do tức khắc cho toàn thể tù nhân chính trị và thực hiện tự do dân chủ tại VN.

Để đạt được mục tiêu chính đáng trên, Cộng Đồng Việt Nam vùng WDC, MD & VA sau khi thảo luận với các tổ Chức đấu tranh, các chánh đảng, Liên Hội Cựu Chiến Sĩ VNCH và các Cộng Đồng trong vùng Miền Đông Hoa Kỳ, đã chủ trương tổ chức các cuộc biểu tình như sau:

• Biểu tình quy mô trước Toà Bạch Ốc từ 9 giờ sáng tới 2 giờ chiều ngày 24/6/2008
• Tọa kháng trước Quốc Hội từ 12 giờ trưa tới 4 giờ chiều cùng ngày 24/6/2008
• Biểu duơng lực lượng trước Tòa Nhà Reagan từ 4 giờ chiều tới 8 giờ tối 24/6/2008
Nếu lịch trình Nguyễn Tấn Dũng thay đổi chúng tôi sẽ có thông cáo khẩn kế tiếp.

Cộng Đồng Việt Nam vùng WDC, MD & VA khẩn thiết mời gọi sự hợp tác chặt chẽ và rộng rãi của các Cộng Đồng, đoàn thể, các tổ chức đấu tranh và Liên Hội Cưu Chiến Sĩ VNCH khắp nơi cùng mời gọi đồng hương về thủ đô tham dự các sinh hoạt đấu tranh nhằm phản đối sự hiện diện của Nguyễn Tấn Dũng.

- Từ 7:30 sáng ngày 24/6/2008 chúng tôi sẽ có xe bus rước đồng hương tại:
- Trung Tâm Thương Mãi Eden, Virginia và VP Cộng Đồng 6131 Willston Dr. Falls Church, VA
- Thương xá Maxim cũ ở góc đường Piney Branch và E. University Blvd. Silver Spring, MD

Mọi chi tiết xin liên lạc:
- Ông Đoàn Hữu Định (703) 475-6186 – BS Đặng Vũ Chấn (571) 278-6328 - Ông Trần Tử Thanh (703) 237-4634 – Ông Lê Quyền (301) 591-4013 - Ông Lý Hiền Tài (410) 917-1587 - Ông Đỗ Hồng Anh (703) 373-9333 -Lê Minh Thiệp (240) 645-7806 – Ông Nguyễn Văn Đặng (571) 236-1908Làm tại Virginia, ngày 14 tháng 6 năm 2008
Chủ Tịch
Lý Văn Phước

Chi Phiếu yểm trợ xin ghi và gửi về:
The Vietnamese Community of WDC, MD & VA
P.O. Box 801
Annandale, VA 22003

[VuPhong]

Chuyện Nhỏ... Chuyện Lớn

Người Sàigòn Anh Tư thân mến,

Trong cơn bão giá, thịt heo, thịt bò, thịt gà, thịt vịt đều giá trên trời, dân nhậu Sài Gòn phát minh ra món nhậu mới: Thịt chuột. Mà lại không phải chuột thường, chuột kiểng hẳn hoi: Chuột Hamster nhập cảng lậu từ Thái Lan, Hồng Kông... không qua kiểm dịch.

Chính vì không qua kiểm dịch nên thú y thành phố ra lệnh tiêu hủy bằng hết số chuột bạch này vốn dĩ từ tết Mậu Tý đã sinh sôi nảy nở nhiều vô kể. Thế là chuột Hamster thoát kiếp đánh vòng để... lên đĩa với giá 40 ngàn đồng/con. Ngoài chuột Hamster, người ta còn bắt cả... chuột cống giả làm chuột đồng để bán trong các quán nhậu. Chèn đéc ôi, cơn bão giá đang hoành hành sẽ còn gây thêm những vấn nạn nào nữa đây?

Sáng nay mọi người đang ngồi trong quán, bà bán dạo đẩy xe đạp qua rao ời ời: “Ai xôi đậu đen đơ...ơi...ơi...”. Thằng Bảy Xe Ôm đang nhâm nhi li cà phê, nhảy ba bước theo bà bán xôi, lát sau nó quay về giơ lên cái gói xôi nắm lại chỉ bằng quả trứng vịt. Nó rền rĩ:

“Ối ông Nguyễn Tấn Dũng ôi... ối ông Nông Đức Mạnh ôi... 5 ngàn xôi đậu đen nắm lại vừa bằng cái chim của thằng cu con nhà bà Tư gà Nướng vầy thì giai cấp công nhân làm sao sống?”

Ông đại tá hưu đập bàn:

“Thằng Bảy Xe Ôm kia, sao mày đi mua có 5 ngàn xôi mà mày réo tên lãnh tụ với giai cấp công nhân ra làm cái gì?”

Thằng Bảy Xe Ôm cười hề hề:

“Chú Ba gỏi giùm con hòn xôi này cùng với một ly trà đá cho ông Nông Đức Mạnh để ổng biết lương công nhân bây giờ chỉ vừa đủ ăn một bữa như vầy thôi. Vậy làm sao trở thành lực lượng tiên phong lãnh đạo cách mạng?”

Cô Phượng Cave cười rinh rích:

“Mày gỏi hòn xôi với ly trà đá vậy chưa đủ, mày phải gởi...”

Cô Phượng Cave ngừng lại cười tủm tỉm làm thằng Bảy Xe Ôm sốt ruột giục:

“Gởi gì nữa chị Phượng?”

Cô Phượng Cave:

“Gởi cái cặp sách của con nít cho ổng thấy là hiện có hơn trăm ngàn cái cặp con nít nó vứt đi hổng chịu cắp tới trường nữa!”

Ông đại tá hưu trề môi:

“Trời đất ơi, tưởng chuyện gì, giá cả tăng cao làm con nít bỏ học hả? Chuyện nhỏ!”

Gã Ký Quèn lúc này mới lên tiếng:

“Vậy chú Ba đọc báo sáng nay chưa? Báo vừa đăng tin một học sinh lớp 4 vừa uống thuốc rầy tự tử vì sợ tới lớp học kìa...”

Ông đại tá hưu cao giọng:

“Chuyện nhỏ! Chuyện học sinh tự tử thì có gì mới? Đầu năm nay báo cũng đăng ở Sài Gòn có hai học sinh lớp 8 tự tử vì học kém kìa. Rồi năm ngoái, cũng ở thành phố Hồ Chí Minh có 3 học sinh lớp 7 và lớp 9 tự tử vì áp lực học tập kìa. Rồi ngay ngoài Hà Nội cũng có 5 nữ sinh lớp 7 tự tử vì học hành căng thẳng kìa. Hiện tượng này đã xảy ra lai rai trên cả nước từ nhiều năm rồi, đâu có gì mới?”

Gã Ký Quèn lại hỏi:

“Chú Ba đọc báo có thấy hiện tượng hàng vạn học sinh trên cả nước phải bỏ học vì chương trình sách giáo khoa quá nặng, vì đã ngồi nhầm lớp do người lớn chạy theo thành tích nên đã dối trá xếp lớp bừa bãi?”

Ông đại tá hưu cười khà khà:

“Chuyện nhỏ... Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo Dục đã phát biểu rồi. Hiện tượng học sinh bỏ học không phải là chuyện mới mà kéo dài từ nhiều năm nay rồi...”

Thằng Bảy Xe Ôm vào cuộc:

“Vậy chú Ba có thấy báo đăng ngân sách dành cho giáo dục năm qua còn thừa nhiều tỷ đồng mà chẳng hiểu sao các địa phương lại nợ lương và phụ cấp giáo viên lên đến cả ngàn tỷ đồng không? Chỉ riêng ở Quảng Nam tỉnh đã nợ giáo viên hơn hai trăm tỉ. Lương giáo viên đã thấp lại không cho người ta lãnh, vậy sao mà dậy học cho tốt được?”

Ông đại tá hưu trợn mắt:

“Chuyện nhỏ... Nợ rồi sẽ trả, chỉ trả chậm thôi chớ Nhà nước có giật lương của giáo viên đâu mà lo?”

Cô Phượng Cave lên tiếng:

“Hôm nay báo cũng đăng hầu hết các sinh viên tốt nghiệp đại học đều khó kiếm việc làm vì chất lượng đào tạo quá kém và đành phải đi làm nghề tay trái như tiếp thị, giao hàng, phát tờ rơi quảng cáo...”

Ông đại tá hưu ngẩn người. Câu hỏi này không dễ gì trả lời làm thằng Bảy Xe Ôm phải trả lời thay:

“Sinh viên tốt nghiệp đại học không kiếm được việc làm hả? Chuyện nhỏ. Không làm được việc ở các ngành nghề đã học thì kiếm việc ở các ngành không cần đào tạo như “cò đất”, “cò nhà”, “cò công chứng”, “cò dịch vụ”... Thiếu gì việc mà lo? Chuyện nhỏ?”

Ông Tư gà Nướng từ nãy ngồi nghe tức như bò đá, bật lên tiếng:

“ĐM... nãy giờ bao nhiêu chuyện nhức nhối trong ngành giáo dục mà chuyện nào cũng là chuyện nhỏ, vậy thì chuyện gì mới là chuyện lớn?”

Ông đại tá hưu hùng hồn:

“Chuyện lớn trong ngành giáo dục hiện nay là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng để đảm bảo xây dựng thanh niên Việt Nam thành những con người mới xã hội chủ nghĩa, có tri thức tiên tiến và hiện đại, tuyệt đối trung thành với Đảng, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư theo gương bác Hồ vĩ đại...”

Cả quán cười ầm ầm làm ông đại tá hưu tức quá quát to:

“Tao nói vậy không đúng sao mà chúng mày lại cười?”

Gãõ Ký quèn xua xua tay:

“Đúng đúng... chú Ba nói rất đúng nhưng mà chưa trúng...”

Ông đại tá hưu tức mình:

“Sao lại đúng mà chưa trúng, vậy tao nói trật ở chỗ nào?”

Gã Ký Quèn cười cười:

“Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng để bảo đảm ngành giáo dục xây dựng thành công con người mới xã hội chủ nghĩa thì nhất định là đúng rồi... nhưng đấy là chuyện đường xa... trước mắt chuyện lớn trong ngành giáo dục là chuyện khác kìa...”

Ông đại tá hưu ngớ người:

“Mày nói chuyện khác là chuyện gì? Học tập theo gương bác Hồ vĩ đại không phải là chuyện lớn sao?”

Gã Ký Quèn lại cười:

“Học tập theo gương bác Hồ vĩ đại là chuyện lâu dài còn chuyện lớn hiện nay trong ngành giáo dục lại là chuyện khác... lớn ghê lắm kìa...”

Cô Phượng Cave sốt ruột:

“Chuyện lớn đó là chuyện gì, nói cha nó ra, cứ lòng vòng hoài...”

Gã Ký Quèn cao giọng:

“Thì báo mới đăng đó. Tại Hà Nội, đại diện Đại Học Quốc Gia Hà Nội và Tập Đoàn Dầu Khí Quốc Gia Việt Nam đã ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện, với sự tham dự của Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Giáo Dục – Đào Tạo Nguyễn Thiện Nhân...”

Gã Ký Quèn nói tới đó ngưng lại cho mọi người thêm tò mò. Quả nhiên thằng Bảy Xe Ôm sốt ruột giục:

“Thỏa thuận cái gì mà quan trọng vậy anh Ký quèn?”

Gã Ký Quèn cười cười:

“Theo thỏa thuận, hai bên cam kết xây dựng và triển khai thực hiện đề án chiến lược để Việt Nam có được giải thưởng Nobel và các giải thưởng quốc tế uy tín khác...”

Cô Phượng Cave la chói lói: “Việt Nam có được giải Nobel? Chuyện thực hay giỡn đó anh Ký?”

Gã Ký Quèn trợn mắt: “Thực chớ sao giỡn? Vậy mới nói chuyện lớn nhất trong ngành giáo dục Việt Nam hiện nay là phấn đấu cho sinh viên giật giải Nobel mà...”

Thằng Bảy Xe Ôm cười cười:

“Vậy còn chuyện học sinh đang bỏ học hàng loạt...”

Gã Ký Quèn trề mồi: “Xì... chuyện nhỏ...”

Cô Phượng Cave vỗ tay: “Đúng rồi... đúng rồi... học sinh bỏ học hàng loạt là chuyện nhỏ, đoạt giải Nobel mới là chuyện lớn. Vậy mới xứng tầm thời đại của Đảng ta chớ...”

Cả quán cười ồ, trừ ông đại tá hưu.

Chúc anh Tư vui vẻ và mạnh khỏe.

NGƯỜI SÀIGÒN

[khieulong]

Nỗi Khổ của Gái Việt Đi "Lấy Tây" Joe, anh chàng Canada nổi tiếng siêu giỏi tiếng Việt đã có lần bày tỏ: "Em chỉ rất khó chịu khi đưa một bạn gái xinh xinh về nhà lúc khuya khuya, nghe người ta xì xào: Con cave đi với thằng Tây. Tệ quá!”.


Hôn nhân dị chủng cần ở người trong cuộc nhiều hơn đơn thuần một tình yêu. Ảnh người mẫu Bằng Lăng.

Nỗi khó chịu của Joe phản ánh một phần sự kỳ thị vẫn còn tồn tại hiện nay với các cặp trai Tây gái Việt, cho dù dạng hôn nhân này ngày càng phát triển.

Họ là ai?

Thu Lan, 25 tuổi, tốt nghiệp Đại học Ngoại thương, làm ở một tổ chức phi chính phủ tại Saigon. Mike, sếp người Mỹ của cô đã bị sự hồn nhiên nhưng cũng rất e ấp của Lan chinh phục. Hai năm hẹn hò tìm hiểu kết thúc bằng một hôn lễ sang trọng, ít người nhưng tràn trề hạnh phúc. Quỳnh Liên là một cô gái nhuộm da nâu sành điệu, ngồi thâu đêm ở các bar dành cho Tây trên khu phố cổ Hà nội, lúng liếng trao tình với mọi chàng trong tầm mắt. Sùng bái mọi giá trị của phương Tây, 6 tháng sau có vẻ Liên đã được thoả nguyện khi sóng đôi với một doanh nhân mắt xanh trông giàu có bảnh bao. Ngọc Nhi, Hà Nội, vốn không bao giờ nghĩ đến chuyện yêu một chàng trai không phải Việt Nam. Sau khi chia tay tình đầu của mình với anh bạn cùng học, cô đến một trung tâm Anh ngữ quốc tế để trau dồi vốn tiếng Anh. Tiếng sét ái tình đã giáng trúng cô với chính ông thầy dạy của mình. Eric, trên chặng đường đi du lịch Đông Nam Á, đã tìm thấy tình yêu của đời mình ở Việt Nam và quyết định dừng bước tại xứ này.

Khổ sở ngay tại nhà mình

Sau hôn lễ, tuần trăng mật của Lan và Mike là một tour xuyên Việt để cô giới thiệu với chồng về thắng cảnh và lịch sử Việt Nam. Nhưng Lan đã gặp không ít phiền toái. Tay xích lô ở Đà Nẵng sau khi mặc cả đã nhếch mép bảo cô “Móc được đô la tụi đế quốc cũng phải dành cho đồng bào chút cháo chứ gì keo dữ dzậy cô em?”.

Xấu hổ vì bị xúc phạm, cô suýt oà khóc khiến cho anh chồng mắt xanh không rành tiếng Việt sửng sốt không hiểu vì sao. Kể lại chuyện này, Lan vẫn chưa hết tức giận và… buồn. Eric, sau ngày cưới tiếp tục nhận dạy tiếng Anh. Hai vợ chồng đi tìm thuê một căn nhà nhỏ vì tài chính không dư giả mà giá nhà đất ở Hà Nội, theo Eric là đắt gần nhất thế giới. Họ tìm trên mạng rất nhiều địa chỉ nhưng đến khi Nhi dẫn anh tới xem cụ thể, chủ nhà lập tức nâng giá lên cao gấp rưỡi và đòi trả bằng đô la Mỹ. Lận đận mãi, cô đành bảo chồng ở nhà để cô đi một mình. Nhưng nào đã xong, khi cô đã ký hợp đồng thuê một căn nhà nhỏ trong ngõ Lê Đại Hành với giá 2 triệu rưởi, bà chủ nhà thấy một anh tóc vàng dọn valy đến là thái độ thay đổi hẳn. Sau 6 tháng ở đã trả tiền trước, 2 vợ chồng Nhi lại ngậm ngùi xách valy ra đi vì bà chủ tốt bụng đã tuyên bố tăng mức giá gấp đôi.

Còn Quỳnh Liên, mỗi khi ra đầu ngõ, mấy anh xe ôm hay ngồi quán nước lại buông ra những lời sỗ sàng: “To thế có chịu nổi không hả em?”. Mấy bà bán nước thì trề môi: “Xấu xấu đen đen thế kia chỉ có Tây nó lấy, mà chắc là thằng Tây này cũng chả ra gì!”.

Bình thường Liên im lặng, nhưng đôi khi cô tức khí quay lại và thế là cả khu phố được xem một trận chửi nhau với ngôn ngữ mà chàng Tây của cô có mỏi mắt tra Từ điển tiếng Việt cả ngày cũng không thấy.

Thói đời tọc mạch, tâm lý bài “me Tây, me Mỹ” với thực tế nhiều cô gái tìm mọi cách để săn được một tấm chồng Tây như Liên đã tạo nên những tình huống dở khóc dở cười trên. Ngọc Nhi đã nhiều lần ngậm ngùi ước “Giá mà chồng em không phải là… Tây!”.

Những khác biệt về lối sống và văn hoá

Thu Lan kể, mỗi khi cô thèm ăn đồ Việt Nam, Mike “lịch sự” đi theo nhưng để cô ăn một mình vì không quen. Những quán riêu ốc bò bía vỉa hè khoái khẩu của cô làm chàng nhăn mặt một cách kín đáo khi bước vào. Mỗi khi cô la cà cà phê hàng giờ với đám bạn, anh tỏ vẻ ngạc nhiên: “Sao tụi bạn em lại có thể phí thời gian như vậy?” và nhất định không chịu hiểu đó là “thú vui tao nhã” như lời giải thích của cô. Còn Ngọc Nhi thì dở khóc dở cười khi mấy người bà con ở Nam Định lên thăm, Eric “không chịu nhường” chiếc giường đẹp nhất trong phòng ngủ của hai vợ chồng cho họ. Cô hiểu chồng nhưng lo sốt vó không biết thanh minh ra sao với họ hàng.

Truyền thống người Việt là “nhịn miệng đãi khách” trong khi phương Tây tôn trọng sự riêng tư và đề cao tự do cá nhân. Paul, chàng trai đến từ Lyon - Pháp, designer Cty Quảng cáo A. - Hoàn Kiếm, Hà nội, có cha mẹ li dị từ hồi anh còn bé. Cha gặp anh trên một chuyến xe điện ngầm nhưng giả bộ không nhìn thấy. Ký ức đau đớn của tuổi thơ làm anh không muốn lập gia đình cho đến khi gặp Uyên Phương, cô gái Hà thành xinh xắn. Hai người sống rất lãng mạn hạnh phúc, tuy nhiên Paul cương quyết không muốn có con vì “chỉ hai đứa mình yêu nhau là đủ, có baby anh sợ không làm tròn trách nhiệm, sợ làm nó tổn thương như cha đã làm với anh”.

Trong khi đó, nhà Uyên Phương trông ngày trông đêm để đón cháu ngoại. Bạn bè Phương cũng giục “vợ chồng không con, buồn lắm” làm Phương thấy bối rối, nhưng Paul vẫn nhất mực “chỉ cần anh với em, chúng mình sẽ đi chu du thế giới, về già ư, đã có bảo hiểm, nhà nước lo!” Đòi hỏi hai con người phải hòa hợp 100% tất nhiên là chuyện không tưởng. Ngay cả trong hai gia đình Việt Nam, lề lối phép tắc đã khác nhau rồi. Càng khó khăn nữa khi xuất thân của hai con người là khác nhau với phong tục và quan điểm sống cũng khác.

[macco]

Chi Tiền Cho Công An Là Nhập Được Hộ Khẩu Thành Phố
Hộ Khẩu Saigon 7 Triệu - Mại Dzô

Hà Phan điều tra

Chuyện ai cũng biết là muốn nhập được hộ khẩu thành phố là phải chi tiền cho công an. Nhưng chuyện này bây giờ mới được đưa lên mặt báo hôm 11-6 vừa qua, với bài viết "điều tra riêng" của báo Tiền phong, theo đó thì "chỉ cần có chứng minh nhân dân bản photo cùng 7 triệu đồng nộp cho "cò", thậm chí có thể chung chi trực tiếp cho cán bộ CA phường là có thể trở thành công dân Sài Gòn".

Bài báo điều tra sự việc cho biết dịch dụ lo việc nhập hộ khẩu vào thành phố đã được "cò con" đăng rao vặt công khai với lời mời "Chúng tôi sẽ giúp bạn nhập hộ khẩu TP Sài Gòn mà không cần phải có nhà ở TP Sài Gòn. Bạn chỉ cần có CMND + 7 triệu, thì chỉ trong vòng 5-10 ngày là bạn sẽ chính thức được công nhận là công dân của thành phố (điều này đồng nghĩa với việc bạn chính thức có một hộ khẩu ở TP Sài Gòn)". Lời rao này với đầy đủ tên tuổi, số điện thoại cho khách hàng có nhu cầu liên lạc, dù việc làm trên vi phạm những quy định hiện hành.

Khi có người liên lạc với dịch vụ này, được anh V.T "cò con" yêu cầu vào yahoo chát để "xác minh" thêm độ tin cậy và nhu cầu thật. Chỉ sau vài dòng, cò ra giá 7 triệu đồng nếu muốn nhập khẩu vào quận Gò Vấp, và từ 8 đến 8,5 triệu đồng nếu nhập vào Tân Bình hay Tân Phú, cho dù trước kia thường trú ở bất cứ tỉnh nào.

Thủ tục thì không thể đơn giản hơn vì chỉ cần một bản photo CMND, chẳng cần tạm trú 1 năm hay có biên chế, hợp đồng không xác định thời hạn. Bảo lãnh về nhà ở thì đã có dịch vụ này bao luôn. Công việc mà khách cần làm chỉ là đưa trước 3 triệu đồng rồi nhận giấy đồng ý cho nhập khẩu của CA một trong ba quận trên gửi về quê cắt khẩu đem nộp lại cho dịch vụ, chờ 5-7 ngày sau là có hộ khẩu mang tên mình và trả nốt số tiền còn lại!

Khi thoả thuận, "cò con" hẹn để hỏi ý kiến "sếp", và sau đó cho số điện thoại của "sếp" để "làm việc trực tiếp" Bài báo cho biết "sếp" tên N.A.T là "cò mẹ", chẳng cần thăm dò và ra giá, thúc đem CMND đến để anh ta làm liền và không quên dặn "nhớ đem 3 triệu trả trước".

Chi tiết cuộc "làm việc": Trong căn nhà vừa là văn phòng của N.A.T. vừa là tiệm dịch vụ cầm đồ, thế chấp các loại giấy tờ, giải chấp... tại đường Tân Sơn, P. 12, Gò Vấp , T . trấn an: "Anh đừng lo, em làm vụ này hoài. Nếu anh có đủ điều kiện thì cần gì đến em, anh sẽ có cuốn hộ khẩu riêng chứ không nhập chung khẩu nhà người ta đâu".

Trả lời câu hỏi "Vì sao giá nhập vào Gò Vấp lại rẻ hơn Tân Bình, Tân Phú", T. nói: "Vì Gò Vấp là địa bàn của em nên quen biết CA nhiều hơn". T. còn nói nếu làm nhiều sẽ bớt tiền và người thứ 2 nhập chung hộ khẩu chỉ còn 2 triệu đồng/người. T dặn thêm: "Anh cầm tờ khai về điền vào nhưng từ năm 2006 đến nay làm gì, ở đâu cứ để trống em lo".

Không cần khách yêu cầu, T. viết luôn biên nhận nhận tiền "hướng dẫn làm hộ khẩu" và hẹn chậm nhất là 2 ngày có giấy cho nhập khẩu vào Q. Gò Vấp.

Dù biết "đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn" nhưng chúng tôi cũng khá bất ngờ khi đưa bản photo CMND cùng tiền lúc 10 giờ sáng thì chỉ đến 2 giờ chiều cùng ngày T. đã gọi ra lấy giấy chấp thuận cho nhập khẩu của CA Q. Gò Vấp.

Tờ giấy này còn ghi rõ địa chỉ nhà mà chúng tôi sẽ được nhập khẩu vào tại đường số 7, P.3, Q. Gò Vấp mà T nói là "Cái này CA họ lo chứ em làm hàng chục người tìm đâu ra nhà cho đủ". T. đảm bảo khi chúng tôi cắt xong hộ khẩu ở tỉnh đem về đưa cho T. thì muộn nhất là 10 ngày sẽ có hộ khẩu cầm tay mang tên mình.

Cầm tờ giấy ghi rõ CA Q. Gò Vấp sẽ giải quyết cho đăng ký hộ khẩu với nơi chuyển đến cụ thể có đóng dấu của Đội Quản lý hành chính về trật tự xã hội "QLHC về TTCXH") của CA Q. Gò Vấp (ảnh) chúng tôi đặt nghi vấn và tiếp tục tìm hiểu sự thật.

Tìm đến CA Q. Gò Vấp, chúng tôi khá bất ngờ khi được biết không có cán bộ tiếp nhận hồ sơ nào tên Nguyễn Thị Bạch Tuyết như trong giấy T. giao cho chúng tôi.

Tưởng đã bị "ăn quả lừa" và T. làm giấy tờ giả nhưng một cán bộ tiếp dân tại CA Q. Gò Vấp cho biết: "Có chị Nguyễn Thị Bạch Tuyết làm tại CA P. 3, Q. GV" và đó chính là phường có căn nhà mà chúng tôi sẽ nhập khẩu vào...

Theo quy định cán bộ CA phường không có quyền tiếp nhận và viết giấy chấp thuận cho nhập hộ khẩu. Nhưng đại úy Nguyễn Thị Bạch Tuyết vẫn ký tên cấp giấy cho "khách hàng" bất chấp quy định. Tại sao bà Tuyết dám làm việc này?
Giá nhập khẩu chỉ bằng 1/2 cò!? Chuẩn bị khá nhiều "kịch bản" bởi nghĩ rằng sẽ khó tiếp cận được đại úy Nguyễn Thị Bạch Tuyết để "khai thác" thông tin nhưng cuối cùng chúng tôi đã "hớ" vì bà Tuyết cũng "vô tư" và ngang nhiên không khác gì V.T, N.A.T.

Tiếp chúng tôi ngay tại phòng tiếp dân của CA P3 Q.Gò Vấp, đại úy Tuyết xác nhận ngay giấy tờ T. giao là "cái này của tôi".

Bà Tuyết giải thích: "Trên quận họ trả lời không có ai tên T (bà N.T.B.T — PV) do mình làm ở dưới này luôn cho nhanh". Bà Tuyết nói đi nói lại là cắt xong hộ khẩu ở quê thì đưa cho bà làm chứ " Đừng đưa lên quận vì đưa cán bộ cấp dưới sẽ bị bể tại mình nhờ thủ trưởng đội (Đội QLHC về TTXH - PV)".

Theo bà Tuyết thì bà "làm trực tiếp" với phó đội trưởng hoặc đội trưởng và hai vị này đưa giấy có đóng mộc vuông của Đội QLHC về TTXH để bà Tuyết đưa cho "khách hàng" của mình cho nhanh và "khỏi chi tiền cho mấy con nhỏ đó ( ý nói những nữ CB - CS thụ lý hồ sơ nhập hộ khẩu - PV)".

Bà Tuyết khẳng định: "Mấy ổng tin mình mới đưa mình chứ chị làm gì có giấy này" và "Mấy ảnh dặn ai đến thì em cứ đưa giấy này làm cho nhanh, làm xong đưa lại giấy để hủy" vì sợ bể ra "tội cho họ". Bà Tuyết cũng không nhớ nổi tờ giấy mà T. giao cho chúng tôi làm hồi nào vì "làm cả xấp".

Bà Tuyết khoe không đủ thời gian tạm trú hay không có bảo lãnh bà đều lo nhập khẩu được hết, ngay cả số nhà cụ thể để nhập vào bà cũng làm được. Theo bà Tuyết thì khi hồ sơ khách đưa, bà nộp lên đội QLHC về TTXH sẽ làm lại những giấy tờ khác để bỏ giấy tờ có ghi tên bà trước khi thủ trưởng đội hoàn tất hồ sơ nhập khẩu. Bà Tuyết còn trấn an chúng tôi nếu sợ giấy cho nhập khẩu mà bà ký tên không hợp lệ thì đưa lại bà làm cho giấy khác!?

Tuy nhiên, bà Tuyết lại tỏ ra ngạc nhiên khi biết chúng tôi nhờ nhập khẩu kiểu này qua "cò" vì " lần đầu tiên chị nghe làm qua cò chứ hồi giờ lên đây làm trực tiếp không à!". Nữ đại úy này cho hay không muốn làm qua "cò" vì sợ "người ta cầm giấy đi hỏi lung tung dễ bể lắm".

Nói thì vậy nhưng bà Tuyết chẳng ngần ngại gì khi dặn chúng tôi lần sau có nhu cầu cứ lên thẳng CA P.3 gặp bà đừng qua "cò, cuốc" làm gì mất công. Thậm chí toàn bộ câu chuyện "làm ăn bí mật, sợ bể" trên bà Tuyết vô tư nói ngay tại bàn làm việc của bà tại chính trụ sở CA. P 3 Q. Gò Vấp!

Sau đó, chúng tôi hỏi giá "chung chi" để nhập cho hai vợ chồng từ Nha Trang vào chỉ có CMND, không có nhà, không có bảo lãnh về nhà bà Tuyết ra giá "Chị làm bảo lãnh luôn là 3 (3 triệu - PV) vì người bảo lãnh ăn hết 1,5 triệu, cho chị lại 300.000 - 400.000 đồng à, có gì em cứ lên phường chị chỉ cho".
Có hay không đường dây "chạy" hộ khẩu? Vậy còn 1 triệu đồng trong số 3 triệu sẽ "chung chi" cho ai? Tại sao bà Tuyết lại có giấy chấp thuận cho nhập khẩu mà theo quy định chỉ có Đội QLHC về TTXH mới được cấp cho công dân?

Phải chăng bà Tuyết đã làm "cả xấp" hay T. "làm vụ này hoài" từ sự tiếp tay của chính những nơi có thẩm quyền xét duyệt hộ khẩu như các vị mà bà Tuyết lo "bể tội cho mấy ảnh"? Và chênh lệch 3 - 7 triệu đồng có phải là nguyên nhân chính mà bà Tuyết không muốn qua cò dù T. khẳng định không có CA giúp sao anh ta làm được!?

Chúng tôi hỏi T. "Sao làm trực tiếp với CA chỉ có 3 triệu mà ông lấy tới 7 triệu đồng" thì T trả lời "Đó là giá chung với lại làm nhanh nên phải chi nhiều vậy"! Những dư luận về việc "không cần giấy tờ, thủ tục, đi lại rắc rối...chỉ cần tiền là có hộ khẩu" không hẳn là vô căn cứ khi mà những sự việc trên ngang nhiên xảy ra ngay tại CA. Q Gò Vấp.

Hai buổi có mặt tại đội QLHC về TTXH CA Q. Gò Vấp, chúng tôi chứng kiến không ít người dân phải đi lại nhiều lần, bổ sung không ít giấy tờ để có hộ khẩu tại quận này.

Trong khi đó những người đi "đường tắt" và "biết chung tiền" đúng chỗ thì thủ tục không thể nhanh gọn hơn. Ngoài việc làm sai trái của ngành CA, thì việc "chạy chọt, chung chi" trên sẽ gây ảnh hưởng đến trật tự trị an khi hồ sơ nhập khẩu dễ dàng bị làm "méo mó, sai lệch".