Bình Luận Thời Sự

[VuPhong]

Obama thắng nhưng kỳ thị chủng tộc vẫn còn
WASHINGTON (Reuters) - Việc bầu ông Barack Obama làm tổng thống da đen đầu tiên của Hoa Kỳ sẽ giúp hồi sinh hình ảnh của nước Mỹ ở nước ngoài như một vùng đất mà ai cũng có cơ hội để vươn lên.

Nhưng vài nhà phân tích sợ rằng chiến thắng của ông Obama thực ra có thể làm hại các nỗ lực nhằm ngăn chặn tình trạng bất bình đẳng giữa người da đen và người da trắng trong một nước mà sự phân biệt chủng tộc ở miền Nam đã cản trở người da đen đi bầu mới chỉ vào thập niên 1960 gần đây.

Hơn 55 triệu cử tri đã bỏ phiếu cho ông Obama, một nghị sĩ liên bang có cha là một người Kenya và người mẹ da trắng quê ở Kansas. Ông đã chiếm được một đa số trong nhiều nhóm và thành phần nhân khẩu để giáng một thất bại lớn cho ứng cử viên John McCain của đảng Cộng Hòa.

Sức mạnh của ông Obama trong giới cử tri trẻ tuổi thuộc mọi chủng tộc, trong một nước mà tỉ lệ các cử tri trẻ và không phải người da trắng đang gia tăng, cho thấy rằng yếu tố chủng tộc trong nền chính trị của Hoa Kỳ có thể dần dần biến mất.

“Việc bầu ông Obama chứng tỏ khả năng vượt bậc của nước Mỹ trong việc tự đổi mới và thích ứng với một thế giới đang đổi thay,” theo lời ông Kofi Annan, cựu tổng thư ký LHQ.

Nhưng vài nhà bình luận nói kết quả cuộc bầu cử không dính dáng gì tới việc thách đố tình trạng bất bình đẳng chủng tộc.

“Có một sự chấp nhận rộng rãi trong nhiều thành phần dân chúng rằng một người Mỹ gốc Phi Châu (như ông Obama) có thể được chấp nhận vào chức vụ cao cấp nhất,” theo Earl Ofari Hutchinson, tác giả của một cuốn sách mới đây về vấn đề chủng tộc và bầu cử tổng thống.

“Nhưng điều đó không làm cho các vấn nạn biến mất như một phép lạ đối với một người da màu bình thường. Không có gì thay đổi, và đối với nhiều người, thành kiến xấu vẫn tồn tại,” ông Hutchinson nói.

Các chuyên viên không đồng ý với nhau về nguyên do đưa tới những bất bình đẳng giữa đa số người da trắng và người Mỹ da đen, thành phần đại diện cho khoảng 13% dân số 300 triệu người trong nước.

Tính trung bình, người Mỹ gốc Phi Châu kiếm được ít tiền hơn, dễ bị thất nghiệp hơn và có tử suất ở trẻ em cao hơn và một tuổi thọ thấp hơn. Họ dễ bị bắt giữ và cầm tù hơn và phục vụ các bản án tù dài hơn so với những nhóm chủng tộc khác.

Một giai cấp trung lưu da đen đã nở rộ ở Hoa Kỳ sau phong trào dân quyền trong các thập niên 1950 và 1960, đã chấm dứt một hệ thống phân biệt chủng tộc tàn bạo ở miền Nam và đưa tới việc thông qua các luật lệ nhằm cho phép mọi người Mỹ gốc Phi Châu đi bầu.

Nhưng nhiều người da đen thuộc giai cấp trung lưu nói rằng, mặc dù thành công về nghề nghiệp và tài chánh, chủng tộc vẫn là một một thực tế đáng kể của đời sống, vẫn còn xen vào những tương quan xã hội và nghề nghiệp.

Cuộc bầu cử tự nó không loại bỏ những sự bất bình đẳng đó nhưng có thể tạo một khác biệt, theo lời bình luận gia Cynthia Tucker, người từng chiếm giải Pulitzer về báo chí.

“Một chức vụ tổng thống của ông Obama không báo hiệu sự cáo chung của chủ nghĩa kỳ thị chủng tộc ở Mỹ. Ông không phải là vị cứu tinh mà sự xuất hiện của ông chấm dứt sự cố chấp và bất bình đẳng cho mọi thế hệ tương lai,” bà Tucker nói. “Ông sẽ chỉ là tổng thống.” (n.n.)

[khieulong]

Xã hội dân chủ là xã hội tử tế

Ngô Nhân Dụng
Trong cuộc tranh cử tổng thống ở Mỹ vừa rồi, đã có nhiều lần thấy các lời nói và hành động bất nhã giữa hai bên. Nhưng nếu so sánh thì năm nay là một năm tranh cử tương đối rất “sạch sẽ!” Có lẽ đó là do ảnh hưởng của hai ứng cử viên rất đứng đắn.

Trong Tháng Mười, trong đám đông tập họp nghe các ứng cử viên đảng Cộng Hòa, khi nghe nhắc đến tên Nghị Sĩ Barack Obama nhiều người đã hô lên những tiếng như “tên khủng bố!” Có người còn hét: “Giết nó đi!” Sau vài lần như vậy, Nghị Sĩ John McCain phải can thiệp. Ông đã lên tiếng yêu cầu các người ủng hộ ông phải tỏ ra biết kính trọng ông Obama. Và chính ông nói những lời khen ngợi tư cách đứng đắn của đối thủ ông. Sau đó, những lời lẽ lỗ mãng đó đã giảm đi trông thấy. Một trong hai ứng cử viên sẽ là tổng thống Mỹ. Phải kính trọng lựa chọn của dân tộc này.

Nghị Sĩ John McCain đã nói ngay từ đầu rằng ông không cho phép ban vận động của ông nhắc nhở đến mối liên hệ giữa ông Obama và Mục Sư Jemeriah Wright, một người da đen. Ông Wright đã là mục sư của gia đình Obama trong 20 năm, và ông đã nhiều lần thuyết giảng trong giáo đường với những lời đả kích người da trắng kỳ thị, có khi đả kích cả nước Mỹ. Ông Obama chỉ tuyên bố từ vị thầy này trong sáu tháng gần đây khi các lời lỗ mãng đó được tiết lộ cho cả nước biết. Nhưng nhắc đến Mục Sư Jemeriah Wright với ông Obama là ngấm ngầm khêu lên vấn đề chủng tộc, da đen da trắng trong cuộc bầu cử này. Vì vậy ông McCain cấm. Và ông giữ lời hứa đó đến phút cuối cùng. Ông xứng đáng là một người chính nhân quân tử.

Ông Obama cũng cư xử lịch sự như vậy. Khi bà thống đốc Sarah Palin nổi bật lên như một ngôi sao mới, báo chí soi mói tới đời sống của gia đình bà và khám phá ra cô con gái 17 tuổi của bà chưa có chồng đã có thai. Nhiều người chống liên danh McCain-Palin nhẩy vào khai thác tin giật gân đó, vì bà Palin đang được giới thiệu như một phụ nữ làm gương về đạo đức, tôn giáo. Ông Obama được hỏi chuyện này, ông không nói gì đến người con gái của bà Palin cả. Ông chỉ nhắc lại rằng chính bà mẹ ông cũng mang bầu và sinh ra ông năm bà 18 tuổi. Thế là xong. Tất cả những người ủng hộ ông Obama không ai bàn đến chuyện đó nữa, mà các tờ báo lá cải cũng buông tha cho cô gái và gia đình cô.

Ðây là những sự kiện có thật, một ông mục sư thù hận người da trắng và một cô gái không chồng mà chửa, không ai vu oan hay bịa đặt ra hết. Nhưng hai ứng cử viên tổng thống Mỹ đã tự kiềm chế và khiến đa số những người ủng hộ họ phải tự kiềm chế. Có một kinh nghiệm trong cách cư xử ở đời, là khi một người ăn ở đường hoàng thì có thể khiến cho người chung quanh cũng ăn ở đường hoàng. Ðức Khổng Tử đã ví người quân tử như hoa thơm, ở chốn thôn dã có thể giúp cho phong tục làng xóm trở nên thuần hậu.

Chúng ta biết không phải lúc nào các cuộc tranh cử ở Mỹ cũng đường hoàng tử tế như vậy. Ngay trong năm nay, một tuần trước ngày bỏ phiếu có những “thông cáo” của một ban bầu cử giả hiệu tại tiểu bang Virginia gửi cho các cử tri báo tin rằng năm nay các cử tri ghi danh với đảng Cộng Hòa đi bầu ngày 4 tháng 11, còn các cử tri đảng Dân Chủ bầu ngày 5 tháng 11! Tại thành phố Philadelphia, có những truyền đơn nói rằng những ai đang bị cảnh sát phạt vì lái xe mà chưa nộp tiền có thể bị bắt khi tới phòng phiếu. Và còn nhiều sáng kiến khác nẩy ra khi người ta muốn “phe mình” thắng! Các ứng cử viên chắc không thể biết hết những chuyện này!

Nghị Sĩ John McCain đã từng là nạn nhân của những đòn nhơ bẩn. Năm 2000, ông thắng lớn tại tiểu bang New Hampshire trong cuộc bầu cử sơ bộ khiến tương lai sáng hẳn lên. Khi sang tới tiểu bang South Carolina, trước khi dân bỏ phiếu có một tổ chức loan tin đồn ông đã sinh một đứa con hoang, lai da đen! Và lần đó ông McCain đã thua, phải đợi 8 năm sau mới có cơ hội ứng cử tổng thống cho đảng Cộng Hòa. Sự thật là Nghị Sĩ John McCain có một con gái nuôi người Bangladesh, da nâu đậm. Bà Cindy và Nghị Sĩ McCain đã gặp em bé này trong trại mồ côi do Mẹ Teresa săn sóc. Em đang bệnh nặng cho nên họ đưa em sang Mỹ giúp chữa bệnh, vào năm 1991. Sau đó, họ nhận em làm con nuôi và cô bé Bridget McCain này được đi theo bố trong cuộc vận động tranh cử! Bây giờ 17 tuổi, chính cô đã yêu cầu ban vận động của bố không được dùng các thủ đoạn nhơ bẩn trong năm 2008 này!

Khi loài người sống chung với nhau, có nhiều cách cư xử của chúng ta làm gợi lên những phản ứng phát ra từ bản chất thiện trong lòng người; giống như những nụ hoa chỉ chờ nước và nắng ấm là vươn lên thành những đóa muôn hồng nghìn tía. Ngược lại, cũng có những lúc một hành động, một lời nói của mình vô tình khiến cho những mầm ác trong người khác có dịp ngóc đầu lên và cựa quậy như những con rắn độc. Khi mọi người chung quanh ăn ở đàng hoàng, chúng ta được khuyến khích phải ăn ở đàng hoàng. Không cần phải là một nhà đạo đức học hay một tu sĩ, ai cũng biết và từng trải qua những kinh nghiệm sống như vậy! Chỉ có thể xây dựng điều thiện bằng điều thiện. Không thể nào dùng những phương tiện ác để đạt tới cứu cánh thiện!

Thể chế chính trị có ảnh hưởng đến tác phong đạo đức và nền nếp ăn ở của một xã hội. Ðây cũng là một điều chúng ta đã trải qua kinh nghiệm. Những ai sống ở một nước độc tài đổi sang sống ở một nước tự do dân chủ họ thấy điều này rõ rệt nhất. Nhiều người kinh nghiệm bằng máu và nước mắt của họ.

Một chế độ dân chủ tự do thường tạo cơ hội cho mọi người đối xử với nhau tử tế hơn. Ngược lại, sống trong một chế độ độc tài người ta phải đụng chạm với cái ác, sống chiều theo cái ác, và nhiều khi nhiễm tính xấu, cũng xa dần điều thiện.

Trước hết vì chế độ độc tài bao giờ cũng phải tàn ác khi đối phó với những người có ý kiến khác giới lãnh đạo. Những trại tập trung vĩ đại, những chương trình cưỡng bách lao động vĩ đại biến con người thành nô lệ, đều do các chính quyền độc tài đảng trị tạo ra. Khi những đứa trẻ lớn lên trong một xã hội mà phải chứng kiến cảnh những người tàn bạo, nhẫn tâm nhất là những người có quyền thế, địa vị và tiền bạc của cải nhiều nhất; những em bé này sẽ học được những quy tắc sống nào?

Nhưng các chế độ độc tài còn tác hại đến đạo lý nhân loại qua một con đường khác nữa. Như Soljenitsyn đã nhận xét, một chế độ độc tài áp chế dân bao giờ cũng phải tạo ra một “guồng máy nói dối” đi kèm. Họ dựng lên những thiên đường giả, thần tượng giả, tung hô những anh hùng giả. Họ bôi nhọ tất cả những người không đồng ý với họ bằng đủ thứ danh hiệu nhơ bẩn.

Trên thế giới lúc nào cũng có những người hay nói dối, nhìn chung quanh chúng ta vẫn thấy. Nhưng không một xã hội nào mà công việc nói dối được “quốc hữu hóa,” trở thành có hệ thống trên tầm mức quốc gia, với quyền hành tuyệt đối, như trong các chế độ phát xít và cộng sản. Sống trong các chế độ đó con người phải tự uốn mình thành những kẻ biết nói dối và chỉ nói dối, để tồn tại.

Chế độ Dân Chủ là một sản phẩm của loài người. Ðó chỉ là những thủ tục ràng buộc con người khi sống chung với nhau thành quốc gia, để cuộc sống chung được hòa bình, trật tự và công bình hơn. Chế độ tự do dân chủ không giải quyết được tất cả những vấn đề đạo lý ở cõi nhân sinh. Nhưng kinh nghiệm cho thấy những xã hội sống tự do dân chủ tạo được khung cảnh thuận lợi nhất cho con người sống lương thiện. Khi luật pháp rõ rệt và công khai, khi mọi người có quyền phát biểu và quyền hội họp để cùng phát biểu, chúng ta đã tạo nên môi trường tốt cho điều thiện được phát triển. Khi người dân được tự do bỏ phiếu, xã hội sẽ phát thưởng cho những người cầm quyền tốt và trừng phạt những người phụ lòng dân. Ngược lại, trong chế độ độc tài thì những kẻ xu phụ, những kẻ gian xảo dễ thăng tiến hơn người lương thiện!

Người Âu Mỹ và người Á Châu có những quy tắc đạo đức giống nhau, mà cũng có những quy tắc khác nhau. Nhưng trong các chế độ tự do dân chủ thì mọi người đều được khuyến khích kính trọng, bảo vệ và hành động theo các quy tắc đạo đức.

Trong những cuộc tranh cử, các ứng cử viên cũng phải thuận theo trào lưu của xã hội, cho nên họ không dám vi phạm các quy tắc đạo lý chung. Nhưng chúng ta cũng không thể chờ đợi con người ai cũng thành lương hảo hết. Chạy đua chính trị là một thứ đam mê rất mạnh. Cũng như những thứ đam mê khác, tiền tài, danh vọng hay sắc dục, chính trị có thể tạo ra những hành động, cử chỉ hào hùng, can đảm; nhưng cũng có thể chỉ khơi lên những mầm xấu trong bản tính con người. Chúng ta không ngạc nhiên khi có những người làm bậy, nói bậy, khi dính vào những cuộc tranh đua chính trị. Nhưng không phải vì thế mà không công nhận là chính trong những thể chế tự do dân chủ, công khai, cởi mở, mà những mầm thiện được khích lệ nẩy nở nhiều hơn cả. Chúng ta có thể tin tưởng ở chế độ dân chủ trong việc bảo tồn đạo lý.

Chế độ chính trị Mỹ đã theo tập tục dân chủ tự do từ hai trăm năm nay. Những di dân mới tới nước Mỹ trong vòng mấy chục năm qua không thể tưởng tượng nổi các cuộc tranh giành, chạy đua trong chính trị ở Mỹ có những lúc cũng đầy các thủ đoạn xấu xa. Nhiều ứng cử viên ở Mỹ đã nói và làm những chuyện mà ngày nay không ai tha thứ được. Có những người đánh lừa các cử tri phe đối lập. Có những người gian lận khi bỏ phiếu. Có một ông thị trưởng New York thắng lớn với hơn 130% số cử tri bầu cho ông! Tức là những người ủng hộ ông đã đi bỏ phiếu nhiều lần, vượt chỉ tiêu mà không biết! Mà ở New York thì không giấu giếm được nên ai cũng thấy con số 130% để lại ô danh trong lịch sử!

Cho nên, chúng ta biết rằng xây dựng một thể chế dân chủ, một nếp sống tự do không phải một sớm một chiều mà thành tựu được. Tất cả mọi người chấp nhận các quy luật của cuộc giao đấu dân chủ phải cố gắng bảo vệ tính trong sạch, lương hảo khi thi hành các quy luật đó. Cũng như các ầu thủ phải tôn trọng luật đá banh thì môn thể thao này mới tồn tại.

Những người lãnh đạo vẫn có trách nhiệm lớn nhất. Khi Nghị Sĩ John McCain lên tiếng sớm chúc mừng tổng thống tân cử Barack Obama và gọi đối thủ là “ông tổng thống của tôi,” tất cả mọi người có thể quên đi tất cả những chuyện đôi co, tranh giành, tất cả những chuyện không đẹp sẽ quên đi!

Nhưng đối với những dân tộc chưa được sống tự do thì chúng ta rút được một bài học khác. Khi biết một xã hội sống trong dân chủ là tốt nhất cho cuộc sống lương hảo; lại biết rằng việc xây dựng nền móng cho một thể chế dân chủ mất nhiều năm, mất hàng thế kỷ như vậy; chúng ta càng thấy cần phải bắt đầu xây dựng thể chế tự do dân chủ cho nước mình càng sớm càng tốt! Ước mong đồng bào Việt Nam của chúng ta khi theo dõi các cuộc bầu cử ở các nước tự do dân chủ sẽ nhận thấy nhu cầu cấp thiết này

[VuPhong]

Nước Mỹ luôn thay đổi

Ngô Nhân Dụng
Có những người nghi ngờ sức mạnh của thể chế dân chủ. Họ hãy coi kết quả cuộc bầu cử ngày 4 tháng 11 năm 2008 ở Mỹ, đó là câu trả lời cho họ hết nghi ngờ. Nghị Sĩ Barack Obama nói đại ý như vậy khi mở đầu bài diễn văn ông đọc sau khi Nghị Sĩ John McCain tuyên bố chịu thua và chúc mừng đối thủ, vị tổng thống tân cử.

Trong hơn một thế kỷ rưỡi từ khi thành lập, giới thượng lưu lãnh đạo chính trị và kinh tế vẫn nằm trong nhóm người gọi là “WASP,” viết tắt những chữ Da Trắng (White), Gốc Anh (Anglo-Saxon) và theo đạo Tin Lành (Protestant). Sau khi bầu ông George Washington 172 năm, nước Mỹ có một vị tổng thống đầu tiên theo đạo Công Giáo. Từ khi John F. Kennedy mở được cánh cửa Tòa Bạch Ốc, người Mỹ Công Giáo mới thấy họ đã được đối xử bình đẳng thật. Ðứng bên ngoài vẫn còn các phụ nữ, người Do Thái, và người da mầu. Phải đợi 220 năm và sau 43 vị tổng thống, mới đến lượt một người Mỹ không phải da trắng lên làm tổng thống. Một người da đen, vợ đen, con đen, tên đệm là Hussein, sắp lên làm tổng thống Hoa Kỳ. Bây giờ trở đi, những người sinh ở Mỹ gốc da vàng, da đen, da nâu nâu hay xám xám, đều có thể nuôi cao vọng lãnh đạo Hiệp Chúng Quốc Mỹ Châu!

Nửa thế kỷ trước đây nhiều nơi trên đất Mỹ còn những tấm bảng cấm người da đen không được ngồi hàng trước trên những xe buýt hay xa lửa, để dành cho người da trắng. Nhiều nơi cấm người da đen không được học trường chung, vào rạp hát chung, hay uống một vòi nước chung với người da trắng. Năm 1955 bà Rosa Park đã làm cả nước Mỹ bừng tỉnh khi bình tĩnh và thản nhiên từ chối không để người ta đuổi bà xuống ngồi hàng ghế cuối xe. Mới 40 năm trước, nhà tranh đấu dân quyền Martin Luther King Jr. bị ám sát. Vào năm 2000 khi Nghị Sĩ John McCain tính ra tranh cử tổng thống nhưng không thành, một trường đại học ởSouth Carolina vẫn còn cấm sinh viên trai gái khác chủng tộc không được hẹn hò với nhau trong trường! Tổng Thống George W. Bush đã tới vận động ở đại học đó.

Nay một người mang mầu da đen đắc cử tổng thống với một số phiếu cử tri đoàn áp đảo và trên 52% số phiếu của dân! Nhiều người Mỹ da trắng cũng như đen đã khóc vì cảm động. Họ có quyền cảm thấy yêu thương đất nước của họ hơn. Có quyền hãnh diện về xứ sở của họ hơn. Họ tin tưởng ở thể chế tự do dân chủ hơn. Ước mơ của hàng triệu người, từ thời lập quốc, đã thành sự thật. Ðây quả thật là một quốc gia thuộc về toàn thể mọi người dân. Người ngoại quốc, ở khắp thế giới, cũng chia sẻ những xúc động chân thành đó.

Bây giờ câu hỏi là: Ông tổng thống sắp tới, Barack Obama sẽ làm gì để cho dân Mỹ và những người ngưỡng mộ ông ở nước ngoài khỏi thất vọng?

Hai lần trước gần đây đảng Dân Chủ đã thắng lớn, kiểm soát cả 2 ngành Hành Pháp và Lập Pháp nước Mỹ, là vào năm 1964 (Tổng Thống Carter) và 1992 (Clinton) vì đa số dân lúc đó chán đảng Cộng Hòa. Lần thứ nhất là sau vụ WaterGate và Tổng Thống Richard Nixon từ chức; lần thứ nhì sau vụ khủng hoảng các ngân hàng tiết kiệm và cựu Tổng Thống George W.H. Bush đã tăng thuế, không giữ lời hứa long trọng khi tranh cử.

Cả hai lần này, đảng Dân Chủ nghĩ rằng họ đã được dân trao cho một sứ mạng lớn lao. Cho nên họ đã “thừa thắng xông lên.” Kết quả là mấy năm sau đảng Dân Chủ bị dân Mỹ cho một bài học về khiêm tốn! Ông Carter thua đậm trước ông Reagan năm 1980, và đến năm 1994 ông Newt Gringrich giành lại quốc hội về cho đảng Cộng Hòa.

Liệu tổng thống tân cử Obama và các đại biểu Dân Chủ chiếm đa số ở Quốc Hội năm nay có phạm vào lầm lẫn giống như hai lần trước hay không? Nếu đảng Dân Chủ nhân đà thắng lợi mà tính thực hiện tất cả các chương trình trong bản văn lập trường của đảng được chấp thuận trong kỳ đại hội vừa qua, thì họ có thể thất bại. Họ có thể bị phản ứng ngược trong hai năm tới khi dân Mỹ đi bầu lại Quốc Hội.

Ðảng Dân Chủ sẽ khiêm tốn hơn nếu nhớ rằng kết quả cuộc bỏ phiếu vừa qua là do đa số dân chúng Mỹ đang chán các chính sách của Tổng Thống Bush và đảng Cộng Hòa, chứ không phải vì họ thiết tha với ông Obama và đảng Dân Chủ. Ngày 4 tháng 11 vừa rồi người thất bại chính là Tổng Thống George W. Bush chứ không phải Nghị Sĩ John McCain. Chính ông Obama biết điều đó khi ông cố gắng cho dân Mỹ có cảm tưởng McCain đắc cử tức là Bush thêm một nhiệm kỳ thứ ba!

Cho nên cách tốt nhất cho tổng thống tân cử Barack Obama là hãy thực hiện lời hứa “đoàn kết” mà ông vẫn tuyên dương khi tranh cử. Ông cần thể hiện được tinh thần ôn hòa và bao dung, đề cao sự hợp tác của cả hai đảng.

Ông Obama có thể làm được như vậy. Vì ông được tiếng là một người điềm tĩnh, thực tế, biết lắng nghe chứ không phải chỉ lo thuyết phục người khác theo mình. Ông tỏ ra đủ thông minh và khôn khéo khi suy nghĩ, lựa chọn, và quyết định. Chung quanh ông người ta thấy những khuôn mặt trung dung, ôn hòa. Như nhà tỷ phú Warren Buffett. Như cựu chủ tịch Hệ Thống Dự Trữ Liên Bang Paul Volker, người đã cầm cân nẩy mực nền tài chánh nước Mỹ trong thời các Tổng Thống Carter cùng Reagan, và đã chặn được cơn cuồng phong lạm phát trong thời gian đó. Ông cũng được những người thuộc đảng Cộng Hòa ủng hộ, như Tướng Collin Powell.

Một cuộc nghiên cứu dư luận gần đây cho biết chỉ có 22% dân Mỹ tự coi thuộc thành phần “cấp tiến” (liberal), 34% tự nhận là “bảo thủ” (consevative) còn 44% mô tả họ là những người “ôn hòa” (moderate). Trong thành phần ôn hòa này, Nghị Sĩ Obama được 61% ủng hộ và chỉ có 38% chống. Chắc chắn ông Obama phải coi sự đắc thắng của ông là do ông được những người ôn hòa tín nhiệm, sau 8 năm ông Bush nghiêng hẳn về phía hữu.

Nếu có một sứ mạng (mandate) mà dân Mỹ gửi cho ông Barack Obama, sứ mạng đó là thi hành những chính sách cải thiện guồng máy luật lệ chi phối kinh tế, tài chánh, với một chính phủ Mỹ đóng vai trò giám sát mạnh mẽ hơn trước, để tiến tới một xã hội công bằng hơn và nhờ thế cũng phồn thịnh hơn. Chính phủ Obama có thể đóng vai trò “san sẻ của cải” như ông đã nói, mà không lo bị gán danh hiệu “xã hội chủ nghĩa.” Trong cuộc bỏ phiếu vừa qua ông Obama đã chiếm được đa số phiếu của những gia đình Mỹ có lợi tức từ 200,000 đô la một năm trở lên! Những vùng nhiều người giầu nhất nước như các tiểu bang ở miền Ðông Bắc và tiểu bang California, cũng chính là những tiểu bang ông Obama chiếm đa số.

Như Nghị Sĩ John McCain đã nêu lên nhiều lần, trong Thượng Viện ông Obama luôn luôn bỏ phiếu giống như đảng Dân Chủ đòi hỏi. Liệu ông có thể cưỡng lại áp lực của những người lãnh đạo đảng Dân Chủ trong Quốc Hội hay không?

Có hai yếu tố khiến người ta có thể tin rằng ông Obama có khả năng giữ những chủ trương ôn hòa, độc lập, không phải chạy theo yêu cầu của các đại biểu đảng Dân Chủ đang kiểm soát Quốc Hội.

Thứ nhất là rất nhiều đại biểu Quốc Hội Dân Chủ thắng cử kỳ này nhờ vào cơn gió lớn mà ông Obama đã tạo ra trong cuộc vận động tranh cử của chính ông. Nghị sĩ tân cử Kay Hagan chắc khó lòng lật đổ được Nghị Sĩ Elizabeth Dole ở North Carolina nếu không có ông Obama đến đó nhiều lần huy động người ta đi bỏ phiếu, nhất là đẩy thêm nhiều người da đen tới phòng phiếu. Trên toàn quốc, số cử tri da đen đi bầu đông hơn hẳn mọi lần cũng là một yếu tố giúp các ứng cử viên đảng Dân Chủ. Các đại biểu quốc hội Dân Chủ nợ ông Obama, ông không mang nợ họ.

Hơn nữa, một vị tổng thống được lòng dân có khả năng làm ngược lại ý kiến của các đại biểu quốc hội cùng đảng. Khi ông Obama thắng cử với số phiếu cử tri đoàn áp đảo, thanh thế của ông đủ lớn để ông có thể từ chối những chương trình lập pháp quá khích nếu các đại biểu quốc hội Dân Chủ đưa ra. Uy tín của Quốc Hội Mỹ đang rất thấp. Trong hai năm qua đảng Dân Chủ đã kiểm soát cả 2 viện; và Quốc Hội bị 73% cử tri chê là không làm tròn nhiệm vụ. Mặc dù gần 71% dân không tín nhiệm Tổng Thống Bush, đảng Dân Chủ hiện chỉ tăng thêm được 20 ghế dân biểu và 7 ghế nghị sĩ. Những sự kiện đó cũng khiến các đại biểu Dân Chủ trong Quốc Hội phải khiêm tốn hơn.

Yếu tố thứ hai có thể khiến tổng thống tân cử Obama cai trị với những chủ trương ôn hòa và thu hút được sự hợp tác của cả hai đảng là ngân sách chính phủ Mỹ đang thiếu tiền. Tất cả các chương trình cải tổ y tế, giáo dục, các kế hoạch giảm thuế cho những người lợi tức dưới 200,000 đô la đều cần tiền! Trong ít nhất một năm tới số thu của chính phủ Mỹ sẽ giảm đi vì kinh tế xuống thì số thuế thâu vào cũng xuống! Ngân sách chính phủ liên bang sẽ thâm thủng 1,000 tỷ đô la năm nay, và sang năm chắc sẽ khiếm hụt thêm 1000 tỷ nữa. Chính phủ Obama cũng sẽ khó tăng thuế đầu tư và thuế lợi tức trên những người lợi tức cao hơn 250,000 đô la. Vì trong một thời kỳ kinh tế suy yếu mà tăng thuế thì chỉ làm kinh tế yếu hơn.

Cho nên có thể tin rằng trong năm đầu tiên tổng thống tân cử Barack Obama sẽ lo hàn gắn những vết thương kinh tế, tài chánh cho nước Mỹ hơn là tìm cách thi hành tất cả mọi chương trình của đảng Dân Chủ. Nếu ông thành công thì sau đó ông sẽ thuyết phục dân Mỹ dễ dàng hơn.

Khi đưa ra khẩu hiệu “Thay đổi,” ông Obama biết rằng không phải ông là người sẽ thay đổi nước Mỹ. Chính nước Mỹ đã thay đổi và đang thay đổi. Cựu Ngoại Trưởng Powell đã ủng hộ ông Obama vì coi việc đắc cử của ông có khả năng chuyển hóa nước Mỹ. Chuyển hóa là một quá trình tiệm tiến, sâu và bền. Mà nước Mỹ lúc nào cũng chuyển hóa. Có lúc chuyển hóa nhanh, lúc chậm, mà trong 4 năm tới chúng ta biết là thế nào cũng nhanh. Không phải vì một vị tổng thống tân cử muốn như vậy; mà vì thời thế đẩy cả dân tộc này chọn như vậy.

[macco]

Vài suy nghĩ từ một lời xin lỗi
Tác giả: Hoàng Cúc


Trả lời phỏng vấn trên trang điện tử Vietnamnet ngày 5-11-2008, ông Phạm Quang Nghị nói thế này:“tôi thực sự rất lấy làm tiếc và muốn chân thành xin lỗi bạn đọc, xin lỗi mọi người về những lời gây nên sự bức xúc và bị phê phán”. Có nhà báo nọ đã phấn khởi hồ hởi nhận xét lời xin lỗi đó như một cuộc cách mạng, mở ra một trang sử mới, rằng thì là: “hy vọng lựa chọn của ông Nghị, một Ủy viên Bộ Chính trị, sẽ bắt đầu đưa ‘xin lỗi’ trở thành ‘văn hóa ứng xử’, nhất là ứng xử với dân, được ứng dụng trong hệ thống, càng ngày càng rộng rãi”.

Tôi lại nghĩ rằng khi đưa ra một lời xin lỗi như thế, ông Phạm Quang Nghị đã kế thừa rất tốt truyền thống “quang vinh” của đảng “ta”.

Ngược dòng lịch sử

Nhớ lại ngày nào, có vị lãnh tụ nọ mà cánh thanh niên ngày nay thường gọi là Minh râu, sau khi đã làm một cuộc cào bằng long trời lở đất khiến hàng chục ngàn con người phải “đang sống chuyển sang từ trần” một cách đau đớn tức tưởi, liền lu loa gạt nước mắt sướt mướt sửa sai, để rồi sau đó lại tiếp tục lao vào những cuộc thanh trừng, xử lí nội bộ và cả cuộc giải phóng đầy máu và nước mắt với cái giá là mạng sống và kiếp lầm than của hàng triệu con người. Kết quả là một đất nước tan hoang tàn tạ. Vậy mà cũng chính con người đó vẫn được xưng tụng bằng hầu như tất cả những mĩ từ thường chỉ được dành cho các bậc thần thánh, thậm chí còn được đặt tượng ở chùa chiền, ở khắp các uỷ ban nhân dân với bát hương và hoa nến nghi ngút!

Khi cả một dân tộc đã mụ mị tới mức coi một người đóng kịch tài ba thành biểu tượng đạo đức, thì cũng chả trách được chuyện người ta chỉ còn biết giả dối và đóng kịch với nhau ở mọi nơi mọi chỗ trong đời thường. Không những thế, khắp nơi trong cái thiên đường mù ấy, người ta còn ra sức phát động các phong trào học tập đạo đức và tư tưởng của người đóng kịch tài ba ấy nữa! Ta nên trách lãnh tụ kia hay đám nhân dân nọ?

Biết bao nhiêu người đã không bao giờ dám nhìn thẳng vào thực tế bằng đôi mắt và đầu óc tỉnh táo của một con người có lí trí bình thường để nhận ra sự thực, mà chỉ biết đổ lỗi loanh quanh cho thằng nọ thằng kia, chứ ông cụ đâu có thế. Người đứng đầu đã vô can thì chẳng thằng nọ thằng kia nào có trách nhiệm cả, đó đâu phải là điều gì cao siêu quá mức hiểu biết của những con người bình thường!

Phát huy truyền thống

Hình như trong một lúc tỉnh táo hiếm hoi, ông Phạm Quang Nghị đã chợt nhớ tới vở tuồng cũ của vị cha già, nên diễn lại tí chút. Riêng cái món nước mắt sướt mướt dành cho trên hai chục mạng chết đuối giữa thủ đô thì ông Nghị chưa diễn nổi. Hoặc giả số người thiệt mạng còn quá ít, chưa đủ mức để ông diễn lại nguyên vẹn vở tuồng của vị cha già. Dù sao, có lẽ ông sẽ còn phải học tập dài dài tư tưởng và đạo đức của lãnh tụ nọ, may ra mới có ngày chạm tay vào cái dép râu của người mà đám thanh niên gọi là Minh râu.

Nghĩ cũng lạ thật. Sao cái việc một tên đầy tớ sau khi đã vô cớ xa xả mắng chủ rồi thấy hớ liền xin lỗi nó mới xa lạ và hiếm hoi ở cái đảng luôn luôn ra rả khẳng định rằng mình đại diện cho nhân loại văn minh và tiến bộ đến như thế! Càng lạ hơn nữa là trong khi đám chủ hằng ngày cố gắng cắm mặt lầm lũi kiếm một vài đô la lẻ, thì đám đầy tớ lại nhởn nhơ phè phỡn ở những xới bạc, với những chiếc xe mà giá trị phải tính bằng những chục những trăm ngàn đô la! Thì ra cái thiên đường mù nó có kết cấu như thế a? Người dân Hà Nội ít ra cũng phảikinh nghiệm một lần đi xe đạp hay xe máy ở những con đường ngập nước xú uế, để rồi mỗi khi có những có chiếc ôtô chạy qua liền bị nước té cho tối tăm mặt mũi, bị sóng đánh dúi dụi, may ra mới hiểu được phần nào nỗi đớn đau tủi phận của những chủ nhân ở thiên đường mù.

Đi về đâu?

Làm sai thì xin lỗi, chuyện đó thật đơn giản trong đời sống của một con người bình thường. Vậy mà chuyện đó sao khó khăn với cái đảng đại diện cho nhân loại văn minh và tiến bộ đến thế! Nói ra chuyện này mới thấy rằng ở đất nước Việt Nam hiện nay có thể có nhiều phương tiện kĩ thuật hiện đại của thế giới văn minh, nhưng cái gọi là văn hoá ứng xử của con người văn minh lại dường như vắng bóng ở xứ sở này. Người ta từng gân cổ đổ lỗi cho chiến tranh tàn phá, nhưng con người Việt Nam ngày nay sống với nhau còn không bằng lối sống ở những bộ lạc hoang dã của mãi thời xa xưa nào đó thì do ai gây ra, do ai tàn phá?

Từ hai ngàn năm trước, trong cuốn Sử kí, Tư Mã Thiên, ở phần “Khổng Tử thế gia” có câu: “Người quân tử có lỗi thì dùng việc làm để xin lỗi, kẻ tiểu nhân có lỗi thì dùng lời nói suông để xin lỗi”. Vậy mà đến lời nói suông của bọn tiểu nhân hai ngàn năm xưa, những thành viên cấp thấp và cấp cao của đảng cầm quyền tại Việt Nam hiện nay vẫn chưa dùng nổi, liệu có lạc quan quá chăng khi ai đó đánh giá rằng chúng ta chỉ đi sau các nước tiên tiến chừng vài chục hay vài trăm năm?

Hoàng Cúc

[macco]

Phải Chăng Chính Quyền Cộng Sản Việt Nam
Hiện Nay Là Chính Thống ?
Tác giả: Chu chi Nam


Có người nghĩ rằng chính quyền cộng sản Việt Nam hiện nay là chính thống. Vậy chính thống là gì ? Cộng sản Việt Nam hiện nay có phải là chính thống hay không ?
I ) Chính thống là gì ? Chính thống hay chính tông là dòng chính hay phái chính của một tôn giáo hoặc một học thuyết ; thông thường, còn có nghĩa là thứ thiệt, đúng như vậy.

Trong chính trị, vào thời quân chủ phong kiến, quyền hành được trao theo kiểu cha truyền, con nối, chính thống, chính tông có nghĩa là con chính của nhà vua, quyền hành được trao cho dòng chính nhà vua và bắt đầu bằng con trưởng.

Từ quan niệm này, có người cho rằng chính quyền cộng sản Việt Nam hiện nay là chính thống ; vì nó được trao từ tay Bảo Đại, từ năm 1945. Tuy nhiên đây là quan niệm lỗi thời. Và ngay cả Bảo Đại, trao quyền cho Chính phủ Hồ chí Minh, nhận làm Cố vấn ; nhưng sau đó Hồ chí Minh không giữ lời hứa, tôn trọng tinh thần quốc gia dân tộc, tìm cách tiêu diệt những thành phần quốc gia, làm cho Bảo Đại phải trốn sang bên Tàu, rồi thành lập chính phủ quốc gia.

Để sự việc được rõ ràng, chúng ta cũng nên có một cái nhìn sơ qua về tình hình lịch sử lúc bấy giờ :

Ngày mồng 6 và 9 tháng 8 năm 1945, hai trái bom nguyên tử được bỏ xuống Nhật, ở Hiroshima và Naghasaki. Nhật đầu hàng Đồng Minh. Quân đội Nhật ở Việt Nam như rắn mất đầu, Hồ chí Minh được huấn luyện bởi Đệ Tam Quốc Tế ở Liên sô, được gửi về Việt Nam để chờ thời cơ cướp chính quyền, như Lénine đã cướp chính quyền ở Nga sau Đệ Nhất Thế chiến, đúng như lời Đức Lạt Lai Lạt Ma : « Cộng sản là loại cỏ dại, mọc ở nơi hoang tàn của chiến tranh ; là loài trùng độc, sinh sôi nẩy nở trong rác rưởi của cuộc đời. »

Lợi dụng tình thế đó, nhất là lợi dụng cuộc biểu tình của công chức Hà Nội đòi tăng lương, Hồ chí Minh đã ra lệnh cho Đảng Cộng sản cho người trà trộn vào đoàn biểu tình, lúc đầu cướp một vài công sở, sau đó đến chỗ cướp chính quyền. Mặc dầu có nhiều người biết rõ Hồ chí Minh là cộng sản ; nhưng lại nghĩ chắc ông ta sẽ đặt quyền lợi quốc gia lên trên quyền lợi cộng sản, nên đã không ngần ngại tham gia chính phủ « đoàn kết quốc gia « . Ngay cả Bảo Đại cũng tuyên bố : « Trẫm thà làm công dân một nước độc lập, còn hơn làm vua một nước bị trị . » ; sau đó còn nhận làm cố vấn cho Hồ chí Minh. Tuy nhiên thực tế hoàn toàn trái ngược, mặc dầu Hồ chí Minh tuyên bố giải tán đảng cộng sản ; nhưng thực tế vẫn phục vụ quyền lợi cộng sản ; lời nói đoàn kết quốc gia chỉ là lý thuyết ; nhưng thực tế tìm cách tiêu diệt những lực lượng quốc gia. Chính quyền đoàn kết quốc cộng không tồn tại được lâu. Cố vấn Vĩnh Thụy, tức cựu hoàng Bảo Đại phải trốn sang Hồng Kông. Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn tường Tam phải sang Nam kinh ; Phó Chủ tịch Nguyễn Hải Thần phải sang Quảng Tây, và nhiều người quốc gia khác hoặc bị cộng sản giết, hoặc phải sống ẩn dật, trốn tránh. Ở điểm này, người ta thấy không phải là người quốc gia không muốn đoàn kết, không muốn hòa giải, hòa hợp ; mà chính là người cộng sản. Hơn thế nữa họ còn nói dối trước đó, sau thì tìm cách triệt hạ người quốc gia.

Nếu chúng ta định nghĩa chính thống, chính tông là thiệt, là tôn trọng lời hứa, lời nói đi đôi với việc làm ; thì ở điểm này, cộng sản không có một tý gì là chính thống, chính tông.
I I ) Quan niệm hiện đại của chính thống ? Ngày hôm nay thời đại mới, thời đại của dân chủ, người ta định nghĩa một chính quyền chính thống dựa trên ba tiêu chuẩn: 1) Đó có phải là một chính quyền hợp pháp hay không, có nghĩa là chính quyền đó có do dân thực sự bầu lên hay không; 2) Đó là một chính quyền hợp hiến hay không, có nghĩa là nó có hành sử theo đúng tinh thần hiến pháp hay không; 3) Tiêu chuẩn thứ ba, đó là chính quyền đó có hành động hợp với quyền lợi của quốc gia dân tộc hay không.
I I I ) Chính quyền cộng sản Việt Nam hiện nay có chính thống hay không ? Từ đó chúng ta xét chính quyền cộng sản hiện nay có phải là một chính quyền chính thống hay không ?

Câu trả lời là không :

1)Chính quyền cộng sản hiện nay không phải là một chính quyền do dân bầu thực sự.

Những cuộc bầu cử « Đảng cử dân bầu « chỉ là những cuộc bầu cử giả dối. Người ta có thể nói, không có một chính quyền cộng sản nào, từ năm 1917, khi Lénine cướp được chính quyền tới nay, là do dân bầu ra. Ngay từ ngày đầu, ngày 17/1/1918, Quốc Hội Lập Hiến do dân Nga dân chủ bầu ra, thành phần đối lập của Lénine chiếm đa số, thành phần của Lénine bị rơi vào thiểu số, quốc hội lập hiến này chỉ họp có một ngày rồi bị Lénine giải tán. Và từ đó cho tới nay, không có một cuộc bầu cử nào tại những nước cộng sản là tự do, dân chủ thực sự, chỉ là trò hề, giả dối ; và vẫn tiếp tục cho tới ngay hôm nay với những nước cộng sản còn lại ; trong đó có Việt Nam. (1)

2) Chính quyền cộng sản hiện nay có phải là một chính quyền hợp hiến hay không ?

Câu trả lời cũng là không, vì ngay đối với Hiến pháp hiện hành 1992, do chính họ làm ra, mà họ vẫn vi phạm ; như trong đó có ghi rõ chính quyền tôn trọng những quyền tự do căn bản của người dân ; trong đó có quyền tự do ngôn luận và báo chí. Theo Bản Tường trình hàng năm về quyền tự do báo chí trên thế giới của Tổ Chức Phóng Viên không biên giới ( Reporters sans Frontières), thì Việt Nam được xếp vào 5 nước hạng chót. Theo tổ chức Quan Sát Nhân quyền Quốc tế ( Human Right Watch), thì Việt Nam cũng đứng trong 5 nước đội xổ. Quả thật là mắc cở.

3) Chính quyền cộng sản hiện nay có hành động vì quyền lợi của quốc gia dân tộc hay không ?

Câu trả lời là không.

Đó là một chính quyền phản quốc đã dâng đất nhượng biển cho Trung Cộng. Nó bắt đầu bằng Công hàm của Phạm văn Đồng gửi cho Chu Ân Lai ngày 14/9/1958, công nhận yêu sách 12 hải lý của Trung Cộng, làm cho nước này gây khó dễ trong vấn đề chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Nó tiếp tục với 2 Hiệp ước về biên giới năm 1999 và về lãnh hải năm 2000, dâng cho Trung Cộng 792 km2 về đất liền, trong đó có ải Nam Quan và thác Bản Giốc ; và cả hàng chục ngàn km2 về đường biển. Chính vì vậy mà hải quân Trung Cộng đã bắn vào ngư phủ Việt Nam, trong khi đó thì lãnh đạo cộng sản Việt Nam và Trung Cộng cụng li ở Hà nội, chúc mừng « Tình Hữu Nghị Muôn Đời Thắm Tươi « , được ghi bằng những chữ vàng.
- Đó là một chính quyền hại dân : Thật vậy, có thể nói từ ngày Hồ chí Minh và Đảng Cộng sản nổi lên cướp chính quyền ngày 19/8/1945 ; rồi họ Hồ đọc « Bản Tuyên Ngôn Độc Lập », ngày 2/9, ở quảng trường Ba đình ; trên thục tế, Hồ chí Minh và Đảng Cộng sản đã đặt đất nước và dân tộc Việt Nam vào gông cùm của Đệ Tam quốc Tế Cộng sản, biến nước chúng ta thành bãi chiến trường trong cuộc tranh hùng tư bản- cộng sản ; dân tộc chúng ta là nạn nhân phải chịu biết bao là cuộc chiến đau thương.

Không những thế, họ Hồ còn nhập cảng lý thuyết Mác Lê, chủ trương đấu tranh giai cấp, bạo động lịch sử, một lời kêu gọi nội chiến triền miên, đưa đến cảnh con đấu cha, vợ tố chồng, bạn bè tìm cách sát hại lẫn nhau.

Đau thương cho dân tộc Việt, đó là lý thuyết này đã bị chối bỏ tại ngay những nước được xem là cái nôi của nó như Nga sô và Đông Đức. Thế mà giới lãnh đạo cộng sản Việt Nam hiện nay vẫn giữ nó, như Lời Mở đầu của Hiến Pháp hiện hành cộng sản Việt Nam : « Lý thuyết Mác Lê là nền tảng của chế độ « là « Ánh sáng soi đường cho chế độ. »

Chính quyền cộng sản hiện nay tiếp tục là một chính quyền phản dân, hại nước, không nghĩ gì đến quyền lợi của quốc gia, dân tộc.

Chính quyền này không phải là một chính quyền chính thống, cả theo nghĩa cổ điển và hiện đại

[macco]

Lụt Nhà Mới Ra Mặt Chuột

Quốc Hương – ĐDCND Tục ngữ Việt Nam có câu: “Cháy nhà mới ra mặt chuột”: ý nói cái xấu, cái ác, hay lũ chuột bọ luôn ẩn nấp, bòn rút, vơ vét, đục khoét kín đáo, nhưng khi có “cháy nhà”, xảy ra sự việc làm xáo trộn trật tự “mờ ám” hiện hành, thì tất cả những cái xấu xa đó sẽ bị phơi bày, lộ rõ bộ mặt của lũ chuột bọ dơ bẩn.

Trận mưa lịch sử vừa qua, nhấn chìm toàn bộ TP Hà Nội mở rộng. Các đường phố trong nội thành Hà Nội biến thành các con sông, thuyền đò tấp nập, người người nhà nhà đều lội… Một cảnh tượng giống như “thành phố nổi”, thật là: “Lụt nhà mới ra mặt chuột”.

Gần đây, đã xuất hiện nhiều Điềm báo về ngày tàn của Chính quyền Cộng sản, thời thế đang đổi thay, lực lượng Dân chủ lớn mạnh và thắng lợi. Càng gần ngày Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, các Điềm báo càng nhiều, càng rõ. Từ Đền Đô, quê hương của Lý Thái Tổ, các vị Vua Nhà Lý như đang dõi theo “lũ chuột bọ đội lốt Cộng Sản” ở Hà Nội, các Ngài đã bắt bọn chúng phải lộ nguyên hình.

Hà Nội mới mở rộng chưa lâu, chính quyền Hà Nội dự định Tổ chức ngày Đại Lễ 1000 năm Thăng Long thật hoành tráng. Sự thật là “lũ chuột bọ” đã ngặm nhấm, đục khoét cả các công trình tâm linh liên quan đến Nhà Lý, và cái gì phải đến đã đến.

“Lũ chuột bọ” vẫn cố lảng tránh tội lỗi, trách nhiệm, bọn chúng còn tuyên bố: Thiên tai không thể đoán trước, rồi đổ lỗi cho dân mình ỷ lại nhà nước… Vậy hãy xem cái Đảng Cộng sản và cái Nhà nước Cộng sản đã làm “méo mó” đất Thăng Long như thế nào.

Mùa thu năm 1010, cách đây đúng 998 năm, trong Chiếu Dời Đô, đức vua Lý Thái Tổ đã viết::

“Vùng này đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không chịu cảnh thống khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt ta, đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời...”.

Lời của Ngài không chỉ mãi mãi tạc trong tâm thức con dân Việt, mà còn tạc trong thế phát triển, thế bay lên của đất kinh thành, làm nên niềm kiêu hãnh và khí phách của người Hà Nội.

Thế nhưng đâu rồi cái thần thái ấy, cái trù phú ấy, cái vượng khí ấy?

Những ngày qua, nhìn cảnh vật Hà Nội trông không khác mấy những xứ sở nghèo khổ của một số quốc gia, nơi được mệnh danh là cái “van nồi áp suất” của thế giới. Thậm chí nhìn Hà Nội ở bất cứ góc độ nào, ở bất cứ con phố, khu tập thể, chung cư nào, cũng thấy Hà Nội cũng xấu xí, nhếch nhác, và khốn khổ không kém so với những vùng đất quanh năm bão lũ, quanh năm gió Lào…

Những lời trên được trích dẫn trong bài báo: Ai làm “méo mó” đất Thăng Long? Của tác giả Phạm Viết Đào, đăng trên VietNamNet. Dân ta làm “méo mó” đất Thăng Long ư? Người dân chúng tôi cố gắng sống, cố gắng tồn tại để không bị “méo mó” bởi cái cơ chế “cong queo” này đã khó lắm rồi, đâu dám nghĩ đến việc lớn kia.

Người dân chúng tôi đã “trao gửi” niềm tin, quyền hành cho các vị “quan cách mạng”, và chính các vị đã tự nhận là “đày tớ” của dân. Việc quản lý đô thị, trật tự xây dựng thuộc trách nhiệm của các vị. Nếu Thủ đô Hà Nội xanh, sạch, đẹp, khô, thoáng, thì đó là thành tích của các vị, còn nếu không, các vị phải tự thấy xấu hổ chứ!

Hà Nội so với xưa đã rất xấu, còn khi so với các Thành phố nổi tiếng trên thế giới như Paris, London , Sydney , New York … chẳng khác nào con Vịt đứng cạnh Thiên Nga. Chính quyền Thuộc địa Pháp năm xưa đã quy hoạch và quản lý xây dựng TP Hà Nội, Sài Gòn rất khoa học, chứ không làm “méo mó” như ngày nay.

Theo một chuyên gia: “Trước đây, khi giải quyết vấn đề cốt nền của Hà Nội, người Pháp đã tôn nền lên khoảng 1-1,5m, nên tổng thể nền tự nhiên của khu phố không bị ngập lụt. Khu vực úng ngập hiện nay chủ yếu là bởi việc úng ngập cục bộ từng khu trong đô thị, do hệ thống xử lý thoát nước không được kết nối với quy hoạch chung của toàn thành phố. Trước kia, toàn bộ hệ thống thoát nước Hà Nội do người Pháp xây gồm 1.000 ha và 74 km đường cống, hệ thống thoát nước có tới 3 loại hình: Cống ngầm, cống hở và mương hở, chảy ra 4 con sông và thoát ra sông Hồng…”

Ngày nay, người ta lấp hồ điều hòa để xây chung cư, đường bị đào xới vô tội vạ, cống thoát nước bị tắc bẩn. Theo như lời ông Chủ tịch TP Hà Nội: Cho dù Dự án cải tạo hệ thống thoát nước Hà Nội thi công xong, nếu mưa to vẫn ngập lụt. Hiện nay chỉ còn một trạm bơm Yên Sở điều hoà thoát nước cho toàn TP Hà Nội, nhưng mới xây dựng được công suất khoảng 45-50m3/s, trong khi công suất thiết kế 90m3/s giai đoạn 2 chưa xây dựng.

Vậy là, nếu lại có “Thiên Tai”, mưa trên 500 mm, thì Hà Nội trái tim của cả nước lại chìm trong nước. Và người dân thủ đô chỉ còn biết học cách thích nghi.

Người dân chờ được nghe lời xin lỗi từ phía Chính quyền. Muốn nói giời nói biển, ngụy biện hay đổ lỗi thì rõ ràng, tất cả chúng ta đang làm “méo mó” đất Thăng Long ngàn năm văn hiến. Trận lụt vừa qua là một bài học xót xa, nhưng cần thiết, nhất là đối với các cấp quản lý, lãnh đạo TP Hà Nội nói riêng, với người dân sống ở Hà Nội nói chung...

Sự can thiệp làm “méo mó” đất Thăng Long xưa - Hà Nội nay, có “vuông lại tròn” được hay không, trông chờ ở sự đổi thay chính trị, vào một “Đức Tin Tâm Linh” người Việt. Vận nước đang trung hưng thời Nhà Lý, các Vua Nhà Lý đã hiển linh ở Đền Đô, giáng mưa làm “Lụt nhà ra mặt chuột”.

Ngày Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, sẽ là ngày kỷ niệm kép; mừng đất nước bước vào kỷ nguyên Dân chủ và Tự do.

Hà Nội, ngày 10-11-2008

Quốc Hương

[VuPhong]

Dân Chủ Và Đời Thường
Tác giả: Trần Khải


Cũng cần phải có cơm ăn áo mặc... Bất kỳ ai cũng thế. Đó là những gì cần thiết của đời sống hằng ngày. Bất kể đó là ông Tổng Thống hay chỉ là người công nhân bình thường ở đời thường: bụng mà không no thì không làm nổi chuyện gì. Thế cho nên, một trong những độc chiêu của nhà nước CSVN đối với các nhà hoạt động dân chủ là bao vây, triệt hẳn đường mưu sinh của họ và gia đình... Thế là bất chiến tự nhiên thành, phong trào dân chủ sẽ suy yếu.

Một thời thơ ấu chúng ta đọc truyện kiếm hiệp Kim Dung, hào hứng theo dõi các kỳ tích của các cao thủ võ lâm hành hiệp giang hồ. Nhưng chỉ tới khi lớn lên, chúng ta mới thắc mắc không hiểu các trang võ hiệp phóng ngựa, múa kiếm, hành hiệp giang hồ đó thực sự làm sao mà có tiền chi dụng. Bởi vì trong truyện, chúng ta đều thấy rằng họ thất nghiệp.

Tất nhiên, chỉ trừ các nhà sư Thiếu Lâm trong truyện thì đi các chùa bạn hóa duyên, hay là buổi sáng ra phố khất thực... Cũng chỉ trừ các vương gia như họ Đoàn, như Đoàn Nam Đế trong Võ Lâm Ngũ Bá, hay Đoàn Dự trong Lục Mạch Thần Kiếm... lúc nào trong túi cũng có vàng, ngọc để chi dụng. Cũng tất nhiên là trừ ông cụ Hồng Thất Công, bang chủ Cái Bang, chuyên đi ăn mày kiếm sống... Còn thì các cao thủ trong truyện kiếm hiệp không hề đi lao động bao giờ cả. Vậy thì ai nuôi? Nhưng các chi tiết này không hề làm cho truyện dở đi. Thực tế, có thể là nhờ không vướng bận chuyện mưu sinh, nên mới có chuyện kiếm hiệp gay cấn cho đời sau mà đọc.

Bây giờ, thì, các nhà dân chủ Việt Nam rơi vào hoàn cảnh rất là khác biệt. Họ cũng hành hiệp giang hồ, cũng nhảy ra trứơc đao kiếm công an để nóí đạọ lý giang hồ, để bênh vực dân oan trong khi tay không tấc sắt, cũng rạng sáng phóng lên thành cầu Hải Phòng để treo biểu ngữ đòi dân chủ, cũng hẹn nhau phó hội 8406 ở nhà lão hiệp Nguyễn Thanh Giang mà bàn tuyệt kỹ võ công Dân Chủ Chân Kinh, cũng dịp Tết vào quán uống rượu bàn chuyện du thuyết các tỉnh để biến đổi thiên hạ...

Nhưng than ôi, vẫn còn khác rất nhiều trong truyện võ hiệp. Rằng các nhà dân chủ vẫn phải lo chuyện kiếm tiền để nuôi gia đình, để có tiền cho vợ đi chợ, cho con đi học, và để vào trà quán Internet mà phóng chưởng xa nghìn dặm...

Như cư dân Quận Cam mới mấy tuần qua, được tu sĩ Trương Văn Đức của Phật Giáó Hòa Hảo vừa định cư tại Mỹ lý do tị nạn chính trị, nói rằng ông và gia đình bị công an bao vây kinh tế tới nổi cả nhà ai cũng đói xanh cả mặt. Sống ngay giữa An Giang lúa nổi đầy đồng, nơi lòng dân thương nhau như ruột thịt trong nhà, vậy mà rồi cũng đói. Công an hù dọa tới nổi làng xóm ai cũng tránh xa gia đình tu sĩ Trương Văn Đức. Ngày đêm công an hù dọa sẽ vào nhà tấn công, tới nổi tu sĩ phải mua để sẵn hàng chục lít xăng trong nhà, đe dọa hễ công an vàò là ông châm lửa tự thiêu liền. Mới biết, nhà hoạt động tự do tôn giaó bây giờ chịu nhiều áp lực lắm, đâu có thơ mộng như truyện võ hiệp, và cũng đâu có nhẹ gánh tới nổi được tác giả Kim Dung miễn cho chuyện đi làm kiếm sống.

Như thế, chúng ta mới thấy quý trọng các nhà hoạt động dân chủ hiện nay. Như khi kỹ sư Phuơng Nam Đỗ Nam Hảỉ từ Úc về, thời gian ngắn sau là ngân hàng phải cho nghỉ việc vì áp lực công an. Hay như sinh viên Nguyễn Tiến Trung ra trường, về lại Việt Nam... thời gian sau là bị kêu đi nghĩa vụ quân sự.

Hay gần nhất là trường hợp nhà dân chủ Lê Thanh Tùng bị bắt. Đời sống gia đình thê thảm gần như tức khắc, vì anh là lao động trụ cột cho cả nhà. Bản tin từ qúôc nội cho biết:

"...chiến sĩ tranh đấu dân chủ nhân quyền Lê Thanh Tùng đã bị bắt lúc 8 giờ sáng ngày 06/11/2008 tại phố Chợ, thị trấn Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn, ngoại thành Hà Nội. Sau hơn 2 ngày tạm giam ở công an huyện, đến 13 giờ 30 phút chiều ngày 08/11/2008 một đoàn công an gồm hơn 20 nhân viên an ninh các cấp từ thành phố, huyện, xã đã dẫn giải anh Tùng về nhà để thực hiện lệnh khám xét nhà đến 15 giờ thì tạm kết thúc. Kết quả, toán công an nói trên đã thu giữ được rất nhiều tài liệu nội dung viết về dân chủ, nhân quyền, đa nguyên đa đảng tại Việt Nam của nhiều tác giả. Số tài liệu này anh Lê Thanh Tùng đã in ra để phân phát cho nhân dân, cán bộ đảng viên kể cả công an địa phương đọc nhằm nâng cao dân trí cho họ. Sau khi khám xét xong, toán công an trên đã khoá tay rồi áp giải anh Tùng lên xe ô tô chở đi và không cho gia đình biết nơi giam giữ cụ thể ở đâu, cũng không cho anh được đem theo các đồ dùng cá nhân tối thiểu như quần áo, khăn mặt, bàn chải đánh răng, xà bông....

Vì thế đến ngày 09/11/2008 chị An là vợ anh đã thử tìm đến công an huyện xem chồng mình bị giam giữ cần tiếp tế những gì, đồng thời có đem đến đây cho anh Tùng một số đồ dùng tối thiểu như trên, nhưng chị đã bị một sĩ quan công an cấp bậc trung tá hơn 50 tuổi tiếp và chửi rủa thậm tệ. Viên công an này nói : "Mang tất cả về không cho thằng này nó đánh răng làm gì, gội đầu bằng xà phòng thơm làm gì... Cứ để cho mồm nó thối như mồm l... và cái đầu nó hôi hám bẩn thỉu để khỏi viết ra toàn bài phản động chống đảng nữa...". Trước thái độ vô học không mấy văn hoá, lưu manh như vậy của viên sĩ quan công an huyện Sóc Sơn, y vừa là đảng viên ĐCSVN nữa, làm cho chị An vừa căm giận sự tàn ác và coi thường nhân dân của hắn... Hiện nay cuộc sống của 3 mẹ con gặp nhiều khó khăn cơ cực vì anh Lê Thanh Tùng trong gia đình vừa là trụ cột vừa là lao động chính. Chị An cho biết lúc đoàn công an đông đúc ập tràn xông vào nhà để đọc lệnh khám xét và bắt giam, anh Lê Thanh Tùng rất tự tin, bản lĩnh và vững vàng không chút hoảng sợ. Còn chị An tỏ rõ tinh thần cũng rất bình tĩnh, đàng hoàng không chút nao núng, tin tưởng chồng mình đấu tranh hy sinh vì dân vì nước và hoàn toàn chính nghĩa. Chị An cũng cho biết có đôi chút buồn lòng do trình độ dân trí nhân dân còn thấp, kém hiểu biết, lại bị bưng bít thông tin và chính sách ngu dân ngự trị quá lâu nên có thể việc anh Tùng bị công an, chính quyền CSVN bắt giam làm cho một số đồng bào địa phương hiểu sai bản chất sự việc. Hiện nay chị phải thay anh làm mọi việc, vừa buôn bán kiếm sống nuôi 2 con nhỏ, vừa tiếp tế cho chồng trong tù. Chị phải ra chợ dọn hàng từ sáng sớm đến chiều tối nên điện thoại liên lạc chỉ nên gọi vào ban tối hoặc đêm hay sáng sớm theo giờ Việt Nam mới liên hệ được với chị. ( Số cố định để bàn là : 04 22 189 645 )..." (hết trích)

Đó là một câu chuyện mới xảy ra trong rất nhiều chuyện bi thương đời thường của các nhà dân chủ và gia đình của họ. Các hội từ thiện tất nhiên là phải tránh né, không dám tìm tới để giúp gia đình họ.

Tôi không biết rồi nhà văn Kim Dung nếu biết những chuyện thế này sẽ có cách nào làm cho các trang giấy thơ mộng hơn hay không. Bởi vì các tình tiết lựa chọn bây giờ đã rất là hạn hẹp. Khi họ bị quan phủ giam trong ngục thất, Kim Dung sẽ viết tiếp như thế nào? Lòng tôi rối bời bời khi đọc các chuyện đời nay. Chỉ muốn hỏi vậy thôi.

Trần Khải

[macco]

LẠI THÊM HAI NHÀ BÁO HY SINH CHO TỰ DO BÁO CHÍ

Vi Anh
Quá bận rộn với cuộc bầu cử tổng thống Mỹ quá hấp dẫn, người Việt hải ngoại ít chú ý đến hai nhà báo VN đã hy sinh cho Tự do báo chí ở VN. Đó là nhà báo Lý Tiến Dũng, Tổng biên tập và nhà báo Đăng Ngọc, Phó Tổng biên tập của tờ báo Đại Đoàn Kết, bị kỷ luật vì đi bài của Tướng Võ Nguyên Giáp. Đây là nhà báo thứ tám và chín bị Đảng Nhà Nước CS thanh trừng trong thời gian gần đây, sau nhà báo của Tuổi Trẻ và Thanh niên bị tù vì phanh phui hồ sơ tham nhũng PMU 18 và 5 nhà báo khác bị rút thẻ hành nghề vì binh lẽ phải của hai đồng nghiệp bị tù. Có người nói CS Hà nội đang càn quết làng báo. Nhưng dưới cái nhìn tích cực đấu tranh, tin tưởng ở qui luật tiến hoá, người ta thấy mầm tự do báo chí bắt đầu nẩy nở trong lương tâm nhà báo VN và phát tiết ra ngoài làng báo và xã hội VN, CS Hà nội khó có thể diệt được.

Một, nhận xét đầu tiên của ba vụ càn quét đều nhắm vào báo ở Saigon và người gốc Saigon, nơi mầm mống tự do báo chí Miền Nam còn tồn tại. Báo Tuổi Trẻ xuất phát từ Saigon, của Thành Đoàn Thanh Niên CS HCM, có lần Học sinh Lê văn Nuôi sau này thành tổng biên tập. Tờ Thanh Niên ăn nên làm ra không phải ở Hà nội, mà nhờ độc giả thời Saigon mở cửa cho đầu tư nưóc ngoài vào. Đặc biệt Tổng Biên Tập của Đại Đoàn Kết là một tờ báo lâu đời của Mạt Trận Tổ Quốc, có lần chính Trường Chinh làm Tổng Biên Tập. Nhưng Tổng Biên Tập bị cách chức mới đây là Oâng Lý tiến Dũng, là con trai của Gs Lý chánh Trung mà dân Saigon nhiều người biết, một trí thức Miền Nam theo đạo Công Giáo và cực tả từ Pháp về sống và làm việc nhưng chống Mỹ và chống chánh quyền Saigon. Tự do báo chí Saigon lúc bấy giờ tuy chưa trưởng thành nhưng không chết dưới gọng kềm sở hữu và thống trị Đảng Nhà Nưóc CS khi chiếm được Miền Nam. Nó chỉ bị còi cọc, xác xơ trong cơn lửa đỏ CS Hà nội cào bằng văn hoá Miền Nam, để băùt đầu đâm chồi khi Hà nội mở cửa cho đầu tư nước ngoài vào.

Hai, lương tâm người Việt bừng dậy nơi nhà báo và nơi người đọc. Đại Đoàn Kết đã uốn mình qua ngỏ hẹp, đã đăng nhiêu bài "lọt lưới kiểm soát", ít ai dè. Đề tài, đề luận dân chúng rất thích nhưng CS ắt rất bực. Như bài tham luận của linh mục Nguyễn Thiện Cẩm, "Cần phải xoá bỏ bao cấp về chính trị'. Nhà báo Thái Duy và Hữu Nguyên viết sau năm 1975, "chủ nghĩa xã hội theo mô hình nước ngoài xa lạ với Việt Nam lại được Quốc hội nhất trí đồng tình ủng hộ và từ sai lầm nghiêm trọng này, các chủ trương, chính sách không còn xuất phát từ lợi ích của các tầng lớp nhân dân, quan hệ giữa Đảng và dân không còn gắn bó như trước". Rằng Mặt trận Tổ quốc "bị hành chính hóa" và chỉ là "cơ quan Đảng và Nhà nước". Giọt nước tràn ly mới đây, mạnh dạn đăng Thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp phản đối chủ trương dỡ bỏ Hội trường Ba Đình, xây dựng toà nhà Quốc hội mới trên khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Lại với lời toà soạn rõ rệt nói lá thư của tướng Giáp bị các báo từ chối, nhưng Đại Đoàn Kết quyết định công bố để "giải toả những bực bối từ các vị cán bộ lão thành và nhiều bạn đọc có quan tâm". Nói một cách khác, dù " viết lách", hai người chịu trách nhiệm của báo Đại Đoàn Lý Tiến Dũng, nhà báo Đăng Ngọc làm việc này với tất cả ý thức tự do báo chí, lương tâm của người tôn trọng lẽ phải, trách nhiệm của người cầm bút, chớ không phải vô tình sơ hở.

Ba, kinh tế thị trường, nguyên tắc lấy thu bù chí đã làm mòn và yếu bàn tay sắt và cây kéo kiểm duyệt của Đảng Nhà Nước. Lẽ sống của một tờ báo muốn tự sống, muốn độc lập, bớt lệ thuộc số tiền tài trợ của thế lực chánh trị, là đáp ứng nhu cầu độc giả, được đại đa số quần chúng ủng hộ, nói lên được được quyền và lợi ích chính đáng của bạn đọc. Có thế tờ báo mới "cải thiện" được đời sống anh chị em trong toà báo, tạo được uy tín trong xã hội.

Làm ngược lại thì báo chỉ có thể bán ép cho các cơ quan đoàn thể của Đảng. Làm ngược lại sẽ mất quảng cáo như tờ Tuổi Trẻ. Trước đây báo bán đắc như tôm tươi, quảng cáo phải chờ mới đăng được. Nhưng sau vụ nhà báo bị cầm tù, ở trên buộc phài đi "lề phải" do trên chỉ định, từ 36 trang quảng cáo, nay chỉ còn 4 trang. Tại sao? Giản dị thôi, báo Tuổi Trẻ bị Đảng bịt miệng, không nói được những điều đáng nói. Báo Tuổi Trẻ muốn hồi sinh, phục sinh, con đường duy nhứt là phải nói những điều dân cần nói, kêu cho dân một tiếng cho dài kẻo câm như trong vụ PMU 18.

Trong khi đó số phận của những tờ báo tuyên truyền cho Đảng Nhà Nước, ai cũng biết ra sao. Những tờ báo như Nhân Dân, Quân Đội, tiếng nói chánh thức của đảng quyền, quân quyền CS, cơ sở đồ sộ, phát hành nhiều, rộng, ngốn ngân sách quốc gia như trâu uống nước. Nhưng nó chỉ bán ép cho cơ quan đoàn thể, dem cho dân chúng cũng ít ai lấy vì có gì đâu mà đọc, các cán bộ đảng viên tai to mặt bự nói hoài khổ lắm nói mãi, đọc làm chi mất công, lấy làm gì cầm cho vướn tay.

Là một chân lý sau cùng, ai cũng biết trước khi thành cán bộ, đảng viên, công nhân viên làm báo, nhà báo là một người Việt Nam. Lại được trang bị phương pháp, kỹ thuật, bộ óc quan sát, so sánh, đối chiếu, nhận định sự kiện, và lương tâm nghề làm báo, nhà báo không thể "đi trong sân mà tưởng chuyện trên trời" được. Không thể tách cách suy nghĩ, cách viết, bài viết của mình ra khỏi hoàn cảnh chung của đồng bào mình, bè bạn mình, gia đình mình, quốc gia dân tộc mình đang mất quyền sống ra con người. Đó là lý do tại sao từ hai nhà báo bị tù vì vũ tham nhũng PMU 18, lại có 5 nhà báo bất mãn bị cấm hành nghề, kế đến hai nhà báo chủ chốt của tờ Đại Đoàn Kết bị kỷ luật. Đảng Nhà Nước dùng sức ép đối với làng báo VN. Nhưng như Karl Marx nói sức ép càng nhiều thì sức bật càng cao.


VI ANH

[macco]

Cấm đánh vợ sau 9 giờ tối
Friday, November 14, 2008

Ngô Nhân Dụng
Nhà văn Toni Morrison mới xuất bản một tiểu thuyết mới, kể chuyện mấy phụ nữ sống hồi thế kỷ 17, khi những người Âu Châu đầu tiên sang định cư ở miền Ðông Bắc Hoa kỳ bây giờ. Họ mang “ánh sáng văn minh” tới “tân thế giới,” nhiều sử gia viết như thế. Một trong những món văn minh đó là luật pháp. Giống như các người thuộc phái “pháp gia” đời Chiến Quốc bên Trung Hoa hay các triết gia La Mã cùng thời, những người Anh, người Hòa Lan sang khai phá Mỹ Châu chủ trương rằng xã hội phải có hình luật rõ ràng mới sống chung hòa bình với nhau được. Một trong những bước “tiến bộ” của luật lệ thời đó, bà Morrison đã khám phá ra sau khi đọc các sách cổ, là một điều luật bảo vệ “quyền làm người” của phụ nữ. Một điều luật ở thuộc địa Mỹ Châu xác định rằng “Ðàn ông không được phép đánh vợ mình sau 9 giờ tối mỗi ngày - nếu không có lý do chính đáng!”

Kể câu chuyện trên để thấy hơn ba thế kỷ trước những “người Mỹ” ở đây họ sống với nhau như thế nào. Ðến thế kỷ 21 này không còn ai nghĩ xã hội cần luật lệ bắt các ông phải ngưng đánh vợ từ 9 giờ tối - hoặc nếu đánh thì phải tìm ra lý do chính đáng.

Ba thế kỷ, biết bao nhiêu là thay đổi! Nếu bây giờ có người đem bàn vấn đề “đàn ông chỉ được phép đánh vợ từ mấy giờ đến mấy giờ trong ngày” cho đúng đạo công bằng, chắc hẳn sẽ bị mọi người nhìn như một anh mọi rợ! Bởi vì tất cả những người văn minh hiện nay không ai tưởng tượng được chuyện đàn ông đánh vợ nữa. Ai cũng coi đó là một điều hiển nhiên, tất yếu nó như vậy rồi, không cần phải nói, phải bàn bạc gì nữa. Không có phong trào phụ nữ nào tranh đấu cho quyền không bị chồng đánh. Không tờ báo nào bình luận về quyền đánh vợ, không có đại học nào mở những cuộc hội thảo vấn đề người ta nên đánh vợ vào lúc nào! Nghĩ tới chuyện đó thôi đã chứng tỏ mình là dã man, chưa biết gì về quyền làm người cả!

Cũng tương tự, ở các xã hội văn minh người ta coi quyền tự do hội họp, tự do phát biểu ý kiến là những quyền tự nhiên, đã sinh ra làm người thì ai cũng được hưởng.

Ấy thế mà ở nước Việt Nam thì khác. Ở xứ sở “bốn ngàn năm văn hiến” đó, một công dân không có quyền xuất bản báo nếu không được nhà nước cho phép. Ở các nước văn minh nếu bạn có giấy, có máy in, bạn cứ việc xuất bản tờ báo của bạn. Trong đó bạn muốn viết gì thì viết, trừ phi làm những điều đang bị luật lệ cấm đoán, chẳng hạn như vu khống, mạ lị. Ở đây bạn có quyền mở một mạng lưới trên Internet để “thông tin, giải trí, giáo dục” 24 giờ trên 24 giờ mà không phải xin giấy phép của ông tổng thống Mỹ, ông thống đốc tiểu bang hay ông chủ tịch xã (tất nhiên nhiều người vẫn cẩn thận xin phép “bà xã” hoặc “ông xã” của họ cho an toàn).

Nhưng ở nước Việt Nam Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa thì khác. Tất cả bộ luật báo chí chỉ tóm tắt vào một câu, một câu không cần ghi trong đó: “Cấm mọi người làm báo - nếu không được đảng Cộng Sản cho phép!” Nếu quý vị đàn ông ở Bắc Mỹ vào thế kỷ 17 có khả năng tìm ra 1001 “lý do chính đáng” để “thượng cẳng tay hạ cẳng chân” với người bạn đời của họ, thì quý vị lãnh đạo đảng Cộng Sản Việt Nam cũng có 1001 lý do để “quyết” một thằng nhân dân nào đó không có quyền làm báo, làm mạng lưới Internet, vân vân.

Không những thế, nếu đảng Cộng Sản đã lỡ tay cho phép những anh, những chị nào đó làm báo rồi, thì đảng cũng có thể tìm ra 1001 lý do để treo bút các anh các chị, nếu muốn. Một nhà báo đi điều tra chuyện tham nhũng, nghĩ rằng an toàn nhất là mình đi hỏi công an. Công an là tai mắt của nhân dân; công an ngồi trên đầu trên cổ nhân dân; thông tin giúp, suy nghĩ giúp nhân dân để nhân dân khỏi phải tìm tòi, suy nghĩ; công an nói là phải đúng, công an bảo gì mình cứ viết nguyên văn ra như vậy, là khỏi lo nói sai.

Nhưng đâu có ai ngờ trên đầu một ông công an vẫn có ông công an khác, trên đầu ông đó lại còn ông công an khác nữa, ở trên cùng ngồi chễm chệ mấy ông bà trong Bộ Chính Trị! Thành ra nghe một ông công an này nói rằng đúng, lại có ông công an khác bảo rằng sai! Nhà báo nước ta không biết lần mò sao để biết sự thật mà tường trình với nhân dân cả!

Gần đây, khi kể tội hai nhà báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên, một ông tướng công an, thứ trưởng bộ công an, đã nói rằng hai anh Chiến và Hải đã “sai trái” khi biến một câu chuyện bắt người đánh bạc thành câu chuyện tố giác tham nhũng!

Nghe hay thật. Ðối với chế độ công an này thì chuyện mấy ông Nguyễn Việt Tiến, Bùi Tiến Dũng có tiền để ông Dũng đi đánh cá thua hàng triệu Mỹ kim thì quý ông đó chỉ có lỗi là đánh bạc mà thôi. Ðúng ra, chỉ đáng đem ra đình làng phạt mấy roi mây là đủ rồi. Nhưng các ông này làm sao có được hàng triệu mỹ kim để đem phung phí trong cuộc đỏ đen, đó là điều các nhà báo không được quyền nói tới!

Ðánh bạc là có tội, tham nhũng là việc khác, đã có cả một ủy ban bài trừ tham nhũng lo, do ông Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đứng đầu hẳn hòi. Nhà báo được quyền loan tin bắt cờ bạc, như các tờ báo công an vẫn làm. Nhân dân ta suốt ngày được đọc truyện công an bắt cướp, công an bắt sòng bạc, bắt ma túy, quanh năm suốt tháng không cần thắc mắc tại sao một nước “văn hiến chi bang” mà nhiều kẻ cướp, nhiều trùm cờ bạc, trùm ma túy như vậy! Nhưng nhà báo đem chuyện các quan ăn cướp tiền viện trợ của Nhật Bản để làm đường sá rồi đi đánh bạc là xâm phạm vào chức trách của ông thủ tướng!

Trong đầu óc của quý vị tướng tá công an thì các quan chức ai thấy có tiền trước mắt họ lấy bỏ túi là chuyện bình thường! Ðem tiền đó dùng vào việc gì là quyền của các quan! Chỉ có lỗi khi họ đi đánh bạc, mà tệ nhất là đánh bạc rồi còn để bị lộ! Khi xử lý nội bộ với nhau, chắc cái tội mà ông Dũng bị đem ra xỉ vả nặng nhất là tội không cho công an châm mút đủ để đến nỗi bị bắt, làm xấu mặt cả đảng cộng sản mà họ vẫn hãnh diện khoe là “do bác Hồ sáng lập!”

Cho nên có thể nói rằng trong nước Việt Nam của chúng ta hiện nay cũng có một thứ luật dành riêng cho các đảng viên cộng sản cao cấp, tương tự như luật “cấm đánh vợ sau 9 giờ đêm nếu không có lý do” ở Mỹ Châu hồi thế kỷ 17.

Ðiều luật đó chắc chỉ được phổ biến trong nội bộ đảng, nó được hiểu ngầm như thế này: “Cấm các quan chức đảng và nhà nước không được thâm lạm của công lấy tiền đánh bạc - nếu không chia chác đủ cho hệ thống công an để bị chúng nó bắt.”

[khieulong]

G-20 lo chữa nền tài chánh thế giới
Friday, November 14, 2008

Ngô Nhân Dụng Nhóm G-7 mới họp hội nghị gần hai tháng trước bàn việc cùng nhau cứu nguy nền tài chánh thế giới. Họ cố ý lờ không mời Nga tham dự để thành một hội nghị G-8; vì lúc đó Nga mới “chơi lẻ” trong vụ tấn công Georgia. Bây giờ cuộc khủng hoảng tài chánh không còn tính cấp bách nữa; nhưng nhu cầu phối hợp giữa các quốc gia để đối phó với các vấn đề ngắn hạn cũng như dài hạn vẫn còn nguyên. Phải họp lại lần nữa. Và lần này không giới hạn trong G-7 hay G-8 mà vọt lên thành G-20 luôn! Ngoài các nước giầu nhất còn những cường quốc kinh tế mới lên như Brazil, Trung Quốc, Ấn Ðộ, cũng phải góp công giải quyết một tai nạn kinh tế toàn cầu. Người ta đang hy vọng các nước trong G-20 sẽ tiến đến một thỏa hiệp Bretton Woods mới.

Năm 1945, sau khi đóng vai dẫn đầu trong chiến thắng Ðức, Nhật, chính phủ Mỹ đã mời các nước đồng minh họp lại ở Bretton Woods đặt nền tảng cho hệ thống tài chánh thế giới. Tiền tệ các nước sẽ được tính giá dựa trên đồng mỹ kim. Ðồng đô la Mỹ sẽ được tính ra vàng, trên nguyên tắc ai cầm một đồng đô la tới đổi, ngân hàng trung ương nước Mỹ sẽ phải trả lại họ bằng vàng. Ðó là cách bảo đảm giá trị của các loại tiền tệ, nếu hối suất của các loại tiền đều được ấn định qua Mỹ kim, và không thay đổi. Vào thời điểm đó hai nước Mỹ và Anh quốc được coi là mạnh nhất thế giới về kinh tế, khi họ đã đồng ý thì ai cũng nghe theo, trừ các nước thuộc khối Liên Xô cộng sản. Các nước trao đổi với nhau đều dùng Mỹ kim, ai cầm đồng tiền Mỹ trong tay cũng yên tâm, nó có giá trị giống như vàng, mà lại nhẹ, để dùng hơn!

Hệ thống Bretton Woods đã tồn tại gần 30 năm, cho tới khi Tổng Thống Nixon đơn phương xóa bỏ với quyết định ngưng không lấy vàng bảo đảm cho Mỹ kim nữa. Từ đó giá trị đồng tiền nước Mỹ hoàn toàn dựa trên niềm tin vào sức mạnh của nền kinh tế Mỹ. Ðặc biệt, ai cũng tin rằng nếu mình cho chính phủ Mỹ vay thì chắc chắn không sợ mất, vì chính phủ này chắc không bao giờ phá sản.

Cuộc khủng hoảng tín dụng ở Mỹ mới xảy ra khiến niềm tin đó có thể bị lung lay. Những nước giữ tiền Mỹ trong nhà cũng thấy lo; nhưng cho tới khi có một đồng tiền nào khác có khả năng thay thế, đồng đô la Mỹ vẫn còn là đồng tiền chung cho cả thế giới dùng. Hiện đồng Euro của Âu Châu sống lâu chưa đủ và mối liên kết giữa các quốc gia dùng chung đồng Euro còn chưa đủ mạnh để cạnh tranh vai trò bá chủ của đô la Mỹ.

Khi các nước giữ đô la Mỹ, có thể coi như họ đang cho ngân hàng trung ương Mỹ nợ; tuy họ không thể đem đô la tới đòi đổi lấy vàng nhưng có thể dùng đồng tiền đó như một thứ giấy nợ để đổi lấy hàng hóa và dịch vụ có giá trị. Những quốc gia đang lên như các nước bán dầu lửa ở Trung Ðông, hoặc như Trung Quốc đang giữ trong tay hàng ngàn tỷ đô la lại đem các đồng tiền đó cho chính phủ Mỹ vay; cho cả những công ty tài chánh lớn như Fannie Mae và Freddie Mac vay để họ đem cho người Mỹ vay mua nhà. Chính những món tiền cho vay khổng lồ đó đã giúp cho những công ty và cá nhân người Mỹ muốn vay nợ đều được hưởng lãi suất rất thấp. Lãi suất thấp khiến cho nhiều người dân Mỹ mua nhà dù không có khả năng trả nợ nếu lãi suất thay đổi. Và cũng vì những món tiền “trời cho” dễ dàng đó mà các ngân hàng Mỹ cho vay mà không áp dụng những quy tắc xét đoán kỹ khả năng trả nợ của người vay. Từ đó, sinh ra cuộc khủng hoảng về tài trợ địa ốc ở Mỹ, dần dần biến thành cơn khủng hoảng tiền tệ ở nước Mỹ và trên thế giới.

Cuộc khủng hoảng vừa qua khiến các nước đều bị lây, trừ những nước đóng cửa không thông thương với bên ngoài. Khi kinh tế Mỹ xuống thì những nước mua bán nhiều với Mỹ cũng phải chịu ảnh hưởng. Các nước được an toàn nhất là những nước đã có sẵn một cán cân mậu dịch thặng dư và dự trữ ngoại tệ lớn như Trung Quốc; trong nhà họ đang sẵn tiền để bỏ ra kích thích dân tiêu thụ và đầu tư. Ngược lại, những nước như Việt Nam, cán cân chi phối khiếm hụt và dự trữ ngoại tệ thấp, mà kinh tế lại phụ thuộỳc vào xuất cảng, nhất là xuất cảng sang Mỹ, ảnh hưởng sẽ rất xấu. Dù gặp nạn theo với Mỹ hay không, người ta cũng biết đến lúc phải thiết lập một hệ thống giám sát mới cho thị trường tài chánh và đặt ra những cách báo động nếu thấy có nguy cơ khủng hoảng lại xẩy ra.

Các nước trong khối G-20 họp lại với các tổ chức quốc tế như Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, Ngân Hàng Thế Giới bàn cách xếp đặt lại một hệ thống tài chánh quốc tế mới để bảo đảm sự ổn định, tránh những cơn khủng hoảng tương tự đừng xẩy ra trong tương lai.

Hai mươi nước và các tổ chức quốc tế họp lại theo lời mời của Tổng Thống Gorges W. Bush, mặc dù ông sẽ mãn nhiệm trong 2 tháng nữa. Không thể đợi vị tổng thống mới của nước Mỹ được, vì nhu cầu trấn an trương chủ các ngân hàng, các nhà đầu tư, những người quản lý quỹ hưu bổng trên toàn thế giới. Vả lại, trong cuộc họp sơ khởi này không ai chờ đợi sẽ quyết định được điều gì có tính chất thực tế và cụ thể. Họa chăng các người có trách nhiệm và các chuyên viên kinh tế, tài chánh cao cấp của 20 nước mạnh nhất thế giới chỉ có thể nêu lên một số nguyên tắc để cùng theo đuổi trong tương lai. Cuộc gặp gỡ này, ngoài việc trấn an lòng người, ít nhất cũng có thể kích thích giới lãnh đạo các cường quốc kinh tế phải cộng tác với nhau hơn. Còn chuyện họ cộng tác như thế nào, các chuyên gia sẽ phải bàn trong 3 tháng, 6 tháng mới ra những nét cụ thể. Và sau một, hai năm sau khi ông tổng thống Mỹ mới nhậm chức họa chăng mới có những thỏa hiệp để ký kết với nhau.

Nhưng nhu cầu cải tổ hệ thống tài chánh thế giới đã được phát hiện từ 10 năm trước đây, sau cuộc khủng hoảng tiền tệ tại các nước Á Ðông, lan sang các nước Châu Mỹ La Tinh và Nga. Khi đó, các chính phủ Mỹ và Âu Châu đã huy động các tổ chức như Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) đem tiền tới cứu các nước lâm nạn. Nhưng khi IMF đi tới đâu là họ lại dùng những liều thuốc cũ yêu cầu chính phủ nơi đó áp dụng. Họ thường đặt điều kiện là các nước này phải giảm bớt chi tiêu, cân bằng ngân sách, và áp dụng những chính sách tiền tệ chặt chẽ. Nhưng các chính sách đó có thể khiến cho kinh tế những nước lâm nạn suy thoái hơn, một hậu quả là tiền vốn chạy ra khỏi các quốc gia đang cần ngoại tệ nhất.

Mười năm trước đây, các cường quốc kinh tế đã bỏ lỡ cơ hội cải tổ hệ thống tài chánh thế giới. Trong vài năm, sau khi cơn khủng hoảng có vẻ nguôi đi, đâu lại vào đó, người ta quay về với lối sống cũ. Những quốc gia được hưởng lợi nhờ hệ thống cũ sẽ không bao giờ muốn cải tổ, cho tới khi chính họ gặp nạn. Năm nay, khi cơn khủng hoảng xuất phát từ chính nước Mỹ và lan ngay sang Âu Châu, có lẽ tất cả các nước thấy họ không thể sống theo lề thói cũ được nữa.

Vì vậy, người ta thấy triển vọng một Bretton Woods mới quy định hệ thống tài chánh quốc tế, ít nhất cũng tồn tại và được sửa đổi liên tục trong một vài thế hệ nữa.

Một điều ai cũng phải công nhận là trong nền kinh tế toàn cầu hiện nay, một quốc gia lo hoàn thiện việc giám sát hệ thống tài chánh của mình không đủ. Chính sách, luật lệ của các nước có thể trồng tréo và trái ngược với nhau. Hơn nữa, nhiều ngân hàng quốc tế hiện nay hoạt động ở nhiều quốc gia, họ phải được tất cả các chính phủ giám sát theo những tiêu chuẩn chung.

Một nước như Trung Hoa không thể buộc dân chúng họ thắt lưng buộc bụng trong khi dư tiền đem sang cho người Mỹ vay, mà chính số lượng tiền khổng lồ đem tới đó là một nguyên nhân gây nên khủng hoảng. Các nước Âu Châu, Úc, Nhật Bản cũng thấy phải thúc đẩy chính phủ Mỹ thay đổi luật lệ để giám sát, can thiệp vào thị trường, ngõ hầu tránh cho nước Mỹ khỏi bị khủng hoảng.

Ðó là lý do việc cải tổ hệ thống tài chánh thế giới không thể để mặc cho một quốc gia hành động đơn phương, hay là dăm bẩy nước trong các câu lạc bộ G-7, G-8 quyết định lấy. Phải mời những quốc gia có trọng lượng kinh tế cùng tham dự. Ðiều đáng lo bây giờ là những nước trong Câu Lạc Bộ G-20 cũng chỉ vẽ ra một hệ thống tài chánh bảo vệ quyền lợi của chính họ trước hết, bỏ qua không xét tới hoàn cảnh và nhu cầu của những nước đứng bên ngoài!

Nhưng khi các nước cỡ lớn và trung theo đúng một số quy tắc căn bản thì cả hệ thống quốc tế cũng được hưởng lợi.

Một quy tắc là thị trường tài chánh quốc tế phải được giám sát chặt chẽ hơn, bây giờ ngay những chính phủ chủ trương kinh tế tự do mạnh nhất như Anh, Mỹ cũng phải đồng ý.

Một quy tắc quan trọng nữa là tính chất minh bạch, công khai của hệ thống. Các loại hợp đồng tài chánh mới như đê ri va ti, hợp đồng bảo hiểm trái khoán, những loại chứng khoán mới sáng chế, tất cả đều phải được giám sát để giá trị các loại chứng phiếu đó được thẩm lượng dễ dàng hơn. Ai cũng biết thị trường mua bán các cổ phần ở Mỹ tương đối minh bạch công khai hơn ở Trung Quốc chẳng hạn, vì các công ty ghi tên trong thị trường phải công bố tài sản và lời lỗ định kỳ. Nhưng các loại đê ri va ti mới như các hợp đồng bào hiểm cho các trái khoán, đều không bị bó buộc phải báo cáo kết quả định kỳ như vậy. Những ngân hàng thương mại ở Mỹ được giám sát chặt chẽ nhưng nhiều quỹ đầu tư mới thì không. Nay tất cả sẽ bị buộc phải theo các quy tắc chặt chẽ hơn. Nếu các nước tiên tiến về kinh tế theo đúng được các quy tắc trên thì hy vọng thế giới sẽ có một hệ thống báo động sớm để kịp thời đối phó trước khi các cơn khủng hoảng có thể xẩy ra.

Với những quy tắc chung đó rồi, sẽ phải mất nhiều thời gian mới có thể cụ thể hóa bằng những hiệp ước và luật lệ mới ở từng quốc gia. Cho nên, việc Tổng Thống Bush triệu tập hội nghị G-8 vào cuối tuần này chỉ là bước khởi đầu cần thiết để tiến tới những thỏa hiệp quốc tế về các định chế mới cho tài chánh thế giới. Ông Bush đã giúp thế giới không bị mất niềm tin vào hệ thống kinh tế tư bản, và ông cũng giúp cho người kế vị là Nghị Sĩ Barack Obama khi nhậm chức sẽ tiếp tục việc hợp tác để cải tổ trong 4 năm sắp tới.