Để ngoài tai lời can gián, CSVN vẫn khai thác bauxite ‘đúng đắn’
Friday, April 10, 2009
Hình bên: Một nhóm lính CSVN vừa kéo vừa đẩy cái xe ba bánh chở đầy dây cáp điện thoại trên quốc lộ 1
khu vực gần thị xã Bắc Giang hôm Thứ Sáu.
Người ta không rõ những người lính này làm kiếm thêm tiền vì lương lính không đủ sống hay làm theo lệnh cấp trên.
(Hình: Hoàng Ðình Nam/AFP/Getty Images)
HÀ NỘI (TH) - Sau khi nghe nhiều ý kiến phản biện, thực chất là chống đối với những lý lẽ được nhìn nhận có “cơ sở,” chính quyền CSVN vẫn tiến hành một chương trình dưới chiêu bài “Sẽ tiếp tục thí điểm khai thác bauxite ở Tây Nguyên.”
Tuy mời tham dự gần 200 người thuộc đủ mọi ngành liên quan và một số đảng viên cao cấp, báo chí “lề phải” trong nước đã không dẫn chứng bất cứ một lời phản biện nào về kế hoạch khai thác bauxite từng được giới khoa học và cả một số tướng lãnh chống đối.
Qua bản tường thuật của VNExpress, Phó Thủ Tướng Hoàng Trung Hải “Phát biểu kết luận hội thảo, thừa nhận những lo ngại của các nhà khoa học, các chuyên gia không phải là không có cơ sở.”
Còn tờ Tuổi Trẻ thì viết, Hoàng Trung Hải nói “Các đại biểu tham gia hội thảo có nhiều ý kiến tâm huyết với tinh thần xây dựng và trách nhiệm cao, đề nghị các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là Tập Ðoàn Than-Khoáng Sản VN (TKV) cần tiếp thu các ý kiến trên.”
Tuy “đề nghị tiếp thu ý kiến” nhưng ông Hải lại cả quyết “Khai thác bauxite là một chủ trương đúng đắn của nhà nước bởi chúng ta có tiềm năng, có tài nguyên này phong phú.”
Ông này nói tiếp, “Không có nghĩa là sẽ khai thác bằng mọi giá. Phát triển ngành công nghiệp bauxite là cần thiết nhưng nhất định không được để lại đói nghèo cho người dân Tây Nguyên. Các dự án bauxite lớn đều trong giai đoạn nghiên cứu chuẩn bị dự án. Dự án alumina Tân Rai và Nhân Cơ là các dự án thí điểm để tìm hiểu công nghệ, thị trường.”
Việc mua sắm máy móc của công ty Nhật trang bị cho hai nhà máy ở Tân Rai (Lâm Ðồng) và Nhân Cơ (Ðắc Nông) đã được ký kết để sản xuất bột nhôm alumina và nhà thầu quốc doanh Trung Quốc Chalco loan báo cho công ty con của họ đầu tư $460 triệu USD vào việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên sau khi đã trúng thầu “trọn gói” từ khai thác tới sản xuất alumina, một dạng bột nhôm sơ chế trước khi được tinh luyện thành nhôm.
Mặc dù Hoàng Trung Hải nói “không khai thác bằng mọi giá” và dự án alumina Tân Rai và Nhân Cơ “là các dự án thí điểm để tìm hiểu công nghệ, thị trường,” trước đây hai dự án này có qui mô nhỏ hơn nhưng đã được nâng cấp để khai thác và sản xuất mỗi dự án 600,000 tấn alumina, nên không phải là những dự án “thí điểm.”
Sau khi nghe các lời phản biện chỉ trích các bản dự thảo nghiên cứu trước đây căn cứ trên thời điểm giá nhôm lên cao trên thế giới, nay nếu cứ nhất định khai thác và sản xuất sẽ lỗ vốn, tức không có hiệu quả kinh tế, ông Hải nói rằng “khi nền kinh tế gặp khủng hoảng, đòi hỏi phải có sự đánh giá lại và điều chỉnh cho phù hợp.” Việc “nâng cấp” tầm mức sản xuất cho thấy đây không phải là những “thí điểm.”
Báo chí trong nước chỉ đồng loạt loan tin Hoàng Trung Hải đọc bức thư của Tướng Võ Nguyên Giáp gửi đến cuộc hội thảo kêu gọi thảo luận nghiêm túc một đề tài ông cho là “gây hậu quả cực kỳ nghiêm trọng về môi trường, về xã hội, về an ninh quốc phòng” mà ông từng gửi thư chống đối hồi Tháng Giêng tới Nguyễn Tấn Dũng và không được trả lời.
Trong cuộc phỏng vấn của đài BBC, nhà văn Nguyên Ngọc, cho hay ông đã chất vấn và đả kích rằng dự án khai thác bauxite coi là “chủ trương lớn” của đảng và nhà nước CSVN như lời Nguyễn Tấn Dũng từng nói hồi Tháng Hai, thì tại sao lại không được đem ra Quốc Hội thảo luận và biểu quyết. Ông nói kế hoạch này tiến hành bất hợp pháp.
Trước đây, một số nhà khoa học trong nước gồm cả tiến sĩ Nguyễn Thành Sơn, một viên chức của Tập Ðoàn Thanh-Khoáng Sản (TKV) quốc doanh CSVN, đã vạch ra cho thấy công nghệ lạc hậu và phế thải của Trung Quốc sẽ được đem sang Việt Nam. Môi trường sống không những khu vực Tây Nguyên mà còn cả khu vực hạ nguồn sông Ðồng Nai ở phía Nam sẽ bị ảnh hưởng trầm trọng và lâu dài về bụi đỏ và bùn đỏ là các chất thải của công trình chế biến quặng bauxite bên cạnh một số hóa chất độc hại khác.
Ông Nguyễn Ngọc Trân, một đại biểu Quốc Hội CSVN về hưu, trả lời phỏng vấn của BBC tỏ vẻ hoài nghi rằng nhóm quốc doanh CSVN sẽ toa rập với nhà thầu Trung Quốc để giảm bớt phí tổn sản xuất bằng cách đổ bừa chất thải ra môi trường mà không “xử lý.”
Mấy chục năm qua, tuy có luật bảo vệ môi trường nhưng hầu hết các xí nghiệp sản xuất công nghệ tại Việt Nam, cả quốc doanh, kinh tài đảng đoàn CSVN đến đầu tư ngoại quốc đều xả chất thải vào sông rạch. Một số bản phúc trình nói gần hết hệ thống sông ngòi ở Việt Nam đang chết dần vì chất thải công nghệ xả bừa bãi.
Ông Nguyễn Ngọc Trân đã chất vấn nhà thầu Trung Quốc và Mỹ về vấn đề “xử lý” chất thải, bùn đỏ, hóa chất v.v... đã không được đại diện những công ty này trả lời. Ðiều này cho thấy những lời cáo buộc của giới khoa học gia, những người quan tâm đến đời sống con người và môi trường từ Tây Nguyên đến miền Nam từ Tây Ninh, Bình Dương, Biên Hòa, Sài Gòn, v.v. hạ lưu của sông Ðồng Nai đã không được coi trọng.
Qua lời tiết lộ của ông Nguyên Ngọc, các tính toán thực tế cho thấy nếu khai thác bauxite sẽ không có lợi kinh tế, hại môi trường vĩnh viễn, và ảnh hưởng đến quốc phòng khi cho cả chục ngàn người lính Trung Quốc (núp dưới dạng công nhân) đến Tây Nguyên. Nhưng tất cả những phản biện đã không được nghe và họ cũng bất chấp hiến pháp, luật pháp do chính họ đẻ ra.
“Về chiến lược phát triển lâu dài, thì có lẽ Việt Nam cũng đã đến lúc không nên đi theo cái lối khai thác tài nguyên, cứ đào tài nguyên lên bán mà ăn nữa. Cái giai đoạn đó có thể là một thời gian đầu nào đó, nhưng mà bây giờ đã đến lúc mình phải nghĩ đến phát triển kiểu khác, chứ không phải cứ đào tài nguyên lên bán mà ăn.
Cái thứ hai là tính toán về hiệu quả kinh tế, thì như trong hội thảo nhiều chuyên gia đã nói, và tôi theo dõi chương trình này tôi cũng biết, tức là hiệu quả kinh tế của nó là rất tiêu cực, thậm chí là lỗ.
Thứ ba nữa là về vấn đề môi trường, công nghệ là không đảm bảo được; nhất là về môi trường: những cái ô nhiễm, đối với rừng, với đất đai - đặc biệt đối với nước ở Tây Nguyên rất là khó khăn, rất là thiếu. Thì giải đáp của các chủ đầu tư về những vấn đề đó hiện nay là không thuyết phục.
Về mặt xã hội thì cũng không ổn, tại vì nó sẽ làm xáo trộn và phức tạp thêm cái xã hội Tây Nguyên, nhất là đối với các dân tộc bản địa ở đấy.
Về an ninh quốc phòng thì đấy là cái vùng như người xưa đã từng nói: ai làm chủ được Tây Nguyên thì sẽ làm chủ được Nam Ðông Dương. Về mặt địa lý thì nó là nóc nhà của Ðông Dương.” Ông Nguyên Ngọc nói với BBC hôm Thứ Sáu 10 Tháng Tư, 2009.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us