Buồn vài phút xin ghé thăm đây; muốn tán gẫu ghé đây... Chia sẻ tâm tư vô đây.... Không biết nói gì làm gì vô đây!!! Bài viết sẽ giữ lại trong 7 ngày và quá hạn sẽ đi vào thiên cổ của không gian Cyber!!!
Ông Lưu Trường Vũ, bố, trước di ảnh của Huyền Trân (ảnh của gia đình).
Cái chết của một cô gái trẻ khi sang Mã Lai để được gả chồng đã tạo xúc cảm cho tất cả những ai biết chuyện. Câu chuyện về cuộc đời ngắn ngủi của cô được ghi lại trong video tài liệu “Cô Dâu Một Ngày”.
Lê Thị Huyền Trân, 24 tuổi, sinh ra trong một gia đình nghèo khó; cô chấp nhận hy sinh đời mình để giúp cha mẹ và nuôi hai người em học đại học. Một người trong xóm móc nối cô nối với đường dây mai mối. Ngày 22 tháng 7, cô sang Mã Lai.
Huyền Trân được đưa về nhà của người đứng đầu đường dây, một phụ nữ tên Phượng có chồng người Mã Lai gốc Hoa. Tại đây đã có 4 cô gái Việt khác đang chờ để được người xem mắt và chọn làm vợ.
Sau 2 tuần Huyền Trân được một người đàn ông Mã Lai chọn. Ngày về nhà chồng, Huyền Trân đột ngột đổ bệnh. Người “chồng” hăm doạ đuổi Huyền Trân ra khỏi nhà nội trong ngày nếu cô Phượng không lấy lại “hàng.”
Cô Phượng đưa Huyền Trân về nhà và gọi y tá đến chích thuốc cho Huyền Trân.
Bệnh tình của Huyền Trân càng nặng. Cô Phượng đưa Huyền Trân vào bệnh viện và không hề trở lại thăm. Huyền Trân qua đời trong cô quạnh trước khi thân nhân ở Việt Nam kịp sang thăm. Cô Phượng áp lực gia đình chấp nhận hoả thiêu tử thi và gởi tro về Việt Nam.
Trước áp lực của Cô Phượng, thân nhân cầu cứu đến Liên Minh CAMSA. Tổ chức quốc tế này nhanh chóng hợp tác với cảnh sát quốc gia Mã Lai và một tổ chức địa phương để can thiệp cho gia đình Huyền Trân sang Mã Lai, ngăn chặn việc hoả thiêu để hoàn tất việc khám nghiệm, và điều tra nguyên do đằng sau việc ngã bệnh và sự qua đời đột ngột của Huyền Trân.
Ngày 28 tháng 8, mẹ và một người dì họ đến được Mã Lai và đã thăm viếng Huyền Trân một lần chót. Một người cậu họ từ Hoa Kỳ, lúc ấy đang ở Việt Nam, đã bay sang Mã Lai trước một ngày để phối hợp hành động với Liên Minh CAMSA.
Kết quả khám nghiệm tử thi sơ khởi cho thấy có chất thuốc trong máu và nhiều cơ phận ngưng hoạt động.
Cảnh sát tiếp tục lấy cung của 4 cô gái Việt sau khi di chuyển họ từ nhà của cô Phượng ra nơi tạm trú của cảnh sát.
Cô Phượng được ở nhà trông con nhỏ; chồng của cô bị giam để điều tra.
Gia đình của Huyền Trân ủy quyền cho Liên Minh CAMSA đại diện cho họ để làm việc với cảnh sát Mã Lai, bệnh viện, và toà đại sứ Việt Nam nhằm hoàn tất việc điều tra và truy tố nếu cần thiết, hoả thiêu xác, và đưa cốt tro của Huyền Trân về nước.
Đối với người con gái bạc mệnh ấy, ước nguyện hy sinh cuộc đời mình để giúp đỡ gia đình tan thành tro bụi như chính thân xác của cô.
Liên Minh Bài Trừ Nô Lệ Mới Ở Á Châu, viết tắt là CAMSA (Coalition to Abolish Modern-day Slavery in Asia) trong tiếng Anh, hiện gồm năm tổ chức thành viên: UBCNVB, Uỷ Ban Hoa Kỳ Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam, Liên Hội Người Việt Canada, Hiệp Hội Nhân Quyền Quốc Tế (Đức), và Tenaganita (Mã Lai). Sau một năm hoạt động, Liên Minh CAMSA đã can thiệp cho trên 30 vụ lớn nhỏ, ảnh hưởng đến ba ngàn công nhân. Liên Minh CAMSA cần sự yểm trợ của đồng bào để tiếp tục phát triển hoạt động nhằm can thiệp và trợ giúp nạn nhân, truy tố thủ phạm, và thúc đẩy những thay đổi về chính sách của các quốc gia.
Mọi đóng góp yểm trợ cho Liên Minh CAMSA, xin đề cho và gởi về:
BPSOS/CAMSA
PO Box 8065
Falls Church, VA 22041 - USA
Tưởng Năng Tiến
Tôi tình cờ nghe được mẩu đối thoại - giữa hai người dân bản xứ, ở California - như sau: - Biết tại sao mà đường phố sáng cuối tuần lại vắng ngắt vậy không ?
- Không.
- Tại Mỹ đen còn ngủ. Mỹ trắng ở trong nhà thờ. Tụi Á Châu đi làm "overtime" từ hồi sớm...
- Còn Mễ Tây Cơ ?
- Tụi Mễ thì bận... sửa xe !
Tôi "tâm đắc" hết sức với câu nói cuối cùng. Tôi sống trong một khu phố nghèo ở miền Bắc California. Hàng xóm đều là dân thiểu số mà phần đông là người Mễ, những di dân hồn nhiên vô tư và thường là những người tốt bụng. Tôi rất quí mến họ. Tình cảm quí mến đó sẽ gia tăng gấp sáu nếu như người Mễ Tây Cơ thích sửa đồng hồ, hay một vật dụng gì đó nhỏ bé tương tự, thay vì là sửa ô tô.
Tự sửa xe, tất nhiên, cũng là một việc làm hay một thú vui tiêu khiển vô cùng hữu ích và có nhiều giá trị thực tiễn. Ðiều đáng tiếc là công việc này không thể làm một cách âm thầm, nhẹ nhàng, trong phòng hay nhà riêng, và rất làm phiền... hàng xóm - nếu như chúng ta cứ sửa xe hoài.
Nhiều người cho rằng "hát hay không bằng hay hát." Chuyện ca hát, tôi ít bị làm phiền, nên không quan tâm. Tôi chỉ cực lực phản đối cái quan niệm "sửa xe hay không bằng hay sửa" của những người di dân Mễ. Họ sửa xe đều đều, và cách mà họ sửa xe mới là điều rất đáng phàn nàn.
Nếu có hai cái bánh xe trước bị mòn, và hai cái bánh sau đỡ mòn hơn một chút, người Mễ sẽ đội xe lên, lấy hai cái bánh sau thế cho hai bánh trước. Một thời gian rất ngắn sau (sau khi cả bốn bánh xe đều mòn nhẵn), họ sẽ ra chợ trời hay một nơi bán vỏ xe cũ, mua những bánh xe còn tạm dùng được về thay. Cũng thế, nếu bình điện (hay bất cứ cơ phận nào trong xe) bị hư, người Mễ sẽ đi ra nghĩa địa xe hơi tìm tháo một cơ phận tương tự để thay vào đó.
Nói tóm lại là họ chỉ sửa qua loa, sửa đỡ, sửa cho có, sửa lấy lệ, sửa cầm chừng, sửa sơ sơ, sửa tạm, sửa chút chút, sửa đại khái, sửa tượng trưng... để hôm sau - hay tuần sau - lại lôi xe ra tiếp tục lai rai sửa nữa, cho vui. Tôi rất tiếc là mình đã không chia sẻ được với niềm vui "đơn sơ và ồn ào" của những người hàng xóm Mễ, và vô cùng buồn vì họ làm tôi liên tưởng đến lối sửa sai của những người cộng sản Việt Nam - những ông bà này cũng chuyên môn sửa sai một cách rất ồn ào và chỉ sửa cho có, sửa lấy lệ, sửa cầm chừng, và sửa... hoài hoài (mà không hề bao giờ thấy ngựợng) !.
Báo Nhân Dân - số 156, phát hành ngày 19 tháng 5 năm 99, tại Hà Nội - đăng ở trang nhất bài "Phát Biểu Của Tổng Bí Thư Lê Khả Phiêu" về chiến dịch sửa sai, có đoạn nguyên văn như sau: "Hội nghị Trung ương 6 (lần 2) đã đi tới một quyết định đặc biệt quan trọng: Phải tiến hành cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Ðảng, tự phê bình và phê bình nhân kỷ niệm 30 năm thực hiện di chúc thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và kỷ niệm 70 năm thành lập Ðảng. Cuộc vận động tiến hành trong hai năm, từ 19-5-1999 đến 19-5-2001, sau đó trở thành nếp thường xuyên."
Chỉnh đốn, chỉnh huấn, khắc phục, kiểm điểm, kiểm thảo, phê bình, tự phê, sửa sai... là những chuyện gắn liền với đảng viên cộng sản Việt Nam y như việc sửa xe gắn liền với đời sống của những người di dân Nam Mỹ ở Hoa Kỳ vậy. Chuyện này trở thành "thường xuyên" vì họ thường sai, và vì không bao giờ có ý muốn sửa chữa bất cứ chuyện gì một cách đàng hoàng tử tế.
Ðó là cách nói ví von, và ví von một cách vụng về, của cá nhân tôi - một di dân Việt Nam xa xứ từ lâu nên khả năng xử dụng Việt Ngữ rất là hạn chế, và (e) không lấy gì làm chính xác. Ông Nguyễn Xuân Tụ, một người cầm viết có bút hiệu là Hà Sĩ Phu, hiện đang sống ở Việt Nam, có cách nói chính xác và gọn gàng hơn về những "hiện tượng tiêu cực" vừa nêu. Ông ta gọi đó là lối "tu sửa vặt" hay "bổ sung vặt". Khi bàn về chuyện "thường xuyên sửa sai" của người CSVN, ông Hà Sĩ Phu đưa ra một hình ảnh so sánh khác - rất cụ thể và khoa học - như sau:
"Thế giới sinh vật đã cho ta những ví dụ rất rõ về vấn đề này. Con đường tiến hóa là: Sinh vật đơn bào phải đa bào hóa, trên cơ sở đa bào mới phân hóa thành những cơ quan khác nhau, giữa các cơ quan ngày càng có sự 'phân công' rành rọt nhưng ngày càng phối hợp với nhau chặt chẽ bởi sự chỉ huy càng ngày càng tập trung của hệ thần kinh. Cứ thế mà tiến hóa từ thấp lên cao, và cuối cùng xuất hiện loài người chúng ta."
"Nhưng có những sinh vật đơn bào không đi vào con đường đa bào hóa mà thích nghi bằng cách 'tu sửa vặt', 'bổ sung vặt', khiến cho bên trong cái tế bào duy nhất của nó cũng có đủ thứ như một cơ thể đa bào: có một chút tượng trưng cho 'tim', một chút tượng trưng cho 'dạ dầy', một chút 'thận', một chút 'giác quan', một chút 'thần kinh', một chút 'chân tay'... Chúng kéo dài cái cấu trúc 'cổ lỗ' ấy suốt mấy triệu năm, và vĩnh viễn không thể 'gia nhập' vào con đường tiến hóa chung được nữa. Nếu chỉ lấy sự 'sống chết' để đo mức độ tiến hóa thì những sinh vật đơn bào ấy hẳn là 'cao' hơn con người người nhiều, vứt ra bất cứ cống rãnh nào chúng cũng sinh sôi".
"Ðiều kiện để có sự tiến hóa là phải có nguy cơ bị tiêu diệt: Nếu không tiến hóa nó sẽ bị diệt vong trong cuộc đấu tranh sinh tồn! Sự 'tu sửa vặt' chính là 'giải pháp' giúp cho sinh vật 'lách' qua được sự đấu tranh sinh tồn khắc nghiệt, vượt qua nguy cơ bị tiêu diệt mà không cần đến con đường chính thống, nhưng chính sự 'thành công' này đã tách nó ra xa con đường chung và không tiến hóa cao được nữa". ("Ðôi Ðiều Suy Nghĩ Của Một Công Dân". Tuyển Tập Hà Sĩ Phu. Phong Trào Nhân Quyền Cho Việt Nam Năm 2000 và Tạp Chí Thế Kỷ 21 xuất bản tháng 1 năm 96, trang 99 và 100).
Báo Nhân Dân - cơ quan ngôn luận chính thức của đảng CSVN, số đã dẫn - cũng có bài xã luận, không ghi tên người viết, về phong trào phê và tự phê. Bài báo này kết luận: "Ðó cũng là vấn đề sống còn của Ðảng Cộng sản Việt Nam, chế độ Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam."
Phê và tự phê hay "tu sửa vặt" và "bổ sung vặt" chính là "giải pháp" sẽ giúp cho đảng Cộng Sản Việt nam "lách" khỏi hiểm nguy trong giai đoạn "sống còn" này, theo như kinh nghiệm và nhận xét của Hà Sĩ Phu. Tôi tin là đảng CSVN sẽ thành công, như nó đã từng thành công nhiều lần trước đó, với cùng phương cách. Tuy nhiên, tưởng cũng cần nên nói cho hết lẽ là sự thành công của đảng luôn luôn là tai họa của dân. Khi những sinh vật đơn bào, những ký sinh trùng, hay nói rõ ra là sán lãi... thành công trong việc thích nghi để sống mãi trong lòng quần chúng thì hậu quả tất nhiên là nạn nhân của nó sẽ phải chết dở vì luôn ở tình trạng suy kiệt về dinh dưỡng.
Theo chương trình Khoa Học Thường Thức mà tôi học vào năm lớp tư ở trường tiểu học Ðoàn Thị Ðiểm, Ðà lạt - cách đây đã gần bốn chục năm - thì khi có giun sán người ta phải... sổ! Tôi viết xong mà cũng thấy hơi ngường ngượng vì thứ ngôn ngữ không mấy tao nhã của mình. Vẫn ông Hà Sĩ Phu, người có cách nói văn hoa và bóng bẩy hơn nhiều, gọi đó là chuyện "chia tay ý thức hệ".
Khoảng thập niên sáu mươi và bẩy mươi, ở miền Nam Việt Nam, khi bị sán lãi người ta hay dùng thuốc sổ hiệu Nhành Mai. Loại thuốc này "sổ êm" và không "sốc". Nói là "êm" và không "sốc" nhưng cách dùng chữ sống sượng của tôi (e) vẫn còn làm "sốc" nhiều người. Lại ông Hà Sĩ Phu, người biết rất nhiều từ ngữ thanh tao, dùng trạng từ "thanh thản" để thay thế cho hai chữ nôm na mách qué vừa nêu. Xin đọc nguyên cả câu, loại văn chương hoa mỹ này, cho nó sướng:" Hãy để cho chủ nghĩa ấy được ra đi thanh thản." ("Chia Tay Ý Thức Hệ". Tuyển Tập Hà Sĩ Phu, sđd trang 216).
Ủa, sao có chủ nghĩa gì ở đây ? Ðang nói về những sinh vật đơn bào, có cấu trúc "cổ lỗ", chuyên "tiến hóa vặt vãnh", hay ký sinh trùng hoặc giun sán gì đó mà. Dạ thưa đó là chủ nghĩa Mác Lê, như cách nói ẩn dụ - theo khoa sinh vật học - của phó tiến sĩ Nguyễn Xuân Tụ. Ðể cho nó đi "êm" ra khỏi lòng quần chúng hay "thanh thản" rời khỏi Việt nam là đề nghị của chính ông ta, về chủ nghĩa này, trong bài viết vừa dẫn.
Vấn đề là cách nào ? How ? Ông Trần Ðộ - trong bức thư ngỏ viết ngày 8 tháng 1 năm 99, sau khi bị khai trừ khỏi đảng CSVN - đã đề nghị rằng: "Trước sau gì đảng cũng phải đổi mới. 'Ðổi mới hay là chết'." Nhiều người rất "tâm đắc" với câu nói này của ông ta. Tôi thì không, hoàn toàn không. Tôi không thấy lý do gì để đảng CSVN tiếp tục sống nữa cả. Nó chết... là phải và chết cho rồi. Chết cách nào cũng tốt. Chỉ cần sao cho việc tống gọn gàng và chóng vánh, thế thôi. Trăm họ sẽ thở phào nhẹ nhõm. Nếu cần phải rải vôi quanh mả nó - rải càng nhiều càng tốt dù là càng tốn - tôi xin được tình nguyện nhận lãnh cái hóa đơn về khoản tiền tốn kém phụ thêm này.
Tôi cũng lấy làm tiếc là đã không chia sẻ được với ông Trần Ðộ (một ông tướng - mà theo nhận xét của riêng tôi - có tư cách hơn cả trăm những ông tướng thổ tả cùng thời khác, của cả hai miền) về sự tin tưởng rằng nếu đảng CSVN "chịu" thay đổi thì nó sẽ khả năng đưa đất nước và dân tộc Việt ra khỏi cảnh lầm than. Sự tin tưởng này hoàn toàn dựa vào cảm tính.
Ông Trần Ðộ say mê chủ nghĩa cộng sản từ khi 17 tuổi. Ông ta phải lòng đúng đồ phải gió, nếu nói theo tiếng Bắc. Ðó là một chuyện tình không may, nếu nói theo kiểu miền Nam và nói một cách hơi thời thượng. Còn nói theo kiểu của tôi, một thường dân đứng bến, thì đây là chuyện trao duyên lầm... tướng cướp.
Năm mươi năm sau, sau một cuộc hôn nhân dài lê thê, với nhiều ngang trái và tội ác mà lúc chia tay ông cụ vẫn còn bịn rịn - dù là nó đã tống ông ta ra khỏi nhà cùng với mùng mền, chiếu gối, nồi niêu, song chảo, dao kéo, ly tách, dầy dép... ném vun vút theo sau. Ông ta bỏ của chạy lấy người chưa chắc đã thoát thân thế mà còn tỏ vẻ tần ngần tiếc rẻ. Tôi ái ngại cho nỗi đam mê vụng dại của ông ta nhưng - cùng lúc - cũng thấy khoái trá khi phát hiện ra được "kẻ lãng mạn cuối cùng của thế kỷ chúng ta." (Chuyện này nếu xẩy ra trễ một năm, chỉ một năm thôi, ông ta sẽ có danh hiệu là người - lãng - mạn - cuối -cùng của TK 21).
Tuổi đời của tôi không bằng tuổi đảng của ông Trần Ðộ. Thế hệ của tôi không có cái chuyện phải lòng một lần là kể như vĩnh viễn, theo như kiểu "yêu ai yêu chỉ một người". Chúng em chả dại mà chơi cái trò trung với đảng, hiếu với dân. Cái đảng thổ tả của ông Trần Ðộ, nói thiệt ông đừng buồn nha, rặt một phường đốn mạt. Chúng nó có coi dân chúng ra gì đâu mà nói chuyện hiếu với dân. Tôi dốt toán nhưng tính nhẩm cũng ra là ít nhất đã có mười triệu dân Việt, thuộc ba thế hệ liên tiếp, chết vì bàn tay của đảng.
Hơn nửa thế kỷ qua, thời gian đủ dài để mọi người thấy rằng tất cả những đợt "tự phê" hay "sửa sai" của đảng CSVN đều mang đầy kịch tính. Cộng sản không chỉ lợi dụng lòng yêu nước của người dân Việt, nó còn khai thác tới nơi tới chốn bản tính khoan dung của dân tộc này. Do đó cái màn "sửa sai" và "tự phê" cứ xẩy ra hoài mà vẫn còn có khách, vẫn cứ "ép - phê". Ðó là chưa kể chuyện người cộng sản mượn tấm bình phong tự phê để ngang nhiên đứng ngoài vòng pháp luật. Họ gây ra đủ thứ những tội ác tầy trời mà chưa bao giờ bị mang ra xét sử. Họ chỉ cần, theo lệ, tự phê (lấy lệ) là kể như... huề!
Mà hình như tôi cũng chưa nghe những đồng chí lãnh đạo cỡ như Lê Duẩn, Lê Ðức Thọ, Phạm Văn Ðồng... tự phê bao giờ cả. Với "trên" thì không những luật mà lệ cũng kể như là đồ bỏ. Khỏe thì thôi chứ. Thảo nào mà các đồng chí đều tình nguyện phục vụ nhân dân cho đến khi nhắm mắt hay ...đui mắt (vẫn chưa thôi!)
Cái được người cộng sản VN mệnh danh là "đổi mới", theo nhận xét vô cùng chính xác của Hà Sĩ Phu, chỉ là những "tu sửa vặt" hay " bổ sung vặt" mà thôi. Ðó là một hình thức thích nghi để sinh tồn, hoàn toàn có tính cách giai đoạn và chiến thuật. Bản chất của ký sinh là ăn bám. Dù nó có "thiện chí" thay đổi cách nào hay kiểu nào chăng nữa thì sự khác biệt cũng chỉ ở mức độ sống bám và đục khoét mà thôi chứ bản chất thì bất biến.
Bài viết này, lẽ ra, đã chấm dứt ở đây nếu như đảng CSVN coi việc sửa sai là chuyện riêng của nó. Tiếc thay, cái liêm sỉ tối thiểu đó cũng không có nốt. Trong phần kết luận, của bài diễn văn đã dẫn, ông Tổng Bí Thư Lê Khả Phiêu tuyên bố:" Cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Ðảng lần này thể hiện trách nhiệm và tình cảm của Ðảng đôí với Bác Hồ, đối với nhân dân. Cuộc vận động ấy liên quan đến vận mệnh của Ðảng, của chế độ, hạnh phúc của đồng bào..."
Tôi không đụng chạm gì tới " trách nhiệm và tình cảm của Ðảng đối với Bác Hồ". Là một người chủ trương tự do tín ngưỡng, nên dù kinh tởm, tôi vẫn hoàn toàn tôn trọng tục lệ "thờ ma xó" của những người cộng sản. Tôi chỉ để ý đến chuyện ông Lê Khả Phiêu nhắc đi nhắc lại hoài những điệp ngữ "nhân dân", "đồng bào", "hạnh phúc của toàn dân"... trong bài diễn văn khai mạc cho phong trào tự phê vừa phát động. Với tư cách thường dân, tôi xin ân cần góp ý xây dựng với BCHTU đảng như sau:" Nếu vì 'hạnh phúc của đồng bào' (theo như nguyên văn cách nói của đồng chí Tổng Bí Thư ) thì điều cần làm của quí vị bây giờ khôâng phải là tự phê mà là tự xử hay nói rõ hơn là... tự tử ".
Tôi lại vừa buông lời cay độc. Tôi vô cùng ân hận vì sự thiếu tự chế của mình. Tôi đã hứa với mẹ già là sẽ ngưng khẩu nghiệp và bút nghiệp. Và tôi đã buông bút gần được cả chục năm. Trời ơi, thay vì cứ xoành xoạch tự phê, tự kiểm...; phải chi, nếu quí vị biệt tự sỉ hay tự thẹn một chút thì thiệt là đỡ tôi (và mẹ tôi) biết mấy!
Cuộc sống và cái chết của tác giả ảnh 'Kền kền chờ đợi'
Chỉ vài tháng sau khi giành giải thưởng Pulitzer cho bức ảnh gây sốc cả thế giới mang tên "Kền kền chờ đợi", Kevin Carter - phóng viên ảnh người Nam Phi đã tự sát, để lại nhiều câu hỏi về những điều phía sau tấm ảnh.
Kevin Carter được cảnh sát tìm thấy chết trong vì ngộ độc khí gas trong xe hơi của mình hôm 27/7/1994, khi anh mới 33 tuổi. Bức thư tuyệt mệnh của anh viết: "Tôi hoàn toàn suy sụp, không điện thoại, không tiền thuê nhà, không tiền nuôi con, không tiền trả nợ... Tôi bị ám ảnh bởi những ký ức sờ sờ về sự chết chóc, những xác chết, cơn giận dữ và nỗi đau... về những đứa trẻ chết đói... về những người đàn ông điên khùng, thường là những kẻ hành hình...".
Kevin Carter. Ảnh: altfg.
Carter bắt đầu sự nghiệp bằng phóng viên ảnh thể thao vào năm 1983, nhưng nhanh chóng sau đó anh chuyển ra mặt trận chiến trường Nam Phi, ghi lại hình ảnh về sự đàn áp, các cuộc nổi loạn chống lại chế độ phân biệt chủng tộc apartheid và nạn bạo lực trong gia đình.
Vài ngày sau khi Carter đoạt giải Pulitzer vào tháng 4/1994, Ken Oosterbroek - một trong những đồng nghiệp và cũng là người bạn thân nhất của anh - bị bắn chết lúc đang chụp ảnh cuộc nổ súng ở thị trấn Tokoza gần Johannesburg. Trong bức thư tuyệt mệnh của mình, Carter cũng nhắc đến Ken: "Tôi cần phải theo chân Ken, nếu mình đủ may mắn...".
Bạn bè cho biết Carter là một người có cuộc sống tình cảm phức tạp, anh mang niềm đam mê của mình vào công việc nhưng luôn tự đẩy mình đến những thái cực của sự hưng phấn và trầm cảm. Một năm trước khi chết, anh tuyên bố mình cần thoát ra khỏi sự hỗn loạn ở Nam Phi.
Carter gây được sự chú ý lần đầu khi là người đầu tiên chụp ảnh cảnh hành hình "thắt cổ" trước công chúng tại Nam Phi, vào giữa những năm 1980. Đó là hình thức giết người bằng cách đốt lửa một vòng dây tẩm dầu quấn quanh cổ của nạn nhân. Bức ảnh đã gây nên sự phẫn nộ khủng khiếp và làm tăng làn sóng phản đối chủ nghĩa apartheid trên toàn cầu.
Sau này, Carter phát biểu về tác phẩm này: "Tôi thấy kinh hoàng trước những gì họ đang làm. Tôi kinh hoàng trước việc mình đang làm. Nhưng sau đó mọi người bắt đầu bàn tán về những bức hình này... và tôi thấy có lẽ hành động của mình không hẳn đã xấu. Việc chứng kiến một điều man rợ không hẳn là một việc làm tồi tệ".
Tác phẩm "Kền kền chờ đợi"
Nhưng bức ảnh gây chú ý nhất của Carter không phải chụp ở Nam Phi mà ở miền nam Sudan, nơi anh ghi lại cảnh chết đói hàng loạt do cuộc nội chiến gây ra. Tháng 3/1993, anh xin nghỉ phép ở tòa báo đang làm việc, vay mượn tiền để mua vé máy bay đến Sudan nhằm chụp ảnh về cuộc nội chiến và sự nghèo đói chết chóc ở đó, nơi mà anh cho rằng thế giới đang bỏ qua.
Tại một cánh đồng khô cằn chết chóc, sau khi đã mệt với cảnh tượng hàng loạt người chờ chết đói, Carter bỏ ra một chỗ trống và nghe được những tiếng rên khe khẽ, rồi anh bắt gặp một cảnh tượng kinh hoàng: một bé gái gần như sắp chết đang cố lê mình tới một trung tâm cứu trợ. Khi anh chuẩn bị chụp ảnh em bé, một con kền kền hạ cánh xuống gần đó và nó có mặt trong khuôn hình.
Bức ảnh "Kền kền chờ đợi" được đăng đầu tiên trên tờ The New York Times vào ngày 26/3/1993. Ngay lập tức, hàng trăm người gọi điện tới tòa soạn hỏi thăm về số phận đứa trẻ. Phản ứng của độc giả dữ dội đến mức tờ báo này phải làm một điều ngoại lệ là đăng thông báo về số phận của bé gái đó. Theo chú thích, đứa bé đã đến được trạm cứu dưỡng và Carter đã đuổi con diều hâu đi. Tuy nhiên, số phận sau cùng của bé gái thì đến nay vẫn không ai biết rõ.
Sau đó, trong một cuộc phỏng vấn, Carter nói rằng anh đã ngồi chờ 20 phút hy vọng rằng con kền kền sẽ bay đi. Nhưng nó vẫn ngồi nguyên tại chỗ. Carter quyết định chụp lại bức hình đầy ám ảnh đó và rồi đuổi con diều hâu đi. Tuy nhiên, anh vẫn phải chịu chỉ trích nặng nề về việc chỉ chụp hình mà không giúp bé gái.
Carter còn tiết lộ anh đã ngồi dưới một gốc cây nhiều giờ đồng hồ, chỉ hút thuốc và khóc. Về sau, cha anh, Jimmy Carter, cũng cho biết: "Kevin luôn mang theo nỗi thống khổ về những tác phẩm mà mình đã tạo ra".
Tuy nhiên, trong cuốn sách The Boy who Became a Postcard của nhà văn Nhật Bản Akio Fujiwara, ghi lại cuộc phỏng vấn với phóng viên ảnh Joao Silva - người đồng hành với Carter đến Sudan, một câu chuyện khác đã được kể lại.
Theo Silva, anh và Carter đã tới Sudan cùng tổ chức Liên Hợp Quốc và hạ cánh tại miền nam Sudan vào ngày 11/3/1993. Tổ chức cứu trợ cho biết họ sẽ cất cánh sau 30 phút - thời gian để phân phát thực phẩm, nên các phóng viên ảnh đã đổ ra đi chụp ảnh. Phụ nữ và trẻ em từ các ngôi làng cũng ùa ra để nhận lương thực cứu trợ.
Theo Silva, Carter cực kỳ sốc khi lần đầu nhìn thấy cảnh chết đói tàn khốc và đã chụp rất nhiều hình ảnh về những đứa trẻ đói khổ. Khi đó, cha mẹ của các em bé mải nhận thức ăn từ máy bay nên bỏ lại các con ở giữa cánh đồng. Đó là tình huống của bé gái trong ảnh mà Carter chụp được. Một con kền kền hạ xuống ngay sau đứa bé. Carter đã phải di chuyển rất chậm để con kền kền không hoảng sợ bay đi, và chụp bức hình từ khoảng cách 10 m. Anh chụp thêm vài kiểu hình nữa và sau đó con kền kền bỏ đi.
Vào ngày 2/4/1994, Carter đã giành giải thưởng cao quý nhất trong giới nhiếp ảnh - giải Pulitzer cho bức "Kền kền chờ đợi". Giải thưởng phần nào chứng tỏ tác phẩm của anh cũng có giá trị, nhưng nó vẫn không đủ xoa dịu nỗi ám ảnh thống khổ trong con người Carter và khiến anh phải tự chấm dứt cuộc đời ở độ tuổi vẫn còn sung mãn.
Nguyễn Ngọc Tư
Bà ngoại tôi hồi còn sống, mỗi lần nghe những chuyện người hại người, bà nói, chắc là bị ma nhập. Bà không tin và không giải thích được tại sao người này lại cầm dao cắt thịt da, lại làm tắt rụi hơi thở của người khác. Với bà, con người không ác, có-thứ-gì-đó khiến con người ác.
Nhờ vậy, bà ngoại giữ niềm tin miên viễn vào sự tốt đẹp của con người. Tin yêu hết cuộc đời. Ngoại đột ngột qua đời, bà vẫn chưa kịp dạy tôi cách bó chổi rơm, vót nan đan rổ, tôi vẫn chưa học nướng bánh bông lan… mà tiếc nhất là học chưa tròn cách nhìn người bao dung đó. Tôi bối rối. Tôi không đổ thừa cho ma quỷ nữa, vì thế giới đó giờ có linh hồn của ngoại, của ông bà tổ tiên, những người đã từng sống rất hiền thì không thể làm ma ác.
Có cô giáo già về hưu dọn mảnh vườn hoang cất nhà làm hàng xóm của tôi, đã dạy tôi nhìn con người theo cách khác, không thể nói là kém vị tha hơn kiểu của ngoại tôi. Cô nói con người tiến hóa từ loài thú, nên không tránh được trong người ai đó còn sót một chút xíu tính thú. Nghĩa là hồi nhỏ tôi hay đánh nhau với đám bạn bởi trong người tôi còn chút cặn của chó sói, hay sư tử, lý do này khiến tôi hung hăng, chớ thật ra tôi đâu có hung hăng. Ái chà…
Năm tôi mười lăm tuổi, má dẫn tôi hành hương núi Sam vía Bà chúa xứ. Lễ xong người ta rủ đi qua Tri Tôn chơi núi. Và tôi đến Ba Chúc lần đầu, khi trên những bức tường đổ nát quanh đó còn bê bết những mảng máu khô. Máu của trẻ em, của những người già, của những người đàn bà chết trong thảng thốt, chết mà không hiểu sao mình lại chết. Vùng đất đi qua cuộc thảm sát đẫm máu của Khơ-me Đỏ vẫn còn ngổn ngang nhiều vụn xương người. Hai má con tôi đứng khóc trước những tấm ảnh đen trắng chụp những thi thể gầy gò, còng queo như những dấu hỏi dưới trời thăm thẳm.
Lúc đó tôi không sợ, sau này khi quay lại Ba Chúc nhiều lần nữa, tôi vẫn không thấy sợ hãi, chỉ có cảm giác thất vọng ghê gớm, về con người. Ngay khi đứng giữa những bức ảnh loang lổ, đứa trẻ nào bị xé làm đôi, người phụ nữ nào bị xóc cây vào cửa mình… tôi nhận ra tội ác này không phải vì chút thú tính còn sót lại, nói vậy tội nghiệp tụi thú. Bà giáo già, cũng như bà ngoại tôi, thật ra cũng vì bối rối mới đành đổ lỗi cho ma quỷ, cầm thú… cho gọn.
Có thể bằng cách đó, chúng tôi chế ngự được nỗi thất vọng, bởi không thể không thương yêu con người, bởi trong chúng tôi vẫn còn rất nhiều người tốt. Những câu nói dịu dàng. Những ánh nhìn ấm áp. Những bàn tay nồng nàn thô ráp… Nên đôi khi đọc báo thấy chuyện cha trói con, kéo xểnh lông chông trên đường bằng xe máy, hay trò mang dao vào giảng đường đuổi giết thầy, chồng lột trần vợ nhốt vào chuồng chó, con đẩy mẹ ra đường ăn xin… tôi thấy ngơ ngác, thấy nên tìm gì đó vịn vào, bất cứ gì để biện minh cho sự tha hóa, nhẫn tâm của họ. Nghĩ, nắng này, mưa này tới đá còn phai, còn bạc màu, thì con người có kẻ cũng phai đi chất người một chút, hay chín mười chút, hay trăm ngàn chút. Người ta ai cũng phai, phai ít còn người, phai nhiều chỉ còn con. Tại mưa nắng hết.
Giống như cô vợ không còn giữ được tình yêu của chồng, thấy chồng đi với người khác, cô liền nghĩ con đàn bà kia chắc là có bùa Chà. Cố gắng để không gọi tên sự thật, tôi khoan khoái xoa tay, thấy an ủi vô cùng, giờ mình vô cảm hơn hồi xưa, rắp tâm toan tính hơn xưa… do bởi… trời mưa.
Tôi ước gì ý nghĩ đó có thể an ủi mình mãi. Nhưng tin trên báo sáng cứ xoáy vào lòng, hôm qua một em bé qua đời bởi nhát chém oan nghiệt từ hằn thù của người lớn, một em bé khác bị đánh đập, bỏ đói vì xin không đủ số tiền quy định của những kẻ chăn dắt, cũng hôm qua. Tôi không biết nên yêu thương con người theo kiểu nào mới phải? Đối diện, vẽ chi tiết, đường nét của cái ác, gọi tên, chiến đấu với nó hay ngụy biện cho sự thoái hóa của con người bằng những thứ không biết kêu oan, che đậy, phủ lên nó bằng bức rèm mưa nắng mông mênh?
Sẽ có Viagra bôi tại chỗ cho phái mạnh
Thuốc uống chữa rối loạn cương thường để lại nhiều tác dụng phụ. Nhóm nghiên cứu Mỹ hy vọng khi chuyển sang dạng kem sẽ giảm được những tác dụng phụ này, và có hiệu quả nhanh hơn. Ảnh: BBC.
Không xa nữa, phái mạnh có thể sử dụng một loại kem bôi trực tiếp để khắc phục tình trạng "cậu bé" khó bảo, an toàn hơn so với khi uống thuốc, các nhà khoa học New York vừa tiết lộ.
Nghiên cứu trên chuột cho thấy Viagra, Levitra và Cialis có thể thấm qua da dưới dạng những viên nang nhỏ xíu. Kết quả này mở ra hy vọng về một kiểu dùng thuốc chữa rối loạn cương với ít tác dụng phụ hơn, và có tác dụng nhanh hơn so với đường uống thông thường.
Theo BBC, sự ra đời của những loại thuốc uống chữa rối loạn cương là một trong những câu chuyện thành công nhất của nền công nghiệp dược hiện đại, với ước tính có hàng trục triệu đàn ông trên thế giới đã sử dụng.
Tuy nhiên, dù được sử dụng rộng rãi, song chúng cũng ẩn chứa nhiều tác dụng phụ như đau đầu, hoa mắt hoặc rối loạn dạ dày. Ngoài ra, những người bị bệnh tim nghiêm trọng hoặc từng bị đột quỵ vẫn được khuyến cáo tránh xa loại thuốc này hoặc dùng với lưu ý nghiêm ngặt.
Với nhiều người trong số họ, những rắc rối này có thể dược giải quyết bằng một loại kem Viagra, có tác dụng tại chỗ thay vì chạy đi khắp cơ thể.
Nhóm nghiên cứu từ Trường y Albert Einstein ở Đại học Yeshiva, New York đã sử dụng các hạt nano, có kích cỡ nhỏ hơn hạt phấn hoa, và tìm ra cách để gói các hạt thuốc vào trong đó.
Những thử nghiệm đầu tiên trên 11 con chuột cho thấy tất cả chúng đều cải thiện khả năng cương, không giống như những con được dùng thuốc giả dược.
"Thời gian đáp ứng với các hạt thuốc nano này rất ngắn, chỉ trong vài phút, đây chính là điều mọi người muốn trong các liệu pháp chữa rối loạn cương", tiến sĩ Kelvin Davies, một thành viên của nhóm nghiên cứu, cho biết.
Thử nghiệm trên người có thể bắt đầu trong một vài năm tới, nếu các thí nghiệm trên động vật cho thấy liệu pháp này an toàn. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng thừa nhận có thể cả thập kỷ nữa sản phẩm dạng kem này mới có mặt trên thị trường.
NGƯỜI KHÁCH TRỌ VÔ TÌNH Huy Phương
Rialto là một thành phố nhỏ khô cằn, thiếu nước, chỉ có 93,000 dân nằm trong quận San Bernadino, giữa hai freeway 15 và 25. Hơn một nửa dân cư ở đây là những người gốc Mễ di dân, một phần năm là dân gốc Phi Châu. Thu nhập bình quân mỗi người chỉ khoảng $13,375.00 mỗi năm, và 13% dân chúng ở đây sống dưới mức đói nghèo của nước Mỹ, trong khi tỷ lệ tội ác lại cao hơn những thành phố khác mà thành phố lại không đủ ngân sách thuê nhân viên cảnh sát. Rialto cũng có nhiều “group home kids” mà chúng ta gọi nôm na là “viện mồ côi”. Tại đây nhiều em học sinh bỏ học vì cha mẹ quá nghèo hay không biết Anh ngữ, phần lớn các em không có một máy computer ở nhà nên việc học rất khó khăn.
Gần đây, một nhóm người Việt gồm có bác sĩ, thầy cô giáo, sinh viên và tu sĩ cư ngụ trong vùng San Bernadino, đã chọn Rialto để thiết lập một trung tâm giáo dục, khởi đầu trong phạm vi nhỏ mang tên là H.O.M.E. tuy mang danh nghĩa là “Mái Ấm” nhưng theo các sáng lập viên đây là mấy chữ viết tắt của “House of Méditation & Education”. Theo người trưởng nhóm, họ muốn chọn Rialto là vì trong vùng, đây là một thành phố nghèo nhất trong vùng, nơi mà trẻ em lêu lổng, nghèo khó cần dân chúng góp tay với chính quyền địa phương để giúp đỡ. Trẻ em có thể đến đây học hay sử dụng computer, được hướng dẫn làm home work hay đọc sách. Sau giờ học ở trường, nếu trẻ em gọi nhau “Go home!” chính là về mái ấm này. Cha mẹ đi theo con cũng được dự phần chỉ dẫn về computer hay hỏi han việc học của con em. Tất cả đều do những thiện nguyện viên làm việc không công. Chính cô bác sĩ trưởng nhóm sau khi tốt nghiệp, chỉ muốn đi làm bán thời gian để còn thời gian lo cho... các em, cô đã trải qua mười lăm năm vất vả lo cho con ăn học, nay con đã vào đại học, là lúc cô muốn trả nợ đời. Trên nước Mỹ, bao nhiêu người trong chúng ta đã làm được những việc như thế?
Trong một buổi họp cộng đồng Việt Nam tại một địa phương miền Trung Hoa Kỳ, một vị linh mục đã có can đảm phát biểu thẳng thắn với đồng hương như sau: “Trong thành phố này, người Mỹ: - giàu có hơn Quí Vị rất ít, - giàu có bằng Quí Vị không bao nhiêu, - nghèo hơn Quí Vị rất nhiều. Nhưng lòng bác ái của người địa phương rất rộng rãi, không có công tác từ thiện nào mà họ không góp công góp của, không như người Việt chúng ta.
- Thưa Cha! Vậy thì Cha nghĩ, 8 tỷ một năm gởi về Việt Nam không phải là tiền từ thiện hay sao? Có điều chúng ta chỉ lo cho quê hương, họ hàng, còn ở đây chúng ta chỉ là người khách trọ.
Cộng đồng người Việt ở Mỹ đã gọi nhau quyên góp tài chánh, đem tiền về giúp Việt Nam đã quá nhiều, nhưng việc người Việt tỵ nạn giúp nước Mỹ thì quá ít, phải nói là rất vô tình. Những nghĩa vụ như tuân hành luật pháp, đi lính, đóng thuế, chúng ta đã làm đủ, nhưng hình như chúng ta vẫn sống trên đất Mỹ không gì khác hơn là một... du khách, hay là một người tình “vẫn đi bên cạnh cuộc đời” không hề lưu tâm để ý gì đến những chuyện chung quanh. Người Mỹ khen chúng ta thành công trong vấn đề học vấn và thương mãi. Có bằng cấp thì có job thơm, thương mãi thành công thì trở nên giàu có, điều đó có nghĩa gì với đất nước đã cưu mang chúng ta, nếu chúng ta chưa dùng sở học, sự giàu có để giúp đỡ, đền đáp được gì cho đất nước này. Ở Nam Cali, nơi có người Việt tại quốc ngoại đông nhất, mỗi năm chúng ta lại thấy có một bữa cơm cho người khó khăn hay một buổi phát túi ngủ cho vài trăm người vô gia cư, có lẽ vẫn còn quá ít ỏi.
Sau nhiều cuộc chiến tranh có người Mỹ tham dự hay không, nước Mỹ đã dang tay đón nhận nhiều dân tộc đến sinh sống tại Hoa Kỳ. Ðể “trả ơn”, nhiều tổ chức Hồi Giáo ở Mỹ đã quyên góp tiền gởi về ủng hộ cho khủng bố al-Qaida, tổ chức đã muốn tận diệt nước Mỹ. Nhiều di dân Trung Cộng và cả Ðài Loan đã trở thành gián điệp cao cấp cung cấp cho quốc gia họ những bí mật về quốc phòng hay kinh tế của nước Mỹ, một cảnh “nuôi ong tay áo”. Những người này khi nhập tịch đã tuyên thệ trung thành với nước Mỹ cũng như chúng ta, nhưng xem việc nước Mỹ như việc của hàng xóm, không muốn can thiệp hay đóng góp thậm chí cũng không muốn đi bầu cử., ..
Chúng ta đã thấy chính phủ Mỹ can thiệp cho nhiều người mang các sắc tộc khác nhau trong nhiều tình huống khó khăn, nguy hiểm, chỉ vì họ là công dân Mỹ. Cựu Tổng Thống Bill Clinton vừa từ Bắc Hàn trở về Mỹ sau khi đã thành công trong việc cứu hai cô phóng viên Laura Ling gốc Trung Hoa, và Euna Lee, gốc Ðại Hàn vì tội “xâm phạm lãnh thổ Bắc Hàn.” Nếu các bạn là công dân đi du lịch, làm việc hay thậm chí buôn ma túy, nước Mỹ chắc không bao giờ bỏ các bạn.
Ở quốc gia nào, việc mở rộng du lịch cũng nhắm mục đích thu ngoại tệ, nhưng trong phạm vi khách du lịch Việt Nam sang Mỹ thăm bà con, ít người đem tiền đến để giúp nước Mỹ phồn thịnh, mà ngày về túi đầy đô la nhờ viện trợ của các công dân Mỹ, trong khi công dân Mỹ thì dành dụm tiền đem về cố hương giải sầu. Rồi đây khi trái gió trở trời, chúng ta gặp hoạn nạn nước Mỹ đã bên cạnh chúng ta. Một tiếng kêu cấp cứu trong đêm, một cơn trụy tim, một cơn bão lốc hay lụt lội, chúng ta đều được cứu giúp tận tình. Nước Mỹ cũng nghèo, cũng có nhiều vấn nạn nhưng quả thật lòng ta đôi khi cũng dửng dưng.
Chúng ta phát động nhiều lần quyên góp để giúp cho trẻ em nghèo ở Việt Nam, xem như bà con ruột thịt, mà quên người hàng xóm khốn khó bên cạnh chúng ta. Mỗi năm vào mùa lạnh, nhiều kẻ không nhà đã chết trên đường phố Los Angeles hay New York, nhiều trẻ em bụi đời, nhà tù thiếu niên không ai thăm viếng, những nhà dưỡng lão thiếu một lời hỏi han. Cộng đồng người Việt chưa hề thấy có một công tác xã hội nào hữu hiệu để giúp ngay nước Mỹ, nơi chúng ta đang sống. Chúng ta thường tự hào là người Việt trọng điều nhân nghĩa, sống có thủy có chung, nhưng nhiều khi vẫn cư xử như người khách trọ vô tình.
Bạn có biết tôi là ai không?
Mời các bạn xem lại một chuyện cũ nhưng có thật, chỉ xảy ra ở Mỹ ... *Bạn Có Biết Tôi Là Ai không?*
Sáng nay đài Phát Thanh America FM đang truyền thanh một phần của chương trình “Có Ai Đang Nghe Không?”.
Câu hỏi đầu tiên là: Hôm nay qúy vị có truyện nào đáng kể trong tiết mục thường lệ “Có biết tôi là ai không?”
Một phụ nữ gọi vào nói rằng cách đây vài năm khi đến thăm người cậu tại trai chăn nuôi ở Billing, tiểu bang Montana, bà có dịp đi ăn tối tại một nhà hàng mà không giữ chỗ trước. Thực khách phải đợi chừng 45 phút, và trước đó đã có nhiều chủ nông trại và các bà vợ xếp hàng đứng chờ.
Ted Turner và người vợ đã ly dị là *Jane Fonda* vào nhà hàng và muốn có một bàn. Người nữ tiếp viên cho biết là phải đợi 45 phút. Jane Fonda liền hỏi người tiếp viên, “Cô có biết tôi là ai không?” Người nữ tiếp viên trả lời: “Biết chứ, nhưng mà Bà vẫn phải đợi 45 phút”
Jane Fonda lại hỏi: Quản Lý hiện có ở đây không. Khi người quản lý bước ra, ông ta hói khách: Thưa tôi có thể làm gì được ạ? Ted Turner và Jane Fonda hỏi: Ông biết chúng tôi là ai chứ? Viên quản lý nhà hàng trả lời: “Biết chứ, nhưng mà những người đến trước cũng đang chờ, tôi không thể sắp chỗ cho hai người trước họ được”
Ted liền ngỏ ý muốn nói chuyện với chủ tiệm. Khi chủ tiêm bước ra, Jane Fonda lại hỏi: Ông biết tôi là ai không” Chủ tiệm trả lời “Có, biết chứ (bởi vì tôi không quên được kẻ đã đâm sau lưng tôi). Mà bà có biết tôi là ai không? Tôi là chủ nhà hàng này và tôi là cựu chiến binh chiến trường Việt Nam. Ông bà không những không được sắp chỗ ngồi trước những bạn bè và láng giềng của tôi đang đứng đợi ở đây, mà còn không có chỗ cho tối nay và các tối khác nữa! Chào ông bà!"
Chuyện chỉ xảy ra ở Hoa Kỳ. Với quý vị đọc được chuyện này, đây là chuyện có thật và tên của nhà hàng là: Sir Scott’ Oasis Steakhouse, 204 W. Main, Manhattan, MT. 59741. Nếu Quý Vị đến đây, xin ngã mũ chào, thưởng thức một đĩa steak và đừng quên tặng thưởng cô tiếp viên.
Con dê già yêu quý của em! Thấm thoắt mình đã thuộc về nhau hai mươi lăm năm rồi nhỉ? Hai mươi lăm năm em có đặc quyền được nâng khăn sửa túi, chăm sóc từng miếng cơm, giấc ngủ cho anh...
Em thấy mình hạnh phúc biết bao vì được thực hiện thiên chức làm vợ, làm mẹ của các con anh. Em cũng chẳng có gì than phiền về anh vì với em, một người chồng như anh đã là quá tuyệt vời rồi.
Duy chỉ một điều khiến em khó chịu là anh cứ sa đà vào thú nuôi mấy nàng mèo mà quên mất em, quên các con. Nhìn anh tất tả đến bạc cả mái đầu vốn chỉ còn 50% đen, em xót xa lắm.
Phục anh lắm đấy, em chỉ chăm cho chú mèo Mun Mun nặng 6kg của nhà mình đã mệt lắm rồi. Thỉnh thoảng Mun Mun trở chứng bỏ ăn, nằm ủ rũ một góc nhà, cả nhà phải cuống cuồng, vội đưa đến bác sĩ thú y.
Trong khi đó, anh vừa phải lo điều hành công ty, vừa phải cùng em chăm sóc, nuôi dạy các con, hoàn thành tốt nghĩa vụ làm chồng, làm cha. Vậy mà anh vẫn gắng sức cưu mang thêm một cô mèo nghe đâu cân nặng trên dưới 50kg, chân dài tới nách. Nếu so độ đỏng đảnh, cô mèo này là sư phụ của Mun Mun.
Em biết cô mèo của anh chỉ thích nhà hàng năm sao trở lên với bữa ăn tính bằng bạc triệu. Cơm nhà mình vài trăm nghìn sao sánh bằng, anh chán cũng phải. Nàng lại được cái đỏm dáng lắm cơ. Mỗi tuần nàng ấy phải đi spa, thẩm mỹ viện để chăm sóc hết da, lại tóc mới chịu được. Đã vậy nàng ấy lại còn đòi sắm sửa toàn hàng hiệu để xứng đáng là mèo cưng của một CEO. Để chiều được giống mèo ấy, chắc anh phải có sức chịu đựng ghê gớm lắm. Em càng nghĩ càng thấy thương cho thân già của anh.
Anh ơi, em không phản đối sở thích nuôi mèo hai chân của anh vì đó là quyền tự do cá nhân của anh. Tuy nhiên, em có một vài điều khuyến cáo trong việc anh chăm sóc nàng mèo của mình. Mỗi khi anh vuốt ve và chiều chuộng nàng mèo của mình hãy nhớ cẩn thận và biết dừng đúng lúc anh nhé.
Anh biết đấy, bây giờ bệnh dịch tràn lan lắm. Gà đã có H5N1, heo có H1N1, anh không cẩn thận không khéo lại dính mấy con vi trùng đặc trưng của mèo hai chân như lậu, giang mai. Tốt nhất, anh cứ tự bảo vệ bản thân mình bằng biện pháp đơn giản nhất là dùng bao cao su nhé.
Ngoài ra, em nghĩ anh nên dành chút ít thời gian tập thể dục cho cường tráng thêm. Anh nay đã tròn 50 rồi còn gì, đâu còn thân hình chuẩn, nụ cười láng lẩy như ngày xưa. Chỉ có em, bà vợ tào khang này vẫn thấy anh còn duyên dáng như ngày anh chở em trên chiếc xe đạp cà tàng năm ta 20 tuổi.
Còn nếu anh làm biếng, không tập thể dục, bồi bổ cho chính mình, anh phải luôn chăm sóc cho túi tiền của anh, anh nhé. Bởi vì chưa bao giờ thấy quý ông 50, 60 xuân xanh nào ngoại tình mà túi không rủng rỉnh tiền, trừ khi đó là các “phi công trẻ”.
Cuối cùng anh cũng nên chuẩn bị tâm lý vì mấy nàng mèo ấy thường thích thay chủ như thay áo. Hôm nay, nàng quấn quýt bên anh nhưng ngày mai có thể nàng ta lại quay mặt nếu anh không còn đủ sức và lực để chăm sóc nữa.
Anh chắc nghe chuyện tình nhân của tham quan Trung Quốc. Ông nào có chức tước hay tiền bạc cũng đều sắm cho mình vài cô nhân tình, thậm chí cả trăm cô chưa thỏa chí. Em hiểu cái đó là sở thích của các ông. Làm sao các ông không lay động trước những em mơn mởn xuân xanh khi vợ mình ngày càng già cỗi. Nhiều khi em thấy anh ngại dẫn em đi gặp bạn bè anh đấy. Thế nhưng, khi tiền bạc, danh vọng của đàn ông các anh ra đi, những nàng mèo ấy có còn ở bên anh?
Anh có biết nguyên phó tư lệnh hải quân Trung Quốc Vương Thủ Nghiệp, 62 tuổi, đã phải rời ghế đại biểu quốc hội khóa 10 vì tội tham nhũng và nhận hối lộ. Sự việc bị vỡ lở sau khi một trong số các cô tình nhân của ông Vương đứng ra tố cáo ông.
Nghe đâu cô này trở mặt vì người tình đại gia không chịu tiếp tục chu cấp tiền trợ cấp theo yêu cầu.
Ông ấy là quan chức cao cấp một nước, còn chồng già của em chỉ là một CEO của một công ty quốc tế, vậy anh sẽ chu cấp được cho các cô ấy đến đâu? Lúc đó, tiền hết, người tình bỏ đi, vợ già rời xa, em mong anh vẫn giữ được tinh thần và bản lĩnh chứ không bị sốc.
Anh thân yêu, kể từ ngày mai, em sẽ về nhà mẹ ở để tranh thủ chăm sóc sức khỏe cho mẹ. Vì vậy anh cứ tự do chăm sóc nàng mèo của mình mà không sợ bị em phát hiện. Nếu như nàng mèo của anh có thể thay em quán xuyến mọi việc trong nhà, anh cứ rước nàng ta về thay em nhé. Công việc trong nhà cũng nhẹ nhàng thôi anh à. Hàng ngày chỉ việc chăm lo nhà cửa, giúp anh có bữa ăn ngon, quán xuyến tài chính gia đình…Để rồi sau đó cho nhan sắc tàn phai, tuổi già đến bên cạnh, cô ấy phải dằn lòng nhìn anh đem tiền nuôi mèo trẻ đẹp khác. Thôi, em đi anh nhé!
Mụ vợ già của anh
Người dân Miền Nam trong bản chất chất phác cố hữu của họ, họ luôn luôn nhớ ơn những anh hùng, những quan viên, khi sinh tiền đã thương yêu lo lắng bảo vệ cho họ, làm cho đời sống của họ được bình yên no ấm, và khi quy tiên trở nên linh hiển tiếp tục giúp đỡ phù hộ cho họ vượt qua những cơn ngặt nghèo hay gặp được ít nhiều may mắn trong công việc làm ăn của họ. Những vị anh hùng, hay những quan viên đó luôn được họ yêu thương sùng bái lúc sống cũng như khi đã khuất.
Họ kính trọng tôn sùng những vị đó hơn cả nhà vua, hơn cả những vị anh hùng dân tộc được người xưa thờ phụng vì những vị này gần gũi với họ hơn. Nơi an nghỉ của những vị này thường được gọi là LĂNG, được người dân đem công sức và tiền của ra tu bổ, làm đền thờ để tháng năm thăm viếng thờ phụng. Nhiều nhà giàu có tiếng tăm khi chết đi cũng được con cháu dùng chữ lăng để gọi miếu mộ họ.
Trong quyển Sài Gòn Năm Xưa, ông Vương Hồng Sển có ghi một số các Lăng Mộ ở vùng Sài Gòn-Gia Định. Đó là Lăng Thượng Công Lê Văn Duyệt ở tại chợ Bà Chiểu, Lăng Phò Mã Hậu Quân Võ Tánh nằm trong vùng đất quân sự, Lăng Long Vân Hầu Trương Tấn Bửu ở trên đường Trương Tấn Bửu, Lăng Bình Giang Bá Võ Di Nguy ở Phú Nhuận, Lăng Bá Đa Lộc thường gọi là Lăng Cha Cả ở Tân Sơn Nhứt, Lăng Nguyễn Văn Học được người Pháp gọi là "tombeau du Marechal Nguyễn Văn Học", Lăng Oâng Nhiêu Lộc trong sân bay Tân Sơn Nhứt. Ở các tĩnh có Lăng Nguyễn Huỳnh Đức, Lăng Trương Công Định, vv. . .
Trong số các Lăng ở Miền Nam, Lăng Oâng Ở chợ Bà Chiểu là quan trọng nhất, được nhiều người biết đến nhất. Người dân Miền Nam biết Lăng Oâng là Mộ phần của Đức Thượng Công hay Đức Tả Quân Lê Văn Duyệt. Người dân Miền Nam tin rằng Đức Thượng Công rất linh hiển, luôn luôn phò hộ cho người dân trong vùng Ngài làm Tổng Trấn, giúp dân chúng vượt nhiều cảnh khó khăn khốn cùng khi họ đến cầu xin Ngài. Hằng năm không biết bao nhiêu người đã đến đây xin xăm, hái lộc, van vái cầu xin sự bình an hạnh phúc cho gia đình mình.
LĂNG ÔNG: BIỂU TƯỢNG CỦA MIỀN NAM:
Cách đây không lâu, một số cộng đồng người Việt tị nạn tại San Jose đã họp nhau lại dự định cùng chung sức xây dựng một công viên đặc biệt Việt Nam gọi là Công Viên Văn Hóa. Theo dự tính thì trong công viên sẽ có ba di tích lịch sử tượng trưng cho ba miền Nam, Trung, Bắc của dân tộc Việt. Uûy ban đặc trách Công Viên Văn Hóa ở San Jose đã lựa chọn Chùa Một Cột làm biểu tượng cho nhánh văn hóa Miền Bắc, Chùa Thiên Mụ biểu tượng cho nhánh văn hóa Miền Trungï, và Lăng Oâng Bà Chiểu tức Lăng Đức Thượng Công Lê Văn Duyệt làm biểu tượng cho nhánh văn hóa Miền Nam. Đây là một lựa chọn rất có lý và rất có ý nghĩa.
Lăng Ông Bà Chiểu được xem là biểu tượng của Miền Nam vì nhiều lý do:
Nằm ngay tại Sài Gòn-Gia Định, Thủ Đô của Miền Nam từ lúc Miền này được thành hình, Lăng Oâng Bà Chiểu là một di tích lịch sử quan trọng của nền văn hóa Việt Nam. Cơ sở khang trang nằm trên long mạch rất tốt về phương diện phong thủy, lại được dân chúng bồi đắp tu bổ săn sóc luôn nên càng ngày càng uy nghiêm hùng tráng. Đông đảo dân chúng, người Việt cũng như người Hoa vùng Sài Gòn-Gia Định và các tĩnh lân cận rất sùng bái Đức Thượng Công (mà người Hoa xưng tụng là Phò Mả Da Da), thường tới Lăng Ông xin xăm, cầu nguyện, lễ bái. Sự linh hiển của Đức Thượng Công cũng như sự linh thiêng của Lăng Oâng luôn được dân chúng Miền Nam nhắc nhỡ. Một hội tế tự cũng đã được thành hình từ nhiều năm nay dưới danh xưng "Hội Thượng Công Quý Tế"để lo việc bảo tồn di tích lịch sử cũng như truyền thống tế tự đặc biệt tại Lăng Đức Thượng Công.
Nhưng lý do quan trọng nhất để người dân Miền Nam chọn lựa Lăng Oâng làm biểu tượng của Miền này là NHÂN CÁCH, ĐỨC ĐỘ, CÔNG ƠN của Đức Thượng Công cũng như TẤM LÒNG của Ngài đối với người dân và vùng GIA ĐỊNH xưa tức là cả vùng ĐỒNG NAI-CỬU LONG hay trọn vùng NAM KỲ LỤC TĨNH sau này.
NHÂN CÁCH, ĐỨC ĐỘ CỦA ĐỨC THƯỢNG CÔNG:
Tuy sinh trưởng trong gia đình nông dân ít học và không mấy khá giả, không có cơ hội học hành để có vốn học thức cao thâm, nhưng Đức Thượng Công có tính thông minh Trời cho cùng với cách suy tư và hành động của người quân tử. Không học nhiều nhưng Ngài biết nhiều về truyện Tàu, nhất là có những nhận xét rất sâu sắc về nhân cách và hành vi của những nhân vật đặc biệt trong đó. Ngài học hỏi cách xử sự anh hùng, trung dũng, ngay thẳng của nhân vật này để áp dụng trong cuộc đời làm quan phò vua, giúp nước, trị dân của Ngài. Ngài hết lòng phò vua Gia Long, đánh Nam dẹp Bắc, giúp Gia Long thống nhất giang san lập nên Nhà Nguyễn. Ngài là một trong những "ĐỆ NHẤT CÔNG THẦN" của Nguyễn triều. Ngài luôn giũ dạ trung thành đối với Nhà Nguyễn dù sau này Ngài không ưa thích kính phục vua Minh Mạng. Ngài giàu lòng từ thiện nhân ái đối với những kẻ yếu đuối cô thế, lúc nào Ngài cũng sẵn sàng đem hết tài sức mình ra giúp đỡ bảo vệ họ, chống lại sự chèn ép, hà hiếp, áp bức của những kẻ mạnh, ỷ quyền, cậy thế. Ngài vốn hết sức thanh liêm, đi tới đâu là thẳng tay trừng trị bọn quan lại tham tàn bốc lột, bức hiếp dân lành tới đó. Ngài rất sáng suốt trong chánh sách trị loạn. Ngài biết rõ sở dĩ dân lành phải nổi loạn vì họ không còn sống nổi dưới ách cai trị áp bức tàn nhẫn của bọn quan lại tham lam ích kỷ cho nên muốn bình định cho hữu hiệu thì phải quét sạch hết đám quan lại tham nhũng. Ngài đến đâu là đem lại sự an bình thịnh vượng cho người dân đến đó. Ngài có cái uy dũng mà người, (nhất là những kẻ bất lương) và vật đều khiếp sợ. Những con voi, cọp dữ dằn đều khuất phục dưới cái uy nghi của Ngài. Người Xiêm (Thái Lan), người Chân Lạp (Khờ Me), người Lào đều sợ oai Đức Thượng Công. Người Aâu Tây sang buôn bán có dịp yết kiến Ngài đều rất kính nể Ngài.
CÔNG ƠN CỦA ĐỨC THƯỢNG CÔNG:
Từ năm 22 tuổi là năm Ngài bắt đầu theo phò vua Gia Long trên đường phục quốc, cho đến năm 69 tuổi là năm Ngài trút hơi thở cuối cùng, Ngài đã trải thân phụng sự cho triều đình, cho quốc gia dân tộc, trong suốt hơn 45 năm. Đối với triều Nguyễn Ngài là đệ nhất công thần được miễn lạy khi vào chầu vua, và được đặc quyền "tiền trảm hậu tấu" ở ngoài triều nội. Công lao của Ngài đối với triều Nguyễn và tổ quốc Việt Nam thật hết sức lớn lao nhưng công lao đó không phải là công ơn để cho dân Miền Nam ghi nhớ và tôn thờ Ngài từ hơn thế kỷ nay. Công lao lớn nhất của Ngài mà người dân Đồng Nai Củu Long đời đời mang ơn tôn kính là công khai phá, mở mang, phát triển vùng đất Gia Định xưa chạy dài từ Bình Thuận đến Cà Mau nơi Ngài đã từng hai lần làm Tổng Trấn.
Xin nhắc lại là khi vừa thành hình trong thập niên 1770 và bắt đầu phát triển chưa được bao lâu thì Miền Nam bị quân Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ trên đường rượt đuổi Nguyễn Aùnh, tàn phá cướp bốc tan tành. Dân chúng vô cùng khốn khổ với những cuộc nội chiến tàn phá này. Sơn Nam trong quyển "Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam" ghi lại như sau, căn cứ trên Gia Định Thông Chí:
"Trước năm 1776, thương cảng lớn nhứt của Miền Nam là cù lao Phố.
Năm 1776 và 1777 quân Tây Sơn tràn vào Gia Định, đánh cù lao Phố "chiếm dỡ lấy phòng ốc, gạch đá, tài vật chở về Qui Nhơn."
Nông Nại Đại Phố tức là thương cảng cù lao Phố suy sụp luôn, thương gia Hoa Kiều bèn kéo nhau xuống vùng Chợ Lớn ngày nay để lập chợ Sài Gòn, sát với chợ Tân Kiểng thành hình từ trước 1770.
Thương cảng Sài Gòn (nên hiểu là Chợ Lớn ngày nay) thành hình và phát triển nhanh từ năm 1778. . . Nhưng 4 năm sau, năm 1782, Nguyễn Nhạc tới 18 thôn Vườn Trầu, bị phục kích thua thảm hại, hộ giá Ngạn của Tây Sơn tử trận. Nhạc nhận ra bọn phục kích là đạo binh Hòa Nghĩa gồm nhiều người Tàu theo giúp Nguyễn Aùnh."Nhạc bèn giận lây, phàm người Tàu không kể mới cũ đều giết cả hơn 10.000 người. Từ Bến Nghé đến sông Sài Gòn, tử thi quăng bỏ xuống sông làm nước không chảy được nữa. Cách 2, 3 tháng người ta không dám ăn cá tôm dưới sông. Còn như sô, lụa, chè, thuốc, hương, giấy, nhất thiết các đồ Tàu mà nhà ai đã dùng cũng đều đem quăng xuống sông, chẳng ai dám lấy, qua năm sau, thứ trà xấu một cân giá bán lên đến 8 quan, 1 cây kim bán 1 tiền, còn loại vật khác cũng đều cao giá, nhân dân cực kỳ khổ sở".
Ngoài việc trả thù riêng người Tàu, Nguyễn Nhạc còn có dụng tâm tiêu diệt đầu não kinh tế của miền Nam, nơi chúa Nguyễn nắm được nhân tâm từ lâu.
Ở trấn Vĩnh Thanh, trong lúc Tây Sơn vào chiếm cứ thì dân chúng "đều chôn cất của cải không dám phơi bày ra, cho nên bọn cường đạo không cướp lấy được vật gì." "Chợ phố lớn Mỹ Tho, nhà ngói cột chạm, đình cao chùa rộng, ghe thuyền ở các ngả sông biển đến đậu đông đúc làm một đại đô hội rất phồn hoa huyên náo. Từ khi Tây Sơn chiếm cứ, đổi làm chiến trường, đốt phá gần hết, từ năm Mậu Thân (1788) trở lại đây, người ta lần trở về, tuy nói trù mật nhưng đối với lúc xưa chưa được phân nữa.
Chánh sách của Tây Sơn ở miềnNam là phá căn cứ địa, chận các đường thủy từ Sài Gòn, Cần Giờ đến vùng vàm sông Củu Long, chận các vị trí chiến lược nối liền Tiền Giang qua Hậu Giang.
Cuộc nội chiến đã gây bao nhiêu tàn phá đổ vở cho Miền Nam trên đường phát triển, gây trở ngại lớn lao cho dân chúng Miền Nam trên đường gầy dựng sự nghiệp. Đâu đâu dân chúng cũng mong đợi cảnh hòa bình, cuộc trị an, cơ hội thuận lợi để làm ăn xây dựng lại cuộc đời, xây dựng lại nền an ninh thịnh vượng cho xứ sở. Những mong ước chính đáng đó của người dân Đồng Nai Cửu Long đã được đáp ứng đúng sau khi Gia Long thống nhất đất nước và nhất là khi Đức Thượng Công Lê Văn Duyệt hai lần vào làm Tổng Trấn Gia Định.
Ngài đã làm cho người Xiêm La nể sợ không dám dòm ngó phá phách Việt Nam. Ngài làm cho Cao Miên hết sức cám ơn thần phục, luôn trông cậy vào sự bảo vệ của Ngài. Ngài cho đào kinh, mở đường để sự giao thông được nhiều phần tiện lợi trong vùng Đồng Nai Cửu Long, cũng như giữa Cao Miên và Miền Nam nước Việt để cho việc vận chuyển quân binh cũng như hàng hóa được dễ dàng thuận lợi. Ngài kiểm soát chặt chẽ các quan viên lớn nhỏ trong vùng cai trị của Ngài để không có nạn tham nhũng, chèn ép áp bức dân lành xảy ra, để cho người dân được yên lòng làm ăn. Trong khi triều đình chủ trương bế môn tỏa cảng, xem thường thương mãi (theo đúng thứ tự Sĩ, Nông, Công, Thương của nho gia), không giao tiếp với các nước ngoài (ngoại trừ Trung Hoa), triệt để cấm đạo Thiên Chúa, thì ở Gia Định sự giao thương được mở rộng, việc giảng đạo không bị bắt bớ, người dân lương thiện có cơ hội làm ăn, gầy dựng, phát triển sự nghiệp của mình trong không khí an bình thuận lợi. Nhờ chính sách cai trị sáng suốt và nhân đạo đó mà sau bao năm bị tàn phá cướp bốc, Miền Nam lại sống dậy, phát đạt và phồn thịnh chưa từng thấy trong toàn cõi Việt Nam (xin xem thêm bài "Khâm Sai Gia Định Thành Tổng Trấn Chưởng Tả Quân Quận Công Lê Văn Duyệt" trong đặc san này). Công ơn lớn lao đó của Ngài Tổng Trấn không bao giờ ngừơi dân Đồng Nai Cửu Long có thể lãng quên. Họ đời đời ghi nhớ.
TẤM LÒNG CỦA ĐỨC THƯỢNG CÔNG
Tấm lòng của Ngài đối với vùng đất Gia Định và người dân Đồng Nai Củu Long thật như trời biển. Ngài đúng là bậc cha mẹ dân luôn luôn thương dân như con đẻ. Có thể nói là đối với Ngài "dân vi quí, xã tắc thứ chi" vậy. Chính vì vậy mà người dân Gia Định mang ơn Ngài, tôn sùng Ngài hơn cả vua chúa, hơn cả những vị anh hùng dân tộc thường được lịch sử ca tụng từ trước đến giờ. Trong quyển tiểu thuyết lịch sử "Lê Văn Duyệt, Từ Nấm Mồ Oan Khuất Đến Lăng Oâng" của Hoàng Lại Giang có một đoạn văn nói lên tâm trạng buồn lo và tấm lòng của Ngài đối với quê hương xứ sở như sau:
"Lâu nay ta vẫn coi chết sống là lẽ thường. Ta chẳng đã từng bao lần đứng trước cái chết, vậy mà ta không chết. Vậy thì chết đâu phải dễ. . . Dẫu sao ta vẫn là ta, là Lê Văn Duyệt. Mong ước của ta là trừ khử được lũ cường bạo, giúp những người dân lành vô tội, sống đói rách mà quanh năm vẫn phải quần quật. . .
Ta muốn trở về quê ta, trở về Gia Định. Dân Gia Định là dân cùng đường chạy về đây. Chính đám dân này đã khai sáng đất Gia Định này. Họ sống hào hiệp nghĩa khí lắm.
Đời ta nghĩ lại, có gì đâu. Không vợ, nhà vua cho cung phi làm vợ. Không con, lấy cháu làm con. Ta không ham hố điều gì. Ta coi thường mọi công danh.
Phải, ta sẽ trở về với dân Gia Định thuở hàn vi. Chút tình quê hương, chút nghĩa đồng bào một thuở. . . , tranh thủ mà ơn đền nghĩa trả. Công lớn lắm. Nghĩa nặng lắm. Dân không bao giờ đòi ta. Bao giờ nhắc tới dân Gia Định ta cũng thấy mình mang nợ.
Trên đây là một đoạn văn tiểu thuyết nhưng người viết tiểu thuyết đã phần lớn thấy đúng tâm trạng của Đức Thượng Công. Ngài thương dân Gia Định, Ngài thương đất Gia Định vô cùng. Ngài đã đem tất cả tài sức giúp dân, giúp quê hương xứ sở. Tấm lòng của Ngài đối với dân Đồng Nai Cửu Long và mảnh đất thân yêu này thật là vô bờ bến.
Sống đã vậy mà khi mất đi rồi vẫn tiếp tục bảo bọc phù hộ con dân của mình. Thác rồi Ngài trở thành một vị thần hiển linh mà người dân Gia Định hết lòng tín ngưỡng phụng thờ. Lăng Oâng Bà Chiểu nổi tiếng từ bấy lâu nay là vậy. Lăng Oâng Bà Chiểu rất xứng đáng làm biểu tượng cho cả Miền Nam.
Nếu bạn đi du lịch đến những nơi này trên thế giới, đừng quên ghé thăm phòng vệ sinh của họ,
nơi có các thiết kế khác thường và nhiều điều bất ngờ chờ đón.
Toilet tại khách sạn Sofitel ở Queenstown, New Zealand có thể không phải xịn nhất nhưng chắc chắn khiến các quý ông phải đỏ mặt.
Toilet công cộng tại trung tâm Kawakawa, trên Vịnh Islands của New Zealand được một họa sĩ người Áo thiết kế năm 1997.
Toiet mạ vàng trong cửa hàng Dolce & Gabbana Gold, ở Milan, Italy, nơi yêu thích của các ngôi sao như Kylie Minogue và Paris Hilton.
Toilet được trang trí bằng những cột ánh sáng xanh đỏ như trong phim giả tưởng, trong khách sạn Pudong Shangri-La ở Thượng Hải, Trung Quốc.
Tại toilet ở cửa hàng Chung Yo ở Đài Loan, khách hàng sẽ được thưởng thức đồ uống ngay tại chỗ.
Toilet tại nhà hát Shoji Tabuchi ở Mỹ không khác gì một vườn hoa.
Bồn cầu mang phong cách Trung cổ do họa sĩ Matt Nolen thiết kế tại trung tâm nghệ thuật John Michael Kohler ở Wisconsin, Mỹ.
Bar 89 là nơi mà không người dân New York nào muốn bỏ qua. Nhìn từ bên ngoài, các khung kính toilet trông hoàn toàn trong suốt,
nhưng khi đi vào trong và khóa cửa lại, các tấm kính sẽ lập tức phủ hơi mù mịt khiến người ngoài không thể nhìn thấy gì.
Những phòng toilet hình quả trứng khổng lồ nằm trên cùng của nhà hàng Sketch ở London, Anh.
R-Bar ở Brighton, Anh, là một trung tâm dành cho dân đồng tính và điều này thể hiện ngay ở các bồn cầu.
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us