Cà Phê...Vịt

[daudua]

Dưới đây là 10 thành phố giàu có và có ảnh hưởng nhất thế giới:


New York chiếm vị trí đầu bảng về tổng thể.
Tính riêng các tiêu chí, thành phố này nhất về kinh tế và khả năng nghiên cứu, nhưng mức sống đứng thứ 8.


London, trung tâm tài chính của thế giới, chiếm vị trí thứ nhì trong bảng xếp hạng.


Kinh đô ánh sáng Paris của Pháp xếp thứ ba.


Thành phố giàu nhất châu Á là Tokyo, đứng thứ tư trên thế giới.


Tiếp theo là Los Angeles của Mỹ.


Thủ đô Brussels của Bỉ đứng thứ 6.
Thành phố này là trung tâm chính trị của châu Âu, nơi có trụ sở của Liên minh.


Một thành phố nữa của châu Á là Singapore cũng góp mặt trong top 10 đô thị giàu có nhất. Quốc đảo sư tử nhận vị trí thứ 7.


Berlin đứng thứ 8 trong bảng tổng sắp, nhưng dẫn đầu về mức sống của cư dân.


Thủ đô Trung Quốc - Bắc Kinh - đứng thứ 9.


Cuối cùng trong top 10 là Toronto của Canada.

[nangchieu]

Chuyen cua Anh va Em

Trước ngày đám cưới …

Chàng : Ui ! Cuối cùng thì ngày này đã đến ! Anh đã chờ mong quá lâu !
Nàng : Anh có muốn em ra đi không ?
Chàng : Không ! đừng có nghĩ tới chuyện huyển hoặc !
Nàng : Anh có yêu em không ?
Chàng : Dỉ nhiên rồi ! Cả ngàn lẩn củng không đủ !
Nàng : Anh có bao giờ lừa dối em không ?
Chàng : Không ! Tại sao em hỏi câu ngớ ngẩn !
Nàng : Anh có muốn hôn em không ?
Chàng : Mổi khi anh có cơ hội .
Nàng : Anh có đánh em không ?
Chàng : Em điên hả ? Anh đâu có phải loại người đó !
Nàng : Em có thể tin tưởng nơi anh được chớ?
Chàng : ừ !
Nàng : Anh yêu !

Vài năm sau !

Xin đọc từ từ ngược lại từ dưới lên trên !

[khieulong]

Hà Nội Về Đêm

Trần Mộng Tú / Người ViệtTừ chập choạng hoàng hôn, Hà Nội đã khoác lên đầu một chiếc khăn voan mỏng màu xám, Hà Nội hình như chậm lại ở một chút này, nhưng lại hối hả ở một chút khác. Từ tấm khăn voan nhìn ra hay đứng ở ngoài nhìn vào, Hà Nội về đêm giống như một bài thơ dài, cắt ra từng đoạn. Có đoạn sắt se lòng, có đoạn mơ hồ như tranh thủy mạc, có đoạn như sông Lô lờ lững chảy, có đoạn như sông Hồng lúc cạn đáy.

Khi xe của những người đi làm theo giờ giấc cố định đã đậu ở giữa phòng khách của mỗi gia đình, sau cánh cửa đóng, là thời điểm của những người có tiền đi ăn ngoài, đi chơi buổi tối. Xe ít đi và người đi bộ nhiều hơn.Hà Nội đang sửa soạn cho một năm đi qua, một năm sắp đến, nên đèn mở sáng choang trên phố đêm Hà Nội. Ðặc biệt khu phố cổ là nơi du khách tụ họp rất đông. Ðối với tôi, không phố nào đẹp bằng phố Hàng Mã dù ban ngày hay về đêm. Cái màu đỏ rực đến căng mạch máu ấy, nhuộm hồng lên tất cả làn da của ai khi bước vào khu phố đó. Ðỏ nhang, đỏ đèn lồng, đỏ chân nến, đỏ phong bao, đỏ câu đối. Chỗ nào cũng toàn màu đỏ. Ðỏ rực rỡ, đỏ nồng nàn, đỏ như bài thơ tình, đỏ như ly rượu cưới, đỏ như áo trạng nguyên, đỏ như áo cô dâu đứng trước bàn thờ gia tiên. Chao ôi, màu đỏ! Ðến Hàng Mã rồi, đêm về giấc ngủ của tôi, giấc mơ của tôi cũng toàn màu đỏ. Người Hà Nội đến Hàng Mã để mua nhang đèn, vàng hương đi trả lễ. Ðầu năm xin lễ, vay vốn ở chùa nào, thì cuối năm phải mang vàng hương đến tạ lễ ở chùa đó. Ôi, cái phong tục tập quán đó, mới đáng yêu, đáng quý làm sao!

Hà Nội cuối tuần, phố cổ có “chợ đêm.” Một cái chợ chẳng bán một thứ gì ra hồn, và hàng nào cũng “Made in China”; từ cái quần jeans cho đến khăn quàng cổ, cái bút chì kẻ lông mày cho đến đôi giầy cao gót kiểu mới nhất; tất cả đều đi qua cửa khẩu Ðồng Ðăng-Lạng Sơn (cửa khẩu hữu nghị Việt-Trung) vào bày ở đây. Thỉnh thoảng cũng có những cái áo len đan vội của một bà mẹ nào đó mang ra bán, hay mấy đồ sứ Bát Tràng của người bán lẻ, chiếm một cái quầy nhỏ khiêm nhường. Hàng chè, hàng bánh cũng bày chen chúc trên lề đường. Cuối năm lại là dịp sắm Tết, nên hàng Tết về nhiều hơn, có thể đẹp hơn và may ra rẻ hơn. Chợ đêm vì thế kẹt cứng người, phần đông là thanh niên thiếu nữ đang ở tuổi hẹn hò và du khách cũng chen chân trong đó. Người đi ngắm nhiều hơn người mua.

Tôi là một người lang thang trong cái chợ đêm đó; tôi ngắm người du khách ngoại quốc đang mua một cái khẩu trang của Việt Nam bày bán chung với những chiếc khăn quàng cổ của Trung Quốc. Bà đưa khăn lên ngang miệng, thử tới thử lui, rồi tìm cách trả giá, cuối cùng tôi thấy bà đưa 2 Mỹ kim, người bán và người mua cùng hài lòng; ngắm cô bán hàng đang đứng giữa đống quần jeans dưới đất, cô cầm hai ba cái tung lên cho khách nhìn rõ, dưới chân cô có miếng bìa cạc tông xé vội ra ở một cái thùng nào đó, viết nguệch ngoạc bằng mực đen, “Ðồng giá 50,000/1 quần.” (Khoảng 3 Mỹ kim), các cô cậu chen nhau cúi xuống đống quần, cầm lên, bỏ xuống. Lựa mãi vẫn không ưng ý. Một bà mẹ tóc trắng phau ngồi bán chè đậu xanh, cái gánh của bà chỏng chơ vài cái chén nhỏ một bên, nồi chè một bên; lâu lắm mới thấy một người kéo ghế ngồi xuống với bà. Hai người mù dắt nhau (chắc người đi trước sáng hơn một chút) chen vào giữa đám đông, xin tiền. Thỉnh thoảng ở cuối dãy quầy hàng là một ngã ba, vẫn có một vài anh xe gắn máy không giữ luật cấm, xé lẻ lách vào, chạy vọt một cái không coi ai ra gì. Có người kêu lên: Chắc lại con “đại gia” đấy, có tông phải ai cũng không sao đâu.

Chúng tôi rủ nhau, tối nay đi ăn lục-tào-xá, chí-mà-phù của một nghệ sĩ ưu tú ở phố Hàng Giày. Từ khách sạn ở phố Hàng Mành, đi bộ khoảng năm ngã tư thôi, nên chúng tôi tản bộ. Em tôi, người Hà Nội giới thiệu. Chỗ này, lần trước chị về, ăn rồi, nhớ không? Có phải cái lối đi vào ngõ, đen thui, tường bám đầy khói và dầu vừng (mè) không? Ðúng rồi đó chị, vừa được giới thiệu lên truyền hình đấy nhé.

Tháng Chạp, Hà Nội lạnh, người Hà Nội co ro trong áo len, áo dạ, người ở xa đến từ xứ lạnh, thêm cái áo khoác ngoài dày hơn một chút, coi như đủ ấm rồi. Chúng tôi thong dong đi bộ.

Tôi nhận ra chỗ ăn chè lần trước, cũng vẫn những cái bàn thấp, những cái ghế thấp, ngồi chen chúc nhau, giấy ăn nho nhỏ trăng trắng, vứt đầy mặt đất đen ngòm. Khách ăn toàn người trẻ, thỉnh thoảng mới có du khách già như chúng tôi ghé vào. Ở ngay lối vào, vẫn hai người, một nam, một nữ cũng rất trẻ, người nam vừa kiểm soát, vừa phục vụ, người nữ thu tiền.Hai cái nồi sôi sùng sục; nồi chí-mà-phù, đang bắn những mảng vừng đen tung dán lên tường thành những lớp keo dầy, đen, bóng lưỡng; nồi lục-tào-xá cũng không kém, từng tảng màu vàng nhớp nhúa bắn tung tóe trên miệng nồi, rơi xuống đất, giẫm lê ra lối đi.

Cái quán chè nóng hổi ban đêm này được người Hà Nội đặt tên cho là: “Nhem nhuốc, nhếch nhác, bẩn thỉu,” nghe ra rất xứng đáng. Chúng tôi ngồi vào gọi mấy chén chè, tôi bị người phục vụ, làm đổ nguyên một chén chí-mà-phù vào áo, may áo cũng mầu đen. Chẳng nghe thấy tiếng xin lỗi nào cả, chỉ được cô bé ngồi sau lưng lấy mấy miếng giấy lau hộ. Cám ơn cô, ít ra cũng có một người Hà Nội lịch sự. Có lẽ bị chè đổ vào áo, tôi ăn không thấy ngon như lần trước, và nhìn cả cái quán, thấy nhếch nhác, bẩn hơn lần trước nhiều. Chúng tôi ăn vội, để nhường chỗ cho một đám người trẻ khác đang kéo vào, rồi đi ra lang thang thả bộ.
Hà Nội ban đêm hình như có một cái gì khang khác. Hai năm trước tôi chưa thấy, hay có rồi mà tôi không nhìn thấy. Trên vỉa hè của phố hàng Bồ (góc Lương văn Can), thay vì chỗ xếp xe gắn máy, tôi thấy có nhiều chiếc chiếu cũ được trải ra. Trên một vài chiếc thấy đã có người ngồi; đó là những người rất trẻ, quần jeans, áo da, hay áo nỉ. Họ ngồi chung quanh một cái đĩa nhỏ có mấy con mực nướng, vài chai bia. Ở một cái chiếu khác, một tốp người lớn tuổi hơn một chút, có đĩa cánh gà, rượu trắng, và có một cỗ bài Tây (bài cào). Ở cái chiếu sát cạnh chỉ có đôi trai gái trẻ, đang ngồi ôm nhau rủ rỉ, trước mặt họ thấy có mỗi cái ấm trà với hai cái tách; trà chưa rót ra. Họ chưa thưởng thức trà vội, họ còn đang chụm đầu, thưởng thức nhau. Sau lưng mấy cái chiếu này, là những ngôi nhà: có nhà tư nhân, cánh cửa đóng kín; có nhà hàng, nhấp nhánh đèn mầu, lấp ló quầy rượu, văng vẳng điệu nhạc Jazz, bài hát “When I First Saw You” của: Eyen, Tom Lee, Krieger, Henry D; lời hát vừa đủ bay ra, thả rơi vào những chiếc chiếu bên ngoài vỉa hè: When I first saw you, I said oh my, that's my dream, that's my dream? I need a dream to make me strong, you are the only reason I had to go on. Tôi dừng lại, nghiêng tai nghe tiếng hát. Những người đang ngồi trên những chiếc chiếu trải trên vỉa hè, trong bóng tối kia, chắc mỗi người đều có một lý do để mơ giấc mơ của mình.
Có người bạn chở tôi trên xe gắn máy ra tận khu Cầu Giấy để xem chợ đêm của rau và trái cây. Chợ đêm ở đây họp đến gần sáng, ở một góc không có đèn đường, mặt người nhờ nhờ như ở cõi âm, không nhìn tỏ mặt nhau. Người đi mua phải dùng đèn pin để lựa hàng. Phần đông là những người ở quê lên, mua sỉ ở chợ đêm Dịch Vọng (Cầu Giấy) rồi gánh vào trong thành phố bán lẻ lại ngay sáng hôm sau. Tôi đã có lần thức dậy từ 5 giờ sáng, đứng trên căn gác nhà em tôi ở đường Hòa Mã, gần chợ Hôm, nhìn xuống con phố vắng, chờ trong sương sớm; những cái bóng bé nhỏ của những phụ nữ từ các cửa ngõ thành phố gánh những gánh rau xanh, những gánh hoa đủ màu, kĩu kịt vào trong nội thành, rẽ ra nhiều hướng khác nhau.Và tôi được chờ, người đi về phía chợ Hôm để bán. Cái nhọc nhằn của những người phụ nữ lẻ loi gánh cả trách nhiệm gia đình trên đôi vai gầy guộc, vừa đẹp, vừa cảm động, làm tôi liên tưởng đến câu thơ:

Cô gái Việt Nam ơiNếu chữ hy sinh có ở đờiTôi sẽ nạm vàng muôn khổ cựcCho lòng cô gái Việt Nam tươi.(Hồ Dzếnh)

Chưa hết đâu, Hà Nội càng khuya càng nhìn rõ cái nhọc nhằn của phụ nữ. Phần đông phu quét đường, phu hốt rác ban đêm là phụ nữ. Họ làm việc trong thầm lặng. Khẩu trang che ngang miệng, chổi cầm tay, vừa đi vừa đẩy cái xe cút-kít, họ cúi xuống lề đường nhặt từng gói rác trong những căn nhà hai bên phố vứt ra, họ đi vòng những gốc cây quét đống rác ai đó vừa đổ vội cuối ngày. Ðôi khi họ nhặt lên một bó hoa tàn, đứng tiếc rẻ, ngắm nghía một chút, lưỡng lự một chút, rồi mới bỏ vào thùng xe. Có bao giờ họ nhận được một bó hoa tươi không nhỉ?

Trong đêm khuya khoắt đó thỉnh thoảng có một đoàn xe gắn máy rú lên như những con thú, phóng điên cuồng qua mặt những người phu rác, rồi mất hút, để lại một đám khói khét lẹt và những tiếng động dội trong lồng ngực họ, nghe như tiếng dội của thời đạn bom ngày cũ. Họ nhìn lên ngơ ngác, đất nước thanh bình, thịnh vượng lâu lắm rồi mà!Họ cúi xuống, làm cho nốt đêm nay.

Và cuối cùng, bỗng dưng tôi thấy, ở trong những con hẻm mơ hồ nào đó, ở sau một gốc cây lấp khuất nào đó hay từ một công viên tối om; bước ra những cô gái trẻ lắm, họ trang phục khác mọi người, bước đi của họ cũng xiêu xiêu, thỉnh thoảng có một đốm lửa đỏ trên môi họ. Họ đi đâu, về đâu, mất hút ở một góc rẽ nào, tôi không đoán được, Nhưng chắc họ cũng phải đi bán, đi mua một cái gì đó để kiếm sống cho nguyên ngày mai. Họ là những cô gái chỉ biết kiếm sống khi bóng đêm đổ xuống. Ðốm lửa trên môi có giữ họ ấm được suốt đêm nay?

Tôi đi trong Hà Nội về đêm, ngước mặt nhìn những vì sao nho nhỏ lấp lánh trên bầu trời, cúi mặt nhìn xuống những vỉa hè chỗ lành, chỗ vỡ toang hoang trên mặt đất. Biết là mình đang đi giữa quê hương; một chút vui, một chút buồn, một chút bâng khuâng. Hơn ba mươi năm rồi đấy nhỉ! bỗng thấy thèm đọc một câu thơ:

Em về đi giữa đêm Hà Nộiphố cổ mơ hồ bước chân aitiếng chổi người phu đang quét lásao em nghe như tiếng thở dài.(Thơ-tmt)Về thăm quê tháng 1, 2010

[VuPhong]

49 Ngày Với Em

Tác giả: Lê Khánh Thọ
Đây là một chuyện tình cuối đời, vui vẻ và tỉnh thức trước cửa tử sinh.Tác giả là một họa sĩ viết văn định cư tai Pháp. Năm 2002, cô nhận giải hội họa Pháp lần thứ hai. Năm 2005, nhận giải danh dự Viết Về Nước Mỹ.
Bài viết đã đăng trong báo xuân Việt Báo Tết Canh Dần 2010 và đã khiến nhiều độc giả bầy tỏ sự xúc động. Ông Nguyễn Đăng, viết trong email ngày 9-2-2010û, “Sáng nay nhận Việt Báo có bài "49 ngày với em", tôi đọc một mạch. Rất xúc động về mối tình thật đẹp... Tôi đã học được một vài điều về tình yêu, khổ đau, cuộc đời, sự sống,cái chết qua bài viết này của chị.”

Trong email ngày 16 tháng Hai, cô Diệu Hoa viết, “Em là độc giả của Việt Báo. Em đã nín thở đọc “49 Ngày Với Em”. Bây giờ em đã hiểu sự mầu nhiệm của 49 ngày rồi. Tiếc quá, phải chi em biết điều này sớm hơn. Mẹ em mất hồi hai năm trước.”
Nhiều độc giả khác, trong email ngợi khen bài viết còn lưu ý “Trong bài chàng từ trần 2 giờ sáng, sao cuối bài lại ghi là 4 giờ sáng?”
Trong bản trích đăng lại sau đây, sự lầm lẫn của toà báo đã được chỉnh sửa theo đúng bản chính của tác giả.


Trước 1975, tôi là một phi công Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa. Tôi qua Mỹ từ ngày mất nước, khi tuổi đời vừa mới 25. Mang tiếng pilot bay bướm nhưng tôi không có lấy một mảnh tình, bởi vì tôi không có tài tán gái. Thời đó mặc dù phụ nữ Việt nam cao giá, mấy thằng bạn không quân lanh lẹ vẫn vớt được một cô vợ Việt. Tôi khù khờ, vài năm sau đành yên bề gia thất với một thiếu nữ Mỹ tuổi đôi mươi. Hồi mới cưới, cuối tuần tôi thường dẫn Carrol hội họp bạn bè, nhưng nàng cảm thấy lạc lõng giữa đám người Việt bất đồng ngôn ngữ và từ chối những buổi họp mặt. Xuất giá tòng thê, mất liên lạc với đám bạn cũ, tôi hoàn toàn hội nhập vào đời sống Mỹ. Khi đứa con gái lên 5, chẳng may Carrol bị bịnh thận. Căn bịnh quái ác kéo dài hành hạ nàng hơn 20 năm và nàng qua đời vào thời gian đứa cháu ngoại vừa tròn 3 tuổi. Gần 2 năm qua, nổi buồn mất người vợ Mỹ tuy đã nguôi ngoai nhưng tôi vẫn giữ thói quen sống không bè bạn, vẫn âm thầm cô đơn chiếc bóng.

2 - Minie
Đọc địa chỉ minie52@yahoo.fr qua người bạn thân giới thiệu, tôi tính ra năm nay nàng 53 cái xuân vàng. Tuổi này hồi đó má tôi nhai trầu nhổ nước miếng đỏ lòm.
Tôi ngắm hai tấm ảnh hoàn toàn trái ngược nhau. Hình đầu tiên nàng mặc áo thun xanh thẫm bó sát, vùng ngực khoét sâu lồ lộ hai trái cam trông ngồ ngộ. Tai đeo bông lủng lẳng bự tổ chảng. Đôi môi dày tô son đỏ láng lườm. Nàng ngồi bên cạnh đám bạn cả nam lẫn nữ, trước mặt đống vỏ chai bia ngổn ngang trên bàn, bối cảnh “tuổi chiều thác loạn”. Tấm hình gởi sau nàng mặc quần đen. Chemise dài tay cổ bẻ. Mặt mũi nàng nhợt nhạt thiếu phấn son đứng bên cạnh các trẻ mồ côi Việt nam, bối cảnh“hoa úa rụng sân chùa”.
Mail qua mail về tương đắc, bỗng nhiên mất liên lạc hai tuần lễ, tôi bị chứng hồi hộp mỗi khi mở hộp mail.
Houston: Hello Minie,
Mình tôi ngồi với đìu hiu
Mù tăm, biệt tích…mất tiêu em rồi !
Tơ vương!?

A ha ha, sáng nay có mail Minie. Tôi cứ lo nàng trốn luôn. Ngậm điếu thuốc chưa vội châm lửa, tôi hí hửng lướt qua những dòng chữ:
France: Salut anh Tốt !
Em mới đi Việt nam về.
Xin lỗi anh, em gián đoạn mail vì em đang bận rộn giải quyết một vấn đề mà em đã hùn vốn tình cảm. Em đã không sáng suốt nghĩ ra rằng người đàn ông cùng lối xóm hồi thơ ấu, sau nhiều năm sống dưới chế độ Cộng sản, đã có cách tính toán cư xử làm em vô cùng thất vọng. Lâu nay em đi tìm mà vẫn chưa được gặp người trong mộng.
. . .
Houston: Hi Minie,
Ở đời, chẳng dễ gì gặp được người trong mộng đâu em! Trong tình cảm, người ta lại thường dè xẻn, mặc dù tình cảm là thứ càng tiêu hoang lại càng giàu. Dĩ nhiên, không ai muốn trao duyên lầm tên tướng cướp. Không đi khó mà đến, không hôn con cóc làm sao biến nó thành hoàng tử. Trong con cóc nào cũng có hoàng tử, chỉ chờ có nụ hôn thôi.
Không lẽ, em duỗi chân nằm đợi tuổi già rêu phong cho đến ngày trở về cát bụi!?
. . .
France: Salut anh Tốt,
Em thử hôn con cóc ở Việt nam từ 4 năm nay, hy vọng nó sẽ biến thành hoàng tử. Ai ngờ cóc vẫn là cóc. Hè năm nay em còn bị cóc cắn te tua nữa đó. Em sẽ không vì sợ mà trốn cóc.Em sẽ lạc quan như lời anh khuyên nhủ, sẵn sàng hôn thử con cóc khác...
. . .
Houston : Hi Minie,
Hạnh phúc không hề là món quà tặng đương không, tựa như người bên cạnh dọn cỗ sẵn cho mình ăn, không vừa miệng thì la làng thay vì bỏ một bàn tay vào xào nấu phụ.
Minie ơi, em có biết mỗi ngày anh ngắm hình của em. Còn ăn tiền lắm đó. Together, we can make it!Mi em
Sau 6 tháng với gần 200 mails tán tỉnh, tốn mấy chục thẻ điện thoại, nghe nàng nói nhiều hơn tôi nói, Minie đồng ý gặp mặt tôi. Tôi hẹn bác sĩ khám răng, khám tổng quát. Đến chợ mua vớ và đồ lót trắng tinh, chờ giờ lên máy bay...

3- Gặp gỡ - France

Minie bằng xương bằng thịt trước mặt tôi. Điểm đầu tiên « coi được » nhờ đầu tóc nhuộm nâu hợp với khuôn mặt và bộ đồ đúng mode bó sát thân hình tròn trịa, chưa đến nổi phát phì như Carrol. Hai vết dài hằn sâu hai bên miệng nàng in dấu thời gian tàn ác. Tôi không thất vọng, trái lại cảm giác thân quen tự bao giờ tràn ngập trong tôi niềm bình an kỳ lạ. Không biết diễn tả bằng lời, tôi âu yếm nói với nàng qua ánh mắt. Mấy mươi giây trôi qua, nàng bẽn lẽn lãng tránh, gương mặt đỏ rần kiểu nữ sinh biết yêu lần đầu. Nếu bắt chước tiểu thuyết lãng mạn, chàng thanh niên hào hoa tuấn tú nâng cằm người đẹp, mắt nàng từ từ khép lại, đôi môi hé mở chờ đợi một nụ hôn nồng cháy. Khổ nỗi niềm xao xuyến dâng trào mãnh liệt khiến tôi bối rối, tôi bật tiếng cười khan và xổ đại một câu:
- Chời ơi, già rồi còn bày đặt đỏ mặt!
Nàng cười khúc khích, ngúng nguẩy:
- Hihi, anh đừng nhìn em!
Tôi ôm nàng vào lòng, nàng không chống cự, đồng lõa ép sát vào người tôi. Nhịp tim tôi đập loạn xà ngầu.
Tôi yêu tiếng cười của nàng. Tiếng cười hồn nhiên tắm mát tâm hồn tôi vốn lâu nay cằn cỗi. Người vợ Mỹ không có được tiếng cười tràn đầy sức sống đó, kể cả những năm đầu tiên bả còn mạnh khỏe. Nàng khen giọng Sài gòn của tôi quyến rủ và tôi có lối kể chuyện tiếu lâm hấp dẫn, tôi vô cùng ngạc nhiên về tài năng chưa từng được ai khám phá. Sau mỗi câu chuyện, nghe giọng cười dòn dã của nàng thay cho lời khen thưởng, tâm hồn tôi phơi phới. Để chứng tỏ tài nghệ, tôi mất nhiều thì giờ lên Net sưu tầm truyện cấm đàn bà.
Trước hôm tôi về lại Mỹ, nàng ngắm ngía xấp hình tôi và nàng đi chơi Paris, đang cười nói vui vẻ nàng bỗng ngậm ngùi:
- Em già hơn trong hình anh hé!?
- Ờ.
- Phải chi em đẹp giống trong hình cũng đỡ. Thật sự em xấu anh há!?
- Chớ còn gì nữa!
Im lặng mấy giây và hai vai nàng run nhẹ. Lần đầu tiên tôi thấy nước mắt đàn bà rơi, tim tôi bỗng nhiên thắt lại.
- Xấu đâu có sao đâu em!
Lời an ủi vụng về khiến nàng nổi giận:
- Người ta nói: “Bất cứ người đàn bà nào cũng đẹp trong đôi mắt của người yêu”. Rõ ràng là anh không yêu em.
- Chời ơi, em nghe gì mấy thằng cha ba xạo bày đặt xổ ranh ngôn. Tại em xấu thì anh nói em xấu.
Nàng hất tay tôi khỏi vai, giọng lạnh lùng:
- Từ nay về sau, em chỉ xem anh là bạn.
Về lại Mỹ, sau nửa tháng cầu hoà vẫn không ăn thua gì, tôi vào thư viện Hoa Sen, miệt mài nghiên cứu Phật pháp và forward tới tấp, cốt ý mượn lời vị tha của các bậc đạo sư thay lời giúp tôi, đồng thời tôi gọi phôn tán thêm:
- Em hổng hiểu gì hết, đừng giận anh nữa cưng à! Em có biết“Thập trọc nhất thanh” là quý tướng, còn “thập thanh nhất trọc” là phá tướng? “Thập trọc nhất thanh” nghĩa là 10 phần tướng xấu mà ở trong lại ẩn 1 quý tướng thì như đá ẩn ngọc quý. Đấy là trường hợp của em. Còn tụi tài tử đẹp dàn trời nhưng thuộc về “thập thanh nhất trọc”, nghĩa là 10 phần tướng tốt đẹp, lại ẩn bên trong một tướng rất xấu, cho nên gọi là phá tướng.
Nàng phì cười:
- Bộ uống rượu đế sao mà hôm nay xổ Nho dữ vậy anh?
Tôi nghỉ việc một tuần bay qua Pháp. Đúng như tôi hy vọng, nàng hiểu sự trở lại Pháp cấp tốc chỉ sau ba tuần lễ xa nhau là bằng chứng hùng hồn cho tình yêu “nặng ký” của tôi.
Một tuần lễ hạnh phúc trôi qua thật nhanh, tôi bịn rịn giã từ nàng, trở về Houston với công việc. Cạnh computer, tấm hình tôi ôm vai nàng đứng trước tour Eiffel lồng lộng gió xác nhận tôi đang yêu và được yêu. Từ nay tôi được nói và được nghe tiếng Việt nam. Tôi sẽ cùng nàng du lịch khắp Âu Châu và về Hội An thăm nơi nàng chôn nhau cắt rún. Mấy thằng cha thi sĩ “vì em tôi làm thơ”, nhưng vì em tôi sẽ làm overtime chết bỏ!
Mỗi lần nghe tôi làm overtime, nàng phản đối:
- Overtime một vần với die. Anh đừng cố quá mà quá cố.

4 – Houston

Tôi báo tin nàng sẽ qua ở với tôi 3 tháng, con gái tôi, Jenny phụ tôi vất hết đồ đạc của mẹ nó, chỉ trừ mấy tấm hình tạm dẹp vào nhà kho. Ngày đầu tiên, nàng thắc mắc:
- Ủa, anh theo Phật giáo nhưng tại sao em không thấy bàn thờ Phật?
- Mình ở với người ta thấy cũng kỳ.
Nàng trợn mắt:
- Vợ con anh chớ ai mà anh nói “người ta” !?
Tôi không trả lời, bàng hoàng vì câu hỏi của nàng. Câu hỏi như nhát búa tỉnh thức nổi đau âm ỉ từ mấy chục năm qua. Tôi làm việc nuôi vợ con; căn nhà của tôi trả góp nhưng tôi không hoàn toàn nghĩ là của tôi. Mặc cảm ăn nhờ ở đậu như một vết xâm khó gột rửa. Có phải vì đây không phải là quê hương tôi!? Có phải vì Carrol và con gái tôi không cùng chung ngôn ngữ!?
Từ ngày có nàng, tôi vặn đồng hồ báo thức sớm hơn 15 phút, để được ôm ấp nàng trước khi đi làm và nói những câu thuộc loại không giống ai:
- Tội nghiệp hông! Tự nhiên ở đâu bên Pháp qua đây cho người ta dzày dzò!
Mỗi sáng tôi được nàng trao ly cam tươi tự tay nàng vắt. Tôi nao nao xúc động nhìn bóng dáng nhỏ nhắn qua kính chiếu hậu, bàn tay vẫy tiễn đưa tôi đến sở làm. Đến từng tuổi này, chưa bao giờ tôi được hưởng loại cảm giác tình cảm đậm đà.
Tôi xin nghỉ hai tuần lễ cùng nàng du hí Cali. Từ Houston tôi lái xe xuyên bang, ngày đi đêm nghỉ motel. Tại Las Vegas, chúng tôi làm lễ cưới đơn giản. Nhìn ngón tay nàng mang nhẫn mới, tôi bồi hồi cảm động tấm lòng nhân đạo đã chọn nhẫn cưới chỉ hơn 100 đô la. Đêm động phòng hoa chúc… lần thứ mấy mươi, nàng âu yếm hôn tôi:
- Con cóc đã biến thành hoàng tử rồi thì cứ hoàng tử luôn nha. Xớn xác là em lột da cóc đó!
Về đến Houston, nàng hối tôi ra phố lựa tượng Phật Quan Âm và ghé chợ Mỹ mua bó hoa cúng Phật. Nàng yêu cầu tôi chọn thêm cho Carrol bó hoa bả thích hồi còn sống. Sau khi lập bàn thờ Phật trên bệ lò sưởi, nàng kéo bàn salon ra giữa nhà, sắp trái cây và chưng bó hoa hồng tươi. Nàng nói:
- Em là kẻ đến sau, vô nhà người ta mình phải xin phép đàng hoàng. Anh vái bả bằng tiếng Mỹ, nói rõ cho bả biết là bả chết rồi, lo đầu thai đi, có thương yêu anh thì còn nhiều kiếp khác. Anh xin phép bả cho anh lấy vợ. Em nghi bả lưu luyến anh nên vẫn còn ở nhà này, nhất là bả chết trong giấc ngủ ngay trên giường của bả. Anh vái xong đến phiên em. Em nói tiếng Mỹ bồi chắc bả cũng hiểu. Ăn thua anh dỗ bả trước cho thật hay.
Khói hương nghi ngút, tôi cầm ba cây nhang rưng rưng nước mắt. Tình nghĩa hơn 25 năm với người vợ Mỹ hiền lành xấu số làm sao tôi quên cho được ! Tôi nao nao xúc động vì nàng giúp tôi cởi mở một gút mắc tâm tình.
Ngày nọ ra chợ Việt tình cờ tôi gặp lại Đản, người bạn cũ báo tin tối hôm đó tổ chức họp mặt bạn bè. Tôi nôn nao được dịp gặp lại nhóm bạn không quân. Tòng từ Dallas, mặc dù sức khỏe bấp bênh cũng chịu khó lái xe mất nhiều tiếng đồng hồ, cặp mắt sáng rỡ khi nhận ra tôi, giọng miền Nam oang oang chọc phá:
- Tưởng ai, khỏe không Tốt lèn ? Thằng Đản phôn nói có người muốn gặp tao, không ngờ là mầy !
Đọc trong ánh mắt bốn thằng bạn cũ tràn ngập nổi vui mừng tôi có vợ, nhất là vợ Việt nam, điều này hứa hẹn tôi sẽ không biệt tích giang hồ như trường hợp với người vợ Mỹ. Bốn bà xã của họ cũng vui vẻ chấp nhận nàng. Tôi thầm nghĩ…Nếu tôi dại dột rinh con vợ nhí Việt nam qua đây thì một sự xung đột về nhan sắc và tuổi tác với bốn nữ tướng kia dễ bề bùng nổ, tôi sẽ rất khó lòng trở về vòng tay ấm áp với tụi bạn cũ.
Vừa trở lại nhà, Đản vui vẻ phôn :
- Ê Tốt lèn, Má mầy để quên cái bóp, khi nào rảnh ghé tao lấy.

5 - Tai họa

Ngày nàng sắp sửa trở lại Pháp, tôi phải vào bệnh viện. Bác sĩ quyết định khẩn cấp mỗ, cạo chất vôi bám trên cột xương sống, là nguyên nhân chận dây thần kinh khiến chân tôi tê liệt.
Vết mỗ của tôi bị nhiễm trùng làm mủ phải mỗ đi mỗ lại bốn lần. Ngảy tái khám, bác sĩ Mỹ báo tin tôi bị Hépatitis B. Chết điếng cả người, tôi phôn hối nàng đi thử máu. May mắn mười năm trước nàng đã chích ngừa miễn nhiễm.
Vợ chồng con gái tôi đi làm cả ngày. Đến giờ ăn, tôi mệt nhọc ăn đại món gì trước mắt, hoặc lái xe ra ngoài ăn tiệm. Bụng tôi trương phình lên và ngẹt thở, phải vào nhà thương hút nước khẩn cấp. Bác sĩ báo tin tôi cần thay lá gan mới (hậu quả lạm dụng trụ sinh trong bốn lần mỗ). Bầu trời quay cuồng sụp đổ. Không, thà chết chớ tôi không muốn kéo dài cuộc sống èo uột như người vợ Mỹ, mỗi tuần phải vào nhà thương vài lần và rốt cuộc cũng không thoát khỏi tử thần. Ngày đó Carrol còn có con gái, còn có tôi bao bọc, phần tôi chẳng có gì ngoài gánh nặng bệnh tật. Tôi quyết định về Việt nam ở với chị tôi để chữa trị thuốc Nam.

6 - Việt nam

Tôi trở về căn nhà thời thơ ấu của ông bà ngoại tôi vùng Phú Nhuận. Ba bà dì không chồng ở chung trên căn nhà chính, gia đình chị tôi ở căn nhà ngang. Tôi được ở trong một phòng nhỏ bằng nửa căn nhà bếp của tôi bên Mỹ. Đây là căn phòng chị tôi xây thêm ở góc sân để má tôi dưỡng bịnh cuối đời. Mỗi bề 3m, giường chỉ cách toa –lét hai bước chân, rất tiện lợi cho người bệnh khó kềm hãm nhu cầu vệ sinh. Cũng may phòng có máy điều hòa không khí.
Nàng điện thoại trấn an tôi:
- Mấy đứa em của em nói anh đừng lo. Báo Cali đăng rần rần có ông nghệ sỹ T. bị ung thư bác sĩ Mỹ chạy, ổng về Việt nam chờ chết, không ngờ số ổng hên gặp thầy chữa thuốc Nam nào đó giỏi dàn trời. Nghe nói ổng lành bệnh xong cưới một con bồ nhí, mới đẻ đứa con trai.
Những loại tin tức này gây phấn chấn cho nàng và cả cho tôi. Tôi không cần con bồ nhí, tôi chỉ cần nàng, người đàn bà tuổi nhai trầu thích nghe tôi kể chuyện tiếu lâm, người mang đến cho tôi hạnh phúc.

Hai giờ trưa, tôi ngồi trên băng ghế đá trong sân, đọc báo, uống càfé, thình lình nghe tiếng xe hai bánh ngừng trước cổng nhà. Một bà dáng thấp bé, mặt bịt khăn, đầu đội mũ bảo vệ tròn vo, áo khoác rộng dài tay, kiểu thời trang Sài gòn làm xấu thành phố. Tôi liên tưởng đến con vịt đẹt. Con vịt đẹt tiến lại gần tôi, lột mũ và khăn che mặt.
- Anh biết ai đây không?
Minie của tôi đang nở nụ cười Mona Lisa. Nàng hôn nhẹ lên má tôi.
Tim tôi thót lại:
- Ủa, sao em nói còn hai tuần nữa mới dzề!?
- Em đổi vé, nói trước làm chi, để anh ngạc nhiên chơi!
Chị Hai mời nàng vào phòng khách. Giọng nàng dõng dạc:
- Em nghe anh bị hút nước trong bụng, em nghĩ là bịnh tình trầm trọng nên em đổi vé về sớm hơn. Em gái em ở Cali nói người ta đồn có ông thầy Châu Đốc chữa ung thư gan giỏi lắm. Em dẫn anh đi nghen anh!
Tôi không thích bị ai dẫn dắt, cương quyết:
- Không.
Nàng lục lọi trong bao nhựa đem theo, rút tờ báo Phụ Nữ, đọc lớn tiếng:
- “Bác sĩ cho biết bịnh ung thư vẫn có người sống thêm 10 năm 14 năm, vẫn sinh con nhờ thuốc men và chế độ ăn uống cẩn thận”. Trên internet bác sĩ Pháp cũng viết y chang, em có ghi rõ nhân chứng, vậy buổi trưa em nấu và em cùng ăn với anh. Anh đọc nè.
- Khỏi cần đọc. Anh hổng phải ung thư.
- Thì anh bị gan nặng cũng phải chữa chớ. Anh thương em chìu em chút đi mà.
Giọng nàng mềm như bún kèm theo gương mặt thiểu não. Tôi mềm lòng nói nhỏ:
- O.K, đi thì đi.

Tôi mệt mỏi vào phòng nằm nghỉ. Tôi ôm nàng vào lòng, rưng rưng cảm động.
Giường chật hẹp chỉ đủ chỗ cho một người…rưỡi. Muốn nằm thẳng người, nàng bắt buộc trồi lên đầu tôi, cánh tay phải sát vách tường duỗi thẳng dọc theo thân hình và cánh tay trái duỗi ngang. Tôi thầm thì:
- Cái mặt thấy ghét! Cho anh dzớt cái nha em!
Lập tức nàng hốt hoảng:
- Thượng mã phong đó!
Tôi thở dài. Quả thật tôi không tin tưởng “chú A37” cho lắm! Sợ chú bay không ra bay, chỉ làm mất mặt đàn anh. Tưởng tôi buồn, nàng xoa đầu trọc an ủi:
- Để khi nào anh lành bệnh rồi muốn dzớt bao nhiêu thì dzớt!

Buổi tối nàng về nhà em gái. Sáng hôm sau nàng đem tới đồ ăn nấu sẵn.
Sau hai lần bị hút dịch tràng, chị dọn cho tôi ăn một mình, chén bát để vào một mâm riêng. Tôi có cảm tưởng mọi người e dè tôi vì sợ căn bịnh truyền nhiễm nhưng cố gắng giữ lịch sự tối thiểu. Các cháu lễ phép chào cậu rồi lẫn tránh thật nhanh. Ông anh rể lạnh nhạt, chỉ trừ chị Hai gần gũi tôi nhiều nhất, nhưng chị em hỏi han vài câu là hết chuyện nói, nhất là chị cũng đang khổ sở về bịnh đau khớp chân.
Đi Châu Đốc về, cả nàng và tôi đặt nhiều hy vọng. Ba chén thuốc Nam uống mỗi ngày đưa tôi đến tình trạng đi tiêu, đi tiểu liên miên.
Theo lời thầy thuốc, nàng cho tôi ăn cá sông. Cử dầu, gia vị, nước mắm, chỉ trừ được thêm nghệ và gừng. Rau luộc cũng lạt nhách. Tôi quạu quọ:
- Em đừng nấu nữa, để chị anh nấu.
- Vậy buổi trưa chị anh nấu cho em ăn luôn à!?
- Thì em ăn xong hãy tới.
- Không.
- Tại sao em ăn chung với anh?
- Cho vui. Anh thấy chưa, em ăn giống như anh dễ dàng mặc dù em không bịnh.
- Em khác anh khác!
- Khác ý chí. Cho dù anh không muốn em cũng cứ nấu đem tới, ăn hay không ăn là quyền của anh.
Tôi cau mặt lạnh lùng:
- Em đừng tới nữa, em về đây làm anh mất tự do.
Ba bà dì và chị tôi nói tôi tên Tốt nên số tôi tốt, bịnh gần chết còn có “hồng nhan tri kỷ” cận kề săn sóc. Bụng tôi xẹp xuống, da mặt hồng hào hơn trước. Mỗi 4 giờ rưỡi sáng, tôi chống walker bước chầm chậm quanh những con đường gần nhà. Mặt trời chưa lên, thành phố còn ngái ngủ thoang thoảng mùi cống rãnh. Thỉnh thoảng một con chuột ló đầu dáo dác. Vài quán hàng chuẩn bị mở cửa, xe chạy thưa thớt. Cho dù Sài gòn thay đổi, nhưng những con đường hồi nhỏ tôi thường đi qua tuần tự trở về sống động trong trí nhớ.
Những buổi sáng cảm thấy khỏe, tôi ra trước sân ngồi đọc báo. Nghe tiếng xe ôm ngừng trước cửa, xuất hiện dáng dấp người đàn bà thấp bé tay xách túi đồ ăn, bịt mặt như dân khủng bố, tôi vui vẻ chọc:
- Con dzịt đẹt hôm nay sao tới trễ dzậy!
Nàng trả đũa:
- A ha, ngày nào cũng xô đuổi người ta, rứa mà tới trễ chút xíu anh “sáng chói” (sói trán) cũng để ý. Con dịch đẹt tới trễ vì nghe điện thoại bên Mỹ gọi. Ba hỏi thăm anh đó.
Ngồi bên nhau không lâu, khoảng 15 phút tôi phải lết vào toa –lét. Mỗi lần trở lại sân với nàng, nhìn khoảng trời xanh, nổi bực bội tù túng khiến tôi mất tự chủ. Vào phòng ăn, nàng xin phép cháu tôi mượn bếp. Vừa luộc rau vừa kể:
- Hồi sáng em bị trợt té trong phòng tắm, tay bầm đen nè!
Mặt tôi đanh lại:
- Sao không chết phứt cho rồi!
Hai đứa cháu lớn nhìn nhau nhướng mắt ngạc nhiên về lời độc ác. Tôi chờ nàng nổi cơn thịnh nộ nhưng sắc mặt nàng vẫn không thay đổi. Tôi chê nàng không biết xới cơm, tôi chê cá tanh, tôi đòi thêm nước mắm. Nàng điềm đạm:
- Em biết anh rất bực bội và anh không thể trút giận vào ai ngoài em cả. Nếu điều đó giúp anh khỏe hơn thì anh cứ việc tiếp tục, còn muốn chọc tức để em không tới nữa chỉ là vô ích.
Vẻ bình thản của nàng khiến tôi càng khổ tâm. Ăn xong tôi vào phòng trước, một lát sau nàng vào nằm kế bên tôi, tay trái nhè nhẹ xoa đầu trọc. Tôi hất tay nàng :
- Đừng đụng anh. Anh quăng em ra cửa bi giờ.
Như trò chơi con nít, tôi hất tay nàng, nửa phút sau nàng vẫn tiếp tục vuốt ve cái đầu trọc. Sừng sộ vẫn không ăn thua gì, tôi mệt mỏi chịu thua.
Một lúc sau tôi quay người, đầu nép sát vào ngực nàng, tôi nghe rõ tiếng tim nàng đập và giọng nàng nghèn nghẹn:
- Gan anh nát bấy rồi!
Tôi nổi tức:
- Em nói gì kỳ dzậy!?
- Anh cứng đầu thì em nói sự thật luôn. Anh bị ung thư thời kỳ chót. Hôm anh mới về, chị Hai dẫn anh đi bịnh viện hút nước bụng hay dịch tràng gì đó, bác sĩ Việt nam đưa kết quả ghi chữ K có nghĩa là giai đoạn cuối cùng, có nghĩa là cancer. Bây giờ tâm hồn anh đang giao động, hãy suy nghĩ kỹ trước khi quyết định. Anh muốn ăn ngon để rồi chết sớm thì cứ yêu cầu chị Hai nấu. Em yêu anh, em muốn anh sống cho dù anh tật nguyền. Theo kinh nghiệm, những người bị cancer mà ăn thả dàn đến khi hấp hối sẽ rất đau đớn.
Nàng nghẹn ngào, vội vã rời khỏi phòng. Tôi ngồi ôm đầu nghe đất trời sụp đổ. Cancer, ung thư. Trời hỡi! Hạnh phúc mới lóe sáng đã vội vã tắt ngúm. Bụng tôi quặn đau, mới đứng lên, chưa kịp vào toa – lét, chất lỏng tanh tưởi tuôn xối xả xuống hai ống chân teo tóp.
Rửa ráy và thay đồ xong, tôi chống walker ra sân. Nàng đang ngồi trên băng ghế, buồn bã nhìn vào khoảng không. Tôi hút xong cả gói thuốc vẫn chưa trấn tỉnh. Nàng dịu dàng để bàn tay lên đùi tôi, bắp đùi nhăn nheo chỉ còn da bọc xương. Tôi bùi ngùi nói nhỏ:
- Cancer lây bịnh đó em!
- Em biết anh cancer khi còn ở Pháp, chính vì vậy em đổi vé về sớm hơn.
- Số mệnh đã như dzậy thì cũng đành chịu thôi!
- Em không đồng ý. Anh và chị anh bị Nho giáo chi phối. Khổng Tử cho rằng “Tử sanh hữu mạng, phú quí tại thiên”, rằng con người không thể cãi lại mệnh Trời, con người cần phải đặt hết mọi niềm tin vào ý chí của Trời. Khổng Tử cũng nói: “bất tri mạng, vô dĩ vi quân tử dã” , không hiểu mệnh Trời, không xứng đáng là người quân tử (Luận ngữ - Thiên Nghiêu viết). Anh có nhận thấy Nho giáo triệt tiêu mọi nỗ lực chuyển hóa, hướng thiện của con người, giao phó toàn bộ đời mình cho một đấng quyền năng quyết định!? Hồi còn đi học, có một số điểm em không phục Khổng Tử, nhất là ổng đưa ra những nguyên tắc bất công đối với phụ nữ.
- Theo Phật giáo, con người tạo ra nghiệp sẽ không thể và không bao giờ trốn thoát được những nghiệp do mình gây tạo ra.
- Anh nói đúng, nhưng điểm khác nhau giữa nghiệp (Phật giáo) và số mệnh (Nho giáo) ở chỗ, nghiệp do chính con người tạo ra, bất định tính nên nghiệp có thể chuyển hóa được. Do đó, con người có thể thay đổi, chuyển hóa nghiệp báo của mình từ xấu thành tốt, từ ác thành thiện hoặc ngược lại. Năng lực chuyển hóa Mãn nghiệp trở thành tốt hơn hoặc xấu đi được gọi là Năng tiêu nghiệp. Tác dụng của Năng tiêu nghiệp trong đời sống hiện tại rất lớn. Một người thông minh và khỏe mạnh là kết quả của Mãn nghiệp, nhưng nếu sống buông thả, đồi trụy thì trở nên ngu đần, ốm yếu. Năng tiêu nghiệp đã làm tiêu hủy nghiệp tốt của người này. Ngược lại một người với quả báo Mãn nghiệp bị bịnh tật nhưng nhờ biết cách bảo vệ sức khỏe vẫn chiến thắng bịnh tật, như Stephen William Hawking – nhà Vật lý người Anh của thế kỷ hôm nay, tuy bị liệt toàn thân chỉ còn ba ngón tay nhưng vẫn liên tục đưa ra nhiều phát minh quan trọng. Thuyết Nghiệp khích lệ con người hành động và tiến bộ, hoàn toàn không phải tiêu cực, yếm thế như Nho giáo.
Nàng bóp nhẹ tay tôi và nói tiếp:
- Một tháng rưỡi trước bác sĩ nói với chị Hai rằng anh chỉ còn sống được ba tháng, khuyên chị cứ cho anh ăn những gì anh muốn. Vậy tính ra anh chỉ còn một tháng rưỡi nữa thôi. Em nghĩ nếu anh ăn uống cẩn thận, sự sống sẽ được kéo dài. Chị anh muốn dấu anh vì không muốn anh đau khổ. Chị Hai thương anh theo lối của chị, em thương anh theo lối của em. Em muốn anh biết rõ sự thật. Em muốn anh can đảm, không bi thảm hóa và lẫn tránh nó, vì như vậy giai đoạn hấp hối sẽ thê thảm hơn. Theo quan điểm Phật giáo, suy ngẫm để chuẩn bị cái chết rất quan trọng. Mặc dù sự tái sinh của ta phần lớn tùy thuộc vào năng lực của nghiệp, song tâm trạng ta vào lúc chết ảnh hưởng không nhỏ tới tính chất của tái sinh kế tiếp.
Tôi bỏ bữa ăn tối, nằm gậm nhấm nổi buồn trong bóng đêm. Ba chữ “tôi bị cancer”ngân nga mãi trong đầu từ trưa nay, từ từ dịu xuống và thiếp đi vào giấc ngủ.
Cây mai trước ngõ trổ bông vàng rực rỡ. Tôi lắng nghe tiếng chim sẻ ríu rít trên cành cây, ngước mắt thấy hai con chim nhỏ đứng cạnh nhau, tim tôi se thắt. 33 năm xa xứ, cái Tết đầu tiên trên quê hương chỉ đầy hương vị chua chát. Nàng ngồi bên tôi, nói:
- May mà mồng một Tết em có anh bên cạnh.
- May cái gì! Anh bị cancer mà may cái gì!
- May là hiện tại mình được gần nhau. May là số anh quá cha thiên hạ! Ngay tại thành phố Sài gòn mà nhà anh ở có vườn cây như vườn Thượng Uyển; hòn non bộ cá lội thảnh thơi, cây cối xum xuê mát rượi, chim hót và có cả đàn piano nữa.
Bỗng dưng tiếng đàn im bặt, nàng ngoáy cổ vào phòng khách la lớn :
- Hay quá! Đàn nữa đi con.
Thằng cháu nhỏ tập tễnh vào nghề, hứng chí dạo thêm vài bản. Tôi cười:
- Đàn trật lất. Em đừng khen nữa để nó đi chơi chớ!
Nàng nói tiếp:
- Số anh y chang số Hoàng tử. Dưỡng bịnh có ba người đàn bà hầu hạ: em nấu ăn, chị anh sắc thuốc, em gái anh giặt quần áo. Còn muốn gì nữa! Mấy năm trước em tới viện ung bướu Sài gòn thăm người bạn bị ung thư vú, em thấy hai người bệnh nằm chung một giường, có người nằm dưới đất, nóng nực hôi thúi như địa ngục. Thân nhân ngồi chò hỏ trong sân viện, mặt lo âu vì thiếu tiền hơn là vì lo cho người bệnh. Anh đẻ bọc điều chắc! Em thích câu nói “Con người đánh mất hạnh phúc thường là do mong muốn một hạnh phúc cao hơn hạnh phúc mà mình đang có”.
Những lời nàng nói có tác dụng mạnh, nổi bất hạnh uất ức trong tôi từ từ dịu xuống.
Mồng hai Tết tôi bồn chồn nhìn đồng hồ, gặp dì trước sân tôi buột miệng hỏi:
- Dì thấy dzợ con tới chưa?
- Chưa. Mày đuổi nó quoài sao giờ còn hỏi!?
Tôi đuổi nàng vì tôi không muốn nàng khổ, nhưng nàng không tới thì tôi khổ.
Hôm nay nàng tới trễ. Dọn đồ ăn ra bàn xong, nàng buồn bã báo tin:
- Ba em mất rồi. Ba bị đứng tim bất ngờ.
Tôi bàng hoàng sửng sốt. Ba nàng không bịnh hoạn gì cà. Đáng lý tôi phải là người đi trước ông.
- Kể từ hôm nay em không ăn giống anh. Em ăn chay 49 ngày.
Tôi theo nàng vào phòng. Nàng thổn thức, hai vai run nhè nhẹ. Tim tôi se lại. Ôm nàng vào lòng, tôi vỗ về:
- Anh xin chia buồn với em.
Bây giờ dưới mắt tôi, nàng chỉ là đứa con gái bất hạnh mang nổi đau khổ của người con mất cha. Trong tôi bỗng lai láng niềm thương xót. Nếu không vì tôi, giờ này nàng đang trên đường qua Cali dự đám tang thân phụ. Tôi quên bệnh tật, cảm thấy có bổn phận phải an ủi nàng. Bàn tay gầy guộc của tôi vận dụng hết sức lực thoa nhè nhẹ tấm lưng mầu mỡ, tai tôi lắng nghe tiếng giảng phát ra từ CD, điều mà trước đây tôi vẫn nghe nhưng không chú ý:
“Đức Phật dạy: Thân bệnh nhưng đừng để tâm bệnh. Chúng ta có thể không thể làm được gì nhiều cho thân nhưng chúng ta có thể làm được gì đó cho tâm. Chúng ta có thể giữ tâm bình tĩnh khi chúng ta đau yếu. Chúng ta có thể theo dõi sự tăng giảm của đau đớn, nó đến và đi từng đợt như thế nào. Chúng ta có thể hiểu biết bản chất của khổ đau. Chúng ta có thể gặp nó và học hỏi từ nó. Chính nó là một cuộc thử nghiệm – Làm sao chúng ta hiểu rõ bản chất của sự sống, làm sao chúng ta hiểu rõ ràng không có cái ngã thường còn nơi đây mà chỉ có sự thay đổi liên miên của sinh và diệt, giống như dòng sông trôi chảy bất tận...
Vai trò bỗng dưng đảo ngược… Một người bịnh cancer gần chết phải săn sóc người mạnh khỏe. Dường như Trời sinh ra tôi để phục vụ đàn bà, dù thân xác rã rời nhưng tôi cảm thấy vui vui nghe tiếng nàng ngáy đều. Vừa ôm nàng trong tay, vừa có dịp chú tâm những lời giảng phát ra từ góc phòng:
Tôi thuộc diện khổ đau do luyến ái người. Cũng may đây là người đàn bà tuổi xế chiều nhan sắc tàn phai, nếu luyến ái loại nhí xinh đẹp thì không biết tôi còn khổ đến cỡ nào!?
...
Tâm trí tôi từ từ lấy lại thăng bằng. Sáng nay hiện rõ trên nét mặt khiến nàng chú ý:
- Lâu ngày em mới thấy anh cười tươi hết xẩy!

- Thở vào tâm tĩnh lặng
Thở ra miệng mỉm cười
An trú trong hiện tại
Giờ phút đẹp tuyệt vời
(Thiền sư Nhất Hạnh)

- Hôm nay Sainte Valentine, tụi mình qua càfé Du Miên nghen em.
Nàng há hốc mồm ngạc nhiên.
- Ơ hơ, em không nhớ. Sao lâu nay em rủ hoài anh không chịu đi!?. Đi, đi anh.
Từ quán càfé, tôi chỉ cho nàng thấy mái ngói căn phòng của tôi khuất sau bụi chuối cuối sân. Nàng nhìn quanh và có vẻ thú vị với lối décor thiên nhiên. Cảm giác đem niềm vui đến cho nàng khiến tôi tạm quên bịnh hoạn. Tôi thèm càfé nhưng bị cấm nên phải gọi trà đá. Nàng hớp một ngụm sinh tố thơm, kể lể:
- Em có người bạn ác ôn ở bên Đức, nghĩ rằng em có số sát phu.
Tôi cười ha hả:
- Chớ còn gì nữa! Ai đụng tới em là từ chết đến bị thương.
- Bà vợ Mỹ của anh cũng chết nghe chưa, vậy là anh cũng có số sát thê đó. Vì mạng em lớn mới đè được mạng anh.
Tôi vui vẻ lập lại:
- Đụng tới em là từ chết đến bị thương! Anh cũng vì em mà thân tàn ma dại nè. Héhé!
- Anh nói kiểu mê tín dị đoan. Nghiệp anh cũng nặng lắm nên gặp người hết xẩy như em mà không được hưởng! Hihi, Anh không hiểu chi cả. Nghiệp xấu của anh đến lúc phải trả, nhưng nhờ có hiếu nuôi vợ bịnh hơn hai chục năm, do đó Ơn Trên ban thưởng em cho anh. Anh có thấy sự huyền bí … mỗ xong anh tỉnh dậy cùng ngày em trở về Pháp, vé anh mua cho em từ bốn tháng trước tại sao lại có sự trùng hợp ngẫu nhiên như vậy!? Anh thấy chưa? Vì sứ mạng em đã xong, em ở lại Mỹ vô ích nên em bay về Pháp ngay. Sự sắp đặt vô hình hay hết chỗ chê. Rồi bây giờ anh bịnh, em về Sài gòn với anh không phải vì em trả nợ kiếp trước mà em là món quà tặng quí giá của Ơn Trên cadeau cho người chồng nhân đức. Có thể hiểu đây là khởi nghiệp, anh đang mắc nợ em đó, hihi!
Tôi phì cười:
- Con dzịt đẹt môi dày chu chu xạo thấy mẹ!
Nàng lém lỉnh chu thêm miệng hô ra chọc ghẹo tôi.
Mỗi khi nghỉ trưa, nàng mở CD “Tạng thư sống chết” của xứ Tây Tạng. Tôi nói:
- Em mở quoài băng này dzậy em! Có phải vì thầy của em là dịch giả!?
- Em không có máu phe đảng. Tại vì sách có giá trị, càng nghe càng thấm thía. Giọng thầy Tâm Kiến Chánh hay hết xẩy, giống y chang giọng của anh.
Tôi không nói gì, lắng nghe giọng đọc của người đàn ông mà nàng xác nhận giống giọng mình. Nàng ôm tôi vào lòng, tay xoa đầu tôi nhè nhẹ. Mặt ép sát vào ngực nàng nhưng tâm tôi không gợn chút ái dục, cảm giác tin cậy một đồng đội không bỏ rơi tôi, sát cánh cùng tôi chiến đấu bên cạnh giờ phút vô cùng cam go. Chúng tôi im lặng suy ngẫm:
“Dù bạn có tin tôn giáo nào hay không, điều rất quan trọng vẫn là có được tâm an bình lúc chết. Điều đó có lợi cho sự tái sanh. Theo quan điểm Phật giáo, dù người chết có tin luân hồi hay không, thì sự tái sinh của họ vẫn hiện hữu. Thời gian kéo dài trung bình để một người đi tái sinh vào một cơ thể mới là 7 tuần lễ. Tuy nhiên có người sau khi chết chỉ mất 2 giây họ đã đi tái sinh vào cảnh giới khác, đặc biệt những bậc thánh thiện hoặc những kẻ đại gian đại ác. Nhưng một số người khác cứ vất vưởng trong thế giới trung ấm này một thời gian rất lâu, có lúc đến 7 năm mới đi tái sinh. Nếu trường hợp họ bị kẹt lại trong thế giới trung gian này, họ sẽ trở thành ma quỷ. Đặc biệt vong linh trong cõi trung ấm 49 ngày có khả năng nghe, cảm nhận tư tưởng...”
- Nếu em chết trước anh, em sẽ ở bên anh 49 ngày.
Tôi hiểu nàng thầm nhắn nhủ tôi hãy thực hiện điều đó với nàng.
Tinh thần tôi càng ngày càng thanh thản. Mỗi chiều tôi thường rủ nàng đi ăn chè đậu đen, đậu ván ở những quán cóc bên đường. Mỗi lần nàng lăng xăng chận xe sợ tôi bị tai nạn, tôi tức uất người. Tôi bắt nàng đi vào trong lề, bổn phận đàn ông là che chở đàn bà, tôi không thích nàng làm điều trái ngược. Sau vài lần nổi xung, nàng hiểu và để yên cho tôi giữ vị trí bảo bọc nàng. Một hôm nàng hỏi tôi:
- Hồi trước anh có bồ với bà nào không? Đưa em địa chỉ, em dẫn bả tới thăm anh.
- Anh không có bồ nào cả.
Nàng ngạc nhiên:
- Em xem hình hồi trẻ, thấy anh coi được lắm! Ít nhất anh cũng có dẫn một cô đi chơi chớ!
- Hồi học lớp đệ nhất, anh có rủ một cô cùng lớp đi ciné.
Mắt nàng thích thú sáng lên:
- A, anh kiss cổ trong rạp ciné.
- Hổng dám đâu! Anh chỉ khều mấy ngón tay thôi. Sau đó cổ giận anh.
- Anh hiền queo, chỉ dám khều mấy ngón tay thôi à. Vậy mà giận à, vô lý!
- Hổng phải. Hôm đó đông đảo chen lấn mệt hộc xì dầu. Gần hết phim cổ hối anh: “Đông người quá mình ra trước, hông thì chút nữa chen lấn hôi lắm!”. Anh nói :“Thì cũng đã hôi rồi !”.
Nàng cười ngặt ngoẽo và láu lỉnh hỏi tiếp:
- Vậy anh còn trinh với bà vợ Mỹ à!?
Tôi phì cười:
- Trinh cái lỗ rún. Hồi còn đi học, có thằng bạn dưới quê lên Sài gòn thuê nhà trọ, tụi anh hùn tiền bao một em nhím. Thời đó dzui thật là dzui!
- Thanh niên mới lớn lên hầu như ai cũng vậy!
Được nàng khuyến khích, tôi hứng thú kể tiếp:
- Sau đó tụi anh thằng nào buổi sáng đi học bụng cũng đói meo, tại tiền dành để chích pénicilline. Hehe, thằng nào cũng đi cà náng. Ba anh hỏi, anh nói anh bị té xe đạp. Cả bọn té xe đạp. Xạo thiệt tình! Tụi anh còn phải năn nỉ bà y tá cùng xóm giữ bí mật dùm.
Nàng cười nắc nẻ.
- Hihi, đám anh em trai nhà em y chang đám bạn của anh.
Tôi đổi đề tài:
- Anh tính lành bịnh sẽ mua miếng đất vùng quê làm nhà ở. Anh sẽ nuôi vài con gà chạy lanh quanh cho dzui. Em chịu dzề ở với anh hông?
- Không được đâu anh ơi, em ớn lắm! Anh là Việt kiều, tụi công an sẽ tối ngày kiếm chuyện đòi “quà thông cảm”, hoặc dân xì ke đêm khuya tăm tối sẽ giết anh chỉ vì mấy chục dollars. Lành bịnh anh qua Pháp với em là tiện nhất.
Có những ngày chán ngán bịnh hoạn, tôi lại nghĩ khác:
- Anh biết đời anh tiêu rồi, em lo kiếm người khác đi.
- Em già và xấu nữa ai mà lấy em! Chính anh cũng công nhận em xấu. Họa may nhờ anh phò hộ em...
Nàng trả lời diễu cợt với ánh mắt láu lỉnh.
- Cho dù anh không linh thiêng, em cũng đừng lo. Hoàng tử Charles mê bà già Camilla trong khi Diana đẹp tản thần. Em nên nhớ rằng trên đời này vẫn có những cha yêu đàn bà không phải vì nhan sắc.
- Hơi hiếm! Nếu gặp một người nào đó giống như anh, em mới chịu.
- Làm sao có người nào mặt mũi giống anh được!
- Xí, ý em nói giống tính tình của anh kìa. Làm như anh đẹp trai lắm!
Cả tôi và nàng cùng cười, quên hẳn mình đang ở trong hoàn cảnh mếu máo.
Thấm thoát ba tháng trôi qua, chỉ còn vài tiếng nữa nàng lên máy bay trở về Pháp. Tôi ngồi trên giường, hai chân dạng ra ôm lấy nàng đứng giữa. Hai tay nàng không ngừng ve vuốt đầu tôi.
- Sao em dzày dzò đầu anh quoài dzậy?
Nàng áp sát đầu tôi vào ngực nàng.
- Tại em không biết để tay ở đâu!
Nàng cười khẻ nhưng tôi cảm giác những giọt nước mắt rơi trên da đầu trọc.
- Anh đừng ăn bậy bạ nghen anh.
- Ờ.
- Lành bệnh qua Pháp ở với em, nhớ mua bảo hiểm sức khỏe loại du lịch.
- Ờ.
- Nếu, nếu…anh có mệnh hệ nào, chắc em không về được, anh đừng buồn em nghen.
- Bộ em nghĩ anh chết sao!?
- Biết đâu được! Tốt nhất anh cứ chuẩn bị tinh thần, nhớ nghe băng giảng mỗi ngày, nghe đi nghe lại mới thấm anh à.
- Ờ.
- Và nhớ rằng em yêu anh.
Tôi nuốt nước mắt nói:
- Anh đi được là anh qua với em ngay.
Nàng hôn môi tôi và vội vã lấy khăn bịt kín khuôn mặt đẫm lệ. Tội nghiệp từ ngày yêu tôi, nàng khóc nhiều lần. Tôi chợt nhớ chưa bao giờ thấy người vợ Mỹ nhỏ một giọt nước mắt. Chậm chạp chống Walker, tôi tiễn nàng ra ngõ. Đứng lặng người một lúc thật lâu, tôi nhìn theo chiếc xe ôm chở nàng khuất xa cuối con đường hẻõm.
Qua phôn, tôi nói chuyện với nàng một lần chót, để an tâm nàng bình an về tới Pháp. Và rồi tôi trốn tránh, vì giọng nói quen thuộc đó chỉ khiến tâm hồn tạm thời an bình của tôi trở nên xao động. Tôi biết rõ mình đang may mắn không vướng bận gì khác, ngoài việc quán sát cái đau để buông cái đau, đừng dại dột rơi vào luyến ái.
Tôi sẵn sàng rời cõi trần gian với tâm an lành, đó cũng chính là điều nàng ao ước tôi đạt được.
11 giờ khuya. Tôi rung chuông gọi chị Hai. Tôi điềm tĩnh nói:
- Em thấy trên trời đầy sao chiếu sáng ngời. Hình em hiện lên quanh bốn bức tường. Em nghe rõ tiếng ai gọi tên em. Em biết tới giờ em đi rồi đó chị.
Chị tôi an ủi:
- Giữ lòng thanh thản nha em.
- Em sẵn sàng rồi. Chị à, em có lỗi nhiều với ba má phải hông chị?
- Hông, em hổng có lỗi gì cả. Ba má thông cảm hoàn cảnh của em. Những ngày nước mới mất, tụi nó vào nhà mình làm khó dễ quoài, điều tra “thằng giặc lái cút theo Mỹ”.
- Dzợ em sao chị?
- Nó ở Pháp làm sao chị biết. Lần nào nó gọi, em cũng hổng chịu tiếp chuyện.
- Chân chị còn đau hông?
- Đau lắm em!
Tôi cười thân mật nói:
- Mặt bà mệt quá chời, thôi đi ngủ đi bà ơi!

7- Ra đi

4 giờ sáng thứ năm 9/10/2008
Theo thường lệ, người đàn ông làm vệ sinh vào phòng chào hỏi :
- Ngủ ngon hông anh Tốt ?
Tôi không trả lời.
Vì tôi đã chết.
France, khuya hôm sau...

Tôi trở lại mạnh khỏe và cảm thấy nhẹ nhàng thoải mái, đi đứng bình thường không cần walker. Tôi không gặp ba má tôi, không gặp Carrol, cũng không gặp ba của nàng. Chung quanh tôi là một số người tôi không quen biết, họ đi lại với dáng vẻ thanh thản.
Điều kỳ diệu, tôi mong muốn được gặp nàng thì tức khắc tôi đã có mặt bên nàng. Tính thời gian, tôi quen nàng được 3 năm 2 tháng; gần gũi nhau tổng cộng khoảng 7 tháng. Tương tự cuộc tình ngắn ngủi của vua Chế Mân và Huyền Trân công chúa, cũng như chuyện phim Love Story.
Tôi bồi hồi ngắm tấm hình đặt trên bàn ngủ. Tấm hình tôi và nàng chụp hôm picnic vùng Nam Cali, tươi cười dựa vai nhau ngồi bệt trên bãi cỏ xanh mướt. Nàng đang say ngủ, cái cổ ngấn nọng làm nàng già hơn sáu tháng trước. Tôi nằm cạnh nàng với tâm hồn bình thản.
Chợt biết có tôi bên cạnh, nàng hấp háy mắt nhìn tôi. Giọng nàng vui mừng ngái ngủ:
- Anh qua với em đó à!
Tôi cười nhẹ và lập lại câu nói hôm chia tay :
- Anh đi được là anh qua với em ngay.
Nàng dường như không mảy may ngạc nhiên, cánh tay nàng ôm choàng qua bụng tôi làm vòng khóa êm ái, mỉm cười và tiếp tục ngáy đều. Mân mê những ngón tay nàng theo thói quen những ngày chưa bịnh hoạn, mắt tôi nhìn lên trần nhà màu trắng. Một màu trắng tinh khiết và tang tóc.
Nàng tỉnh giấc, ngơ ngác tiếc nuối giấc mơ vô cùng sống động. Nàng không ngờ rằng thế giới nàng đang sống chỉ là mộng, thế giới nàng nằm bên tôi trong giấc ngủ mới chính là thật.
Nàng điện thoại về Việt nam nói chuyện với chị tôi, biết tôi ra đi trong một trạng thái tốt lành, và linh tính tôi đang ở bên cạnh nàng, tư tưởng nàng truyền đạt đến tôi lời khen ngợi :
- Em rất hãnh diện vì anh.
Bây giờ nàng đang mang nổi buồn ủ rủ của loài chim lẻ bạn, não nề của loài người khóc cô đơn. Tôi có nhiệm vụ an ủi nàng, nhắc nhở nàng phấn đấu, tiếp tục đời sống bình thường. Mỗi ngày nàng nhận nhiều mails bạn bè khuyên đừng buồn nhưng vô hiệu quả. Khi màn đêm buông xuống, nàng thổn thức nghe tôi vỗ về:
- Em còn nhớ những điều chúng mình đã từng nghe qua: “Ta không thể nào tránh né khổ đau. Khi ta cố tự vệ chống lại đau khổ, thì ta chỉ càng thêm đau khổ và không học được gì về kinh nghiệm khổ đau”. Em nên lấy làm an ủi: “Một trái tim chưa hề mở ra nhận chịu sự mất mát, một trái tim được che chở, luôn vô tư an ổn, thì không thể biết yêu thương”.
Nước mắt nàng ràn rụa. Tôi tiếp tục thầm thì:
- Em hãy suy nghĩ lời giảng hữu ích: “Đừng dập tắt nổi đau khổ của bạn, hãy chấp nhận nó và giữ tâm nhạy bén với nổi khổ đau. Dù tuyệt vọng đến đâu, bạn hãy nhận nổi đau khổ như nguyên trạng của nó, vì kỳ thực nó đang đem lại cho bạn một món quà vô giá, nhờ tu tập, bạn sẽ có cơ hội tìm ra được cái ẩn dấu sau nỗi đau buồn. Đau buồn có thể là khu vườn bi mẫn. Nếu bạn mở lòng ra với mọi sự, thì nỗi khổ có thể trở thành đồng minh lớn nhất của bạn trên đường tìm kiếm từ bi và trí tuệ.”
Tôi nói thêm :
- Em nên ghi nhớ điều quan trọng mà anh đang trải qua kinh nghiệm: « Những kiến thức thu lượm được trong vấn đề tôn giáo không có giá trị gì cả . Tôn giáo là một điều phải tự kiểm chứng lấy qua sự thực hành”.
Trước khi vĩnh viễn ra đi, tôi muốn tiếp xúc với chị tôi, với con gái tôi và một số bạn thân nhưng thất bại. Tôi chỉ liên lạc được ba người. Đứa cháu dâu trong giấc mơ thấy một đám mây trắng nhẹ nhàng bốc lên từ thân thể tôi, chầm chậm bay lên cao và tan loãng vào không gian như làn khói. Cháu thức dậy nhìn đồng hồ đúng 2 giờ sáng, như vậy chị tôi sẽ hết thắc mắc về giờ giấc chính xác tôi trút hơi thở cuối cùng.
Hôm sau, thằng bạn thân ở Chicago mừng rỡ ngạc nhiên gặp tôi trong giấc ngủ:« Tao nghe nói mầy chết rồi mà !». Tôi tươi cười trả lời : « Ờ, tao về thăm mầy đây».Vậy càng hay, người bạn Công giáo này là nhân chứng hùng hồn về thuyết siêu hình.
Có lẻ linh hồn là dòng điện tinh tế, muốn phát ra phải chạm đúng tần số tương tự làn sóng đài phát thanh. Tôi liên lạc với nàng dễ dàng, có lẻ vì nàng tập trung mãnh liệt tư tưởng vào tôi cùng với thiện chí ăn chay 49 ngày. Chắc hẳn sức mạnh tình yêu đã giúp chúng tôi.
Tôi bảo nàng vào trang nhà “Cánh Thép”. Những đồng đội vẫn chưa quên tôi, có đứa thương tôi làm thơ khóc bạn. Có đứa nhắn nhủ: “Mầy linh thiêng phù hộ tụi tao nghen Tốt”. Tụi nó không biết rằng tôi có khả năng nghe và đọc được tư tưởng của người khác nhưng tôi không có quyền phép gì để phù hộ ai cả. Tôi vẫn là tôi. Tôi chỉ lìa bỏ cái xác phàm bệnh hoạn. Linh hồn của tôi trong cuộc đời hiện tại này đến từ linh hồn của đời trước và là nguyên nhân của linh hồn trong đời sau.
Nàng đọc đi đọc lại mấy lần lời phân ưu của Phong, tôi thầm cám ơn đây cũng là điều tôi muốn nói:
“Từ khi gặp Tốt và chị, tôi đã vui mừng vì Tốt đã có cả một khung trời hoa mộng, dẫu là ngắn nhưng tôi đoan chắc một điều là Tốt cất cánh trong phi vụ cuối cùng để đi vào miền miên viễn với nụ cười hạnh phúc”.
Mùi hương thơm ba cây nhang phảng phất trong đêm khuya tĩnh mịch. Tôi và nàng ngồi trước màn ảnh computeur, nhưng duy nhất bóng đen của nàng cô đơn phản chiếu lên bờ tường lạnh lẽo. Tôi không hôn nàng vì tôi không muốn cả hai thêm bịn rịn. Tôi mân mê những ngón tay nàng... những ngón tay một ngày không xa cũng sẽ trở thành cát bụi. Nó chỉ tạm thời là dụng cụ của con người trên dương thế, chỉ là phương tiện cho tôi nhắn gởi dòng tâm thức.
Tôi nói câu cuối cùng:
- Hôm nay đúng 49 ngày, anh phải bye cưng. Bài viết này anh muốn lấy tựa đề « 49 ngày với em ». Cưng nghĩ sao?
(Nguyễn văn Tốt, từ trần 9/10/2008)

LÊ KHÁNH THO

[khieulong]

Cô Giáo Trẻ Vùng Quê
Thái Quốc Mưu Chiếc xe thổ mộ (1) nhét bốn người đã đầy nhóc, chạy lọc xọc lọc xọc, trệu qua trệu lại trên con hương lộ vừa mới trải đá, chuẩn bị cho việc hình thành một con đường nhựa trong tương lai. Có những đoạn đường đang cày ủi khiến hai chiếc bánh xe bằng cây, niềng sắt với những cây căm bằng gỗ căm xe, to cỡ cườm tay, chụm từ cái đùm ở giữa, chia khoảng cách đều đặn, tỏa ra cắm vào vành xe có đường kính gần mét rưỡi, tua tủa như những nhánh sao, trồi lên hụp xuống kêu ken két, ken két khiến thành xe lắc lư như con thuyền giăng buồm trên biển giữa trời lộng gió.

Ba người, một già hai trẻ, ngồi chung xe với Hạnh, hết nhìn nhau lại nhìn nàng như thầm hỏi. Họ là những người nông dân địa phương, từ xã An Thuận, một xã chỉ cách thị trấn Thạnh Phú chưa đầy năm cây số. Họ đi chợ Huyện gần như thường ngày để bán con gà, cặp vịt, mớ cá tôm rồi mua về những nhu cầu cần thiết cho đời sống miền thôn dã nghèo nàn vật chất nhưng đầy ấp tình người.

Ở cái xã gần như xa xôi hẻo lánh đó, ít khi họ gặp được cô gái có màu da sáng sủa, có nét mặt thanh tú như Hạnh. Họ muốn thân mật nhưng ngại ngùng.
Con đường lởm chởm đá, sau cơn mưa đêm đôi chỗ còn bùn lầy, nước đọng. Đó cũng là con đường thân thương, từng mài nhẵn gót những đôi dép Nhật nhỏ bé của những bàn chân tràn nhựa sống và cũng từng thấm hàng hà sa số giọt mồ hôi của tuổi thơ chập chững bước vào trường cấp hai ở Huyện lỵ.
Gặp nhau trên bến xe ngựa gần chợ Huyện, những người nông dân bây giờ đang cùng chuyến xe với Hạnh, họ nhìn Hạnh một cách soi mói tìm tòi, thương cảm lẫn e dè thắc mắc. Chẳng ai bảo ai, họ tự ngồi sát vào nhau, nhường cho Hạnh một chỗ ngồi khả dĩ đủ khép chặt hai chân và co gối lên ngực.
Trên quãng đường dài, dằn, xóc, cà giật cà tâng, nghiêng qua, chao lại, gập ghềnh, khúc khuỷu, mọi người cố bám chặt hai bàn tay vào thành của chiếc xe xệu xạo.
Sau tiếng troóc troóc, ông Năm, lão đánh xe nói bâng quơ:
- Con lộ nầy hỏng đầy năm cây số, vậy mà mấy ổng làm cả năm trời chưa xong. Troóc! Troóc! Troóc!…
- Anh Năm, anh tính coi để con cháu đây ở nhà nào cho tiện? Bà Hai Nghề thân mật hỏi.
Một cô gái ở lứa tuổi hăm, chen vào:
- Con thấy để cô giáo ở nhà anh Tư Tân thì tốt hơn hết. Nhà ảnh ở ngay Ngã Tư, gần trường, lợi (2) rộng rãi.
Bà Hai Nghề giẫy nẩy:
- Ý! Đâu có được mậy. Thằng tư Tân mới chết vợ. Ở “dzậy” coi sao được! Tai tiếng hổng tốt đâu! Tao thấy để cháu đây ở nhà ông chủ tịch xã là hay hơn hết.
Hà, cô gái đôi mươi lên tiếng phản đối:
- Ở đó cũng đâu có được Bác Hai. Ông chủ tịch có thằng con cũng bằng tuổi cô giáo mà! Ở vậy coi cũng đâu có được...
Bà Hai Nghề giọng cả quyết:
- Mầy coi hổng được nhưng tao coi được. Ở đó tốt nhất. Thằng lớn của ông chủ tịch nó lên trên Tỉnh học lâu lâu mới về một lần, ở đó có sao đâu? Ăn nhậu gì tới mâày mà mầy lo?
Nghe giọng bà Hai Nghề sừng sỏ, Hà rụt cổ im re. Ông Năm đánh xe thấy vậy, cười, hỏi vặn bà Hai Nghề:
- Chị có chắc lâu lâu thằng đó về là hổng có sao phải hông?
Bà Hai Nghề ấp úng, không trả lời thẳng câu hỏi của ông Hai. Bà chậc lưỡi, than:
- Chậc! Vậy chớ tui biết để ở đâu bây giờ?
Cô gái tuổi hăm, bạn của Hà - cô nàng vừa bị bà Hai Nghề cự nự, nghe bà Hai Nghề than thở, nhìn bà Hai Nghề nói:
- Bác hai cũng không chắc ăn, vậy mà hồi nãy bác la con nhỏ nầy.
Hạnh cười. Ông lão đánh xe cũng cười, nói:
- Ỷ lớn hiếp bé, ỷ già hiếp trẻ mà cháu! Bả (3) chỉ làm hùm làm hổ với tụi cháu thôi. Chớ gặp bác thì...
Bà Hai Nghề hùng hổ:
- Thì sao? Anh nói tui gặp anh thì sao? Nói đi!
Ông Năm lại cười văng cả nước miếng:
- Gặp tôi hả? Tôi vả cho chị phù mõ, rồi mua tặng chị vài trứng đà điểu.
Ba cô gái cười theo, cô gái tuổi hăm ngây thơ hỏi:
- Bác tặng bác Hai trứng đà điểu chi vậy Bác Năm?
Ông Năm đánh xe, cười ồ ồ:
- Bác vả bả sưng mỏ, tặng bả mấy trứng đà điểu để bả luộc mà lăn cho hết sưng.
Bà Hai Nghề đấm mạnh vào lưng ông lão:
- Anh đúng là thằng cha già mắc dịch. Ăn nói vậy rồi tụi nhỏ nó coi tui ra gì...
Ông Năm đánh xe không tha:
- Đó, đó! Hai cháu thấy chưa. Bà Hai thấy bác đánh xe mệt mỏi nên đấm bóp cho bác đó. Troóc! Troóc! Troóc!
Bà Hai Nghề xì một tiếng dài, nghe rõ nồm nộp:
- Có quỷ mới đấm bóp anh.
Ông Năm không vừa:
- À, té ra, quỷ vừa đấm tui.
Hạnh cùng hai cô gái trên xe cả cười, nhưng chẳng cô nào dám lên tiếng. Nhất là Hạnh.
Bà Hai Nghề đổi giọng nghiêm chỉnh:
- Thôi, anh đừng có ba trợn nữa. Tui về mà mét ông xã tui, ổng xé xác anh ra đó!
Ông Năm xuýt xoa:
- Trèn ơi! cái gì mà chị tính làm lớn chuyện dữ vậy? Ai biểu hồi nãy chị làm tình làm tội mấy đứa nhỏ mần chi, để tụi nó buồn xo. Thấy tụi nó ngồi co ro tội nghiệp, tôi chọc chị cho vui vậy mà. Troóc! Troóc! Troóc!
Bà Hai Nghề cười dễ dãi, nói - sau khi sửa cách ngồi:
- Thôi bỏ chuyện tào lao thiên đế đó đi. Bây giờ anh cho tui biết mình nên để cháu nầy ở nhà ai?
Ông Năm đánh xe, chẳng chút do dự:
- Tôi nghĩ để cháu ở nhà bà Chín Xôi thì hay hơn hết! Bả có một mình, nhà cửa sạch sẽ gọn gàng, cũng gần trường nữa, lợi là chỗ yên tĩnh. Tui nói ở đó là hay hơn hết!
Bà Hai Nghề đánh mạnh vào vai ông Năm, tỏ sự đồng tình:
- Đúng! Đúng rồi! Vậy mà tui nghĩ không ra.
Rồi bà quay sang nói với Hạnh:
- Cháu yên lòng, đừng lo nghĩ gì hết nghen! Có bọn Qua (4) lo hết cho cháu rồi.
Hạnh cảm động, nàng nhỏ giọng:
- Dạ! Cháu xin cảm ơn hai bác với hai chị. Cháu rất xúc động trước sự giúp đỡ, lo lắng tận tình của hai bác với hai chị.
Bà Hai Nghề giọng dài thượt:
- Ối! Ơn yết gì đâu nè! Cháu về đây giúp dạy dỗ con cháu của bọn Qua, thì bọn Qua phải hết lòng lo lắng cho cháu chớ.. ớ.. ớ..!
Cô gái tuổi hăm, giọng e dè:
- Chị Hạnh! Sao chị không dạy ở Sègòn mà xuống chi cái xứ khỉ ho cò gáy nầy cho cực khổ?
Hạnh cười thân mật:
- Em thích sống ở miền quê. Ở thôn quê em sẽ học được rất nhiều điều mà ở Sàigòn không thể nào em học được.
Cô gái bẽn lẽn:
- Chời! Chị no...ói... học là học ở Sègòn, còn ở dưới nầy có cái gì đâu mà học!
Hạnh sung sướng cười, đáp:
- Ở quê có nhiều thứ để em học lắm chị. Chẳng hạn như chuyện hai bác với hai chị hết lòng lo lắng nơi ăn chốn ở cho em vừa rồi. Ở Sàigòn khó tìm được những tấm lòng cao quý như vậy lắm chị!
Cô gái đỏ mặt, rụt rè:
- Sao kỳ vậy cà? Em tưởng người mình ở đâu cũng vậy.
Hạnh thương cảm:
- Không phải đâu chị, tuy người mình cùng là đồng bào với nhau, nhưng người ở thành thị là dân tứ phương đến và phải tranh đua với cuộc sống, giành giựt nhau từng công việc, từng miếng ăn, cái uống... lại còn bon chen đua đòi xa hoa vật chất, nên người dân thành thị gần như khô khan tình cảm, không giống như bà con ở nông thôn mình.
Bà Hai Nghề xen vào, giọng như người sành sỏi:
- Ối! Hơi hiết đâu mà cháu nói với nó. Tối ngày nó không rời đít ông Táo nên hổng biết gì ráo tro..o.ọi! Nó có biết Sègòn sè ghiết gì đa..â..âu! Cháu nói mần chi cho mất công...
Hạnh nắm bàn tay đen đúa của cô gái tuổi hăm. Bàn tay trắng phau, mềm mại của nàng vừa chạm vào làm cô gái khẽ giật mình. Hạnh chân thành nói:
- Khi nào về Sàigòn, em sẽ mời chị đi với em cho vui.
Trong khi cô gái còn cảm động muốn rơi lệ, Hà thấy vậy bèn nói:
- Em cũng hổng biết Sègòn. Chừng nào về trển chị dẫn chỉ (5) theo thì cho em theo với…
Không để Hạnh kịp trả lời, bà Hai Nghề dọa hai cô gái:
- Tụi bây lên trển lạng quạng dám bị xe bắt chó bắt lắm đó!
Ông Năm đánh xe phản bác:
- Chị nói sa.. a.. ao! Nên khuyến khích con cháu đi đây đi đó cho nó biết với người ta. Troóc! Troóc! Hù dọa tụi nó mầm gì...
Bà Hai Nghề cười ngất:
- Thì tui nói chơi vậy mà. Cái ông nầy hổng biết gì hết!
Đến bến, ông Năm cho chiếc xe ngựa dừng lại. Mọi người lần lượt xuống xe. Hai cô gái giành phần đỡ chiếc vali khá to của Hạnh. Ông Năm nhìn cái vali, nói với hai cô gái:
- Tụi bây mỗi đứa giúp một tay, khiêng nó về nhà chị Chín Xôi rồi về thể..!
Hai cô gái khẻ dạ rồi khiêng chiếc vali đi trước. Còn lại ba người. Bà Hai Nghề giọng kẻ cả nói với ông Năm đánh xe:
- Tôi giao anh lợi nhà bà Chín Xôi nói cho xong chuyện ăn ở của con cháu nầy. Giờ tôi về lo cơm nước cho Tía (6) tụi nhỏ. Chiều tôi qua bển.
Thấy Hạnh mở bóp định trả tiền xe, ông Năm xua xua hai bàn tay:
- Cháu cất vô đi, Qua hổng lấy đâu!
Hạnh cố nhét tiền vào tay ông Năm, ông quyết liệt:
- Qua nói một là một, hai là hai! Hổng lấy là hổng lấy. Cháu cất đi!
Hạnh đang còn bỡ ngỡ thì bà Hai Nghề chen vào, nói với Hạnh:
- Nhà qua ở dưới bến thằng Quyền, khi nào yên nơi yên chỗ rồi, cháu xuống đó chơi nghen!
Ông Năm nói:
- Cái bà nầy, đúng là “thấy sang bắt quàng làm họ.” Chuyện ăn ở tui chưa lo xong gì hết mà bà bày đặt giành mời mọc rồi!
Bà Hai Nghề đã quay lưng mấy bước còn quay lại, giơ cao nấm tay, cười, dọa ông Năm:
- Tui giao anh chuyện lợi nhà bà Chín lo việc ăn ở cho cô giáo mà anh lo hổng xong thì biết tay vợ chồng tui.
Ông Năm nói với Hạnh:
- Cháu đứng đây chờ chút, Qua đi thả ngựa rồi lợi dẫn cháu đi.
***
Hôm sau, Hạnh đến trường, nàng được thầy trưởng giáo - một người còm cõi, xấp xỉ năm mươi, dẫn nàng đi quan sát ngôi trường, ông nói:
- Tôi dạy đây gần hai chục năm. Quen nước quen cái rồi, nên coi như là quê hương mình. Dân tình ở đây rất dễ mến, họ chất phác, chân thật, lòng ngay như ruột ngựa, còn biết thương yêu, đoàn kết, đùm bọc, giúp đỡ nhau nhiều lắm. Để rồi cô sẽ thấy.
Bây giờ tôi nói với cô chuyện nghề nghiệp của bọn mình. Trường nầy có năm lớp, trong đó có hai lớp từ lâu tôi dạy, được cô về đây giúp sức, tôi rất mừng. Tuy nhiên, cũng cần thêm một thầy cô nữa về mới đủ cấp số. Tôi đã xin nhiều lần, nhưng cứ phải chờ, vì xa xôi quá, chẳng ai chịu về. May mà có cô, không thì tôi quán xuyến hoài cũng mệt. Chỉ tội là tội cho đám học sinh. Thiếu thầy, thiếu cô làm sao học hành tiến bộ được. Tội nghiệp, chúng rất hiếu học mà mình thì không có phương tiện dạy dỗ. Đáng thương nhất là có những em học hành rất siêng năng, chăm chỉ nhưng, gia đình cha mẹ các em đó nghèo khổ quá, không kham nổi tiền học phí phải đành nghỉ học ở nhà đi làm thuê, làm mướn người ta...
Hạnh nghe qua lòng cảm thấy bùi ngùi, chua xót. Trong khi thầy chủ nhiệm trường vẫn bình thản thả bước. Có lẽ ông đã quen rồi. Ngừng một chút cho thấm giọng, ông tiếp:
- Ước nguyện của tôi là xin cô cố gắng giúp tôi, mình nương nhau mà sống để dạy dỗ chúng nó. Tôi nghĩ hoàn cảnh ở đây có thể làm cô buồn, nhưng lâu rồi cũng quen.
Hạnh gật đầu chấp nhận.
Hôm sau Hạnh đi dạy, Thầy trưởng giáo nhìn cách ăn mặc đơn giản của Hạnh, ông hài lòng, nhưng vẫn nói:
- Ở đây, khi đến trường mình nên ăn mặc vừa phải thôi, không nên cầu kỳ diêm dúa thái quá! Người dân ở đây họ cực khổ, nghèo khó mà mình ăn diện tươm tất quá trớn sẽ làm họ khó chịu và tủi thân.
Hạnh cười, đáp:
- Cám ơn sự chỉ dẫn của thầy. Cháu đã biết trước những điều đó rồi! Trước khi cháu quyết định nhận về địa phương nầy, Ba cháu đã nói cho cháu biết nhiều về cuộc sống ở nông thôn. Chính Ba cháu đã khuyến khích cháu nên chọn về vùng quê để có cơ hội học làm người, học về bản chất thật thà chất phác của người nông dân mình. Và thật sự cháu đã học được nhiều, học ngay trên chuyến xe ngựa từ huyện về đây.
Thầy trưởng giáo thở hắt ra cái mạnh, lòng cảm thấy nhẹ nhõm. Ông cười, nói:
- Như vậy thì tốt quá! Tôi chỉ ngại...
Ông bỏ lửng câu nói, lại cười, nụ cười thật đôn hậu. Ông quay bước vào lớp. Còn lại một mình. Hạnh bắt đầu quan sát kỹ chung quanh ngôi trường. Ngôi trường thật cũ kỹ, vách ván nhiều nơi mục bể, mái ngói phủ rêu, màu xanh nhờn nhợt, một vài chỗ ngói bể trơ sườn.
Trước trường, bên nầy đường, mấy cây me keo (7) to tướng che mát cả sân trường. Mé bên kia, ngay trước sân trường một dãy nhà nửa giống phố chợ, nửa như nhà ở.
Giờ chơi, Hạnh rời khuôn viên trường, thả dọc theo dãy nhà phố, ngược với hướng Huyện lỵ Thanh Phú, theo con đường độc đạo Hạnh đến cuối ven làng. Phía trái con đường là ruộng lúa mênh mông; bên phải, một con sông nhỏ uốn khúc ngoằn ngoèo chảy cặp kè theo ven hương lộ. Hạnh bỗng giật mình khi thấy cái cầu vệ sinh che sơ sài bằng những tấm lá dừa nước ở trên ao cá vồ nằm sát mé làng. Hạnh nhẩm trong lòng: “chỉ có cách xong xuôi ở nhà”, nếu không, đến lớp rủi ro “bị” bất ngờ chỉ có nước chết!” Nàng quay lại.
Một vài học sinh chạy nô đùa, cố tình ngang qua Hạnh, chúng vùng (8) đứng trước nàng lễ phép cúi gập đầu rồi chạy tiếp. Nhóm khác đứng xa xa chỉ trõ cô giáo mới. Học sinh vùng quê là vậy!
Chiếc trống trường bị thủng cả hai mặt. Thầy Trưởng giáo phải dùng còi để báo giờ ra, vào lớp. Học sinh yên lặng sắp hàng đôi trật tự bên tay phải cửa lớp. Hạnh nhìn chúng khoác nhẹ tay, chúng tuần tự vào lớp đứng trước chỗ ngồi. Hạnh vừa bước vào, vừa nói:
- Các em ngồi.
Giữa giờ chính tả, Hạnh nhìn ra thấy một người đàn bà mặc chiếc quần vải đen khá mới, nhưng nhăn nheo, trên, mặc chiếc áo trắng đã ngả màu ngà cũng nhăn không kém, đang đứng lấp ló ở cửa. Hạnh biết, đó là những thứ mà họ cố để dành khi có ra ngoài “đi đứng với người ta”. Nàng rung cảm trong lòng: “Quê hương tôi ơi! Sao còn quá nhiều những người nghèo khó. Ba ơi! Con cảm ơn Ba đã khuyên con nên chọn vùng nông thôn để cho con biết được những thực trạng đau lòng nầy”.
Nàng ra cửa. Người đàn bà nhìn Hạnh e dè:
- Thằng nhỏ tui bị bịnh cả tuần nay, mà xin phép nghỉ có hai ngày, nay hết bịnh, nghe có cô giáo mới, nó hổng dám đến trường. Tui dẫn nó lợi đây xin cô vui lòng tha cho nó.
Hạnh nói với người đàn bà:
- Dạ! không sao đâu chị, em bị bệnh, khi hết bệnh thì cứ đến lớp. Chẳng có gì chị phải lo lắng!
Rồi nhìn sang đứa bé, nàng tiếp:
- Lần sao em đừng làm phiền mẹ nữa. Em vào lớp đi!
Người đàn bà cảm ơn ríu rít, kiếu từ ra về. Hạnh nhìn theo lòng cảm thấy man mác buồn. Trở vào lớp, Hạnh thấy bọn trẻ nhao nhao, nàng nghiêm giọng:
- Cô muốn tất cả các em đều phải là học sinh gương mẫu, học hành siêng năng, chăm chỉ và có kỷ luật. Các em...
Nàng chưa dứt lời, cả lớp im phăng phắc.
Thắm thoát hai tháng trôi nhanh. Hạnh dần dà quen với cuộc sống mới nơi thôn xóm. Những bữa tiệc cưới, giỗ chạp, đình đám ở vùng quê nầy, người ta rất tôn trọng các nhà mô phạm. Lần đầu khi cùng thầy chủ nhiệm đến ăn giỗ nhà bà Hai Nghề, trên đường đi, Hạnh hỏi thầy trưởng giáo:
- Cháu nghe nói bác Hai Nghề, không phải tên Nghề, nhưng sao lại gọi bằng Hai Nghề, thầy có biết không?
Thầy chủ nhiệm cười xòa:
- Chẳng có gì là khó hiểu hết, tánh tình con người ở đây mộc mạc chất phác, họ rất kiêng úy họ tên người lớn tuổi. Để phân biệt ông hai bà hai nầy, với ông hai bà hai kia, người ta đem nghề nghiệp của họ mà ghép vào thứ bậc trong gia đình của người đó mà gọi thành tên.
Hạnh tròn xoe đôi mắt. Nàng thắc mắc:
- Nhưng Hai Nghề có liên quan gì đến nghề nghiệp đâu thầy?
Thầy chủ nhiệm lại cười:
- Có chứ cô! Ông Hai làm nghề thợ mộc kiêm luôn thợ hồ, nên người ta gọi là ông “Hai Nghề” cho tiện. Bà Chín Xôi cũng vậy. Người ta gọi như vậy chỉ vì trước kia bà Chín bán xôi ở chợ Ngã Tư mình.
Hạnh phì cười:
- Cháu nghĩ, như vậy cũng hay phải không thầy?
Thầy chủ nhiệm cười đồng tình, tiếp:
- Nhưng ở đây có cái địa danh rất đặc biệt. Cô phải thận trọng.
- Địa danh nào vậy thầy?
- “Bến Thằng Quyền”. Cái tên nầy người ta gọi hàng năm, sáu mươi năm về trước, nghĩa là khi ấy nhà cha mẹ thằng Quyền ở gần bến nước nầy. Bây giờ thằng Quyền năm xưa ã là cụ Quyền ngoài bảy chục rồi. Nhưng do quen miệng có người vẫn gọi “Bến Thằng Quyền”. Cũng có người sửa lại gọi là “Bến Ông Quyền”, nhưng đa số vẫn là “Bến Thằng Quyền”.
Ngưng một chút, thầy Trưởng giáo cười tiếp:
- Mấy tháng trước, có ông lái trâu, đem bầy trâu mua được ngang qua đây, lùa xuống Bến Ông Quyền cho uống nước. Trong khi trâu uống nước, ông lái trâu vào nhà hàn huyên với gia chủ. Ông Quyền đem trà ra đãi khách. Ông lái trâu muốn có chút bánh kẹo cùng gia chủ đưa hơi, nên hỏi:
- “Cháu Quyền có nhà không anh?”
Ông Quyền biết người khách nhầm lẫn, nhưng vẫn hỏi:
- “Anh có cần sai việc gì hông?”
- “Tôi định nhờ cháu chạy lại đằng tiệm mua ít bánh kẹo về anh em mình uống nước.”
Ông Quyền đứng lên, nói:
- “Để tui đi mua cho”
Ông lái trâu vội nói:
“Hổng dám! Hổâng dám! Thôi, để tiểu đệ đi.”
Ông Quyền cười ngất:
- “Thì tui là thằng Quyền nè!”
***
Trong đêm hôm ăn giỗ. Hạnh bị chột dạ, sáng hôm sau, thầy chủ nhiệm lại về huyện họp, Hạnh vẫn phải đến lớp. Đang giờ dạy, bụng Hạnh đau thắt, nàng muốn đi... nhưng khi ra đến ao cá vồ, nhìn cái cầu vệ sinh che sơ sài, Hạnh không đủ can đảm bước vào ngồi trơ mặt ra làm việc bài tiết. Trên đường trở về lớp, nàng cảm thấy không thể chịu đựng được nữa, nên quay lại “làm liều, họ sao, mình vậy!” Trong khi Hạnh đang thắt thỏm sợ có người đi đến, bỗng nàng nghe có tiếng động cơ máy đuôi tôm nổ xình xịch, mỗi lúc một gần rồi vụt thoắt lướt nhanh qua như phản lực, Hạnh choáng váng, điếng người. Phía sau cầu vệ sinh quay ra con sông trống trơn.
***
Sáng thứ Hai tuần sau, Hạnh bước vào lớp thấy trò Cúc con của Tư Tân, chủ tiệm bán tạp hóa gần trường, một người đàn ông trẻ, góa vợ mới ngoài ba mươi. Nhìn cặp mắt em còn đỏ hoe, Hạnh nghĩ có lẽ em bị trò nào hiếp đáp, gọi lên, hỏi:
- Sao em khóc?
Bé Cúc đáp giọng ngọng nghịu:
- Ưa ô, Ba on ánh on (Thưa cô ba đánh con)
- Em đã làm gì ba em giận?
- Ưa ô, Ba ấm, on ổng dám ói! (Thưa cô, ba cấm con hổng dám nói)
- Em nói đi! Để cô biết mà can thiệp với ba, sau nầy ba đừng đánh em nữa.
Vẫn giọng ngọng nghịu, bé Cúc thì thầm:
- Anh ò am, hôm thứ áu đi ài, ấy cô đi... bèn ạy uồng ngang qua dể oi ít ô. Về nhà òn ói ới người ta cái ít của cô ắng ếu (Anh trò Nam hôm thứ Sáu đi chài, thấy cô đi... bèn chạy xuồng ngang qua để coi “ít” cô. Về nhà còn nói với người ta cái “ít” của cô trắng hếu”
Hạnh bủn rủn cả tay chân. “Trời Phật! Phải biết vầy, mình đừng hỏi có hơn không?” Hạnh thầm nghĩ. Nhưng đã lỡ rồi, đã hỏi thì hỏi cho tới nơi tới chốn:
- Chuyện như vậy có can hệ gì đến em mà ba em đánh?
- Ưa ô, on nghe anh ò am ói vậy ới người ta, on ét Ba, Ba ánh on, ấm on ỏng được ói. (Thưa cô, con nghe anh trò Nam nói vậy với người ta, con mét Ba, Ba đánh con, cấm con không được nói).
Hạnh biết anh trò Nam là ai rồi! Đó là một thanh niên chừng tuổi nàng, con thứ Hai của ông Trưởng ấp, được gia đình cho lên tỉnh học, không hiểu sao về quê chơi trong mấy ngày qua. Phải rồi! Chỉ có anh ta, lên tỉnh học hành, lại học đòi mới lém lỉnh như vậy, chứ thanh niên nông thôn có cho vàng cũng không dám làm điều đó. Hạnh nghĩ.
***
Trong khi Tư Tân đỡ bó lá chầm (9), thì ông Năm lấy mấy cái nẹp bằng thân dừa nước từ trên xe thổ mộ xuống. Ông tiết lộ:
- Hôm qua, lại nhà thằng Trưởng ấp, tao mắng vốn vụ thằng con trai của nó chơi rắn mắt. Nó hứa sẽ đập cho thằng đóù một trận còn đoan chắc với tao không bao giờ để tình trạng đó xảy ra nữa. Nó nói, từ nay đứa nào dám lạng quạng như vậy là nó cạo đầu khô.
Tư Tân cười:
- Nghĩ mình cũng bậy, cái cầu vệ sinh nằm chình ình ngay chỗ đông người qua lại trống trơn như vầy mà hổng có ai dòm ngó, sửa sang gì cả. Bây giờ chuyện xảy ra như vậy rồi mình mới chú ý. Thôi bác về nghỉ đi, mình cháu làm được rồi, một chút là xong.
Ông Năm nói:
- Trời cũng nhá nhem tối rồi, để tao phụ mầy một chút nữa cho xong, rồi về thể. Tao tính, mình làm thêm tấm bửng (10) để che phía trước nữa. Thằng Tư mầy nghĩ thế nào?
Tư Tân đồng tình:
- Cháu cũng có ý đó.
***
Sáng sau đến lớp, Hạnh thấy đám học sinh bu quanh cái cầu vệ sinh mới, chúng thi nhau chỉ trõ cười nói om sòm. Hạnh làm như không quan tâm đến, nhưng lòng thầm cảm ơn ai đó đã làm việc ấy. Bất chợt lòng rộn niềm vui.
Ngồi nơi bàn viết, nhìn đám học sinh đang cắm cúi làm bài. Hạnh nhớ lại lời thầy trưởng giáo nói với nàng sau khi ăn giỗ nhà Bác Hai Nghề về:
- “Nền phong hóa dân tộc ta, còn tồn tại đến ngày nay là nhờ bản sắc của người dân nông thôn. Nông thôn là nơi cất kín, giữ kỹ tinh thần truyền thống dân tộc mình. Nông thôn vừa là cội nguồn, gốc gác vừa là nền tảng của dân tộc ta. Mất nông thôn chúng ta sẽ mất tất cả. Đáng tiếc! Trong chúng ta không ít kẻ (dù có những kẻ trước khi về thành thị đã xuất thân từ nông thôn) nhìn về nông thôn chẳng những bằng ánh mắt thiếu thân thiện mà còn khinh thường. Nỗi đau của dân tộc mình khởi đầu từ chỗ đó...”

Atlanta, tháng 4 / 1997

Ghi chú:
Truyện nầy tôi cảm hứng sau khi đọc truyện ngắn Cô Giáo Trẻ (khoảng năm 198...), đăng trong Kiến Thức Ngày Nay (đáng tiếc quên tên tác giả và số báo). Tôi lấy ý mà khai triển nội dung mới. Cốt truyện, cách viết hoàn toàn khác với Cô Giáo Trẻ trong Kiến Thức Ngày Nay. Dù sao, cũng xin tác giả, báo Kiến Thức Ngày Nay và bạn đọc vui lòng cảm thông.
1. Xe thổ mộ: Một loại xe ngựa, có thùng dài, không băng, không ghếâ ngồi. Hành khách ngồi bẹp xuống sàn xe.
2. Lợi: lại, đến.
3. Bả: Bà ấy.
4. Qua: Tôi, bác, chú. Đại từ ngôi thứ nhất, người lớn tưổi dùng để tự xưng một cách thân mật với người nhỏ tuổi, bậc dưới. Thí dụ: “Qua đây là bạn của ba cháu!” Qua ở đây là đại từ. Khác với “Đi qua” (động từ), và Hôm qua (danh từ).
Thí dụ:
Hôm Qua, QUA nói, QUA qua, mà QUA không qua.
Bữa nay QUA hổng nói QUA qua mà QUA qua.
Chữ qua trong “hôm qua”, tô đậm là danh từ. Chữ “QUA” in, tô đậm là đại từ ngôi thứ nhất. Chữ “qua” tô đậm là động từ.
Trong tình yêu nam nữ, Qua thường đi với Bậu (đại từ ngôi hai, có nghĩa, em, mình, cưng,...) Thí dụ: Áo Qua đứt chỉ đường tà, Ai may áo Bậu hay là Bậu may! (Qua, Bậu đều là từ cổ, hiện không thấy ai dùng).
5. Chỉ: Chị ấy.
6 Tía: Cha, Ba. Đại từ ngôi thứ hai. Từ cổ, vùng quê miền Tây, trong Nam vẫn còn có người dùng.
7. Me keo: Miền Tây Nam Bộ, thường gọi là “Me nước”. Trái có từng mắt, như trái me chua, múi bên trong, ăn chát hoặc ngọt, tùy loại.
8. Vùng: Đột nhiên, tự dưng, bất ngờ.
9. Lá chầm: Lá của cây dừa nước, được lạt (cọng lá dừa nước còn non, đập dập, phơi khô heo héo) kết hợp lại theo bề ngang của cánh lá, thành tấm dài chừng mét, dùng để ngăn vách nhà. Khác với lá “chầm nốp” (chiếc lá được bẻ gấp lại, bề bụng vào trong, bên trong chỗ gấp có cọng cây dài làm sống, được kết dính bằng sợi lạt đan ngang, dài chừng mét hoặc hơn; Gọi lá “chầm nốp, vì sau khi hoàn thành, trông từa tựa như “cái nốp”. “Nốp” là chiếc đệm, gấp đôi lại, may hai đầu, người giữ đồng, đi bắt cá chui vào trong ngủ tránh muỗi. Thời kháng Pháp trong một bài hát có câu: “Nốp với giáo mang lên vai...” Còn “lá xé” cũng là cây lá dừa nước được xé chia đôi theo chiều dọc của cây lá. Lá “Chầm nốp” và “lá xé” dùng để lợp nhà hoặc làm vách quanh nhà, không dùng để ngăn phòng như “lá chầm”, trong khi lá chầm chỉ để dừng vách, không thể dùng lợp nhà.
10. Tấm bửng: Tấm chắn ngang để che kín vật gì đó hoặc để ngăn gió.

[nangchieu]

5 kiểu đàn ông không được lòng phụ nữ Nhiều quý ông nghĩ rằng sự nam tính tuyệt đối của mình sẽ hút hồn chị em, nhưng thực tế không hẳn như vậy. Phụ nữ sẽ không muốn đến gần những người đàn ông sau:

Người thích chi phối mọi việc
Đã qua rồi cái thời đàn ông làm chủ xã hội, làm chủ cuộc sống. Vì vậy, nếu lần sau bạn muốn chứng tỏ quyền lực trước cô gái của mình thì điều đó sẽ khiến bạn rơi vào thế bí. Phụ nữ thích những người bạn đời nhận ra được những kỹ năng, khả năng và thành tựu của mình chứ không chỉ sử dụng các biện pháp cưỡng chế để chiến thắng họ.

Tiến sĩ Chirta Bakshi, cố vấn về các mối quan hệ, cho biết: “Phụ nữ phản đối kịch liệt thái độ lấn át của bạn đời bởi họ muốn được tôn trọng một cách công bằng. Ở bất kỳ mối quan hệ nào, nếu một người cố gắng chi phối mọi quyết định và tự cho phép mình quyền áp đặt người khác thì mối quan hệ đó sẽ khó bền”.

Quá mạnh mẽ, cứng nhắc

Một người đàn ông mạnh mẽ, nam tính đầy mình có thể đẹp đẽ trên màn bạc nhưng trở về với đời sống thực thì họ chưa chắc đã có lợi bởi phụ nữ ngày nay không muốn hẹn hò với những chàng trai quá mạnh mẽ, cứng nhắc. Một nghiên cứu mới đây kết luận rằng nam tính chưa chắc đã chiếm được trái tim của phụ nữ, những chàng trai quá hung hăng sẽ khó lấy vợ và có con.

Chuyên gia phát triển nhân cách Varun Chhabra cho biết: “Phụ nữ ngày nay thường chọn những chàng trai có cơ thể vạm vỡ cộng với một tính cách nhẹ nhàng hơn là nam giới khô cứng và hung dữ. Tuy nhiên, đàn ông có bề ngoài to lớn nhưng có một trái tim dịu dàng bên trong cũng nằm trong danh sách ưa thích của chị em”.

“Dục tính” quá cao

Đàn ông gợi cảm thường quyến rũ nhưng khi lựa chọn bạn đời, phụ nữ sẽ nói không với những người luôn thèm khát sex. Có thể đối với đàn ông, tình dục là ưu tiên hàng đầu trong một mối quan hệ, nhưng phụ nữ luôn tìm kiếm tình yêu và sự lãng mạn không liên quan đến sự gần gũi về mặt thể xác.

Chuyên gia về tình dục và các mối quan hệ, tiến sĩ Geetu Bhardwaj, chia sẻ: “Không phải là phụ nữ không thích sex, tuy nhiên mức độ khao khát tình dục của đàn ông lại đóng một vai trò quan trọng trong việc chọn chồng của chị em. Phụ nữ thường không thấy thoải mái với ý tưởng về một người đàn ông trong đầu luôn có những ý nghĩ về sex. Trong những mối quan hệ như vậy, những điều như thấu hiểu và tình yêu chỉ là thứ yếu và tình dục là tất cả đối với nam giới”.

Quá kỹ tính

Cái gì quá mức cũng không tốt, kể cả chăm sóc. Phụ nữ không muốn trao quãng đời còn lại của mình vào tay một người đàn ông quá kỹ tính, chặt chẽ.

Theo tiến sĩ Ratan Kumar, nhà tâm lý học, nói: “Chỉ có một ranh giới rất nhỏ giữa một quý ông và một người cực đoan. Phụ nữ có thể thích được quan tâm và lo lắng nhưng thái độ quá cuồng tín của nam giới có thể khiến họ tức giận. Hãy cố gắng cho người con gái của bạn không gian riêng và thoải mái, điều đó sẽ có lợi cho cả hai”.

Hay dùng tiếng lóng

Việc sử dụng những biệt ngữ trong đối thoại có thể khiến bạn “hợp thời” nhưng các cô gái lại không muốn hẹn hò với một người đàn ông thô tục.

Nhà tâm lý học Anupam Randhawa tuyên bố: “Đàn ông cần nhận ra rằng phụ nữ luôn muốn quan hệ với người bạn đời cư xử tốt và biết tôn trọng người khác. Vì vậy việc sử dụng quá nhiều tiếng lóng và những từ ngữ thô tục trong đối thoại có thể trở thành con dao hai lưỡi. Phụ nữ cảm thấy khó chịu khi người đàn ông của mình thô lỗ, bởi đó là biểu hiện của sự thiếu tôn trọng mối quan hệ này”.

Theo Đất Việt
nguyen hoa

[khieulong]

Khi Cửa Nhà Thờ Mở Ra...

Nguyễn Lý-Tưởng


Khi cửa nhà thở mở ra thì mọi người, không phân biệt giàu có, sang hèn, trí thức hay ngu dốt, địa phương hay quốc tịch, màu da hay sắc dân, kể cả lập trường chính trị... đều được mời gọi “đến với Chúa” trong tinh thần thống hối và yêu thương. Trước khi bước lên bàn thờ để dâng Thánh Lễ, vị Linh Mục đã sấp mình cùng mọi người hiện diện trong nhà thờ, tỏ lòng ăn năn thống hối vì không một ai dám cho rằng mình hoàn hảo, chưa hề mắc phải lỗi lẫm hay sai trái...Với tư cách là “thừa tác viên”, được Giáo Hội ủy quyền thay mặt mình để cử hành nghi thức phụng vụ có tính cách thuần túy tôn giáo, vị Linh Mục được tín nhiệm và có đầy đủ tư cách để đại diện Giáo Hội và không ai đặt vấn đề trong qúa khứ vị Linh Mục đã có những sai lỗi gì? Cũng không ai đặt vấn đề lập trường chính trị hay đời tư của vị Linh Mục, đã có những lỗi lầm nào. Với con mắt Đức Tin, người tín hữu đạo Công Giáo đến nhà thờ là đến với Thiên Chúa chứ không phải đến với cá nhân Linh Mục. Trong đạo Công Giáo, chức Giám Mục là chức Thánh, là người kế vị của các Tông Đồ (có 12 vị Tông Đồ của Chúa Giêsu). Giáo Hoàng cũng là Giám Mục nhưng là Giám Mục trên hết các Giám Mục, là người đứng đầu và lãnh đạo toàn thể Giáo Hội. Hồng Y cũng là Giám Mục, nhưng có vai trò đặc biệt đối với Toà Thánh Vatican, ngoài nhiệm vụ Giám Mục là Chủ Chăn trong Giáo Phận (diocese) của mình. Linh Mục là người được Giám Mục ủy quyền để làm nhiệm vụ của người mục tử trong địa phương của mình (vì thế còn gọi là thừa tác viên).

Theo luật của Giáo Hội Công Giáo, người tín hữu giáo dân mỗi năm phải đi xưng tội và rước lễ (tức rước bánh Thánh còn gọi là Mình Thánh Chuá), tối thiểu là một lần trong mùa Lễ Phục Sinh. Mùa Chay hay Mùa Lễ Phục Sinh, bắt đầu từ ngày Lễ Tro (một hình thức sám hối bằng cách bỏ tro trên đầu để nhớ mình là tro bụi và sẽ trở về với tro bụi) cho đến Lễ Phục Sinh là 40 ngày và kéo dài thêm 10 ngày sau đó nữa. Tại các giáo xứ (xứ đạo hay họ đạo) ngày xưa, mỗi lần vào Mùa Chay thì người ta khuyến khích nhau đi xưng tội và dọn mình trong sạch để đón mừng Lễ Phục Sinh. Xưng tội là một hình thức tuyên xưng đức tin của người tín hữu. Nếu không có đức tin cao thì con người không thể đến với Linh Mục, để nói ra tất cả tội lỗi của mình đã phạm. Người nào chấp nhận Phép Giải Tội (hay còn gọi là Bí Tích Hoà Giải) là người có Đức Tin và đã tin những điều Chúa Giêsu dạy và Giáo Hội, người đại diện Chúa Giêsu ở trần gian truyền lại.

Tôi còn nhớ một câu chuyện cảm động đã xảy ra trong một giáo xứ ở miền quê trước năm 1945, giữa một Linh Mục người ngoại quốc và vợ chồng một nông dân như sau:

Trong một giáo xứ nọ, có một vợ chồng nông dân kia, vì bất mãn với vị Linh Mục người ngoại quốc, nên ông chồng đã dẫn bà vợ, đang mang thai, đến trước cổng sân nhà Linh Mục, để nguyền rủa với những lời lẽ nhục mạ thậm tệ. Trong lúc bà vợ đang đứng trước sân la lối, chửi mắng thì ông chồng đứng ngoài đường nhìn vào như để hỗ trợ việc làm của vợ mình. Các chức sắc trong giáo xứ, thấy bà kia có những lời nói và hành vi lỗ mãng như vậy, liền họp nhau, quyết định sẽ có biện pháp trừng trị người đàn bà hỗn xược kia. Nhưng vị Linh Mục đã đến và nói với họ: “Tôi là một Linh Mục thuộc Hội Truyền Giáo Ba Lê...Tôi tình nguyện bỏ cha mẹ, anh chị em, thân thuộc họ hàng và cả quê hương nữa, để đến phục vụ cho người Việt Nam, cho Giáo Hội Việt Nam, cho giáo xứ nầy...Tôi chấp nhận cuộc sống đơn sơ, nghèo khó để chia sẻ với anh chị em giáo dân trong giáo xứ nầy. Nếu gặp trường hợp đạo Công Giáo bị bách hại như thời xưa, dưới triều đại các vua chúa Việt Nam...tôi cũng phải chấp nhận cái chết để được phước “tử vì đạo”...Vì thế, tôi xin mọi người hãy bỏ qua và tìm cách khuyên bảo người đàn bà ấy...xin đừng cáo buộc hay xử phạt họ...”

Lúc bấy giờ đang là Mùa Chay, và sắp sửa vào Tuần Thánh, kỷ niệm Chúa Giêsu chịu khổ hình thập giá và chuẩn bị mừng Lễ Phục Sinh... Những người trong giáo xứ đã khuyên vợ chồng người nông dân kia, hãy đến xin lỗi vị Linh Mục, và hãy đi xưng tội, để dọn mình trong sạch mừng Lễ ...Nhưng hai người đó không nghe. Thế rồi, vào một buổi sáng, người ta thấy vị Linh Mục Chánh xứ đến trước sân nhà vợ chồng nông dân kia, qùy gối, chấp tay và đọc kinh cầu nguyện... rồi nói: “Xin anh chị hãy đến với Chúa, hãy hòa giải với Chúa...Hãy đi xưng tội vào Mùa Chay theo luật của Giáo Hội...”

Vị Linh Mục đã qùy từ sáng cho đến chiều tối, mà vợ chồng nông dân kia vẫn trơ trơ như đá, không trả lời. Khi trong nhà người nông dân đã lên đèn, vị Linh Mục mới biết rằng trời đã tối, và còn nhiều việc phải làm tại nhà thờ, nên đã đứng lên và tự động rút lui.

Sáng hôm sau, trước khi Linh Mục bước lên bàn thờ dâng Thánh Lễ, ngài thấy vợ chồng nông dân kia đến nhà thờ, ngồi xa xa ở hàng ghế cuối cùng...Thánh Lễ kết thúc, mọi người sắp hàng trước toà cáo giải để chờ xưng tội. Vị Linh Mục thấy vợ chồng người nông dân kia cũng có mặt trong số những người đứng cuối cùng trước toà giải tội!

01 tháng 4/2010.

[khieulong]

Mon Ami - Bạn Tôi - Tình Nghệ Sĩ

Cao Minh Hưng- Thật là một sự tình cờ khi nhà hàng Mon Ami được chọn là nơi tổ chức buổi lễ ra mắt Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ vì ''Mon Ami '' theo nghĩa tiếng Pháp là ''Bạn Tôi '' hay ''Tình Bạn''. Tình Bạn-Tình Nghệ Sĩ cũng là một trong những mục tiêu mà Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ được thành lập. Hôm nay, Mon Ami, một nhà hàng dễ thương nằm trong một góc phố nhỏ, cách khu phố nhộn nhịp Bolsa chừng vài dặm, đã chứng kiến một không khí thân tình của những người bạn nghệ sĩ trong mọi lĩnh vực văn, thơ, nhạc, hội hoạ, cùng về đây trong buổi lễ ra mắt Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ này.

Ngày vui của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ Trong mấy tháng qua, các thành viên trên một số Diễn đàn Văn Học và Nghệ Thuật đã bắt đầu để ý theo dõi đến sự hình thành của một nhóm các anh chị em nghệ sĩ yêu âm nhạc và nghệ thuật với danh xưng Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ. Câu Lạc Bộ được ra đời từ sự khởi xướng của anh Việt Hải với sự động viên khuyến khích và nhận lời cố vấn của hai vị Nhạc sĩ nổi danh từ trong nước ra đến hải ngoại là Nhạc sĩ Anh Bằng và Nhạc sĩ Lê Văn Khoa. Trong lĩnh vực văn hoá, Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ còn hân hạnh nhận được sự cố vấn của Giáo sư Doãn Quốc Sỹ và Giáo sư Nguyễn Thanh Liêm cũng như sự ủng hộ hết lòng của vị Chủ nhiệm Tuyển Tập Đồng Tâm là Nhà văn Tạ Xuân Thạc. Từ khi biết đến sự thành lập của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ, Bác sĩ Thạc đã mau mắn hết lòng ủng hộ và dành hẳn một mục từ Tuyển Tập Đồng Tâm số 11 trở đi cho Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ. Nghĩa cử đó của Chủ Nhiệm Nhà văn Tạ Xuân Thạc đã làm cho các anh chị em nghệ sĩ lên tinh thần rất nhiều vì biết mình có được sự đồng tâm đồng hành của một văn đàn lớn với một Tuyển Tập xuất bản rộng rãi khắp nơi trên thế giới.

Ước vọng ban đầu của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ là nhằm nối kết và tạo ra một môi trường sinh hoạt lành mạnh cho các nghệ sĩ Việt nam hải ngoại từ khắp nơi trong mọi lĩnh vực. Hai mục tiêu ban đầu được Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ đề ra là nhằm duy trì và phát triển nền Văn Học và Nghệ Thuật Việt nam tại hải ngoại, song song với việc nâng đỡ và đào tạo các tài năng trẻ trong một môi trường hoạt động văn nghệ tương đối khó khăn và hạn chế như hiện nay.

Ba người nhạc sĩ cố vấn cho Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ:
Lê Văn Khoa, Anh Bằng và Lam Phương Với mục tiêu và tôn chỉ đó, các anh chị em trong Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ đã chia nhau ra gánh vác trách nhiệm trong những ngày đầu. Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ đã có sự sốt sắng tham gia của chị Dáng Thơ, đại diện các anh chị em nghệ sĩ ở Úc châu hưởng ứng từ những ngày đầu. Tiếp đó chị đã giới thiệu những nhạc sĩ khác từ Úc châu như Nhạc sĩ Vũ Vịnh Huy, và một số đông các nhạc sĩ trẻ khác gia nhập. Các anh chị nghệ sĩ ở Úc châu đã làm đẹp thêm cho tên của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ trong những ngày đầu mới phôi thai với việc tổ chức một Đại Hội Ca Nhạc gây quỹ giúp các trẻ em Việt nam bất hạnh bị đẩy vào con đường mãi dâm ở các nước Đông Nam Á, như Campuchia, Thái lan, v.v...

Ở miền Bắc California, thành phố San Jose, nơi có đông người Việt cư ngụ, anh Hoa Sơn, một nhạc sĩ trẻ rất đa tài đang sinh hoạt trong nhóm các anh chị nghệ sĩ Hoa Vàng đảm nhiệm việc nối kết các anh chị em nghệ sĩ nơi thung lũng hoa vàng. Ở tận miền cực Nam California, Nhạc sĩ kiêm bầu sô Minh Tuấn đã và đang làm chiếc cầu nối kết sự tham gia của các anh chị em nghệ sĩ từ miền nhiều gió biển và đầy tiếng sóng âm nhạc này. Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ buổi ban đầu cũng trải dài đến xứ nóng cao bồi Houston , Texas với sự tham gia rất nhiệt tình của Nhạc sĩ trẻ rất năng động trong sáng tác và thường tự trình diễn các ca khúc của mình là Nhạc sĩ Sonny Phan. Houston cũng là trụ sở chính của Tuyển Tập Đồng Tâm nên Nhạc sĩ Sonny Phan cũng nhận được rất nhiều sự giúp đỡ tận tình của các anh chị văn nghệ sĩ đã và đang tham gia cộng tác với Tuyển Tập Đồng Tâm.

Nhạc sĩ Nam Lộc chia sẻ niềm vui với Nhạc sĩ Lam Phương
Ở miền Nam California, thủ đô của người Việt tị nạn, nơi quy tụ rất nhiều nhân tài trong mọi lĩnh vực văn học nghệ thuật, Họa sĩ Lê Thúy Vinh và tôi được giao cho trách nhiệm trong Ban Điều hành nơi đây. Thú thật trong thời gian đầu, tôi rất lo vì e rằng với công việc làm hàng ngày, tôi sẽ không có thời gian gánh vác trách nhiệm này do các vị trong Ban Cố vấn và Điều hành giao phó. Nhưng qua những email khuyến khích và động viên rất chân tình của các vị trong Ban Cố vấn, mong muốn giao phó trách nhiệm dấn thân cho thế hệ trẻ, tôi thêm vững lòng tin vì biết rằng chúng tôi sẽ được sự hổ trợ của nhiều người. Thêm vào đó, Nhà văn Chủ bút Tuyển Tập Đồng Tâm là anh Việt Hải luôn hết lòng kêu gọi và ủng hộ các bạn trẻ trong những công tác văn học và nghệ thuật ở hải ngoại làm bất cứ ai nếu có dịp trao đổi tiếp xúc với anh, như được tiếp thêm nghị lực từ lòng nhiệt tình của anh dù sức khoẻ anh có giới hạn.

Ngày ra mắt Câu Lạc Bộ Tình Nghệ được chọn vào một ngày đầu Xuân ở miền Nam California, ngày 28 tháng 3 năm 2010. Ý tưởng chọn ngày ra mắt chỉ đến với Ban Tổ chức trong vòng có một tuần trước ngày họp mặt vì một lý do đặc biệt mà tôi xin phép được nêu ra sau. Tôi đại diện các anh chị trong Ban Tổ chức gồm có anh Việt Hải, chị Lê Thuý Vinh, và chị Thu Hảo gửi thông báo mời các anh chị em trên các Diễn đàn về ngày giờ và địa điểm cho buổi lễ chính thức ra mắt Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ.

Chị Lê Thúy Vinh đã dành thời gian làm một tấm poster với màu sắc trình bày rất trang nhã, hài hòa với hình ảnh trang trọng của các vị Nhạc sĩ Cố vấn cạnh logo biểu tượng của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ - Một nốt nhạc với đôi chim tung cánh, biểu tượng của niềm hy vọng về tương lai tình nghệ sĩ mở rộng cánh tay vươn tới mọi phương trời. Thật cảm động khi Ban Tổ chức nhận được rất nhiều lời chúc tốt đẹp từ những anh chị em văn nghệ sĩ hoặc ở xa hoặc bận việc không thể đến được. Tuy không thể hiện diện, nhưng những tấm lòng của các anh chị em nghệ sĩ ở xa vẫn hướng về và mong đợi cho ngày vui sắp đến.

Trong buổi sáng Chủ nhật, ánh nắng ấm áp mùa Xuân ở miền Nam California như vẫy tay chào đón các anh chị em từ những vùng lân cận về nhà hàng Mon Ami để gặp gỡ chung vui trong ngày ra mắt của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ. Những người bạn mà trước đây chỉ biết nhau qua những sinh hoạt văn học nghệ thuật trên các diễn đàn, hôm nay có dịp gặp gỡ nhau ở ngoài đời. Một trong những người khách đến thật sớm là anh Hồ Thành Cung, một họa sĩ trong nhóm Tiếng Lòng và cũng là một nhạc sĩ mà chúng tôi đã có dịp được nghe nhạc của anh trong buỗi lễ tất niên của Văn Đàn Đồng Tâm tại Đà lạt Bistro trước đây. Chị Lê Thúy Vinh và những người bạn trong nhóm của chị như chị Trina (Dốc Mơ), và Nhạc sĩ Thy Linh đã rất sốt sắng đảm nhiệm vai trò tiếp tân cho buổi lễ. Nhìn các chị niềm nở tiếp đón khách, ghi tên, lo lắng sắp xếp chỗ ngồi cho quan khách đến dự làm tôi thật sự cảm động trước sự nhiệt tình giúp đỡ của các chị dù các chị mới lần đầu đến với Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ.

Trong khung cảnh nên thơ với những hàng ghế xếp dưới giàn hoa giấy nhiều màu đang khoe sắc, các anh chị nghệ sĩ đến sớm ngồi tâm sự hàn huyên với nhau trong khi chờ đợi những người bạn khác đến. Có được khung cảnh này là do chị Thu Hảo, Giám đốc của Trường Đào Tạo Năng Khiếu cho các tài năng trẻ, đã bỏ thời gian lựa chọn trước cho Ban Tổ chức. Các anh chị Họa sĩ trong nhóm "Tiếng Lòng" như Họa sĩ Nguyễn Quang Minh, Họa sĩ Hạnh Cư, Hoạ sĩ Lý Quốc Anh, luôn nhiệt tình tham gia với các anh em văn nghệ sĩ mà tôi đã có dịp gặp các anh trong những buổi họp mặt trước đây. Chúng tôi rất vui khi gặp lại Nhà văn Phong Vũ và Nhà văn Dương Viết Điền. Tuy chỉ mới gặp gỡ vài lần, nhưng tôi vẫn cảm nhận sự thân mật của hai Nhà văn này qua những lời thăm hỏi và tâm sự rất gần gần gũi của hai người đàn anh trong lĩnh vực văn học này. Từ miền gió biển xa xôi San Diego, Thi sĩ Khiếu Long và anh Nguyễn Ngọc Tuấn đã không quản ngại đường xa đến chung vui với anh chị em trong Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ trong ngày ra mắt. Khi được anh Khiếu Long nhận lời mời làm MC cho chương trình lễ ra mắt, chúng tôi rất an tâm vì đã từng chứng kiến tài nghệ ăn nói lưu loát của anh trong một buổi họp mặt trước đây. Chúng tôi cũng rất hân hạnh được làm quen với những người bạn mới như chị Lan Anh, một chuyên viên tâm lý xã hội và đang điều hành Trung tâm nhạc Sắc Màu, anh Hưng, anh Huy, Ca sĩ Quỳnh Hương, Ca sĩ Minh Hạnh, một tiếng hát vang bóng Trưng Vương, v.v….

Chúng tôi rất vui khi gặp lại Thi sĩ Hồng Vũ Lan Nhi, vì lý do sức khoẻ nên chị ít khi xuất hiện trong các buổi họp gần đây. Hôm nay chị trông rất vui và yêu đời với nụ cười thật tuơi luôn nở trên môi. Gặp lại Nhà văn Cát Ngọc, tôi mới được biết thêm qua lời của anh Khiếu Long tâm sự rằng chính chị là nguồn cảm hứng cho anh sáng tác rất nhiều bài thơ trước đây. Chúng tôi cũng vui mừng đón tiếp Bác sĩ Peter Morita, một người lúc nào cũng ủng hộ anh chị em văn nghệ sĩ từ nhiều năm tháng qua. Được gặp Nhà văn kiêm thi sĩ Trịnh Thanh Thuỷ lần đầu, tôi và người bạn đời, Ngọc Bích, rất vui vì chúng tôi đã từng đọc nhiều bài viết rất hay với lối viết thẳng thắn của chị về những đề tài có tính chất thời sự đang gây tranh cãi. Chị và tôi đã từng "nói" chuyện bằng cách trao đổi những email với nhau trong thời gian tôi phổ nhạc bài thơ về tuổi học trò rất dễ thương "Giỏ Phượng Tím" của chị, nhưng chúng tôi chưa từng gặp nhau ngoài đời. Ban Tổ chức chúng tôi trong ngày hôm đó cũng rất vui và hân hạnh khi được đón tiếp những anh chị ca nhạc sĩ đã được công chúng biết đến rất nhiều như MC Nhạc sĩ Nam Lộc, Nhạc sĩ Đinh Trung Chính, Ca Nhạc sĩ Diệu Hương, Bác sĩ kiêm Nhạc sĩ Dân Chu, Ca sĩ Paolo nổi tiếng với những bản nhạc Pháp trữ tình và một số các quý vị quan khách khác.

Nhạc sĩ Anh Bằng, Lam Phương- Những đàn anh trong âm nhạc Những vị Nhạc sĩ Cố vấn cho Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ, Nhạc sĩ Anh Bằng và Nhạc sĩ Lê Văn Khoa, dù thời gian bận rộn và không được khoẻ, nhưng các vị nhạc sĩ vẫn luôn sát cánh với chúng tôi và đã có mặt trong buổi lễ ra mắt. Các Nhạc sĩ tuy rất nổi tiếng và tuổi đã lớn nhưng vẫn rất thân tình vui vẻ đi đến bắt tay hỏi thăm, tâm tình và chụp hình kỷ niệm với các anh chị em nghệ sĩ và quan khách đến dự.

Người khách có lẽ đặc biệt nhất của buổi lễ ra mắt Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ là Nhạc sĩ Lam Phương. Lâu nay vì lý do sức khoẻ, ông ít xuất hiện trước các khán thính giả ái mến mộ, những người đã yêu mến dòng nhạc phổ thông, dễ đi vào lòng người của ông. Ban Tổ chức đã cố ý sắp xếp để ngày lễ ra mắt cũng nhằm vào gần ngày sinh nhật của ông, để các anh chị em nghệ sĩ đến dự buổi lễ có thể cùng chúc mừng ngày sinh nhật của ông.

Mở đầu buổi lễ, anh MC Khiếu Long đã nói đến mục đích của buổi lễ ra mắt, và anh đã gây sự chú ý của mọi người khi anh nhấn mạnh đến khía cạnh ảnh hưởng của âm nhạc trong đời sống hàng ngày. Sau khi giới thiệu các vị quan khách có mặt, anh dành cho tôi niềm vinh hạnh được thay mặt các anh chị trong Ban Điều Hành Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ ở miền Nam Cali để nói sơ lược về sự hình thành của Câu Lạc Bộ. Nhân dịp này, tôi cũng trình bày sơ qua những dự án trước mắt của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ sau khi tham khảo ý kiến với Ban Cố vấn và các anh chị trong Ban Điều hành. Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ dự tính sẽ thực hiện một số CD nhạc chung với mỗi nhạc sĩ trong nhóm sẽ cùng đóng góp một hoặc hai nhạc phẩm. Đây là bước đầu tiên để tạo sự dây gắn bó thân tình giữa các nhạc sĩ trong nhóm. Những dự án khác là Câu Lạc Bộ sẽ cùng phối hợp với Văn Đàn Đồng Tâm tổ chức những đại nhạc hội giới thiệu đến công chúng những sáng tác mới và những tiếng hát tài năng mới song song với những buổi ra mắt những tác phẩm văn học nghệ thuật và hội hoạ.

Sau phần phát biểu lễ ra mắt của đại diện Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ, MC Khiêu Long đã dành thời gian ôn lại những ký ức về dòng nhạc của Nhạc sĩ Lam Phương với những nét nhạc tiêu biểu của ông. Một chiếc bánh sinh nhật thật lớn đã được chính tay Nhạc sĩ Anh Bằng cùng cắt chung với người bạn âm nhạc của mình. Nhìn thấy những nụ cười rạng rở, thân mật của những người nhạc sĩ nổi danh từ thế hệ trước, vẫn thân thiết đứng bên nhau cùng chúc mừng ngày vui làm các anh chị em nhạc sĩ các thế hệ sau cảm thấy thật ấm áp trong lòng. Ca sĩ Paolo đã bắt nhịp cho các tất cả mọi người cùng hát chung bản nhạc mừng sinh nhật tặng cho Nhạc sĩ Lam Phương trong tiếng đàn của Nhạc sĩ Lưu Trung Đạt. Nhìn thấy Nhạc sĩ Lam Phương dù sức khoẻ yếu, đi đứng rất khó khăn, nhưng nụ cười rạng rở dường như không bao giờ tắt trên môi ông trong suốt buổi lễ. Hôm nay có lẽ là ngày thật vui của Nhạc sĩ Lam Phương khi ông được sống lại trong bầu không khí yêu thương của gia đình nghệ sĩ. Ông biết bạn bè, khán giả, và những thế hệ nghệ sĩ đang tiếp nối đã không quên ông, người nhạc sĩ đã có những nhạc phẩm mãi mãi đi vào lòng người, khắp các ngõ ngách từ thành thị đến thôn quê. Có lẽ nếu có cây đàn trong tay, ông đã có cảm hứng để sáng tác ngay bản nhạc mở đầu bằng hai chữ "Mon Ami…” để gửi tặng những nguời bạn cũ và mới quen của ông. Sau phần hát mừng sinh nhật tặng Nhạc sĩ Lam Phương là phần trình bày một vài nhạc phẩm nổi tiếng của ông. Giọng hát thật trầm ấm của ca sĩ trẻ Đình Nguyên với "Kiếp Nghèo"đã đưa tâm hồn người nghe chợt bâng khuâng trở về với những kỷ niệm xót xa của quê hương năm nào. Tiếp đến là ca sĩ trẻ Hà Trúc Mai trình diễn rất hay một nhạc phẩm nổi tiếng khác của Nhạc sĩ Lam Phương là "Bài Tango Cho Em".

Bánh sinh nhật của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ Có lẽ lời phát biểu hay và cảm động nhất trong buổi lễ ra mắt đến từ Nhạc sĩ MC Nam Lộc. Nhiều người trong số chúng ta đã từng nghe anh dẫn dắt những chương trình đại nhạc hội lớn thật tài tình trước đây. Hôm nay, trong phần phát biểu ý kiến, MC Nam Lộc đã gửi đến khách tham dự lời tâm sự rất chân thành "Tôi nghĩ, nếu tôi có thể sáng tác nhạc được, thì tất cả mọi người đều có thể sáng tác được...". Trước sự ngạc nhiên chú ý của nhiều người, anh cho biết thêm là đôi khi anh phải nhờ đến một nhạc sĩ kỳ cựu khác hoàn thành những khúc nhạc anh viết chưa được trọn vẹn. Như Nhạc sĩ Anh Bằng đã viết email tâm sự sau buổi lễ:

"Dù là một MC chuyên nghiệp, nhưng hôm nay, mỗi lời nói của anh hình như đượm chút nước mắt vui mừng và thương yêu. Nam Lộc nói rất tình nghĩa làm cho không khí của buổi sinh hoạt càng thêm ấm cúng." Khi nói về anh chị Việt Hải, Nhạc sĩ Anh Bằng cũng cho biết thêm:

"Gương mặt anh chị Việt Hải - Lệ Hoa vui vẻ khác thường. Tôi nghĩ ngày cưới của hai người cũng vui đến vậy thôi. Anh Việt Hải ôm lấy tôi hỏi nho nhỏ " Vui không?" Tôi trả lời "Hơn Tết".

Câu nói tuy ngắn gọn của Nhạc sĩ Anh Bằng nhưng có lẽ đã chất chứa bao niềm vui và yêu thương mà ông muốn gửi gắm trước sự hình thành của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ như ước vọng của ông mong muốn được nhìn thấy sự nối tiếp và phát triển nền âm nhạc ở hải ngoại từ các thế hệ trẻ.

Tiếp theo phần cắt chiếc bánh mà anh Khiếu Long gọi đùa là "bánh sinh nhật của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ", phần trình diễn văn nghệ được nối tiếp với tiếng hát của Nhạc sĩ Nam Lộc qua nhạc phẩm nổi tiếng do anh sáng tác, "Sài Gòn Ơi Vĩnh Biệt". Bác sĩ kiêm Nhạc sĩ Dân Chu với nhạc phẩm "Tình Anh Lính Chiến", và Hoạ sĩ Hà Cư trình bày một nhạc phẩm của Nhạc sĩ Anh Bằng là "Nỗi Lòng Người Đi". Diệu Hương, người ca nhạc sĩ thật duyên dáng với nhiều nhạc phẩm đã đi vào trái tim của bao nhiêu người thưởng ngoạn, cất tiếng hát thật dịu dàng qua ca khúc nổi tiếng "Vì Đó Là Em", với tiếng đệm đàn thật mượt mà và điêu luyện của Nhạc sĩ Đinh Trung Chính.

Lời phát biểu của Nhạc sĩ Cố vấn Lê Văn Khoa trong buổi lễ ra mắt Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ cho thấy sự quan tâm, lo lắng của ông cho việc đào tạo, khuyến khích và nâng đỡ các nhạc sĩ trẻ trong cương vị là Hội trưởng của Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ. Ông cho biết ông có thể dành thời gian để giới thiệu các sáng tác mới của các bạn trẻ trong chương trình "Âm Nhạc Trong Đời Sống" do ông phụ trách trên đài Little Saigon và ông cũng đã khuyến khích các nhạc sĩ trẻ sáng tác nhạc giao hưởng. Phu nhân của ông, chị Ngọc Hà, kết thúc chương trình văn nghệ bằng một giọng hát rất điêu luyện với nhạc phẩm "Chiều Tím"và được mọi người vỗ tay tán thưởng.

Tôi cũng mong muốn viết lên đây với lòng biết ơn chân thành và xin thay mặt các anh chị em trong Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ kính gửi lời cám ơn đến Giáo sư Song Thuận. Ông là người luôn sát cánh với những hoạt động văn học của Văn Đàn Đồng Tâm trước đây, và hôm nay, trước lúc phát biểu, ông đã cho tôi biết ông sẽ dành một phần trang nhà của Câu Lạc Bộ Hùng Sử, một trang website đã được phổ biến và biết đến khắp nơi trên thế giới, để phổ biến những tin tức của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ trong thời gian ban đầu. Như vậy những tác phẩm mới và tin tức của anh chị em trong nhóm Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ đã có được một nơi để phổ biến sâu rộng vượt ra khỏi phạm vi giới hạn chỉ riêng với nhau trong nhóm. Thật là một niềm vui cho các anh chị em nghệ sĩ trước một nghĩa cử cao đẹp của vị Giáo sư Hội trưởng, một người luôn quan tâm phổ biến những giá trị truyền thống tốt đẹp, đáng tự hào của nền văn hoá và lịch sử Việt nam đến với mọi nơi, mọi cộng đồng bạn. Trong dịp này, ông cũng tặng mọi người một cuốn CD nhạc số 2 của Câu Lạc Bộ Hùng Sử Việt với tựa đề "Thắp Lửa Bình Ngô" và khuyến khích các anh chị em nhạc sĩ có những sáng tác hướng về chủ đề nguốn gốc lịch sử dân tộc.

Hình chụp buổi chia tay trong Tình Nghệ Sĩ lưu luyến Buổi lễ kết thúc khi các Nhạc sĩ lão thành cùng đứng bên các bạn trẻ chụp những bức hình lưu niệm trước khi lưu luyến chia tay. Bầu trời vẫn trong xanh và ánh nắng Xuân đang nồng ấm như lòng nhiệt tình của các anh chị em nghệ sĩ đang hợp sức cùng nhau thực hiện những ước vọng của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ để không phụ lòng kỳ vọng của các thế hệ đi trước.

Cao Minh Hưng
3/30/2010

[ngayngo]

Hoàng Cầm, người thơ Kinh Bắc

... Hoàng Cầm vẫn lặng lẽ nằm chiêm nghiệm đời mình trên ô gác xép tồi tàn của Hà Nội. Bao nhiêu thăng trầm cuộc sống đè nặng trên mắt ông, khiến chúng có phần nào tối tăm hơn những lần gặp trước đây. Hoàng Cầm vẫn nằm nghiêng, ấp ủ những câu thơ gãy gập như cơ thể ông, mặc cho màu thời gian tái tê trên từng vuông đất sàn nhà nơi ông nằm cô quạnh...


Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trang giấy điệp
(Bên kia sông Đuống)

Chỉ vài nét chấm phá, Hoàng Cầm không những đã truyền được hương vị, màu sắc, chất liệu của sản vật quê hương ông mà còn thổi vào đó linh hồn ngàn đời của đất trời Kinh Bắc. Những bức tranh Mẹ con đàn lợn âm dương, Đám cưới chuột, Hứng dừa, Đánh ghen... chắc chắn còn đọng lại mãi trong đời sống tinh thần của người dân Việt Nam như hương lúa nếp thơm nồng. Câu thơ tuyệt nhiên không nhắc đến Mùa Xuân, cũng không nói đến ngày Tết, vậy mà khi đọc, chúng ta cảm nhận niềm hân hoan của những ngày Tết cổ truyền.
Nhắc đến Hoàng Cầm không thể không nhắc đến 'Bên Kia Sông Đuống.'


Hoàng Cầm (Hình: Người Việt)


Đây là bài thơ nổi tiếng trong thời kháng chiến chống Pháp. Không phải vì nhạc điệu, cũng không phải vì mục đích tuyên truyền mà bài thơ nổi lên hơn tất cả những bài thơ khác xuất hiện cùng thời. Bên Kia Sông Đuống nổi bật bởi tính sử thi của tác phẩm.

Bài thơ ngợi ca lòng yêu quê hương, rộng ra là lòng yêu nước, của một lớp thanh niên trí thức trong những ngày đầu kháng chiến. Hình ảnh mà Hoàng Cầm miêu tả trong bài thơ nhắc nhở một cách thao thiết những yếm thắm, những lụa hồng, những trẩy hội... Bất cứ ai, khi đọc lên, đều thấy hiển hiện màu sắc thanh bình, đã từ lâu không còn nữa...
Bao giờ về bên kia sông Đuống
Anh lại tìm em
Em mặc yếm thắm
Em thắt lụa hồng
Em đi trẩy hội non sông
Cười mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh
'Cười mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh” bừng nở cả không gian Kinh Bắc. Ánh sáng nào thành em mà tỏa sáng? Tỏa sáng bởi nụ cười của em, nụ cười rất đẹp, rất lạ, rất khó nắm bắt, được vờn vẽ bằng ngòi bút siêu thực và nhìn bởi không gian tâm linh của Hoàng Cầm. Bài thơ khép lại với khát vọng trở về. Về với 'sông Đuống,' về với quê hương, về với cội nguồn để tận hưởng Mùa Xuân của tạo vật, tận hưởng Mùa Xuân của lòng người. Về với 'Em!'

Viết về Mùa Xuân, Hoàng Cầm còn nổi tiếng với bài Tâm sự đêm giao thừa được ông sáng tác vào dịp Tết 1948, khi ông xa nhà đi kháng chiến. Bài thơ này chính là tâm trạng của Hoàng Cầm trong chiến tranh, đã được những người lính thời đó chép tay, rồi chuyền cho nhau đọc và cất giữ cẩn thận trong ba lô của họ trên đường hành quân. Bài thơ vẽ ra trước mắt người đọc bức tranh vừa sinh động vừa cảm hoài của người lính xa nhà, đứng gác một mình trong đêm giao thừa, giữa không gian bao la của rừng thiêng, nước độc. Trong thời khắc thiêng liêng đó, anh hướng lòng về quê hương, nơi có người vợ nghèo và đứa con thơ:
Đêm nay hết một năm
Đứng gác đến giao thừa
Quê hương chừng rét lắm
Lất phất mấy hàng mưa
Tôi có người vợ nghèo
Đời vất vả gieo neo
Từ khi chồng ra lính
Nhà gianh bóng hắt heo
Hơi thơ chậm rãi, tình tiết chân thực, vậy mà lay động lòng người đến nhiều chục năm sau và sau nữa. Trong đêm giao thừa rét mướt đó, người lính chợt quên mình trong cái giá rét đêm đông để quặn thắt với hình ảnh tội nghiệp, cô đơn, đói rét của vợ con anh:
Đêm ba mươi gió thổi
Tôi lại nhớ con tôi
Vợ đói con cũng đói
Khóc lả lặng từng hồi
Mẹ thì nước mắt nhiều hơn sữa
Ngực lép con nhay đã rã rời
Một ngày bốn năm bữa
Con khóc chừng đứt hơi
Sục tìm vú mẹ không còn sữa
Há miệng uống no dòng lệ rơi
Với người Việt, hình ảnh ngày lễ Tết đồng hành cùng với sum họp gia đình. Để khởi đầu một năm mới, mọi người mừng tuổi nhau bằng những món quà, bằng những lời chúc. Vậy trong đêm giao thừa, đói rét, lại có chiến tranh, người lính mừng quà gì cho vợ, cho con?
Đêm nay Xuân sắp tới
Quê nhà ai héo hon
Vợ tản cư đâu đó
Mừng tuổi gì cho con
Xuân về với núi sông
Quê nhà ai ngóng trông
Thương vợ con nghèo đói
Mừng tuổi bằng chiến công
'Mừng tuổi bằng chiến công'! Có cường điệu lắm không, khi lấy chiến công làm quà cho hai mẹ con người đàn bà khốn khó kia? Hãy nghe trong thinh lặng, tiếng thì thào của thần chết từ phía quân thù. Tiếng gió rít thê lương trong bóng đêm và tiếng ầu ơ xa vắng trong tâm trí người lính. Lúc này đây, chúng ta, những người bên ngoài, sẽ hiểu được ý nghĩa thật của hai chữ “chiến công” như thế nào. Nó vừa là ý hướng chống lại cái chết bằng niềm tin chiến thắng. Nó cũng là tấm huy chương cao nhất đổi bằng máu của người lính, vậy thì lấy 'chiến công' để tặng vợ hiền con dại không phải là món quà vừa lạ vừa cao quý hay sao?
Đồn giặc bên kia sông
Đêm nay tôi phải diệt
Nó chia vợ rẽ chồng
Nó làm nên đói rét
Sáng mai mùng một tết
Lửa còn bốc đồn cao
Tôi đạp đầu giặc Pháp
Cắm cờ trên chiến hào
Rồi người chồng, bằng sự liên tưởng của mình, anh tin rằng ở nơi quê nhà, vợ con anh sẽ nhìn và thấu hiểu được những chiến công của anh. Và thật kì diệu, quà mừng của anh đã tiếp thêm sức mạnh cho vợ con anh trong ngày tết, làm tươi thắm lại niềm hạnh phúc từ lâu ngỡ như đã héo khô:
Lửa bốc con tôi nhìn cũng rõ
Cờ bay vợ cũng thấu tình thương
Dân sự truyền đi tin thắng trận
Một chiều nao nức chợ quê hương
Vợ tôi ngồi trong quán
Mưa lùa tóc rối tung
Bỗng có người đến bảo
- Chồng chị lập chiến công!
Mặt vợ nghèo lấp lánh
Da xanh ửng sắc hồng
Sẽ vuốt lại mái tóc
Ôm chặt con trong lòng
... Như một cơn mưa sớm
Ươm mầm non sắp thui
Sữa căng lên đầu vú
Máu chảy mạnh trong người
Vợ tôi cho con bú
Con uống mạnh từng hơi
Đứa bé no rồi ngủ
Xuân ấm nồng trên môi
Tài năng thơ của Hoàng Cầm thể hiện ở chỗ kêu gọi lòng yêu nước nhưng không mang tính tuyên truyền, không cường điệu, không giả tạo. Bởi vì thơ Hoàng Cầm cũng chính là tiếng chuông lòng của thi sĩ, nhằm góp phần thức tỉnh hồn quê, hồn người trong mỗi chúng ta.
Sau khi chiến tranh kết thúc, năm 1956, Hoàng Cầm cùng với Văn Cao, Trần Dần, Lê Đạt, Sỹ Ngọc, Phùng Quán... họp nhau lại và thành lập Nhân Văn Giai Phẩm với khát vọng đổi mới nghệ thuật, nhất là nghệ thuật thơ ca.

Mùa Xuân 1956, tạp chí Giai Phẩm Mùa Xuân xuất hiện. Nhưng con đường nghệ thuật là con đường đầy nhọc nhằn, chông gai, trắc trở, Giai Phẩm Mùa Xuân vừa mới ra đời đã bị phê phán nặng nề. Trong tạp chí này, Hoàng Cầm có bài thơ Mùa Xuân đến rồi đây nói lên thân phận khổ đau của hai mẹ con, hai cuộc đời, cũng như nhiều cuộc đời khác trong suốt bảy mươi năm ròng dưới chế độ thực dân:
Bảy mươi Mùa Xuân không xuân
Bảy mươi năm cùng tháng tận
Dòng sông Nhị ơi!
Con cò lận đận
Bãi ngô dài cát trắng
Lòng sông cuốn nặng
Phù sa
Nước mắt mẹ con ta
Chảy ra ngoài biển rộng
Réo lên đầu sóng
Đùn đùn mây đen
Mưa lọt mái nhà rách thủng
Mưa thốc xuống tầu chuối khô
Ướt đẫm manh tải
Mẹ con nằm trong đêm mưa
Nằm trong nước mắt đỏ như máu
Nằm trong nước sông đầy bùn nhơ
Bản lĩnh nghệ sĩ của Hoàng Cầm được thể hiện qua câu chữ, qua nếp sống thanh nhã, hiền lành và điềm đạm. Con người của Hoàng Cầm xứng đáng là bài học cho những ai còn chưa đủ lòng trân trọng đối với sự sống trong cuộc đời này. Sau vụ Nhân Văn Giai Phẩm, Hoàng Cầm, dù bị kỷ luật, rơi vào lãng quên, vẫn lặng lẽ và bình thản đi con đường riêng của mình để tạo nên nhiều kiểu thơ, nhiều giọng thơ khác nhau, mà một trong những loại thơ khác biệt làm nên Hoàng Cầm là những bài thơ viết về Kinh Bắc.

Có thể nói, trong nền thơ Việt Nam hiện đại, khó có ai hơn được Hoàng Cầm khi viết về Kinh Bắc, đặc biệt về lễ hội Kinh Bắc. Không hẳn Kinh Bắc là vùng đất cổ còn lưu giữ được nhiều truyền thống văn hóa dân gian, mà hội hè còn là mặt chủ yếu của đời sống phi chính thức, đời sống thứ hai. Chính hội hè đã điểm trang, đã cân bằng lại đời sống thường ngày. Tất cả những hình thức hội hè ấy, nằm ngoài phạm vi sinh hoạt nhà nước, mang tính chất mua vui, chứ không mang hơi hướm tôn giáo cần sự trang nghiêm. Chúng tạo ra bên cạnh cuộc sống chính thức một thế giới thứ hai và cuộc đời thứ hai. Những hội hè Kinh Bắc được thể hiện trong thơ Hoàng Cầm như : Hội Long Khám, Hội Vân Hà, Hội Gióng, Hội Lim, Hội đền tám vua triều Lý... đặc biệt là Hội chen Nga Hoàng: nửa đêm đèn nến tắt phụt, cho phép trai gái thỏa nguyện cái tình lớn lao, say mê vào bậc nhất đời sống của con người. Trong mùa lễ hội, người đàn bà vốn bị xem thường, bạc đãi sẽ tìm lại được bản thân mình trong các hội thi trổ tài khéo léo: Thi sợi bún, Thi ăn mía thổi cơm, Thi đánh đu, Thi hát đúm, Thi dệt vải, Thi thêu gấm. Không có nhà thơ nào viết về lễ hội nhiều và hay như Hoàng Cầm.

Những câu thơ viết về hội hè, đình đám của Hoàng Cầm làm thăng hoa trong thơ Việt một không gian vừa thực vừa ảo, biến hóa khôn lường... tất cả được vẽ bằng một ngòi bút tài hoa, quyến rũ. Hãy nghe Hoàng Cầm thầm thì với cọng bún Kinh Bắc:
Ơi đêm Đông Hồ
Nát nhầu thân tố nữ
Sợi bún ngà vá lại dung nhan
(Thi sợi bún)
Và rồi theo vết Xuân Hương, ông đánh đu cảm hứng của mình giữa Mùa Xuân rộn rã:
Luồn tay ôm say giấc bay lay đỉnh núi
Tuột hàng khuy lơi yếm tóc buông mành
Đùi chảy búp dài thon nhún vội
Bàng hoàng tia chớp liệng nghiêng xanh
(Thi đánh đu)
Đừng rụt rè, hãy đam mê, như Hoàng Cầm đã từng đam mê:
Chen Nga Hoàng
Len chèn nguyệt tận
Phụt nửa đêm đèn nến tắt
(...) Hỗn mang mê vô cùng
Địa đàng say tới tấp
Không giờ không
Thăm thẳm nguyện cầu hơi em nồng
Nhẩn nha thôi
Ôi dùi nhẹ buông tênh... tang vờ câm
Ai nện xin thương ngầm
Gõ hờ đôi ba tiếng cuối buồn vang âm
Vì tay ải tay ai
Chưa nguôi tê mê thầm
(Hội chen Nga Hoàng)
Trong Hội chen Nga Hoàng, chúng ta nghe Hoàng Cầm thầm thì với ngữ điệu và trong những đam mê huyền ảo đó, giới tính không còn phân biệt được nữa. Những nốt nhạc trầm trong thơ ông quấn quýt không gian ân ái trong hơi thở đêm của Mùa Xuân bất tận. Mùa Xuân của luyến ái, của tái sinh.

Hoàng Cầm yêu cuộc sống đến từng hơi thở, từng nhịp đập của con tim qua mỗi câu trong đời thơ của ông. Tác phẩm của Hoàng Cầm luôn toát lên sự giản dị của tâm hồn, lòng trung kiên và tình yêu vô bờ đối với mảnh đất Kinh Bắc. Hoàng Cầm muốn chúng ta cùng ông lắng nghe đời sống để nhận ra hương vị quê hương. Thơ Hoàng Cầm, như một bó hoa đẹp mà vẻ đẹp của mỗi bông hoa được thắp lên bằng chính ánh sáng của tài năng nghệ thuật.

Gần một tháng trước, tôi có dịp đến thăm nhà thơ Hoàng Cầm, ngôi nhà số 43 Lý Quốc Sư của người thơ nằm sâu trong con hẻm hẹp. Ông vẫn sống với con trai thứ trong căn gác nhỏ, hẹp trên lầu năm. Mọi vật trong căn gác nhỏ vẫn y nguyên như bốn năm về trước, lúc tôi đến thăm ông những lần đầu. Vẫn cái điếu hút thuốc lào đặt ngang tầm với, vẫn chiếc giường kê sát đất. Hoàng Cầm vẫn nằm tiếp khách như mọi khi. Cú ngã cầu thang cách đây năm năm đã neo ông lại với chiếc giường con. Nhìn ông nằm trông rất thương. Cả ngày lẫn đêm, Hoàng Cầm chỉ giữ tư thế nằm ngửa, mắt nhìn chăm chú lên trần nhà như đang nghĩ ngợi hay tìm kiếm điều gì.

Xưa nay, người ta vẫn thường nói đến cái chết đầy bi kịch của một Nguyễn Trãi. Cái con bệnh ghê khiếp đọa đày thiên tài Hàn Mặc Tử. Nhưng có ai nhắc đến bi kịch Hoàng Cầm hay không? Ông đã sống vô cùng cô đơn. Cô đơn khi còn là một cậu bé mới lên năm. Cô đơn giữa một thời đại có những Tố Hữu, những Xuân Diệu, những Chế Lan Viên hết lời cổ vũ cho văn chương Cách Mạng trong khi ông vẫn mài miệt với những vần thơ đậm tính nhân văn. Cô đơn khi bị kỷ luật, bị lãng quên. Và bây giờ, ông nằm một mình một giường, sống chung với bệnh tật, với sự cô đơn của tuổi già.

Nghĩ đến bi kịch Hoàng Cầm, tôi lại liên tưởng đến thân phận con người, bé nhỏ và mong manh như cỏ hoa: cỏ khô, hoa rụng. Ngoài kia bây giờ là Mùa Xuân đang đến. Đất trời lại chuyển mình thụ thai một mầm sống mới trong niềm hân hoan của vũ trụ. Hoàng Cầm vẫn lặng lẽ nằm chiêm nghiệm đời mình trên ô gác xép tồi tàn của Hà Nội. Bao nhiêu thăng trầm cuộc sống đè nặng trên mắt ông, khiến chúng có phần nào tối tăm hơn những lần gặp trước đây. Hoàng Cầm vẫn nằm nghiêng, ấp ủ những câu thơ gãy gập như cơ thể ông, mặc cho màu thời gian tái tê trên từng vuông đất sàn nhà nơi ông nằm cô quạnh...

[VuPhong]

Giữ Đời Cho Nhau Lý do tôi đặt tựa bài viết này là Hãy Giữ Đời Cho Nhau, bởi vì nhạc sĩ Từ Công Phụng gửi một thông điệp quý giá về tĩnh yêu. Anh chia sẻ cuộc sống như một nguồn chảy, trôi qua những biến chuyển, những khúc rẽ, mình cũng trưởng thành, chín chắn hơn, suy nghĩ sâu sắc hơn về cuộc đời, tình yêu, nhân sinh quan. Thập niên 1960 là thời kỳ lãng mạn khi mới lớn còn nhút nhát, mơ mộng nhiều. Sang những năm 1970, với những suy nghĩ sâu xa hơn, chín chắn hơn, âm nhạc của anh bắt đầu ghi lại những nét đọng, nét đậm của tình yêu. Đến thập niên 1980, anh cảm nhận sự thiết yếu giữ đời cho nhau cần được tôn vinh, nên nhạc của anh từ đó chuyên chở những lời nhắn nhủ, muốn tạo nên những thông điệp nhỏ trong tình yêu: những người yêu nhau đừng rời xa nhau vì tình yêu quý giá vô ngần, nó làm cho đời sống mình thăng hoa. Cả sự đau khổ, hy sinh trong tình yêu cũng quý giá như thế.


Bài ca Giữ Đời Cho Nhau này anh làm chỉ trong hơn một giờ đồng hồ, vì bài thơ gây anh một xúc động mãnh liệt, nó gợi lại cho anh những lời ru mà bà mẹ thường hát ru anh, và giai điệu bài thơ dường như đã có sẵn trong bài thơ ấy. Anh cho biết anh có những bài nhạc phổ từ thơ là do tình cảm với thi sĩ, rồi cho ra đời những tác phẩm đó.


Mỗi bài ca mà ta nghe có thể chứa đựng một kỷ niệm nào đó. Nhạc Từ Công Phụng cho tôi những kỷ niệm êm đềm của ngày tháng cũ, mỗi khi nghe dòng nhạc xưa đem ta về dĩ vãng của những xao xuyến, những quyến luyến nào đó. Khi tôi học năm thứ nhất đại học tại Sài gòn, tôi và cô bạn học cũ thường vào Thư viện Quốc Gia trên đường Gia Long để học bài chung, có những lúc chúng tôi ra sân sau của thư viện giáp với đường Lê Thánh Tôn, buổi chiều ngồi trên sân cỏ xanh mướt bạn tôi hát các bài Tuổi Xa Người, Trên Ngọn Tình Sầu, Mùa Xuân Trên Đỉnh Bình Yên và Lời Cuối. Cô thích hát, với tôi đây là những bài ca đong đầy ký ức buồn vơi, hay cho tôi một sự gợi nhớ thích thú. Sau năm 1975, bạn tôi vượt biên và không bao giờ đến được bến bờ của sự sống. Tôi cho là những tựa đề này sao mang nhiều ý nghĩa nhất trong hồn tôi, vì ôi như lời tiên tri, tuổi đã xa người, nhung nhớ trên ngọn tình sầu và lời cuối xin cầu chúc bạn tôi mãi mãi an nghỉ với một mùa xuân trên đỉnh thật bình yên.

"Ơn em thơ dại từ trời, theo ta xuống biển, vớt đời ta trôi.
Ơn em dáng mộng mưa vời, theo ta lên núi, về đồi yêu thương.
Tạ ơn em ... tạ ơn em."

Nhạc sĩ Từ Công Phụng vượt biên rời Việt Nam sang định cư tại Portland , tiểu bang Oregon từ năm 1980. Mặt dù anh đỗ cử nhân luật khoa Sài gòn, nhưng khi sang xứ người anh tự bương chãi để lo cho gia đình. Anh mở một cơ sở như nguồn sinh sống trong ngành ấn loát.


Về âm nhạc thì anh khởi sự viết nhạc từ năm 1960, tự học nhạc và sáng tác từ thiên khiếu. Từ Công Phụng xử dụng guitar và piano và là một trong những nhạc sĩ có thể ca, giọng ca trầm ấm, điêu luyện khi chuyên chở nội dung những sáng tác của anh gần gủi nhất. Anh tâm sự về những cảm hứng và kỷ niệm khi sáng tác nhạc là cuộc đời mỗi người luôn hiện hữu với tình yêu. Trải qua bao năm tháng đó, niềm cảm xúc từ tâm tư để anh có dịp bày tỏ và chia sẻ với quý khán thính giả những gì anh gửi gấm trong tất cả tác phẩm của mình. Vào năm 1960, sáng tác đầu tay là Bây Giờ Tháng Mấy, một top hit được công chúng đón nhận nồng nhiệt khi anh mới 18 tuổi.


Âm nhạc dâng cao tột đỉnh khi người nhạc sĩ lột tả được cảm nghĩ sâu kín nhất của tâm hồn mình từ người bạn đồng hành của mình, với Từ Công Phụng đó là hạnh phúc hay nỗi buồn. Bởi thế nên trong bài Tuổi Xa Người anh tâm sự nỗi lòng buồn da diết:

"Kể từ em đem cô đơn mọc lên phố vắng
khi em mang nụ cười khỏi đời
Từng chiều rơi nghe như cõi lòng mình tê tái
ngỡ như đời còn gọi tên nhau"

hay trong bài Lời Cuối, nội dung của ca từ nghe những nhuốm buồn và cảm thấy lòng ta chùng xuống trong tâm trạng cô liêu:

"Thôi đừng tìm đến nhau làm gì
Thôi đừng nhìn nhau nữa mà chi
Đường về ngày mai xa lắm
Tương lai chưa vừa tầm hái tay này
Trời đọa đày cho cay đắng
Nên ta không còn nương cánh nhau mà đi"

Nếu nỗi buồn đến một khi tình yêu vắng bóng cho tâm hồn hụt hẫng, thì hạnh phúc của cuộc sống lại đến cho buổi bình minh bừng sáng khi niềm vui tình yêu dâng tràn trong đời, dâng tràn trong hồn và dâng tràn trong nhạc mênh mang, vì mãi mãi có em, hay Mãi Mãi Bên Em:

"Nếu có điều gì vĩnh cửu được
Thì em ơi đó là tình yêu chúng ta
Bờ môi ngoan, hương tóc rũ vai mềm
Từng ngày dài hồn anh mãi tương tư
Gọi tên em lòng náo nức đêm mơ
Anh mơ sẽ bên em cho đến tận cuộc đời"

Niềm hạnh phúc trong cuộc sống là tình yêu đích thực, những gì vĩnh cửu để giữ mãi lời nguyền cho nhau:

"Nếu có điều gì vĩnh cửu được
Thì em ơi đó là tình yêu chúng ta
Dù mai đây trăng có úa bên thềm
Và ngày buồn thu tàn kéo qua đây
Rồi mùa đông vội vã đến bên ta
Anh giữ mãi lời nguyền cùng bên em"

Gia đình nhạc sĩ Từ Công Phụng
Những ca khúc mà lời ca do Từ Công Phụng sáng tác là những thi khúc, những bài thơ do anh nắn nót, chọn lọc cho vào khung nhạc. Từ đó cho ta nhạc của Từ Công Phụng.

Ngày Chủ nhật, 21 tháng Ba, năm 2004, anh xuống Nam Cali tham dự chương trình Chiều Nhạc Tình Ca Từ Công Phụng do một người bạn thực hiện để kỷ niệm 40 năm sáng tác tình ca tại phòng trà Majestic, tôi đọc những dòng chữ kể chuyện xưa của nhạc sĩ Từ Công Phụng, do ký giả Nguyên Huy viết:

"Nhớ lại “ngày xưa” đâu như vào khoảng những năm đầu thập niên 60 gì đó bản nhạc “Bây Giờ Tháng Mấy” của Từ Công Phụng đã như ngọn gió mát tình cảm cho tuổi trẻ đang hoang mang trước thời cuộc vì tình hình chính trị nội bộ và chiến tranh gia tăng đe dọa cuộc sống yên vui của mọi người. Âm hưởng thanh thoát của “Bây giờ tháng mấy” đã nhanh chóng dọi thổi vào tâm hồn người nghe đến độ lời nhạc cũng nhanh chóng bị bóp méo đi thành “Bây giờ mấy tháng”. Và cũng chính vì thế mà nhạc Từ Công Phụng càng trải rộng hơn, càng đi sâu hơn vào lòng người. Từ trên đỉnh cao “Bây giờ tháng mấy”, Từ Công Phụng như cánh diều lộng trong gió chiều trên một vùng thênh thang của những tâm hồn chất ngất yêu đương. Anh bay trên những giòng nhạc tình diệu vợi như “Mùa thu mây ngàn”, “Trên đỉnh Bình Yên” cho đến “Tuổi xa người” để hòa cảm cùng Du Tử Lê mà biết đến “Ơn Em” mà ngùi ngùi ly biệt.

Nhắc lại ngày xưa ấy, Từ Công Phụng chậm rãi:” Tuổi trẻ xưa của chúng mình là lãng mạn, là thánh hóa cuộc tình. Chúng ta trang trọng tình yêu qua hình hài những người con gái. Họ như những bóng mây chợt có chợt không trong bầu trời tình yêu trong vắt đối với chúng ta nhưng dù có thế họ cũng vẫn không làm hỏng được bầu trời tình yêu của chúng mình.” Bốn mươi năm qua, mùa đã thay nhiều lần và gió cũng chuyển dữ nhưng khung trời yêu thương thì muôn đời vẫn đọng sâu trong cuộc sống mỗi người. Chúng ta có đi và mang theo quê hương nhưng dù không muốn, những cuộc tình vẫn thường hằng đeo đuổi. Và nó được nuôi dưỡng bằng tình ca, nhất là tình ca Từ Công Phụng."

Song Thao - Từ Công Phụng - Luân Hoán và pv Việt Phương Nhân sinh quan của nhạc sĩ Từ Công Phụng về tình yêu, dù thành công hay thất bại, tình yêu đích thực sẽ vĩnh cửu làm thăng hoa cuộc sống. Để rồi âm nhạc Từ Công Phụng lãng mạn tôn vinh tình yêu: Mãi Mãi Bên Em hay Giữ Đời Cho Nhau.

Cám ơn nhạc sĩ Từ Công Phụng. Âm nhạc của Từ Công Phụng hay của nhiều nhạc sĩ khác cho quần chúng ái mộ những món ăn tinh thần vô cùng cao quý. Do vậy, bài viết này tôi xin gửi đến nhạc sĩ Từ Công Phụng và các bạn bè trong các forums Diễn Đàn Tình Nghệ Sĩ, Câu Lạc Bộ Văn Nghệ, Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ và Văn Đàn Đồng Tâm.

VHLA