Thơ : Cao Vũ Huy Miên
Nhạc : Hữu Xuân
Tiếng hát : Thu Phương
Nhắc đến Cao Vũ Huy Miên, ai cũng nhớ đến Hoa tím ngày xưa. Nhưng giờ thì Hoa tím ngày xưa vẫn còn đó, vậy mà…
Chúng tôi giới thiệu với độc giả bài thơ Hoa tím ngày xưa và bài viết của chính tác giả Cao Vũ Huy Miên về sự ra đời của bài thơ này!
Hoa tím ngày xưa
Con đường em về ban trưa
Hoa tím nghiêng nghiêng đợi chờ
Tuổi em vừa tròn mười bảy
Tóc em vừa chớm ngang vai
Con đường em về mưa bay
Ta đứng trông theo bao ngày
Từ bao giờ lòng cứ ngỡ
Yêu người mà nào có hay!
Con đường em về thơm hương
Ngọc lan khuya rụng trong vườn
Tiếng dương cầm đâu lặng lẽ
Đưa ta về phía cuối đường
Con đường em về năm xưa
Có biết hay chăng bây giờ
Hoa tím thôi không chờ nữa
Chỉ còn ta đứng dưới mưa...
Thời còn học trung học ở Đà Nẵng, mỗi sáng đến trường, tôi thường đi ngang qua một ngôi nhà đầy vẻ u tịch,
phía trước có giàn hoa giấy màu tím sẫm và trong sân có cội ngọc lan già lúc nào cũng tỏa hương.
Điều khiến tôi càng thêm chú ý là từ ngôi nhà, đôi khi lại văng vẳng tiếng dương cầm…Và một người con gái đẹp đi học chung đường…
Tôi làm quen được em nhờ những tháng ngày kiên trì lẽo đẽo theo sau với một tâm hồn lãng mạn rất thơ ngây và những bài thơ hoa bướm vụng dại.
Mối tình học trò nẩy nở nhẹ nhàng với những buổi hẹn hò đi ăn bánh bèo Huế, chè đêm,
cùng những câu chuyện mưa nắng bâng quơ, đôi khi cũng có những dỗi hờn để không gặp nhau vài ba bữa…
Nhưng rồi, đậu tú tài tôi phải đi học xa và xa mãi mối tình đầu. Em đi lấy chồng, gởi cho tôi một phong thư,
bên trong chỉ là trang giấy trắng và những cành bông giấy màu tím sẫm ép khô!
Nhìn những cánh hoa mỏng manh sắc tím, tôi có cảm giác như trong đó còn thấm đẫm những giọt nước mắt…
Tôi trở về thành phố cũ, một buổi chiều mưa bay, dù ngại ngần nhưng không hiểu sao vẫn muốn đi ngang qua ngôi nhà cũ của em và bất chợt dừng lại trú mưa dưới giàn hoa giấy…
Từ đây một tứ thơ sáu chữ bỗng hình thành trong đầu và trong đêm đó tôi đã viết nên bài Hoa tím ngày xưa:
“Con đường em về ban trưa, Hoa tím nghiêng nghiêng đợi chờ - Tuổi em vừa tròn mười bảy - Tóc em vừa chấm ngang vai…
Con đường em về thơm hương, ngọc lan khuya rụng trong vườn - Tiếng dương cầm đâu lặng lẽ - Đưa ta về phía cuối đường…
Con đường em về năm xưa - Có biết hay chăng bây giờ - Hoa tím thôi không chờ nữa - Chỉ còn ta đứng dưới mưa…”.
Bài thơ được đăng trên báo Tuổi Trẻ vào năm 1985, ngay sau đó được hai nhạc sĩ Võ Công Anh và Vũ Hoàng phổ nhạc, song lúc đó cả hai bài hát ấy chưa được chú ý.
Vào khoảng năm 1998, trên thị trường băng, đĩa nhạc xuất hiện bài hát Hoa tím ngày xưa của tác giả Hữu Xuân với giọng hát của ca sĩ Lam Trường.
Lúc đó tôi nghĩ, Hữu Xuân chắc là một nhạc sĩ trẻ sáng tác bài hát trùng tên với bài thơ của tôi.
Một bữa, ngồi coi tiết mục tập hát “Bài hát được nhiều người ưa thích - Hoa tím ngày xưa” do ca sĩ Võ Thu Hà hát trên sóng VTV3, tôi mới nhận ra đó là lời bài thơ của tôi.
Lúc đó, tôi thực sự băn khoăn và không hiểu vì sao nhạc sĩ Hữu Xuân phổ nhạc bài thơ, nhưng lại không liên hệ với tôi. Và vì sao tên tác giả bài thơ đã không được giới thiệu?
Qua một bài viết trên báo, nhạc sĩ Hữu Xuân đã đến tòa soạn tìm gặp tôi.
Thật bất ngờ, khi biết nhạc sĩ Hữu Xuân là một bậc cao niên thuộc lớp nhạc sĩ tốt nghiệp khóa đầu tiên của Nhạc viện Hà Nội, từng là Trưởng đoàn Ca múa nhạc Dân tộc
Ông than trời chuyện đi tìm tôi, bởi ông đã đến tòa soạn 10 lần, nhưng lần nào cũng được báo tôi đi công tác.
Sau này, ngồi nhâm nhi với nhau, nhạc sĩ Hữu Xuân kể:
Một buổi chiều trú mưa dưới hiên một quán sách, anh thoáng thấy tập thơ có tên Hoa tím ngày xưa khá lãng mạn,
anh mua về đọc và rất yêu cách chia tay của mối tình trong bài thơ cũng như khổ thơ sáu chữ giàu ngữ điệu.
Anh đã phổ nhạc và hoàn chỉnh bài hát ngay trong đêm.
Bài hát này có phần hay hơn là nhờ phần hòa âm của nhạc sĩ, ca sĩ Nhật Trung- con trai anh (hiện đang học tập và hoạt động âm nhạc tại Mỹ)- với tiết tấu dạo đầu khá ấn tượng,
chỉ cần trỗi lên vài nốt là người nghe đã nhận ra… Hoa tím ngày xưa…
Thơ và nhạc thành duyên, điều quan trọng có lẽ là sự cảm nhận từ người nhạc sĩ.
Tôi hết sức cảm ơn nhạc sĩ Hữu Xuân đã chắp cánh để bài thơ của mình thành một bản nhạc hay, được nhiều người yêu mến.
Cũng từ bài hát này, giữa anh và tôi cùng ca sĩ Lam Trường đã trở thành những người anh em thân thiết...
Em biết anh chờ đợi gì không?
Một hạnh phúc nhỏ nhoi trong đôi mắt trẻ nhỏ
Đường mênh mông mưa chiều.
Ước sũng lời nguyện cầu thành thật
Mưa
Kỷ niệm tan trong gió
Góc phố nhắc nhớ một ngày thu tàn
Đã được xếp vào ngăn kéo
Riêng anh.
Vẫn cái nhìn đầu tiên
Em mang đến từ phương trời xa lắc
Và đôi mắt biết nói
Nhớ
Quên.
Kỷ niệm là chiếc khăn mềm
Phủ lên những tháng năm đơn độc
Em mang bình minh thả vào đêm tối
Ánh sáng làm anh trượt ngã
Thứ ánh sáng hắt ra từ đôi mắt
Nồng nàn như tiếng Kinh cầu.
Mưa trắng trời
Ướt tóc em thơ ngây
Như tâm hồn anh xanh non thuở mười tám tuổi
Đường chiều lầy lội
Góc phố quen
Anh che ướt tim mình.
Everyday my papa would work
To try to make ends meet
To see that we would eat
Keep those shoes upon my feet
Every night my papa would take me
And tuck me in my bed
Kiss me on my head
After all the prayers were said
And there were years
Of sadness and of tears
Through it all
Together we were strong
We were strong
Times were rough
But Papa he was tough
Mama stood beside him all along
Growing up with them was easy
The time had flew on by
The years began to fly
They aged and so did I
And I could tell
That mama she wasn't well
Papa knew and deep down so did she
So did she
When she died
Papa broke down and he cried
And all he could say was, "God, why her? Take me!"
Everyday he sat there sleeping in a walking chair
He never went upstais
All Because she wasn't there
Then one day my Papa said,
"Son, I'm proud of how you've grown"
He said, "Go out and make it on your own.
Don't worry. I'm O.K. alone."
He said, "There are things that you must do"
He said, "There's places you must see"
And his eyes were sad as he
As he said goodbye to me
Every time I kiss my children
Papa's words ring true
He said, "Children live through you.
Let them grow! They'll leave you, too"
I remember every word Papa used to say
I kiss my kids and pray
That they'll think of me
Oh how I pray
They will think of me
That way
Someday
Ba tôi tóc điểm tháng năm dài
Cung kiếm nửa đời vẫn nặng vai
Đất Mẹ điêu linh niềm tủi hận
Dân oan thống khổ nỗi ai hoài
Trung quân ái quốc tròn ơn nước
Đuổi giặc công thành vẹn chí trai
Dâu bể thăng trầm đời nếm đủ
Phù du một kiếp thoáng mây bay
Mây bay gió giạt nhẹ lông hồng
Khắc khoải niềm riêng nỗi nhớ mong
Ngó lại giang san sầu tủi hổ
Trông về cố quốc lệ hờn vong
Ly hương đất khách không mòn chí
Viễn xứ quê người chẳng ngã lòng
Tuổi bảy mươi hai còn lận đận
Đáp lời sông núi thỏa tang bồng
Nắng ngọt lịm trên sân trường trống không
Trận lá nào đang rơi theo điệu nhạc ve sầu?
Tôi ngồi một mình đây
Và chiều buồn bã vừa mang mùa hạ tới
Điếu thuốc cháy lạnh lùng nơi hành lang
Mặt kính đục
Những ô cửa sổ không nói một lời gì
Cuộc từ biệt bắt đầu bằng tiếng cây lá kia
Lay động hoài trí nhớ
Cây lá đang xào xạc trong trí nhớ anh
Em thấy không
Nắng mùa hè năm nay ngọt ngào hơn mọi năm
Bờ dốc cũ _ những viên sỏi tròn long lanh
Đưa anh về đó
Một chiếc cầu thang _ rồi một chiếc cầu thang
Rồi một chiếc cầu thang
Buổi chiều ở đó, mùa hè, những mái nhà thấp xuống
Dưới con đường kia, giòng sông chảy ngang qua
Những ánh đèn vừa thắp trên thuyền
Và lũ chim sẻ đã trở về khóm cây ven bờ nước
Buổi chiều ở đó, lần đầu tiên anh nói yêu em
Lần đầu tiên anh kể lể những ước mơ lẻ loi cuộc đời ta
Trên bầu trời xanh thẫm
Một vì sao mới mọc
Anh biết lắm
Đời sống chúng ta nào phải ở đây
Bởi những đêm hỏa châu mở đường cho giờ giới nghiêm _ thả dù xuống mặt đất cằn cỗi những lời bom đạn
Anh biết lắm
Giấc mơ chúng ta nào phải ở đây
Bởi những thây người đứng lên, quay một vòng, ngã xuống
Bởi những giọt nước mắt nóng chưa kịp khô trên bộ áo đầy máu me
Anh biết lắm
Hãy nhìn anh không bằng ánh sáng hỏa châu rọi đường trong đêm sương mù
Hãy nhìn anh không như đôi mắt van lơn trước hầm giây thép gai
Hãy nhìn anh bằng ánh sáng tình yêu ta chứa chan vùng trời cũ
Nơi cái chết đóng vai một tên hề xa lạ
Nơi những người ngã xuống sẽ sống lại
Nhìn anh yêu em
Nơi ở đó giấc mơ chúng ta là một tinh cầu cô đơn trong mưa bão
Rồi mùa hạ cũng trôi qua, phải không
Như gió heo may rồi cũng đến một lần
Rồi giấc mơ cũng trôi qua, phải không
Như những người thân yêu rồi cũng chết một lần
Rồi tuổi trẻ cũng phai nhòa, phải không
Như bản nhạc cũ chỉ nghe một lần
Phải không, phải không Dung
Cho anh gọi nốt tên em trong những cơn mơ tuổi trẻ
Bây giờ là tháng Tư
Mùa này những bờ ruộng cũ đang bắt đầu ngập nước
Những thân dừa đang bắt đầu ngả bóng dài xuống vùng cỏ may
Hãy trải áo ngồi
Anh sẽ hát em nghe một bản tình khúc cũ
Như anh sẽ viết những bài thơ tình mùa hạ
Vẽ thế giới chúng ta
Những cánh đồng nắng hanh, hàng cây sao rất cao trái đợi chờ trĩu nặng
Vẽ chân dung bạn bè chúng ta
Những hoang đảo đầy cỏ khô nơi tuổi thơ ngây đánh mất
Vẽ quê hương chúng ta
Những con đường đầy hoa sấu dẫn tới mặt hồ đêm
Nơi anh và em sẽ trở về một lần
Đặt bàn tay lên lưng con chim én buồn rầu thời chia cách
Bây giờ là tháng Tư
Mùa này những căn nhà bỏ hoang trên sườn đồi vừa thức giấc
Những viên đá già nua đầy rong rêu cũng vừa lăn xuống chân đồi buổi chiều
Đợi chờ đàn bò non gõ móng buồn tìm đến
Bây giờ là tháng Tư
Gió cao nguyên thổi lạnh qua hàng thông xám dưới trời cao
Anh sẽ dạo một khúc lục huyền cầm nói về những ước mơ sông Ngân Hà hằng đêm băng xuống trên tay
Ôi những ước mơ lẻ loi mãi cuộc đời ta
Nồng nàn trong hơi thở vô cùng
Màu mắt tím
Bây giờ là tháng Tư
Mùa này vùng biển xanh vừa lẫn vào hư không
Hư không là nỗi nhớ nhung của loài sứa dại ẩn mình trong hốc đá
Hư không là cuộc tình buồn những con thuyền lênh đênh trong mặt trăng
Và bóng tối thời tuổi trẻ chúng ta nằm trên bãi cát vàng đợi thủy triều mang đi vào miền trời quạnh quẽ nơi mọi người nhắc nhở
Bây giờ là tháng Tư
Anh bắt đầu yêu em
Phải rồi mùa hạ không bao giờ chấm dứt
Những tia nắng vàng sẽ thơm mãi trong hồn, làm ánh sáng để anh đưa em qua những đường phố quạnh hiu về từng căn nhà anh đã sống.
Anh sẽ dẫn em lên chiếc cầu thang đứt khúc, nói về câu chuyện của mỗi bực thang vẫn thủ thỉ cùng anh suốt những ngày tháng cũ,
nơi mà những bạn bè anh từng đứa một ra đi bỏ quên lại tiếng khẩu cầm thơ ngây dìu dặt trong gió buốt đêm đông
Con phố nhỏ những chuyến xe đò chạy qua vùng sương sớm đưa ngày kỷ niệm trôi theo một bản rêverie
Phải rồi bản reverie đó còn nghe không
Những căn nhà những bức tường bây giờ buồn hơn điệu hát
Nếu là trời lạnh đầy ngày bão rớt
Bếp lửa cháy sau nhà
Những căn nhà những bếp lửa
Và những ước mơ lẻ loi trong suốt cuộc đời ta
Ngủ đi thôi
Bây giờ là đêm mùa hạ cây lá buồn vô cùng
Thắp một vì sao trên trời cao, nói một lời chưa nguôi:
Anh-bắt-đầu-yêu-em-từ-vì-sao-sáng-đó
Hôm em nói lời thương yêu rất nhẹ
Loài ve bên trời rủ nhau hát tình ca
Thoảng qua đêm hương ngọc lan thật khẽ
Hạ ấy bình yên nằm quên giấc bên hè..
Hôm em buồn người đi không từ tạ
Thu rất hiền lá trút mãi không thôi
Làn trăng mơ bỗng hao gầy rất lạ
Mùa cúc hồn nhiên giờ xanh cỏ bên đồi
Hôm em hát cùng niềm đau ở lại
Biền biệt bóng người bốn phía khắp mưa giông
Hoang hoải chi thời thơ giờ xa ngái
Nguyệt quế thẫm hương tê dại những đông chờ.
Hôm em nhỏ lệ mừng đêm hạnh ngộ
Tháng chạp dịu dàng tình tự một nụ mai
Trên môi ai mùa giêng hai chớm nở
Bầy én xôn xao gọi yêu dấu quay về.