Máy hô hấp chuẩn bị sẵn để giúp chữa cho bệnh nhân nhiễm COVID-19. (Hình: Yasuyoshi Chiba/AFP via Getty Images)
Tôn Nữ Thu Nga
(chuyên viên hô hấp trị liệu)
WEST COVINA, California (NV) – Bài viết này chú trọng đến vài yếu tố chính, để chúng ta ai cũng có thể hiểu được một cách khái quát vấn đề chữa trị COVID-19 qua đường hô hấp.
Trong thời gian dịch COVID-19 đang hoành hành, bệnh nhân bị nhiễm tăng lên nhanh chóng, nhiều gia đình người Việt bị ảnh hưởng sâu đậm vì sự mất mác của thân nhân. COVID-19 không phân biệt màu da, chủng tộc, địa lý và kinh tế. COVID-19 đi khắp mọi nơi và gieo tang tóc tơi bời.
Tuy nhiên có vài điều khác biệt cho sự truyền nhiễm tùy theo môi trường sống: Thành phố hay ngoại ô? Nhà cửa san sát nhau trong cao ốc hay nơi quang đãng có đất đai rộng rãi? Bạn có giữ gìn vệ sinh cá nhân, cách ly khỏi đám đông để tạo dựng cho mình một cái rào cản vô hình, phòng ngừa sự truyền nhiễm?
Hằng ngày, TV và radio lặp đi lặp lại các tường trình về số người vị nhiễm bệnh, số người chết, thuốc chữa bệnh và cách chữa bệnh cho các ca bệnh trầm trọng. Chúng ta được nghe thêm nhiều danh từ về y học lạ tai, xưa nay rất hiếm khi nhắc tới.
Trong bệnh viện, với 38 năm làm trong ngành Hô Hấp Trị Liệu tại bệnh viện Queen of the Valley Hospital, West Covina, California, tôi đã từng làm việc với nhiều bác sĩ chuyên khoa hô hấp. Nếu phổi của bệnh nhân ngưng hoạt động vì các chứng bệnh liên quan tới hô hấp, tim mạch hoặc hậu giải phẫu, tôi phải dùng nhiều loại máy móc để cứu sống và giúp họ hồi phục.
Đối với bệnh COVID-19 thì máy hô hấp sẽ giúp được những gì?
1-Khi bệnh nhân được đưa vào phòng cấp cứu vì nhiễm COVID-19 và trở nên khó thở, bác sĩ sẽ chẩn đoán và quyết định đút ống thở vào khí quản để cứu bệnh nhân. Phương pháp này gọi là “Intubation.”
Ống thở này là một ống nhựa mềm làm bằng chất polyvinyl chloride, gọi là ET tube (endotracheal tube). ET tube có nhiều loại và nhiều cỡ khác nhau. Tôi chỉ nói về một loại thông thường nhất.
Đường kính của ống 2.0 mm dùng cho trẻ thiếu tháng, và lớn nhất là 10.5 mm cho người lớn, các cỡ khác dùng cho trẻ em hoặc tùy theo cơ thể lớn nhỏ. Thông thường, đàn bà cỡ 7-7.5; đàn ông cỡ 8-9. Sau khi ống được đặt vào phổi, quang tuyến được dùng để xác định vị trí của ống. Đầu ống phải cách vị trí chia đôi của khí quản 3-5 cm (vị trí này gọi là Carina).
Phần ngoài miệng, ống được để dài thêm chừng 5-7 cm để nối vào máy thở. Nếu bạn thấy có băng keo dán trên phần môi miệng bệnh nhân thì đó là cách giữ cho ống luôn luôn nằm trong một vị trí chính xác. Khi ống đã nằm trong khí quản, sự va chạm sẽ kích thích làm đàm dãi tiết ra nhiều cùng với các chất khác từ phổi và khí quản, bệnh nhân sẽ được hút đàm thường xuyên từ trong ET tube hoặc từ miêng để thông khí.
Máy CPAP dùng cho các ca bệnh nhẹ hoặc cho những người có bệnh Sleep apnea (ngưng thở trong khi ngủ). (Hình: Marco Bertorello/AFP via Getty Images)2-Máy hô hấp (Ventilator) là gì?
Máy hô hấp là một dụng cụ y tế, giúp phổi nhận được số lượng dưỡng khí và thể tích không khí cần để thở khi bệnh nhân không còn thở được hay sức quá yếu để mang vào phổi đầy đủ hơi cho sự sống còn của các bộ phận khác như tim, não, thận…
Khi bệnh nhân cần thêm dưỡng khí, máy có thể cho từ 21% đến 100% tùy theo tình trạng của phổi. Máy đẩy vào phổi một thể tích ấn định, tính theo cân nặng của bệnh nhân, trung bình là 6-8 cc/kg áp suất dùng để đẩy khí vào phổi tự động tăng giảm tùy theo bệnh trạng của phổi. Mỗi phút bệnh nhân nhận được 12-16 lần khí.
Khi bệnh nhân từ từ thuyên giảm, số hơi thở trong máy sẽ được giảm xuống cho tới khi bệnh nhân tự thở thì họ sẽ được ra khỏi máy và rút ống thở để chỉ cần dùng các máy giản dị hơn như CPAP, Vapotherm hoặc Nasal Cannula.
-Máy CPAP: CPAP là một loại máy trợ khí nhỏ, dùng một luồng hơi với áp suất dương, có thể so sánh như một cái bơm, liên tiếp thổi nhẹ qua một cái mặt nạ áp sát vào mặt giúp cho người bệnh thở sâu hơn.
Có thể pha trộn thêm dưỡng khí nếu cần. Máy này dùng cho các ca bệnh nhẹ hoặc cho những người có bệnh Sleep apnea (ngưng thở trong khi ngủ).
-Máy Vapotherm: Vapotherm cũng là một loại máy trợ khí, được bắt đầu dùng trong vòng mười năm qua và nay trở thành rất thông dụng.
Máy chuyền khí ẩm và dưỡng khí cho bệnh nhân bằng ống cannula nhỏ qua hai lổ mũi. Hai đường ống nằm sâu chỉ vài centimeter trong mũi, đường kính mỗi ống chỉ chiếm 50% bề rộng của lổ mũi và bệnh nhân cũng là những ca bệnh nhẹ, tuy yếu nhưng có thể tự thở một mình.
-Nasal Cannula: Ống thở dưỡng khí nhỏ, đặt vào hai lổ mũi để hít thở dưỡng khí, dụng cụ này thường dùng cho các trường hợp nhẹ tại bệnh viện hay bệnh nhân cần dùng dưỡng khí tại nhà vì các căn bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (Chronic obstructive pulmonary diseases).
Dù ngành y khoa của Hoa Kỳ đã và đang phát triển một cách nhanh chóng, vói bao nhiêu là thuốc men và dụng cụ y tế; bệnh nhân vẫn chết nếu tình trạng quá mức nguy kịch. Nhất là khi phổi bị tàn phá nhiều, chậm đi nhà thương hoặc đã lớn tuổi và có nhiều thêm các chứng bệnh khác trong người như tiểu đường, cao huyết áp, hen suyễn, ung thư, hoặc đang chữa bằng hóa trị…
Y học không có câu trả lời khẳng định, và cũng không hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu của nhân loại. Minh chứng là cơn dịch COVID-19 đang xảy ra cho toàn thế giới.
Trong thần thoại Hy Lạp: Vì tò mò, cô Pandora đã mở nắp cái hộp thần Zeus tặng, từ trong ấy các loại bệnh hoạn, chết chóc, xấu xa tung tóe bay ra (chắc có thêm nhiều loại virus), cô lật đật đóng cái hộp lại nhưng đã trễ. May mắn thay, trong hộp còn sót một thứ, đó là niềm hy vọng. Vì thế, bây giờ ta vẫn còn ôm ấp được một niềm hy vọng cho tương lai. Xin mọi người hãy sống trong niềm hy vọng. (Tôn Nữ Thu Nga) [qd]
COVID-19 khiến giới xây dựng không muốn xây nhà nữa
Xây dựng nhà mới đã giảm 20.8% trong thời gian giữa Tháng Ba và Tháng Tư năm nay do COVID-19 gây ra. Trong hình, công nhân xây dựng tại một ngôi nhà mới đang được xây ở San Marino, California, hôm 24 Tháng Tư, 2020. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
(realtor.com) – Hôm Thứ Ba, 19 Tháng Năm, 2020, Bộ Thương Mại Hoa Kỳ cho biết những vụ khởi công xây nhà, sau khi được điều chỉnh theo mùa hằng năm, ở mức 891,000 đơn vị gia cư, con số đó so với Tháng Ba sụt giảm khoảng 30%. Đó cũng là nhịp độ xây dựng nhà thấp nhất kể từ Tháng Hai, 2015.
Hoạt động cấp phép xây dựng nhà mới đã giảm 20.8% trong thời gian giữa Tháng Ba và Tháng Tư năm nay, tới một nhịp độ hằng năm đã được điều chỉnh theo mùa là 1.07 triệu.
Những vụ khởi công xây dựng nhà thấp hơn sự tiên đoán mà các nhà kinh tế đã đồng ý, theo cuộc thăm dò của MarketWatch – họ đã ước lượng việc xây dựng nhà mới sẽ diễn ra ở nhịp độ hằng năm là 900,000 đơn vị.
Điều gì đã xảy ra?
Việc xây dựng nhà mới đã sụt giảm cả về loại nhà chung cư (giảm 40%) lẫn loại nhà biệt lập (giảm 25%). Vùng Đông Bắc đã trải qua sự sụt giảm rõ rệt nhất trong hoạt động xây dựng với một sự sụt giảm tổng quát là 43.6% trong những vụ khởi công và giảm 66% trong những vụ khởi công xây nhà biệt lập. Đây là một phản ánh trước sự tập trung lớn lao của các trường hợp COVID-19 tại vùng đô thị New York City, nơi đã trở nên một điểm nóng toàn cầu về đại dịch virus Corona vào tháng trước.
Miền Tây đã trải qua sự sụt giảm lớn hàng thứ nhì trong những vụ khởi công xây nhà, tiếp theo là miền Nam và sau đó là vùng Trung Tây.
Số giấy phép xây dựng đã chạy theo khuôn mẫu đó, với vùng Đông Bắc đang chứng kiến sự sụt giảm lớn nhất là 46%. Nói chung, số giấy phép xây dựng sụt giảm 24% đối với những căn nhà một đơn vị, nhưng chỉ giảm 12% đối với các chung cư có từ năm đơn vị trở lên.
Sự bùng phát của virus Corona khiến nhiều người e ngại mua nhà. Trong hình, một căn nhà rao bán tại Arlington, Virginia, hôm 6 Tháng Năm, 2020. (Hình minh họa: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)Bức tranh lớn
Sự xuống dốc trong hoạt động xây dựng vào tháng trước được thấy trước bởi sự sụt giảm trong niềm tin của giới xây dựng. Tháng trước, Hiệp Hội Xây Dựng Nhà Toàn Quốc (NBHB) báo cáo rằng sự lạc quan trong giới xây dựng nhà đã trải qua một sự sụt giảm kỷ lục, xuống tới mức thấp nhất kể từ năm 2012 vì những lo ngại về virus Corona.
Mức thất nghiệp kỷ lục và sự sụt giảm lớn lao trong niềm tin của giới tiêu thụ đã giới hạn hoạt động mua bán nhà vào tháng trước, giúp các nhà xây dựng tạm nghỉ. Mặc dù hầu hết các tiểu bang đều coi việc xây dựng như việc làm thiết yếu – có nghĩa việc xây dựng có thể tiếp tục bất chấp lệnh phải ở nhà – giới xây dựng đã giảm nhịp độ làm việc của họ tới một mức như rùa bò khi tiên liệu thị trường nhà đất sẽ xuống dốc.
Chiều hướng của thị trường nhà đất từ nay đến cuối năm vẫn không rõ rệt. Giữa lúc lệnh ở nhà được nới lỏng và tỉ lệ lây nhiễm cải thiện tại nhiều tiểu bang trên toàn quốc, những người mua nhà có vẻ sẽ gia nhập thị trường trở lại. Ngoài ra, hầu hết các việc làm bị mất vì trận đại dịch đều ở trong khu vực dịch vụ – và các nhà nghiên cứu nói những công nhân này ít có triển vọng sẽ gia nhập thị trường để mua một căn nhà.
Sự bùng phát của virus Corona cũng có thể biến đổi những quan tâm của người mua nhà, điều có thể cung cấp cho giới xây dựng nhà một cơ hội. Điểm sáng ở chân trời nhiều mây là sự kiện một con số công ty ngày càng tăng đã mở rộng công việc từ các chính sách làm việc tại nhà cho tới năm 2021, điều đã thúc đẩy nhu cầu cần thêm chỗ trong nhà, giữa lúc những người mua nhìn vào các giải pháp nhà ở dễ kham nổi hơn, cách xa những trung tâm đô thị đắt tiền, theo bà Danielle Hale, kinh tế gia trưởng tại realtor.com.
Một điều cần phải nói là mặc dù các địa điểm xây dựng tiếp tục mở cửa tại hầu hết các tiểu bang, sự bất trắc về trận đại dịch và sự suy sụp trong những vụ mua bán có thể sẽ làm cho giới xây dựng không hứng thú để tiếp tục công việc nữa. (N.N.) [qd]
Bị bạn đâm chết khi đang hát ‘mong kiếp sau mãi làm anh em’ May 31, 2020 cập nhật lần cuối May 31, 2020
Một người hát karaoke trong buổi nhậu. (Hình minh họa: ROBERTO SCHMIDT/AFP/Getty Images)
BIÊN HÒA, Việt Nam (NV) – Một người đàn ông tên N. đã bị bạn đâm chết bất ngờ khi đang hát karaoke một bài có đoạn “mong kiếp sau mãi mãi là anh em.”
Theo tường thuật phiên tòa xử án mạng trên tờ Tiền Phong hôm Chủ Nhật, Phạm Quang Huy (34 tuổi, cư dân phường Long Bình, thành phố Biên Hòa, Đồng Nai) bị tuyên án 14 năm tù về tội giết người.
Nguồn tin thuật theo cáo trạng nói Huy và nạn nhân tên N.T.N, 34 tuổi, cũng cư dân tại Long Bình, đều là bạn bè với nhau. Ngày 15 Tháng Mười Hai, 2019, Huy cùng anh N. và nhóm bạn đi hát karaoke tại quán Kim Song thuộc phường Thống Nhất, Biên Hòa.
Theo lời khai của Huy với công an, anh ta tấn công nạn nhân N. vì một lần đi hát karaoke, anh N. chụp hình Huy với một cô tiếp viên rồi gửi hình ảnh về cho vợ Huy. Trong khi đó, Huy còn nghi ngờ vợ mình và anh N. có quan hệ tình cảm nên nảy sinh ghen tuông, bực tức.
Án mạng liên quan đến rượu và ghen tuông bóng gió, thậm chí chỉ vài lời cãi nhau, xảy ra không hiếm tại Việt Nam.
Mới ngày 26 Tháng Tư, tờ Dân Việt lấy tin từ công an huyện Bình Chánh, Sài Gòn, kể rằng một thanh niên 22 tuổi ngồi uống nước mía với một nhóm bạn tại xã Phong Phú, đã bị đánh bằng ghế và dao, thiệt mạng.
Ngày 10 Tháng Ba, một thanh niên bị bạn trú ngụ cùng phòng dùng kéo đâm chết ở huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Trước đó, ngày 9 Tháng Mười Hai, 2019, một thanh niên 29 tuổi cầm dao đâm chết bạn nhậu chỉ vì tranh cãi số tiền 50 ngàn đồng ở huyện Phú Riềng, Bình Phước.
Theo báo Zing, ngày 26 Tháng Mười Một, 2019, Kiên Sam Bát (29 tuổi, ngụ huyện Châu Thành, Trà Vinh) nhậu với hai người bạn cùng quê tên Sơn Minh Hải (31 tuổi) và Kiên Sơ Mi (30 tuổi). Khi hai người này lấy xe máy ra về, Bát cầm khúc gậy gỗ đánh vào đầu anh Hải khiến nạn nhân gục tại chỗ. Hải được đưa đến bệnh viện cấp cứu nhưng không qua khỏi.
Trong một báo cáo hồi năm 2018, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nói lượng tiêu thụ rượu bia của người Việt Nam thuộc hàng cao nhất so với các quốc gia khác trong khu vực. Ước tính, trung bình mỗi người Việt trên 15 tuổi tiêu thụ 8.3 lít cồn nguyên chất trong một năm, nhiều hơn người Trung Quốc và gấp 4 lần người Singapore.
Mức độ tiêu thụ rượu bia tăng nhanh chóng và tỷ lệ thuận với tai nạn giao thông tại Việt Nam do hệ quả của nạn say rượu lái xe. (TN) [kn]
Vấn đề ngôn ngữ là vấn đề của muôn thuở, không riêng gì của người Việt. Trong bài viết này, tôi muốn bàn về một thực trạng của tiếng Việt mà đã đến lúc, chúng ta không thể không suy nghĩ về nó một cách nghiêm túc..
Đó là nguy cơ diệt vong của một thứ tiếng Việt mà người miền Nam Việt Nam dùng trước năm 1975 hay còn được gọi là tiếng Việt Sài Gòn cũ.
Thứ tiếng Việt đó đang mất dần trong đời sống hàng ngày của người dân trong nước và chẳng chóng thì chầy, nó sẽ biến thành cổ ngữ, hoặc chỉ còn tìm thấy trong tự điển, không còn ai biết và nhắc tới nữa. Điều tôi đang lo lắng là nó đang chết dần ngay chính trong nước chứ không phải ở ngoài nước.
Người Việt hải ngoại mang nó theo hành trình di tản của mình và sử dụng nó như một thứ ngôn ngữ lưu vong.
Nếu người Việt hải ngoại không dùng, hay nền văn học hải ngoại không còn tồn tại, nó cũng âm thầm chết theo.
Nhìn tiếng Việt Sài Gòn cũ từ từ biến mất, lòng tôi bỗng gợn một nỗi cảm hoài.
Điều tôi thấy, có lẽ nhiều người cũng thấy, thấy để mà thấy, không làm gì được. Sự ra đi của nó âm thầm giống như những dấu tích của nền văn hoá đệ nhất, đệ nhị cộng hoà VN vậy.
Người ta không thể tìm ra nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi, Cổ Thành Quảng Trị, nghĩa trang Quận Đội, trường võ bị Thủ Đức, v.v…
Tất cả đã thay đổi, bị phá huỷ hoặc biến đi như một sắp xếp của định mệnh hay một định luật của tạo hoá.Nhắc đến tiếng Việt Sài Gòn cũ là nhắc tới miền Nam Việt Nam trước 1975.
Vì cuộc đấu tranh ý thức hệ mà Nam, Bắc Việt Nam trước đó bị phân đôi. Sau ngày Việt Nam thống nhất năm 75, miền Nam thực sự bước vào sự thay đổi toàn diện.
Thể chế chính trị thay đổi, kéo theo xã hội, đời sống, văn hoá và cùng với đó, ngôn ngữ cũng chịu chung một số phận. Miền Bắc thay đổi không kém gì miền Nam.
Tiếng Việt miền Bắc đã chịu sự thâm nhập của một số ít ngữ vựng miền Nam.
Ngược lại, miền Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp sự chi phối của ngôn ngữ miền Bắc trong mọi lãnh vực. Người dân miền Nam tập làm quen và dùng nhiều từ ngữ mà trước đây họ không bao giờ biết tới. Những: đề xuất, bồi dưỡng, kiểm thảo, sự cố, hộ khẩu, căn hộ, ùn tắc, ô to con, xe con, to đùng, mặt bằng, phản ánh, bức xúc, tiêu dùng, tận dụng tốt, đánh cược, chỉ đạo, quyết sách, đạo cụ, quy phạm, quy hoạch, bảo quản, kênh phát sóng, cao tốc, doanh số, đối tác, thời bao cấp, chế độ bao cấp, chế độ xem, nâng cấp, lực công, nền công nghiệp âm nhạc, chùm ảnh, chùm thơ, nhà cao tầng, đáp án, phồn thực, sinh thực khí, từ vựng, hội chứng, phân phối, mục từ, kết từ, đại từ, nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân,v.v…dần dà đã trở thành những từ ngữ quen thuộc trong đời sống hàng ngày của người dân miền Nam.
Có những từ ngữ miền Nam và miền Bắc trước 75 đồng nghĩa và cách dùng giống nhau. Có những từ cùng nghĩa nhưng cách dùng khác nhau. Tỷ như chữ “quản lý” là trông nom, coi sóc. Miền Nam chỉ dùng từ này trong lãnh vực thương mại trong khi miền Bắc dùng rộng hơn trong cả lãnh vực cá nhân như một người con trai cầu hôn một người con gái bằng câu: “Anh xin quản lý đời em”. Hoặc từ “chế độ” cũng vậy, miền Nam chỉ dùng trong môi trường chính trị như “chế độ dân chủ”.. Miền Bắc dùng bao quát hơn trong nhiều lãnh vực như “chế độ xem”, “chế độ bao cấp”. Có những từ miền Bắc dùng đảo ngược lại như đơn giản – giản đơn; bảo đảm – đảm bảo; dãi dầu – dầu dãi; vùi dập – dập vùi. v.v…
Song song với việc thống nhất đất nước, chính quyền Việt Nam đã thống nhất hoá tiếng Việt và gọi đó là “tiếng Việt toàn dân”. Cuối năm 1979, đầu năm 1980, Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam đã phối hợp với Viện Khoa học Giáo dục tổ chức một số cuộc hội thảo về vấn đề chuẩn hoá tiếng Việt. Bộ Giáo dục cũng thông qua một số quy định về chính tả trong sách giáo khoa cải cách giáo dục. Ngày 01/7/1983, Quyết nghị của Hội đồng chuẩn hoá chính tả và Hội đồng chuẩn hoá thuật ngữ đã được ban hành và áp dụng cho các sách giáo khoa, báo và văn bản của ngành giáo dục.
Bảng chỉ dẫn sai chính tả trầm trọng.
Khi tiếng Việt được thống nhất và chuẩn hoá, toàn quốc sử dụng chung một thứ ngôn ngữ theo một tiêu chuẩn, mẫu mực nhất định. Tiếng Việt Sài Gòn cũ, gồm những từ ngữ mà tiếng Việt miền Bắc đã có từ ngữ thay thế, sẽ bị quên đi hoặc bị đào thải. Những từ ngữ thông dụng cho cuộc chiến trước đó sẽ biến mất trước tiên. Những: trực thăng, cộng quân, tác chiến, địa phương quân, thiết vận xa, xe nhà binh, lạnh cẳng, giới chức(hữu) trách, dứt điểm, phi tuần, chào bãi, tuyến phòng thủ, trái bộc pha, viễn thám, binh chủng, phi hành, gia binh, ấp chiến lược, nhân dân tự vệ, chiêu hồi, chiêu mộ, v.v… hầu như ít, thậm chí không được dùng trong hiện tại. Những từ ngữ thông dụng khác như ghi danh, đi xem đã bị thay thế bằng đăng ký, tham quan. Nhiều từ ngữ dần dần đã bước vào quên lãng như:sổ gia đình, tờ khai gia đình, phản ảnh, đường rầy, cao ốc, bằng khoán nhà, tĩnh từ, đại danh từ, túc từ, giới từ, khảo thí, khán hộ, khao thưởng, hữu sự, khế ước, trước bạ, tư thục, biến cố, du ngoạn, ấn loát, làm phong phú, liên hợp, gá nghĩa, giáo học, giáo quy, hàm hồ, tráng lệ, thám thính, tư thất, chẩn bệnh, chi dụng, giới nghiêm, thiết quân luật, v.v…
Ở hải ngoại, khi bắt đầu cầm bút, trong tâm thức một người lưu vong, viết, đối với tôi, là một động tác mở để vỡ ra một con đường: Đường hoài hương. Nhiều người viết hải ngoại cũng tìm đến con đường về cố hương nhanh nhất này như tôi. Hơn nữa, để đối đầu với cơn chấn động văn hóa thường tạo nhiều áp lực, tôi xem viết như một phương pháp giải toả và trám đầy nỗi hụt hẫng, rỗng không của một người vừa ly dị với quê hương đất tổ sau một hôn phối dài. Tôi không bao giờ để ý đến việc mình viết cho ai, loại độc giả nào, trong hay ngoài nước, và họ có hiểu thứ ngôn ngữ mình đang dùng hay không vì lúc đó, chỉ có một vài tờ báo điện tử liên mạng mới bắt đầu xuất hiện ở hải ngoại. Sau này, nhờ kỹ thuật điện toán ngày một phát triển, cầu giao lưu giữa trong và ngoài nước được nối lại, độc giả trong và ngoài nước đã có cơ hội tiếp xúc, thảo luận, đọc và viết cho nhau gần như trong gang tấc. Đó là lúc tôi được tiếp xúc với dòng văn học trong nước và làm quen với nhiều từ ngữ mới lạ chưa từng được nghe và dùng. Ngược lại, trong nước cũng vậy, số người lên mạng để đọc những gì được viết bởi người cầm bút ngoài nước cũng không ít.
Thế hệ chúng tôi được người ta âu yếm gọi là thế hệ một rưỡi, thế hệ ba rọi hay nửa nạc nửa mỡ, cái gì cũng một nửa. Nửa trong nửa ngoài, nửa tây nửa ta, nửa nam nửa bắc, nửa nọ nửa kia, cái gì cũng một nửa.
Cô giáo dạy tiếng Việt.
Do đó, nhiều lúc tôi phân vân không biết mình nên dùng nửa nào để viết cho thích hợp nữa. Nửa của những từ ngữ Sài Gòn cũ hay nửa của tiếng Việt thông dụng trong nước? Mình có nên thay đổi lối viết không? Tôi nghĩ nhiều người viết hải ngoại cũng gặp khó khăn như tôi và cuối cùng, mỗi người có một lựa chọn riêng.. Không chỉ trong lãnh vực văn chương, thi phú mà ở các lãnh vực phổ thông khác như giáo dục và truyền thông cũng va phải vấn đề gay go này. Việc sử dụng nhiều từ ngữ thông dụng của quốc nội ở hải ngoại đã gặp nhiều chống đối và tạo ra những cuộc tranh luận liên miên, dai dẳng.
Các cơ quan truyền thông như báo chí, truyền thanh, truyền hình thường xuyên bị chỉ trích và phản đối khi họ sử dụng những từ trong nước bị coi là “chữ của Việt Cộng” và được yêu cầu không nên tiếp tục dùng. Nhất là ở Nam Cali, báo chí và giới truyền thông rất dễ bị chụp mũ “cộng sản” nếu không khéo léo trong việc đăng tải và sử dụng từ ngữ. Chiếc mũ vô hình này, một khi bị chụp, thì nạn nhân xem như bị cộng đồng tẩy chay mà đi vào tuyệt lộ, hết làm ăn vì địa bàn hoạt động chính là cộng đồng địa phương đó.
Trong cuốn DVD chủ đề 30 năm viễn xứ của Thúy Nga Paris, chúng ta được xem nhiều hình ảnh cộng đồng người Việt hải ngoại cố gìn giữ bản sắc văn hoá Việt Nam bằng cách mở các lớp dạy Việt ngữ cho các con em. Khắp nơi trên thế giới, từ nơi ít người Việt định cư nhất cho tới nơi đông nhất như ở Mỹ, đều có trường dạy tiếng Việt. Riêng ở Nam California, Mỹ, hoạt động này đang có sự khởi sắc. Ngoài những trung tâm Việt ngữ đáng kể ở Little Saigon và San José, các nhà thờ và chùa chiền hầu hết đều mở lớp dạy Việt ngữ cho các em, không phân biệt tuổi tác và trình độ. Nhà thờ Việt Nam ở Cali của Mỹ thì rất nhiều, mỗi quận hạt, khu, xứ đều có một nhà thờ và có lớp dạy Việt ngữ. Chùa Việt Nam ở Cali bây giờ cũng không ít. Riêng vùng Westminster, Quận Cam, Cali, đi vài con đường lại có một ngôi chùa, có khi trên cùng một con đường mà người ta thấy có tới 3, 4 ngôi chùa khác nhau. Việc bảo tồn văn hoá Việt Nam được các vị hướng dẫn tôn giáo như linh mục, thượng tọa, ni sư nhắc nhở giáo dân, đại chúng mỗi ngày. Lớp học tiếng Việt càng ngày càng đông và việc học tiếng Việt đã trở thành một trong những mối quan tâm hàng đầu của cộng đồng lưu vong. “Tại Trung tâm Việt ngữ Hồng Bàng, năm nay số học sinh nhập học tiếng Việt lên tới 700 em. Những thầy cô dạy tiếng Việt đều làm việc thiện nguyện hoàn toàn, đã hết lòng chỉ dạy cho các em, nhất là các em vừa vào lớp mẫu giáo tiếng Việt” (trích Việt báo, Chủ nhật, 9/24/2006)
Sách Giáo Khoa thời VNCH..
Về vấn đề giáo trình thì mỗi nơi dạy theo một lối riêng, không thống nhất. Sách giáo khoa, có nơi soạn và in riêng để dạy hoặc đặt mua ở các trung tâm Việt ngữ. Còn ở đại học cũng có lớp dạy tiếng Việt cho sinh viên, sách thường được đặt mua ở Úc. Một giảng sư dạy tiếng Việt tâm sự với tôi: “Khi nào gặp những từ ngữ trong nước thì mình tránh đi, không dùng hoặc dùng từ thông dụng của Sài gòn cũ trước 75 vì nếu dùng cha mẹ của sinh viên, học sinh biết được, phản đối hoặc kiện cáo, lúc ấy phải đổi sách thì phiền chết.”
Sự dị ứng và khước từ việc sử dụng tiếng Việt trong nước của người Việt hải ngoại có thể đưa tiếng Việt ở hải ngoại đến tình trạng tự mình cô lập. Thêm nữa, với sự phát triển rầm rộ của kỹ thuật điện toán và thế giới liên mạng, báo chí, truyền thông của chính người Việt hải ngoại đến với mọi người quá dễ dàng và tiện lợi. Độc giả cứ lên mạng là đọc được tiếng Việt Sài Gòn cũ nên họ dường như không có nhu cầu tìm hiểu tiếng Việt trong nước. Kết quả là tiếng Việt trong và ngoài nước chê nhau!!!
Việc người Việt hải ngoại chống đối và tẩy chay ngôn ngữ Việt Nam đang dùng ở trong nước có vài nguyên do:
Thứ nhất là do sự khác biệt của ý thức hệ. Những người Việt Nam lưu vong phần lớn là người tị nạn chính trị. Họ đã từ bỏ tất cả để ra đi chỉ vì không chấp nhận chế độ cộng sản nên từ chối dùng tiếng Việt trong nước là gián tiếp từ chối chế độ cộng sản.
Thứ hai, sự khác biệt của từ ngữ được dùng trong cả hai lãnh vực ngữ nghĩa và ngữ pháp. Đây là một thí dụ điển hình. Trong cùng một bản tin được dịch từ một hãng thông tấn ngoại quốc, nhà báo ở trong nước và ngoài nước dịch thành hai văn bản khác nhau:
Trong nước: Tàu ngầm hạt nhân Nga bốc cháy Interfax dẫn một nguồn tin Hải quân Nga cho hay ngọn lửa bắt nguồn từ phòng điện hóa và dụng cụ bảo vệ lò hạt nhân đã được kích hoạt, do đó không có đe dọa về nhiễm phóng xạ. Phát ngôn viên hạm đội này cho hay: “Lửa bốc lên do chập điện ở hệ thống cấp năng lượng phần mũi tàu”.
Hỏa hoạn trên tàu ngầm Nga Hải quân Nga nói rằng lò phản ứng hạt nhân trên tàu Daniil Moskovsky đã tự động đóng lại và không có nguy cơ phóng xạ xảy ra. Chiếc tàu đã được kéo về căn cứ Vidyayevo. Nguyên nhân hỏa hoạn có thể do chạm giây điện.
Một người Việt hải ngoại khi đọc văn bản thứ nhất sẽ gặp những chữ lạ tai, không hiểu nghĩa rõ ràng vì sự khác biệt như những chữ: phòng điện hoá, được kích hoạt, chập điện, hệ thống cấp năng lượng…
Hơn thế nữa, Việt Nam mới bắt đầu mở cửa thông thương giao dịch với quốc tế; những từ ngữ mới về điện toán, kỹ thuật, y khoa, chính trị, kinh tế, xã hội, ồ ạt đổ vào. Có nhiều từ ngữ rất khó dịch sát nghĩa và thích hợp nên mạnh ai nấy dịch. Ngoài nước dịch hai ba kiểu, trong nước bốn năm kiểu khác nhau, người đọc cứ tha hồ mà đoán nghĩa. Có chữ thà để ở dạng nguyên bản, người đọc nhiều khi còn nhận ra và hiểu nghĩa nó nhanh hơn là phiên dịch.
Trong việc phiên dịch, theo tôi, địa danh, đường phố, tên người nên giữ nguyên hơn là phiên dịch hay phiên âm. Nếu có thể, xin chú thích từ nguyên bản ngay bên cạnh hay đâu đó bên dưới bài viết sẽ giúp người đọc dễ theo dõi hay nhận biết mặt chữ. Tỷ như việc phiên âm các địa danh trên bản đồ trong sách giáo khoa của Bộ Giáo dục trong nước là việc đáng khen nhưng tôi nghĩ, nếu đặt từ nguyên thủy lên trên từ phiên âm thì các em học sinh chưa học tiếng Anh hoặc đã học tiếng Anh sẽ dễ nhận ra hơn. Xin lấy tỉ dụ là những địa điểm được ghi trên tấm bản đồ này.
Tôi thấy một hai địa danh nghe rất lạ tai như Cu dơ Bây, Ben dơ mà không biết tiếng Mỹ nó là cái gì, ngồi ngẫm nghĩ mãi mới tìm ra: đó là hai địa danh Coos Bay và Bend ở tiểu bang Oregon, nước Mỹ!
Tiếng Việt xuống hàng không đúng cách sẽ ra ý khác.
Ngôn ngữ chuyển động, từ ngữ mới được sinh ra, từ cũ sẽ mất đi như sự đào thải của định luật cung cầu. Tiếng Việt Sài Gòn cũ ở trong nước thì chết dần chết mòn; ở ngoài nước, nếu không được sử dụng hay chuyển động để phát sinh từ mới và cập nhật hoá, nó sẽ bị lỗi thời và không còn thích ứng trong hoạt động giao tiếp nữa. Dần dà, nó sẽ bị thay thế bằng tiếng Việt trong nước. Nhất là trong những năm gần đây, sự chống đối việc sử dụng tiếng Việt trong nước ngày càng giảm vì sự giao lưu văn hoá đã xảy ra khiến người ta quen dần với những gì người ta đã phản đối ngày xưa. Tạp chí, sách, báo đã đăng tải và phổ biến các bản tin cũng như những văn bản trong nước. Người ta tìm được nhiều tài liệu, ấn phẩm, sách nhạc quốc nội được bày bán trong các tiệm sách.. Các đài truyền thanh phỏng vấn, đối thoại với những nhà văn, nhà báo, chính trị gia và thường dân trong nước thường xuyên. Đặc biệt, giới ca sĩ, nhiều người nổi tiếng ra hải ngoại lưu diễn, đi đi về về như cơm bữa. Giới truyền thông bây giờ sử dụng từ ngữ trong nước rất nhiều, có người mặc cho thiên hạ chỉ trích, không còn ngại ngùng gì khi dùng từ nữa. Khán thính giả có khó chịu và chê trách, họ chỉ giải thích là thói quen đã ăn vào trong máu rồi, không chịu thì phải ráng mà chịu.
***** Sự ra đi của một chế độ kéo theo nhiều thứ: con người, tài sản, nhà cửa, vườn tược, lịch sử… nhưng có cái bị lôi theo mà người ta không ngờ nhất lại là “cái chết của một ngôn ngữ”. Đau lòng lắm thay! *****
CÓ NGƯỜI HỎI TÔI?
Mấy ngày nay, bắt đầu bước vào thế giới facebook tôi mới có cơ hội đọc được nhiều suy nghĩ, mối quan tâm, và quan điểm của nhiều bạn hữu. Có người trong sự tín nhiệm hỏi, ý kiến của tôi ra sao?
Thật sự, tôi rùng mình khi nhìn thấy hình ảnh một viên cảnh sát da trắng có 3 đồng đội vũ khí đầy mình đứng cạnh mà vẫn cứ thản nhiên dùng đầu gối dí cổ một nghi can da đen không bạo động, mặt mũi bị dí sát mặt đường nhựa đầy đá vụn sắt nhọn, và dí sát cạnh một chiếc bánh xe hơi như sắp bị cán ngang, trong một thời gian khá dài gần 9 phút khi anh phải thì thào để nói một lời như van xin "I can't breath".
Dù là đứng trên góc độ nào chăng nữa, hình ảnh kể trên thật là một hình ảnh ghê rợn rất đáng lên án.
Da trắng và da đen ở Hoa Kỳ từ 300 năm qua đã luôn luôn là một vấn đề nóng hổi và hết sức nhạy cảm. Hình ảnh kể trên đã làm sống lại cả một lịch sử dài của đất nước này, nơi có người da trắng đày đọa nô lệ da đen hết sức tàn nhẫn nhưng cũng là nơi có người da trắng chấp nhận để 360,000 thanh niên con cháu họ phải chết trên các chiến trường đẫm máu trong cuộc nội chiến 1861-1865 để giải phóng người da đen.
Cũng ở đất nước này, là nước duy nhất trên thế giới mà mọi mầu da, mọi sắc tộc, mọi con người đều được bình đẳng, đều được tự do mưu cầu hạnh phúc cho riêng mình, và không hề bị đòi hỏi phải hy sinh ngược lại cho đất nước này. Vì thế, mới có Tổng Thống da đen Obama, có Đại Tướng da đen Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Lực Hoa Kỳ Colin Powell, có Ngoại Trưởng da đen Condolezza Rice, hay có thần tượng bóng rổ da đen Michael Jordan, có đại biểu "black live matter" Colin Kaeparnick, có thần tượng ca nhạc Michael Jackson, hay có khuôn mặt truyền hình nữ tỷ phú da đen cả nước biết mặt biết tên Oprah Winfrey.
Những nhân vật da đen lừng danh hoàn vũ đó cần phải đứng lên làm nhân chứng sống thực cho một nước Mỹ bao dung đã hết sự kỳ thị từ rất lâu rồi.
Chúng ta cần phải liệt kê một danh sách còn rất dài những người da đen làm nên danh nghiệp vĩ đại như thế mới hiểu được đất nước chúng ta đang sống. Đúng, làm sao hết được tư tưởng kỳ thị trong mỗi con người, da trắng, da đen, da vàng, ..v..v.., và chúng ta nên tự hỏi một cách thành thật với chính mình rằng bản thân mình có chút máu kỳ thị không? Nhưng, nếu có, cũng chỉ là một cá nhân kỳ thị, và nếu có nhiều hơn, cũng chỉ là một nhóm như tổ chức KKK kỳ thị trắng đen. Còn cả nước Mỹ hiện nay, từ ngôn ngữ, văn hóa đến luật pháp, hoàn toàn không có sự kỳ thị trong đó.
Khi chúng ta vẫn kêu gào rằng nước Mỹ có da trắng kỳ thị da đen là chúng ta chưa học hết lịch sử Hoa Kỳ. Người da trắng là nhân tố chính trong mọi cuộc tranh đấu chống kỳ thị.
Khi chúng ta nói rằng nước Mỹ không công bằng, đối xử không tốt với người thiểu số, chúng ta đã phớt lờ đi biết bao phúc lợi mà chúng ta đang được hưởng- ngay từ ngày mới đến Mỹ đã có cash assistance, food stamps, medical cho cả toàn gia đình con cháu, đi học được miễn học phí còn mang được tiền về ăn tiêu như ý muốn, sau 5 năm được vào công dân quyền lợi chính trị như mọi người Mỹ trắng khác, được bảo lãnh cả đại gia đình sang Mỹ, tự do ăn, học, vui chơi theo ý thích, và được quyền chởi bới tổng thống hay ngay cả đốt cờ Mỹ công khai cũng chẳng ai bắt bớ. Khi vui chơi, chúng ta có phất cờ Việt, cờ Mễ, hay ngay cả cờ Iran, nước Mỹ cũng có làm gì chúng ta đâu.
Lên án nước Mỹ kỳ thị là chúng ta quên lời thề nguyền trong tâm khảm khi còn đang lang thang làm con người vô tổ quốc trong các trại tị nạn, từng chỉ có một lời cầu xin duy nhất được nước Mỹ đón nhận mà thôi.
Nước Mỹ với những chính sách xã hội welfare, chính sách giáo dục ưu đãi người nghèo và thiểu số, chính sách nhân quyền nhân phẩm, không nước nào sánh bằng. Có người tị nạn Việt Nam chăm chỉ làm việc nào mà nay không giàu có? Có người tị nạn Việt Nam cần mẫn học hành nào mà nay không là bác sĩ, kỹ sư, hay doanh gia tài giỏi? Vậy nếu chúng ta có nghèo khó thì cũng phải xin một lần nhìn lại tại sao chứ? Tại chính mình hay tại chính sách của nước Mỹ.
Nước Mỹ thật không toàn hảo nhưng chắc chắn nước Mỹ không phải địa ngục trần gian, nếu không nói rằng, nước Mỹ là thiên đàng trên thế giới hiện nay.
Khi nước Mỹ chọn ông Obama làm tổng thống, cũng có gần một nửa nước Mỹ không thích, nhưng vẫn phải tôn trọng. Nay nước Mỹ chọn ông Trump làm tổng thống, một nửa nước Mỹ rõ là không thích, nhưng cũng cần phải để cho ông ta làm việc.
Tổng thống Trump là một tổng thống tệ hại chăng? Có thể chứ. Tổng Thống Obama có phải là một tổng thống giỏi chăng, chưa chắc. Có nhiều sự kiện nhìn từ hai góc, đều khác nhau, có khi khác hoàn toàn. Và, hay hay dở, nước Mỹ cũng chỉ cho ông tổng thống 8 năm tối đa, và nước Mỹ vẫn vững tiến như thường.
Nếu một viên cảnh sát da trắng có máu kỳ thị làm sai, anh ta đã làm sai, nước Mỹ không tạo cơ hội cho anh ta kỳ thị người da đen bao giờ. Khi viên cảnh sát da trắng làm một chuyện sai trái dù cả thế giới thấy rõ như thế, nước Mỹ không thể lôi anh ta ra bắn, hay lôi ra đánh một trận nhừ từ được, bất kể cả nước 300 triệu người muốn anh ta phải chết, phải bị hành tội, nước Mỹ không thể làm chuyện như vậy.
Nước Mỹ có luật pháp và luật của nước Mỹ đang được thực thi qua từng thủ tục- tạm giam, tại ngoại, khởi tố, biện hộ, rồi mới nghị tội kết án bởi người dân qua định chế bồi thẩm đoàn. Luật của nước Mỹ phức tạp với một mục đích rõ rệt, bảo vệ nghi can để tránh kết tội lầm một người. Thà tha lầm hơn kết tội lầm.
Anh cảnh sát da trắng đó cũng như những người da đen phạm tội khác, đều nhờ vào luật của nước Mỹ mà không bị đem ra ném đá, chém đầu, treo cổ, đánh đập, hay bị nhục mạ khi dân chúng nổi giận.
Nhìn lại đoạn video hay hình ảnh anh cảnh sát da trắng đè cổ một người da đen, thật là một hình ảnh hãi hùng. Nhưng nếu quý vị hay các bạn hỏi, Ý kiến của tôi là xin quý vị cùng các bạn bình tĩnh, chỉ có vậy thôi. Bình tĩnh chờ công lý được thực thi.
Hãy tin tưởng vào đất nước của chúng ta, một quốc gia vĩ đại không vì dân số cao, không vì đất nước to rộng, cũng không vì thị trường chứng khoán, lại chẳng vì ông Bill Gate hay anh facebook Mark Zuckerberg, và chắc chắn không vì ngài Obama hay ngài Trump, mà vì tiền nhân, những người dựng nước, đã lập ra một hợp chủng quốc, da trắng, đen, vàng, đỏ, hay nâu, đều có thể sống chung trong hòa bình và thịnh vượng trên căn bản tôn trọng luật pháp.
Việt Nam ta hay nói, chén dĩa trong rổ còn va chạm kêu loảng xoảng, huống chi một đất nước có hơn 150 sắc dân chung đụng.
Cảm ơn quý vị và các bạn xa gần chịu đọc ý kiến này.
WHO nay khuyên đeo khẩu trang để ngừa COVID-19 Jun 5, 2020 cập nhật lần cuối Jun 5, 2020
WHO nay nói họ có bằng chứng đeo khẩu trang ngừa được COVID-19. (Hình minh họa: Adem Altan/AFP via Getty Images)
GENEVA, Thụy Sĩ (NV) – Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) thay đổi quan điểm về khẩu trang, khuyên mọi người nên đeo ở nơi công cộng để ngừa COVID-19, theo Reuters hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Sáu.
“Nay, chúng tôi có bằng chứng cho thấy đeo khẩu trang đúng cách có thể tránh bị lây nhiễm virus,” Bác Sĩ Maria Van Kerkhove, chuyên gia COVID-19 của WHO, cho biết.
“Và chúng tôi xin nói rõ là khẩu trang vải, không cần khẩu trang y tế,” bà nói thêm.
Trước đây, WHO cho hay không có đủ bằng chứng để khuyên người khỏe mạnh đeo khẩu trang, và luôn cho rằng chỉ người bệnh và người chăm sóc người bệnh mới nên đeo.
WHO nói họ thay đổi quan điểm này dựa trên kết quả nghiên cứu những tuần gần đây.
“Chúng tôi có nhiều kết quả nghiên cứu mới,” bà Van Kerkhove nói. “Chúng tôi khuyên chính phủ các nước khuyến khích người dân đeo khẩu trang.”
Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh rằng khẩu trang chỉ là một trong trong số nhiều yếu tố có thể giúp ngừa COVID-19, do đó, công chúng không được chủ quan khi đeo khẩu trang.
“Chỉ đeo khẩu trang thôi sẽ không ngừa được COVID-19,” ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng giám đốc WHO, nói.
Đến nay, cả thế giới có hơn 6.7 triệu người nhiễm COVID-19 và gần 400,000 người chết vì căn bệnh này, theo Johns Hopkins University. (Th.Long) [qd]
Ông lão châu Á trách con trai bất hiếu, ông lão châu Âu nói mấy câu khiến mọi người đều im lặng
Kiên Định
Trong một lần tình cờ, một ông lão châu Á và ông lão châu Âu cùng ngồi xuống hàn huyên, tâm sự. Và bởi văn hoá khác biệt, quan điểm mỗi người cũng không giống nhau, cuộc đối thoại của họ thật khiến người ta phải suy ngẫm…
Viện dưỡng lão và người già
Ông lão châu Á: Đứa con tôi thật là bất hiếu!
Ông lão châu Âu: Chuyện gì xảy ra vậy?
Ông lão châu Á: Nó dám hỏi tôi rằng: “Ba có muốn vào viện dưỡng lão không?”.
Ông lão châu Âu: Viện dưỡng lão rất tốt mà, tôi cũng đang sống tại đó đây này.
Ông lão châu Á: Ông không đùa đấy chứ? Những nơi như thế ông cũng sống được sao?
Ông lão châu Âu: Tại sao lại không?
Ông lão châu Á: Nơi ấy chỉ dành cho những người già neo đơn không nơi nương tựa mà thôi. Tôi có con có cháu đàng hoàng, vậy mà lại phải đến đó ở, thể nào cũng làm trò cười cho thiên hạ, rồi tôi sẽ khổ não mà tổn thọ mất.
Ông lão châu Âu: Không phải thế chứ? Đến một độ tuổi nhất định, sống ở viện dưỡng lão rất thuận tiện, sao có thể bị mọi người chê cười được?
Ông lão châu Á: Tôi thì cho rằng khi đến tuổi, chúng ta nên sống cùng con cháu để được chúng phụng dưỡng chăm lo. Sống ở viện dưỡng lão rất cô đơn và hiu quạnh, chẳng phải là đáng thương lắm sao?
Ai cũng có cuộc sống của riêng mình
Ông lão châu Âu: Ông muốn sống cùng con cái sao? Tôi sống cùng với con trai mới có 2 tuần mà đã không thể chịu được rồi.
Ông lão châu Á: Sống với con cháu vui vẻ lắm mà, sao lại có thể khó chịu được chứ?
Ông lão châu Âu: Con trai tôi đến 18 tuổi là đã phải ra ngoài sống tự lập rồi. Nó về chơi vài ngày thì tôi rất hoan nghênh, nhưng nếu nó ở đây thời gian dài, lại còn mang theo cả vợ con về thì cuộc sống của tôi sẽ đảo lộn hết cả.
Ông lão châu Á: Tôi thật sự không thể hiểu nổi người phương Tây các ông, vì sao lại vô tình đến như vậy? Con trai vẫn còn trẻ mà ông đã cho ra ngoài tự lập, lại còn để nó đi vay tiền để chi trả học phí nữa. Chẳng trách vì sao đến cuối đời các ông lại phải sống trong viện dưỡng lão!
Ông lão châu Âu: Nó đủ 18 tuổi là đã trưởng thành và cần phải tự lập rồi. Còn việc vay tiền trả học phí là quyết định của cá nhân nó, chúng ta hãy để lũ trẻ học cách làm chủ cuộc đời mình. Hơn nữa, chúng cũng cần phải có sự riêng tư, ông nên cho chúng một không gian riêng của mình.
Ông lão châu Á: Người Tây phương các ông thật kỳ lạ, thế này không được, thế kia cũng không được. Chẳng nhẽ cứ phải cho con ra ở riêng, rồi mình thì sống trong viện dưỡng lão mới là “được” hay sao?
Ông lão châu Âu: Tôi có cuộc sống của tôi, con tôi có cuộc sống riêng của nó. Tôi sống ở viện dưỡng lão cũng có rất nhiều bạn bè, khi gặp rắc rối thì có chuyên gia giúp đỡ. Chúng tôi cần một cuộc sống thoải mái và tự do.
Thế nào là báo đáp công ơn sinh thành?
Ông lão châu Á: Lời ông nói nghe thật phóng khoáng. Cho dù ông chỉ nuôi con đến 18 tuổi, nhưng dẫu sao nó cũng đã kết hôn, đã trưởng thành, cũng tới lúc phải báo đáp công ơn cha mẹ chứ?
Ông lão châu Âu: Báo đáp? Báo đáp gì cơ?
Ông lão châu Á: Đương nhiên là đón ông về ở cùng, để ông an hưởng những ngày tháng cuối đời. Nhưng tiếc là ông lại vào viện dưỡng lão rồi… Có vẻ như con trai và con dâu ông quá thoải mái, chẳng phải gánh trách nhiệm gì với cha mẹ.
Ông lão châu Âu: Trách nhiệm nào cơ? Con tôi không cần có trách nhiệm gì cả.
Ông lão châu Á: Không có trách nhiệm sao? Nếu ông bị bệnh, chẳng lẽ con ông không cần đưa ông tới bệnh viện?
Ông lão châu Âu: Nếu tôi bị bệnh, viện dưỡng lão sẽ đưa tôi đi viện.
Ông lão châu Á: Nếu ông phải vào viện và cần người chăm sóc, chẳng lẽ người đó không phải là con ông?
Ông lão châu Âu: Người Âu châu chúng tôi không có khái niệm con cái phải chăm sóc ở viện. Con tôi chỉ cần tới thăm là tôi vui rồi.
Ông lão châu Á: Nếu ông không trả được viện phí, chẳng lẽ không cần con cái lo?
Ông lão châu Âu: Chúng tôi nằm viện miễn phí, không mất tiền.
Ông lão châu Á: Chà, xem ra các con ông không cần đưa ông đi viện, cũng không cần phải chăm sóc thuốc men. Thế chúng có biếu ông tiền không?
Ông lão châu Âu: Tiền gì? Tại sao phải biếu tiền?
Ông lão châu Á: Đó là cách chúng bày tỏ tấm lòng hiếu thảo với ông.
Ông lão châu Âu: Không, không, không… Tôi không cần con cái phải cho tiền. Tiền của chúng là để nuôi con cái, là để trả các khoản tiền vay, còn nếu có nhiều hơn thì chúng có thể đi du lịch. Chúng tự lo được cho bản thân là tôi hạnh phúc rồi, chứ tôi không cần đến tiền của chúng.
Chăm sóc cháu có phải là trách nhiệm của người già?
Ông lão châu Âu: Nuôi con, dưỡng già có nghĩa là gì? Tôi sinh con là vì tôi yêu trẻ nhỏ, tôi chưa bao giờ hy vọng nó sẽ chăm sóc cho tôi lúc cuối đời. Bây giờ con trai và con dâu tôi đang ở giai đoạn gây dựng sự nghiệp, cần cố gắng làm việc, cần tự lập để có thể tận hưởng cuộc sống.
Ông lão châu Á: Tôi cũng rất yêu con, tôi cũng hiểu khi nó gây dựng sự nghiệp thì rất vất vả. Bởi vậy tôi mới trông con cái cho chúng. Tôi đã hy sinh bao nhiêu cho chúng như vậy, cuối cùng chúng lại muốn tôi vào viện dưỡng lão.
Ông lão châu Âu: Ông còn trông con cho chúng? Thật không thể tin được.
Ông lão châu Á: Sao lại không thể tin?
Ông lão châu Âu: Trông con là việc của cha mẹ chúng, có liên quan gì đến người già chúng ta?
Ông lão châu Á: Các con tôi phải đi làm kiếm tiền, dù gì tôi cũng đã nghỉ hưu thì nên giúp đỡ chúng một chút.
Ông lão châu Âu: Chúng ta cả đời bôn ba, đến tuổi già mới là lúc nghỉ ngơi. Sao ông không tận hưởng thời gian này mà đi nghỉ mát, uống cafe, chơi bóng, đọc sách, làm những việc mà ông thích?
Ông lão châu Á: Nếu tôi không giúp chúng chăm sóc con cái, thì chúng xoay sở thế nào được?
Ông lão châu Âu: Chúng ta cần có cuộc sống riêng của mình. Chúng ta đã nuôi con khôn lớn, trông trẻ không phải là trách nhiệm của chúng ta. Ông vì con vì cháu mà làm bao nhiêu việc như vậy, dường như không có cuộc sống riêng của bản thân, chẳng lẽ tất cả chỉ là để lúc về già có người nuôi dưỡng thôi sao?
Có lẽ sau khi xem xong cuộc đối thoại giữa ông lão châu Âu và châu Á ở trên, ít nhiều sẽ khiến chúng ta phải suy ngẫm. Quả đúng là, hai nền văn hóa khác nhau đã dưỡng nên trong họ hai quan điểm hoàn toàn khác nhau.
Tuy nhiên, dù phương Tây hay phương Đông, dù có khác biệt đến đâu, thì vẫn có những điểm tương đồng mà phận làm con chúng ta cần phải nhớ:
Người già cũng muốn cuộc sống của mình được trân trọng. Cho dù có sống cùng con cùng cháu hay không thì cha mẹ vẫn cần có những khoảng không riêng: Được ra ngoài tản bộ một chút, hít thở bầu không khí trong lành, hay đôi lúc là gặp gỡ những người bạn già để cùng hàn huyên tâm sự… Là con cái, bạn hãy thấu hiểu và trân trọng những khoảnh khắc quý báu này.
Con cái cần phải báo đáp công ơn sinh thành, đó là giá trị đạo đức, cũng là một nét văn hoá đẹp của người phương Đông. Nhưng “tiền bạc” có phải là thước đo của lòng hiếu thảo hay không? Trong các kinh điển Nho giáo, chữ Hiếu được tóm lược ở ba điều là: “Đại hiếu là tôn kính cha mẹ, thứ đến là không làm gì gây tai tiếng cho cha mẹ, sau cùng là nuôi dưỡng cha mẹ” (“Lý Hoặc Luận” – Mâu Tử). Bởi vậy, không cần biếu tiền biếu bạc, mà luôn tôn kính và phụng dưỡng cha mẹ bằng tấm lòng thành kính, đó đã là người con có hiếu rồi.
Vì con cái, cha mẹ đã hy sinh cả cuộc đời mình, những mong tháng năm cuối cùng ấy có con cháu sum vầy làm hạnh phúc. Thế nhưng, có khi nào bạn chợt nhận ra rằng: Ta đang biến “niềm vui” ấy thành “trách nhiệm” của người già? Có khi nào ta mải mê với công danh và sự nghiệp, để rồi phó thác tất cả việc nhà cho mẹ cha gánh vác?
Ai ai cũng có cuộc sống của riêng mình, hãy để những ngày tháng tuổi già của cha mẹ là ngày tháng đẹp nhất và ấm áp tình thương yêu…
Bạn chỉ mất vài phút để đọc và cảm nhận những câu nói ý nghĩa, ngắn gọn này nhưng có thể chúng sẽ làm thay đổi cuộc đời bạn
1. Bất kỳ một sự đả kích nào cũng không nên trở thành cái cớ cho bạn sa ngã. Bạn không thể thay đổi thế giới nhưng bạn có thể thay đổi bản thân mình. Việc cần làm là chọn lựa một con đường đúng đắn và kiên trì bước tiếp.
2.Không có hoàn cảnh nào tuyệt vọng, chỉ có người tuyệt vọng vì hoàn cảnh
3.Những phiền não trong cuộc đời được gói gọn trong 12 chữ: Không buông được, nghĩ không thông, nhìn không thấu, quên không nổi!
4. Luôn đặt mình vào vị trí của người khác. Nếu trong vị trí đó, bạn thấy đau, có lẽ người kia cũng sẽ cảm thấy như vậy.
5.Nếu cơ hội không gõ cửa, hãy tạo ra một cánh cửa
6.Hãy sống là chính mình, bình thường nhưng không tầm thường.
7.Dù ngôi nhà của bạn có to bao nhiêu đi nữa, dù bạn mới vừa tậu một chiếc xe hơi mới tinh, hay kể cả tiền của bạn trong tài khoản ngân hàng có nhiều cỡ nào, thì phần mộ của bạn cũng chỉ nhiêu đó kích thước. Hãy khiêm tốn.
8.Thời gian là miễn phí nhưng nó vô giá. Bạn không thể sở hữu nó, nhưng bạn có thể sử dụng nó. Bạn có thể dùng nó, nhưng bạn không thể giữ nó. Một khi bạn làm mất nó, bạn sẽ không thể nào có lại được nó.
9.Im lặng và mỉm cười là 2 vũ khí lợi hại.
Mỉm cười là cách để giải quyết nhiều vấn đề , im lặng là cách để tránh những vấn đề rắc rối xảy ra.
10.Đừng bao giờ quyết định những vấn đề lâu dài trong lúc cảm xúc đang ngắn hạn.
Bác Sĩ Fauci: “Đi biểu tình, tham dự buổi vận động tranh cử,
thảy đều nguy hiểm và có rủi ro’
Jun 14, 2020
Bác Sĩ Anthony Fauci
WASHINGTON, DC (NV) – Bác Sĩ Anthony Fauci, chuyên gia hàng đầu về bệnh truyền nhiễm của Mỹ, hôm Thứ Sáu, 12 Tháng Sáu, nói rằng lời khuyên của ông đối với những người muốn tham dự các buổi vận động tranh cử của Tổng Thống Donald Trump cũng giống như lời khuyên với người đi biểu tình chống ông Trump: đó là đến nơi nào có đông người cũng đều là sự nguy hiểm và có rủi ro.
Tuy nhiên, nếu có ai nhất định đi tham dự thì ông Fauci khuyên là nên đeo khẩu trang, nhất là khi hò hét hoặc hô khẩu hiệu, theo bản tin của ABC News.
Trong cuộc phỏng vấn dành cho ký giả Jonathan Karl thuộc ABC News trong chương trình podcast “Powerhouse Politics”, Bác Sĩ Fauci nói ông hiểu rằng người ta có sự thôi thúc để tham dự vào các tiến trình chính trị. Nhưng ông cũng nói rằng cách tốt nhất là tránh tập trung thành những đám đông.
“Quý vị nên biết rằng, đây là sự nguy hiểm cho những người muốn kiểm soát cuộc biểu tình. Và đây cũng là sự nguy hiểm cho những người xuống đường. Do vậy, cuối cùng thì đây vẫn là vấn đề có nhiều rủi ro,” theo lời Bác Sĩ Fauci khi nói về các cuộc biểu tình phản đối thời gian gần đây.
Khi được hỏi là liệu lời khuyên của ông có áp dụng cho kế hoạch của Tổng Thống Trump là mở lại các cuộc vận động tranh cử tuần tới, Bác Sĩ Fauci xác nhận: “Cũng giống vậy. Tôi là người trước sau như một.”
Bác Sĩ Fauci nói: “Cách tốt nhất để tránh bị nhiễm hay lây lan bệnh cho người khác là tránh nơi có đông người và đeo khẩu trang khi ra đường. Và nếu làm được cả hai điều này, tránh nơi tập trung đông người và đeo khẩu trang, thì lại càng tốt hơn nữa.”
“Nếu quý vị ở vào hoàn cảnh ngoài sự kiểm soát của mình vì có nhiều người chung quanh, thì nên đeo khẩu trang. Khi quý vị khởi sự hô hào và la hét, ngay cả khi có phản ứng tự nhiên là muốn kéo khẩu trang xuống thì cũng chớ làm điều đó. Vì có sự nguy hiểm và là nguy hiểm thật sự, ” Bác Sĩ Fauci nhấn mạnh. (V.Giang)
Menu
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us