WASHINGTON - Tổng Thống Bush hôm Thứ Hai cho biết, việc Bắc Hàn cam kết chấm dứt các chương trình vũ khí hạch tâm là một bước tiến tích cực, nhưng đồng thời ông cũng bày tỏ sự nghi ngờ vì không biết Pyongyang có bằng lòng giữ lời mình đã hứa hay không.Tổng Thống Hoa Kỳ cho biết, “Họ có nói - về nguyên tắc - họ sẽ bỏ các chương trình vũ khí. Và điều mà chúng ta nói là, ‘Tốt. Một bước tiến tốt’. Nhưng giờ đây phải theo dõi để xác nhận có xảy ra đúng như vậy hay không.” Ông Bush nêu thắc mắc, “liệu trong tương lai tất cả đều gắn bó với bản thỏa hiệp này hay không.”
Bắc Hàn hôm Thứ Hai đã đồng ý ngưng xây dựng vũ khí nguyên tử, và cho phép quốc tế đến kiểm soát. Ðổi lại, quốc gia cộng sản này sẽ nhận được viện trợ kinh tế và những cam kết về an ninh.
Bản thỏa hiệp được công bố hôm Thứ Hai là kết quả của 2 năm thương thuyết giữa Bắc Hàn, Hoa Kỳ và 4 quốc gia khác - bao gồm Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, và Nam Hàn.
Tổng Thống Bush cho rằng đây là một công thức “mà tất cả chúng ta đều hy vọng sẽ có hiệu quả.”
Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ sự dè dặt khi mà “phần lớn con đường đi tới là tùy thuộc vào Bắc Hàn, họ phải hiểu rằng chúng ta rất nghiêm chỉnh về chuyện này, và đây phải là một tiến trình quốc tế có thể kiểm nghiệm.”
Từ New York, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Sean McCormack cho hay, “Quan điểm của chúng tôi là: Bắc Hàn đã quyết định bỏ tất cả những vũ khí và các chương trình nguyên tử hiện có. Như vậy là tốt. Họ đã cam kết bước ra khỏi chuyện nguyên tử.”
Ông McCormack, là người tháp tùng ngoại trưởng Condoleezza Rice đến tham dự các cuộc họp tại Liên Hiệp Quốc, cho biết bước sắp tới là phải thảo luận triệt để về phương thức kiểm tra, tiến độ của Pyongyang, cũng như xác định thời biểu thi hành thỏa hiệp.
Hoa Kỳ và Nhật Bản đã đồng ý bình thường hóa bang giao với nước cộng sản cô lập và nghèo đói Bắc Hàn, sau khi họ cam kết tham gia hiệp ước Không Phổ Biến Vũ Khí Hạch Nhân (NPT ố Non-Proliferation Treaty).
Trưởng đoàn thương thuyết Trung Quốc, ông Wu Dawei, phát biểu, “Bản thông cáo chung là một thành tựu quan trọng nhất kể từ khi có các cuộc đàm phán 6 bên suốt trong 2 năm nay.” Phiên họp kéo dài suốt 7 ngày sau cùng đã kết thúc bằng một tràng pháo tay của tất cả đại diện phó hội. (D.P.)





