Nhơn dịp Tết năm nay, để kỷ niệm quê hương yêu dấu, chúng tôi xin nói đến Sàigòn, thủ đô của VNCH, ngày nay bị bắt buộc phải mang một cái tên mới rất khả ố, nhưng chắc chắn lúc nào cũng là Sàigòn yêu dấu của người dân Miền Nam Việt Nam. Ðiều mà có lẽ nhiều người đã tụ hỏi là tên Sàigòn có nghĩa gì và phát xuất từ đâu. Về vấn đề này, từ trước đến nay đã có nhiều thuyết được đưa ra, nhưng chưa có thuyết nào hoàn toàn vững chắc.
Trong "Ðại Nam Quốc Âm Tự Vị" của ông Huỳnh Tịnh Của thì Sài tức là củi thổi, Gòn: tên loại cây cỏ bông nhẹ xốp, nhẹ hơn bông thường, trong Nam hay dùng để dồn gối, dồn nệm. Về địa danh Sàigòn thì ÐNQÂTV ghi: tên riêng của đất Chợ Lớn, bây giờ lại hiểu là đất Bến Nghé.
Ðịnh nghĩa Sàigòn của quyển ÐNQÂTV cho ta thấy rằng tên Sàigòn trước đây dùng để chỉ vùng Chợ Lớn hiện nay, còn vùng mà ta gọi là Sàigòn hiện nay thì trước đây lại gọi là Bến Nghé. Ðiều này được xác nhận nhờ hai người Anh là Crawfurd và Finlayson đã đến vùng này năm 1922. Cứ theo lời những người này thuật lại thì Sàigòn và Bến Nghé (mà các tác giả trên đây viết là Bingeh hay Pingeh) là hai thành phố phân biệt nhau và cách xa nhau độ 1 hay 2 dặm, Bến Nghé là nơi đồn binh và đạt cơ quan chánh phủ, còn Sàigòn là trung tâm thương mãi và là nơi cư ngụ của người Hoa kiều và các thương gia (tài liệu của Bulletin de la Société des Etudes Indochinoises tức là Tập san của Hội Cổ Học Ấn Hoa, năm 1942, tập số 2). Vậy, Sàigòn và Bến Nghé là hai thành phố phân biệt nhau và có hai tên khác nhau đàng hoàng, nhưng đến khi người Pháp chinh phục ba tỉnh phía đông Nam Kỳ năm 1861, họ dùng tên Sàigòn để chỉ đất Bến Nghé cũ, mà họ dùng làm trung tâm hành chánh, vì Bến Nghé là một tiếng khó cho người ngoại quốc phất âm hơn Sàigòn. Người Việt Nam bắt buộc phải theo họ mà gọi Bến Nghé là Sàigòn, còn vùng trước đó gọi là Sàigòn thì được gọi là Chợ Lớn theo một cái tên mà sử gia Phan Khoang trong bộ Việt Sử, Xứ Ðằng Trong, cho là dường như đã có từ đời vua Gia Long.
Cũng theo quyển ÐNQÂTV của ông Huỳnh Tịnh Của thì tên Sàigòn có nghĩa là củi gòn. Nhà học giả Trương Vĩnh Ký đã theo thuyết này mà ông cho biết là dựa vào bộ Gia Ðịnh Thông Chí của ông Trịnh Hoài Ðức. Trong tập Souvenirs historiques, ông Trương Vĩnh Ký lại kể lại rằng người Khmer xưa có trồng cây gòn chung quanh đồn Cây Mai và chính ông còn thấy vài gốc cổ thụ này tại vùng ấy năm 1885.
Sau ông Trương Vĩnh Ký, còn có ông đốc phủ Lê Văn Phát đi xa hơn trong thuyết kể trên đây. Theo ông Lê Văn Phát thì trước đây, vùng Sàigòn Chợ Lớn hãy còn bị rừng bao phủ và tên Sàigòn có lẽ phát xuất từ tên Khmer Prei Kor tức là Rừng Gòn (Forêt des Kapokiers). Prei Kor là tên mà người Khmer dùng để gọi một địa phương mà trọng tâm là Chùa Cây Mai ở Phú Lâm ngày nay. Mặt khác, ông Lê Văn Phát cũng cho biết rằng người Lào (mà ngôn ngữ gần như ngôn ngữ Thái) đã gọi vùng này là Cai Ngon, mà Cai Ngon theo tiếng Thái cũng có nghĩa là Rừng Chỗi Cây Gòn (Brousse des kapokiers).
Thuyết về nguồn gốc tên Sàigòn của các học giả Việt Nam trên đây sau này đã bị một số học giả khác bác bỏ. ông Vương Hồng Sến trong bộ Sàigòn Năm Xưa cho biết rằng theo tiếng Khmer thì Kor có nghĩa là gòn mà cũng có thể có nghĩa là con bò, và Prei Kor có thể là Rừng Bò chứ chưa ắt hẳn là Rừng Gòn.
Mặt khác, các nhà học giả Pháp nghiên cứu về nước Cam.Bu.Chia đã tìm được trong bộ sử chép tay của nước ấy một dữ kiện quan trọng về vùng này. Theo bộ sử ấy, năm 1623, một sứ bộ của chúa Nguyễn đã đến Cam.Bu.Chia xin vua Cam.Bu.Chia cho đặt một số sở thuế ở vùng Prei Nokor va` Kas Krobey. Vua Cam.Bu.Chia lúc ấy có một hoàng hậu la` con gái chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên). Bởi đó, ông đã chấp nhận lời yêu cầu của chúa Nguyễn.
Theo ông Etienne Aymonier thì Nokor là xức, quốc gia và Prei Nokor là rừng của vua (forf royale). Nhưng linh mục Tandart lại bảo rằng tiếng Nokor do tiếng nam phạn Nagaram mà ra, và có nghĩa là Thành phố của rừng hay thành phố ở giữa rừng (ville de la forêt). Bởi vậy theo ông, Prei Nokor có nghĩa là thành phố.
Nhà học giả Pháp Louis Malleret khi nêu ra tài liệu về Prei Nokor đã dựa vào ý nghĩa của tiếng Khmer này theo linh mục Tandart để bác bỏ thuyết của các học giả Việt Nam trước đó cho rằng Sàigòn có nghĩa là Củi Gòn. Ông đã theo ý kiến của một người Pháp khác là Maurice Verdeille theo đó tiếng Sàigo`n có lẽ phát xuất từ tiếng Tây ngòn có nghĩa là cống pha6/m của phía tây (tribut de l'ouest). Tiến Hán Việt có nghĩa là cống phẩm của phía tây nếu đọc theo V.N là Tây Cống và Tây Ngòn hẳn là Tây Cống, nhưng phát âm theo giọng Trung Hoa. Sở dĩ ông Malleret theo thuyết này là vì ông đã dựa vào một dữ kiện lịch sử do ông Trịnh Hoài Ðức chép lại, là khi Cam Bu Chia bị phân ra cho hai vua thì cả hai vua nầy đều nạp cống phẩm cho chúa Nguyễn ở Prei Nokor, vốn là thủ đô của vua thứ nhì từ năm 1674 (trong khi vua thứ nhứt đóng đô ở Oudong ở phía bắc Nam Vang).
Một tác giả khác, ông Vương Hồn Sển, nhắc lại trong quyển Sàigòn Năm Xưa rằng người Hoa Kiều đã tập trung vào vùng Chợ Lớn ngày nay để mua bán năm 1778 sau khi Cù Lao Phố (gàn tỉnh lị Biên Hòa ngày nay) là nơi được thành lập để mua bán từ cuối thế kỷ thứ 17 đã bị Tây Sơn phá tan khi họ kéo vào đánh Miền Nam. Sau khi thành phố này đã vững, người Hoa Kiều đã đáp thêm bờ kinh Chợ Lớn, cẩn đá cho cao ráo kiên cố. Và có lẽ để ghi công việc này, họ đặt tên chỗ mới này là Ðề Ngạn, tức là bờ sông cao dốc trên có đe ngăn nước. Ðề Ngạn là tiếng Hán Việt, chớ người Trung Hoa phát âm theo giọng Quảng Ðông thì nói thành Tài Ngon hay Thầy Ngồnn. Ông Vương Hồng Sển cho rằng tiếng Sàigòn chính do Thầy Ngồnn mà ra.
Về đất Bến Nghé thì người Trung Hoa gọi là Xi Cong. Ông Vương Hồng Sển cho rằng đó là họ đọc trại lại tiếng Sàigòn của ta và khi viết ra Hán văn thì họ dùng hai chữ mà ta đọc là Tây Cống.
Vậy, có ba thuyết về nguồn gốc và ý nghĩa của tên Sàigòn:
1. Thuyết của các ông Trương Vĩnh Ký và Lê Văn Phát: Sàigon do tiếng Khmer Prei Kor mà ra, và có nghĩa là củi gòn.
2. Thuyết của ông Louis Malleret: Sàigòn do tiếng Tây Ngòn, tức là Tây Cống phát âm theo giọng Trung Hoa và có nghĩa là cống phẩm của phía tây.
3. Thuyết của ông Vương Hồng Sển: Sàigòn do tiếng Thầy Ngồn tức là Ðề Ngạn phát âm theo giọng Trung Hoa và có nghĩa là bờ sông cao dốc trên có đê ngăn nước. Còn về tiếng Tây Cống, ông Vương Hồng Sển lại cho rằng nó chỉ được người Trung Hoa dùng sau này để phiên âm lại tên Sàigòn sau khi tên này được dùng đẻ chỉ đất Bến Nghé cũ.
Ba thuyết trên đây cái nào cũng có vẻ có lý phần nào nhưng thật sự, không cái nào có thể làm cho chúng ta hoàn toàn thỏa mãn. Như thế có lẽ vì những người nêu ra các thuyết ấy đã quên để ý đến cách ông bà chúng ta đặt các địa danh ở Nam Kỳ trước đây. Chúng ta có thể nhận thấy rằng trong việc đạt địa danh này, ông bà chúng ta đã theo một số nguyên tắc:
1. Các cụ có thể phiên âm một địa danh Khmer đã có và bỏ da6'u cho thành tiếng Việt Nam. Thí dụ như Psar Deck thiếng Khmer là Chợ Sắt đã được các cụ gọi lại là Sa Ðéc, hay Me So tiếng Khmer là Người Ðàn Bà Ðẹp hay nàng Tiên được ca'c cụ gọi là Mỹ Tho. Trong một bài kỷ niển ngày 30 tháng tư, ddang trong tờ Việt Báo, ông Phạm Nam Sách khi nói về tỉnh Ba Xuyên đã nhắc đến một địa danh mà ông nói là là Bảy Sào, Bải Sào, Bảy Sau hay Bải Sau chi đó. Thật sự đó là Bải Xào, một tiếng phát xuất từ tiếng Khmer Bai Xao có nghĩa là Cơm Sống. Ðịa danh này sở dĩ có là vì trong trận đánh nhau voói người Việt Nam, người Khmer đã thua chạy về đến đó va` ngừng lại nấu cơm ăn, nhưng cơm chưa kịp chín thì quân Việt Nam lại kếo đến và người Khmer phải bỏ chạy. Ðể đánh dấu việc này, họ gọi đất đó là Cơm Sống, tiếng Khmer là Bai Xao và các cụ ta bỏ dấu thêm thành Bải Xào.
2. Các cụ có thể dịch nghĩa một địa danh Khmer đã có. Thí dụ như tên Bến Nghé phát xuất từ tiếng Khmer Kompong Krabei có nghĩa la Vũng Trâu. Theo sử Khmer mà ông Malleret viện da6~n thì ngoài Prei Nokor, vua Cam.Bu.Chia còn cho chúa Nguyễn đạt sở thuế ở Kas Krobey. Chữ Krobey rất gần Krabei, và có thể Kas Krobey với Kompong Krobei cũng là một và có nghĩa là Vũng Trâu, Bến Trâu gì đó.
3. Nhưng tên theo hai loại trên đây là do người Việt Nam bình dân đặt ra khi mới đến một địa phương, về sau, khi đã có nhiều người Việt Nam ở và triều đình Việt Nam đạt ra các đơn vị hành chánh, thì triều đình lại dùng tiếng Hán Việt như Trấn Biên, Phiên Trấn, Phước Long, Phước Tuy v.v... Mặt khác, khi viết sử hay viết sách địa lý mà gặp một tên nôm do người bình dân đã đặt, các cụ đã dịch phăng nó ra tiếng Hán Việt chớ ít khi chịu chép tên nôm. Như Ba Giỗng, các cụ dịch la` Tam Phụ và Bến Nghé, các cụ dịch lại là Ngưu Chử khi che'p vào sách chớ không chịu viết tên nôm là Ba Giồng, Bến Nghé.
*
Nếu lấy các qui tắc đặt địa danh của các cụ ngày xưa làm tiêu chuẩn dể suy luận thì ta thấy ngay các thuyết trên đây về nguồn gốc và ý nghĩa của Sàigòn không ổn.
1. Nếu các cụ ta ngày xua muốn dịch tiếng Khmer Prei Kor ra tiếng Việt thì các cụ đã dùng tên Củi Gòn, Cây Gòn hay Rừng Gòn để đạt cho địa phương này, chớ không ghép một tiếng Hán Việt là Sài với một tiếng nôm là Gòn để thành Sàigòn, cũng nhu khi dịch Kompong Krabei ra tiếng Việt, các cụ đã gọi là Bến Nghé chớ không nói Tân Nghé, Chử Nghế hay Ngạn Nghé (Tân, Chử và Ngạn là những tiếng Hán Việt có nghĩa là cái cồn nhỏ, bến sông, bờ sông). Nếu bảo rằng gòn là một loại cây không có tên Hán Việt và các cụ đã dùng tên ấy như tiếng Hán Việt thì các cụ đã theo văn phạm Hán Việt mà gọi Củi Gòn là Gòn Sài chớ không thể gọi là Sài Gòn.
2. Chữ Sài là tiếng Hán Việt có nghĩa là Củi, nhưng cũng chữ ấy mà dùng làm chữ nôm thì lại đọc là Thầy. Vậy, nếu đọc theo tiếng nôm hoàn toàn hai chữ mà ông bà chúng ta dùng để chỉ tên đất ta đang nghiên cứu thì ta có Thầy Gòn. Tên này rất gần với Tây Ngòn hay Thầy Ngồnn là những tiếng Hán Việt Tây Công hay Ðề Ngạn đọc theo giọng Trung Hoa. Nhưng các cụ ngày xua rất sính dùng tiếng Hán Việt. Ðến như tiếng nôm hoàn toàn là Ba Giồng, Bến Nghé mà các cụ còn nhứt định phải dịch ra là Tam Phụ, Ngưu Chử khi viết vào sách vở thì không lý do gì các cụ lại không dùng các tiếng Hán Việt đã sẵn có là Tây Cống hay Ðề Ngạn, mà lại dùng tiếng Thầy Gòn là tiếng phiên âm theo giọng của người Trung Hoa.
Vậy, các thuyết kể trên đây đều không vững cả.
*
Cuối cùng, chỉ còn một dấu vết nhỏ trong các tài liệu nói về ý nghĩa và nguồn gốc tên Sàigòn có thể giúp ta một lối thoát: đó là việc ông Lê Văn Phát cho biết rằng người Lào đã gọi vùng Chợ Lớn ngày nay là Cai ngon, mà Cai ngon theo tiếng Thái có nghĩa là Rừng Chỗi Cây Gòn. Chúng tôi không biết tiếng Lào hay tiếng Thái nên không thể xác nhận được ý nghĩa của Cai Ngon theo tiếng Thái, nhưng nếu quả đúng như ông Lê Văn Phát nói thì tên Sàigòn do ông bà ta hiên âm từ tiếng Thái Cai Ngon và bỏ dấu theo giọng Việt Nam như thông lệ.
Xét về mặt nguyên tắc đạt địa danh của ông bà chúng ta ngày xưa, thì vấn đề này có thể kể là tạm giải quyết. Nhưng nghi vấn còn lại là tại sao lại có tiếng Lào hay tiếng Thái lọt vào đây? Hiện nay, không có nhiều tài liệu lịch sử giúp chúng ta có một sự hiểu biết rộng rãi và chánh xác về thời kỳ người Việt Nam mới vào ở đất Nam Kỳ. Chúng ta chỉ có thể dựa vào một số dữ kiện sau đây để suy luận:
1. Vào đầu thế kỷ 17, nước Cam Bu Chia đã bị người Xiêm (Thái Lan hiện nay) uy hiếp nặng nề, và chính vì muốn dựa vào người Việt Nam để chống lại Xiêm mà vua Chey Chetta II đã đi cưới công chúa Ngọc Vạn (là con gái chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên) về làm hoàng hậu năm 1620, rồi đén năm 1623 lại đẻ cho chúa Nguyễn đạt những cơ sở thâu thuế ở vùng Sàigòn, Chợ Lớn ngày nay.
2. Vùng Chợ Lớn chỉ trở thành một vùng thương mãi thạnh vượng từ năm 1788 với khối người Hoa Kiều tụ tập về đó sau khi Cù Lao Phố bị Tây Sơn phá hủy. Vậy, lúc chúa Nguyễn mới đạt cơ sở thuế hơn 150 năm về trước vùng này chưa có mua bán gì nhiều.
3. Người Việt Nam chỉ vào ở Nam Kỳ nhiều từ khi có lực lượng của ông Trần Thượng Xuyên đóng thường trực để bảo vệ cho họ từ năm 1680. Vậy, lúc chúa Nguyễn đạt sở thuế ở vùng Chợ Lớn ngày nay, hơn 50 năm trước đó, chưa có đông người Việt Nam và chưa có sản xuất nhiều lúa gạo để bán.
4. Như thế, cơ sở thuế của chúa Nguyễn chắc chỉ đánh vào một vài sự buôn bán nhỏ, không quan trọng lắm, và do đó mà vua Cam Bu Chia đã dễ dàng cho chúa Nguyễn thâu lấy nguồn lợi này, chớ nếu có sự mua bán quan trọng và quyền lợi thuế vụ lớn thì vua Cam Bu Chia lúc đó vốn còn hoàn toàn độc lập với chúa Nguyễn, chắc không phải chấp nhận dễ dàng lời yêu cầu của chúa Nguyễn. Vậy, sự mua bán đó dựa vào móng hàng gì? Có thể một trong những món hàng được buôn bán thời đó là gòn, vì vùng này có nhiều cây gòn, có lẽ không nhiều đến thành rừng, nhưng cũng đạt mức quan tor.ng để có thể gọi là rừng chổi được. Người Xiêm có thể đã đến đó mua gòn đẻ đem về nước dồn gối, dồn nệm. Một ít thương gia Xiêm có thể đã có mặt ở vùng này trước khi chúa Nguyễn đạt sở thuế tại đó, và vì thấy vùng này có nhiều cây gòn, họ gọi nó là Cai Ngon tức là Rừng Chổi Cây Gòn, rồi các viên chức Việt Nam liên lạc với họ để đánh thuế lúc mới đến đã theo họ mà gọi đất này là Sàigòn, thay vì phiên âm hay dịch nghĩa tên Khmer của địa phương này.
5. Về cái tên Khmer này, các họ giả đã không đồng ý kiến với nhau, người thì nói là Prei Kor, người thì nói là Prei Nokor. Ông Malleret đã dựa vào sử Khmer mà bảo đó là Prei Nokor và theo linh mục Tandart để dịch Prie Nokor là thành phố của rừng. Vì không biết tiếng Khmer và văn phạm Khmer, chúng tôi không thể đi sâu vào vấn đề này, nhưng vẫn thấy có những chỗ không ổn.
a. Nếu Prei Kor có nghĩa là Rùng Gòn hay Rừng Bò thì văn phạm Khmer cũng như văn phạm Việt Nam đạt tiếng rừng lên trên, tiếng phụ nghĩa cho rừng ở dưới. Như vậy Prei Nokor dịch ra là rừng của vua nhu Aymonier thì vẫn hợp với văn phạm đó, còn dịch ra như linh mục Tandart là thành phố giữa rừng thì lại đi ngưoọc với văn phạm đó rồi. Hiểu theo văn phạm như nói trên đây thì Prei Nokor là rừng của thành phố mới phải, nhưng tên Rừng của Thành Phố thì cố nhiên là không có ý nghĩa gì.
b. Mặt khác, nếu Prei Nokor là thành phố giữa rừng hay rừng của vua thì nó chỉ có thể có từ năm 1674 là năm mà vua thứ nhì của Cam-Bu-Chia chua chúa Nguyễn đén đạt sở thuế tại đó thì đấy này hãy còn là một thị xã nhỏ, không có vua ở nên không htể mang tên Prei Nokor là thành giữa rừng hay rừng của vua được.
Do các nghi vấn trên đây, chúng ta thấy rằng thuyết của ông Malleret không vững. Và chúng ta có thể đua ra giả thuyết khác: địa điểm mà vua Cam-Bu-Chia cho chúa Nguyễn đạt sở thuế vẫn tên là Prei Kor vì nơi đó có nhiều gòn và là nơi mua bán gòn, nhưng sau đó, khi vua thứ nhì cuả Cam-Bu-Chia đến đóng đô tại đó, nó có tên mới là Prei Nokor (hiểu theo nghĩa là rùng của vua hy thành phố giữa rừng đều được cả). Các sử gia Cam-Bu-Chia sau này chép lại việc cho chúa Nguyễn đến địa phương này dặt sở thuế đã chép lại tên Prei Nokor mà họ được biết nhiều hơn mà bỏ tên Prei Kor đi. Với giả thuyết này thì ý nghĩa và nguồn gốc tên Sàigo`n có thể giải quyết được: đó là một tên phiên âm từ tiếng Xiem Cai Ngon có nghĩa là Rừng Chổi Cây Gòn, và phù hợp vớ tên Khmer nguyên thủy Prei Kor cũng có ý nghĩa tương tự.
Vì không biết ngôn ngữ và văn phạm Khmer và Thái (Xiêm) nên chúng tôi không thể đi sâu vào vấn đề này và chỉ xin nêu ra những nhận xét trên đây. Chúng toi mong ước rằng có vị nào thông thạo tiếng Khmer hay tiếng Thái lưu tâm đến vấn đề này để làm sáng thêm ý nghĩa và nguồn gốc tên Sàigòn yêu dấu của chúng ta.
KHương wrote:
Anh Giang lười đi bộ thì cũng quẵc xich lô hay phóng đại xe lam chạy lợi ben nớ cho dzui đi ha
Cám ơn cô Kim Hương có nhã ý mời qua bên nhà láng giềng chơi, nhưng vì chưa quen với cách Post hình ảnh, bài hát nên hơi quờ quạng, không dám qua, vì sợ bị la là phá đám
Tượng Đức Mẹ tại Nhà Thờ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam Sacramento chảy huyết lệ
Một nguồn tin đang gây xôn xao trong cộng đồng người Việt tị nạn khắp nơi kể cả giới truyền thông của ngoại quốc - Tượng Đức Mẹ tại nhà thờ các Thánh Tử Đạo Việt Nam tại Sacramento chảy máu mắt.
Sacramento (Tin Châu Ngọc Thủy): Hôm nay Chủ Nhật ngày 20 tháng 11 năm 2005, đúng là một ngày khác thường, riêng tôi, hằng ngày thức dạy từ 7 giờ sáng để đưa con đi học sau đó là tành tành ghé tuần báo và cà phê Làng để tán dóc với một vài thân hữu, nhưng hôm nay là ngày Chủ Nhật tôi chẳng biết làm gì, không đi nhà thờ cũng không đi chùa dù tôi là người con Phật, từng là Oanh vũ Nam và Thiếu nam của Gia Đình Phật Tử, dù ít khi đến chùa nhưng trong nhà tôi vẫn thờ Phật Bà Quan Âm và tin là có những sự huyền diệu trên cõi đời này. Cũng vì không đi đâu nên tôi ngủ nướng một chút không ngờ nó lại khét luôn đến 10 giờ sáng mới thức dậy.
Làm công việc vệ sinh cá nhân và tắm rửa xong, mới vừa ngồi vào máy computer mở máy ra coi có nhận được tin tức nào không đưa lên web cho bà con đọc. Mới vừa đưa xong lá Thư của Hội Cựu Tù Nhân Chính Trị tại Houston lên thì tiếng chuông điện thoại cầm tay reo, nhưng nó chỉ vừa reo hai tiếng, tôi nhất điện thoại lên thì đầu giây bên kia cúp mất, mở missing call ra coi thì thấy số điện thọai của anh Phạm Lãm, giám đốc Đài Truyền Hình Việt Nam Sacramento tôi bèn gọi lại thì bên kia đầu dây bận, tôi vội tắt điện thoại thì điện thoại lại reo tiếp, bên kia đầu dây không phải là anh Lãm mà là anh Tommy Huỳnh, một chuyên viên của Đài Truyền Hình Việt Nam Sacramento. Vừa hello xong thì anh Tommy cho biết là anh Lãm gọi điện thoại không gặp được tôi và có nhắn trong máy. Tôi hỏi chuyện gì thì anh Tommy Huỳnh cho biết anh lãm gọi cho em nói với anh là Đức Mẹ ở nhà thờ khóc, tôi hỏi lại một cách ngạc nhiên, vậy hả? Được rồi, để tui đi ngay thế là bảo con gái 8 tuổi của tôi thay đồ để lên nhà thờ, và hai cha con lái xe chạy bon bon đến nhà thờ là lúc khoảng 12 giờ rưởi trưa.
Bên trong sân nhà thờ, nhiều giáo dân cả già lẫn trẻ đều đứng quanh trước mặt tượng Đức Mẹ, có người cầu nguyện râm râm, có người thì cầu nguyện lên tiếng nghe rõ mòn một... gặp anh Lãm, nói chuyện xong tôi chen vào gần sát tượng Đức Mẹ để quan sát và chụp hình.
Lúc này tôi không thấy gì hết ngoài một vài vệt màu đỏ mờ mờ trông giông giống máu loang ở vệt áo mà nếu đứng gần sát lắm mới thấy được. Tôi chụp lia lịa vài tấm hình rồi đi ra để nhường chỗ cho quý vị giáo dân kẻ đứng người quỳ đang cầu nguyện. Tôi đi chung quanh để chụp cho đủ góc cạnh, cô con gái của tôi đi theo sau lưng cứ càu nhàu hỏi tôi:
“Con có thấy gì đâu ba! Con có thấy gì đâu ba!....” tôi cau có trả lời, con yên lặng để ba chụp hình có được không, con không thấy thì thôi....
Tôi đi tìm Linh mục Nguyễn Ngọc Ban (cha quản nhiệm của Nhà Thờ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam Sacramento) để tìm hiểu sự việc, tìm mãi 15 phút khhông gặp, hai cha con tôi đành trở lại tượng Đức Mẹ.
Lúc này thì con gái tôi nói: Ba! máu kìa ba, tôi nhìn lên tượng Đức Mẹ thấy hai khóe mắt bên trái rỉ máu chảy dài xuống cằm đọng lại nơi đó và hai bên vạt áo cũng thấy lấm tấm vài vệt máu đỏ tươi, tôi vội đưa máy lên chụp lia lịa vài tấm hình nữa rồi hai cha con lẵng lặng bước ra khỏi đám đông. Tôi quyết tâm phải đi tìm cho được cha Ban để tìm hiểu thêm vấn đề, thấy cha Ban đứng nói chuyện với vài giáo dân tôi mừng quá hai cha con tôi cùng tới, dù mừng nhưng trong lòng vẫn hơi lo lo vì tôi chưa hề được tiếp xúc với cha bao giờ dù cha quản nhiệm nhà thờ khá lâu và tôi vẫn tin rằng có duyên là sẽ được gặp nhau thế là tôi tới gần chào Linh mục Nguyễn Ngọc Ban và tự giới thiệu:
- Thưa cha, con là Châu Ngọc Thủy, Chủ nhiệm báo Hải Vân!
Linh mục Nguyễn Ngọc Ban Vui vẻ đưa tay ra bắt tay tôi và nói:
- Chào anh Thủy, hân hạnh được gặp anh.
Thấy Linh Mục Ban vui vẻ gọi tên tôi một cách thân mật như là đã từng gặp nhau, tôi như mở cờ trong bụng hỏi: Thưa cha, con nghe tin anh Lãm gọi báo cho biết Đức Mẹ khóc nên tới đây xin cha cho biết về sự việc này ạ.
Linh Mục Nguyễn Ngọc Ban Ban trả lời: Sự việc xảy ra hồi Thứ Tư tuần trước lận, thế rồi chúng tôi lấy nước rồi lấy khăn rửa, rửa lâu lắm, nhiều lắm, thế xong rồi Chủ Nhật vừa qua, tôi đi qua xem có không thì thấy không có... đấy, hôm nay lại thấy có, tôi không hiểu.
Như vậy, hồi sáng nay giáo dân đến xem lễ giáo dân có thấy không cha?
- Thấy chư!
Lúc này thì có một vị giáo dân nói vào:
- Châu Ngọc Thủy phỏng vấn như thế này rồi là là có nên đưa ra dư luận hay không, cha có nghĩ là có nên cho phỏng vấn như thế này hay không?
Linh Mục Nguyễn Ngọc Ban nói: Tôi cũng không nghĩ là thật hay giả, tôi chưa nghĩ cái gì, có nên đưa ra hay không.
Tôi bèn xoay qua vị giáo dân và nói, đây là hiện tượng xảy ra thật, mình không thể giấu diếm gì được mình nói theo ý nghĩ của mình thôi bác, giống như cha, cha chỉ nói theo ý nghĩ của cha thôi, vậy cha định tính như thế nào hả cha?
- Tôi thì tí nữa tôi lau đi đấy, lúc nãy tôi nói trong nhà thờ đó, hôm nay tôi lau đi, để về sau tôi không nói ra mà nhỡ mà có ai tạo ra như vậy đó thì đừng có làm..., tôi khuyên là đừng có làm, cái đó là tội nặng không được làm, thế nhưng mà nếu mà hôm nay tôi lau đi rồi là ít ngày nữa lại có nữa, rồi ít ngày nữa lại có nữa chẳng hạn, tôi sẽ đưa tượng xuống, để vào trong một phòng khóa lại đàng hoàng để xem hiện tượng đó còn tiếp tục nữa hay không.
Một vị giáo dân nói vào: làm cẩn thận giữ vậy đó hả? Tôi nói, phải cẩn thận như vậy mới được chứ.
Cha Ban nói tiếp: Rồi về sau, nếu mà dù cho trong phòng cũng có hiện tượng như vậy tôi sẽ đưa tượng đó đi x-ray, xem ở trong đó có máy móc hay có cái gì không. lúc đó tôi mới báo cho Giáo Quyền.
Châu Ngọc Thủy: Vậy thì bây giờ trong thời gian này và sắp tới cha có đưa người đứng canh gác ở đây không cha?
Linh mục Nguyễn Ngọc Ban: Hiện giờ ở đây, bây giờ chúng tôi ơ...có đưa người đi lại thôi, nhưng mà không có người chuyên môn.
Châu Ngọc Thủy: Nếu mà mình muốn tìm sự thật thì có nên để một số, một toán hay vài người canh gác ở đây sau khi mình lau đó cha, cha có nghĩ như vậy không?
- Cái đó tôi chưa có quyết định.
- Cảm ơn cha thật nhiều, xin cha cho chụp cái hình đi cha.
Linh mục Nguyễn Ngọc Ban: Thôi...
Tôi cũng đành chịu và nói khoảng 2 tiếng nữa con sẽ đưa tin tức này lên website của Haivannews.com đó cha, cha có thường đọc báo Hải Vân không cha?
Linh Mục Nguyễn Ngọc Ban: Có.
Châu Ngọc Thủy: Cảm ơn cha, xin chào cha...
Về nhà đưa hình ảnh lên website và chuyển tin đi xong tôi trở lại nhà thờ, lúc này là 5 giờ rưởi, trời mùa Thu ở Sacramento sẩm tối sớm, vừa bước chân vào bên trong nhà thờ, người đầu tiên tôi gặp là Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hoàng, khi trò chuyện anh Hoàng cho biết: Nghe người ta nói nên lên xem thử và anh nói thêm, những hiện tượng này ai tin thì tin không tin thì cũng được, chẳng hạn như chuyện Phật Bà Quan Thế Âm của Chùa Diệu Quang cũng vậy.
Lâu lắm chúng tôi mới gặp nhau, Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hoàng là người đã từng tích cực trong sinh hoạt cộng đồng Sacramento, chúng tôi trò chuyện đôi chút về những sinh hoạt của cộng đồng tại Sacramento hiện nay rồi tôi xin phép để vào bên trong chụp thêm vài tấm hình. Bước được vài bước thì gặp Giáo sư Trần Minh Xuân, Giáo sư trường Đại Học Vạn Hạnh Sài Gòn trước năm 1975, cưụ chủ bút của Bán Nguyệt San Mekong – Tỵ Nạn, hiện ông đang cộng tác với báo Tiếng Dân ở San Jose, ông nói nghe tin nên lên coi thử. Chúng tôi cũng trò chuyện độ chừng 5 phút thì tôi xin phép để vào quan sát tình hình có gì lạ thêm không.
Lúc này những giọt lệ trông giống máu tươi đã đổi sang màu đà trông giống như những vệt máu vừa khô và loang ra nhiều hơn trên vạt áo chảy dài xuống chân. trên cằm vệt máu khô trông đậm hơn như hình chụp mà quý vị nhìn thấy. Lúc bấy giờ có một vị giáo dân lấy giấy tới lau những vệt đỏ dưới chân tượng, nhưng mọi người tưởng anh tới lau nên cùng la lớn: Đừng! Đừng lau!..
Chụp hình xong thì tôi gặp chị Thanh Hương (người được Linh mục Ban ủy thác đứng ra tổ chức văn nghệ và Hội Chợ để gây quỹ xây nhà thờ mới nằm trên đường Florin) tôi kể cho chị nghe câu chuyện xảy ra trưa nay, chị bảo nếu anh thấy như vậy thì trả lời phỏng vấn cho đài truyền hình FOX 40 đi, tôi từ chối nhưng chị gọi gọi anh chàng Mỹ đang ôm cái máy quay phim và nói với anh ấy là tôi đã nhìn thấy, tôi chỉ kể cho anh ta nghe cái đoạn mà khi tôi tới không nhìn thấy gì nhiều mà mươi lăm phút sau bỗng dưng trông thấy nhiều máu hai bên khóe mắt của bức tượng Đức Mẹ trong khuôn viên ngôi giáo đường của người Việt Nam tại Sacramento, được xây dựng từ đầu thập niên 80.
Hôm nay Thứ Ba ngày 22 tháng 11 năm 2005, lúc khoảng 11 giờ sáng tôi đã trở lại Nhà thờ Giáo Xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam Sacramento để làm cuộc phỏng vấn cho Đài Truyền Hình Việt Nam Sacramento. Lúc tôi đến nơi thì thấy đã có chừng hơn hai mươi người đứng trước tượng Đức Mẹ, kẻ cầu nguyện, kẻ chụp hình, có người thì lấy tay chùi thử các vết máu dưới chân nhưng không được, họ bèn dùng giấy lau tay nhúng nước thì chùi được, sau đó họ giữ lại những vết máu dính vào giấy và gói lại cẩn thận bỏ vào túi như là vật quý báu mà không thể nào mua có được và trên đường đi, tôi đã nhận nhiều cú điện thoại của vài người không quen biết từ San Jose gọi để nhờ chỉ đường, họ cho biết là đọc trên báo điện tử Haivannews.com nên biết về chuyện này, nhưng trong bản tin không có địa chỉ. (Tôi đã xin địa chỉ từ một vị quản gia của nhà thờ xin ghi lại đây để quý vị độc giả ở xa muốn đến thăm viếng: 10371 Jackson road. Quý vị ở xa đi highway 50 hướng Lake Tahoe, vào Exit Brashaw đi về hướng south chạy tới khi gặp đường Jackson quẹo trái, chạy chừng 2-3 miles gặp nhà thờ bên tay trái).
Đặc biệt, hôm nay có nhiều người ngoại quốc hơn là người Việt. Dù không có lúc nào đông, nhưng người này vừa rời khỏi nhà thờ là người khác tới, có một ông Mỹ khi trả lời phỏng vấn của Đài Truyền Hình Việt Nam ông cho biết là nghe tin tức trên các hệ thống truyền hình Mỹ hồi tối hôm qua, ông đã lái xe 80 miles để đến chiêm ngưỡng sự huyền bí xảy ra tại đây. Chúng tôi có găp anh Tuyên, anh cho hay, vợ chồng anh là người thấy đầu tiên sự việc Đức Mẹ khóc hôm Chủ Nhật, anh Tuyên trả lời trong cuộc phỏng vấn của Đài Truyền Hình Việt Nam Sacramento như sau:
Châu Ngọc Thủy: Anh nói anh là người thấy những giọt máu đầu tiên, giọt nước mắt đầu tiên xảy ra, xin anh Tuyên cho biết sự việc như thế nào?
Anh Tuyên: Dạ thưa quý vị, khi chúng tôi đến tới nhà thờ thì tôi và bà xã tôi đi ngang qua tượng Đức Mẹ thì bà xã tôi hô lên, tượng Đức Mẹ khóc kìa anh, rồi bà xã tôi nói khóc ra máu đó, thì trong khi đó ở trước đại tượng Đức Mẹ có vài người đang đứng tập trung thì chưa thấy ai hô hào lên cả, tôi mới đem xe chạy vô parking rồi tôi trở ra thì tôi thấy Đức Mẹ khóc thật và tôi mới nói với bà xã tôi rằng là bây giờ em vô hỏi cha coi và báo cho cha biết là chuyện đã xảy ra như vậy, đó là những gì tôi biết được.
Châu Ngọc Thủy: Lúc đó cha trả lời như thế nào hả anh?
Anh Tuyên: Thì tôi hỏi bà xã tôi cha nói sao, thì cha có nói là chuyện này đã xảy trước hai tuần. Tuần trước kia đó là trước ngày 13 Đức Mẹ người ta rước kiệu đó thì Thứ Tư tuần trước kia đã xảy ra một lần, máu của Mẹ chảy ra tới cằm đọng ở cằm rất nhiều và tới tà vạt áo... và đã lau máu đó rất lâu thì mới sạch.
Châu Ngọc Thủy: Rồi sau đó vợ chồng anh làm thế nào, làm gì?
Anh Tuyên: Ờ...lúc đó tôi thấy như vậy nói với... bà xã tôi thì chạy ra báo cho cha biết và tôi thì hô hào báo cho mọi người ở trong thánh đường và những người nấu trong bếp đó làm đồ ăn để bán cho ngày Chúa Nhật và cho các em thiếu nhi thì bà con lúc đó mới biết và đua ra chạy ra tới trước tượng Đức Mẹ để cầu nguyện.
Châu Ngọc Thủy: Lúc đó là khoảng mấy giờ?
Anh Tuyên: Lúc đó khoảng là 9 giờ kém 15.
Châu Ngọc Thủy: Lúc đó anh thấy... anh nhìn lên kia thấy máu có nhiều không hay là...
Anh Tuyên: Lúc đó máu chảy xuống thì... bắt đầu chảy ra thì tôi không biết từ lúc nào, nhưng mà khi tới thì cả hai vợ chồng tôi thấy đầu tiên .. là...máu lúc đó chảy xuống thành một cái bo cuối cùng đó tôi thấy nó vẫn còn ướt và nguyên chất nữa tới cái cằm đó thì đọng rất là nhiều, trên Đức Mẹ đó, thì có nhiều người đến đó lau mà giờ sạch rồi.
Châu Ngọc Thủy: Rồi bây giờ, theo anh, anh nghĩ như thế nào về hiện tượng này?
Anh Tuyên: Thì... tôi thì thiết nghĩ là Đức Mẹ khóc bởi vì là vì con người ta tội lỗi quá nhiều, báo cho con người ta biết là ăn năn hối cải.
Châu Ngọc Thủy: Anh có nghĩ là cái này là... có người nào đó lên thực hiện không hay là một sự tự nhiên?
Anh Tuyên: Dạ....Tôi thiết nghĩ không ai dám làm chuyện này, và trong khi đó thì nhà thờ đã mở đã lâu rồi, mọi người trong khu thánh đường rất là đông mà làm thì không ai bước lên đó mà làm được, chắc chắn là như vậy.
Châu Ngọc Thủy: Như theo anh, anh nghĩ là... chuyện như vậy bây giờ phải làm như thế nào?
Anh Tuyên: Chúng tôi chỉ biết là cầu nguyện thôi, Đức Mẹ báo cho mình biết là Đức Mẹ đang đau khổ, đang đau khổ về loài người, con người đã quá làm nhiều tội, chưa biết ăn năn hối cải, mẹ muốn cho con người biết như vậy Mẹ đang đau khổ, cần cầu nguyện và thay đổi.
Châu Ngọc Thủy: Anh cũng...chắc anh cũng có nghe cái hiện tượng mà Đức Mẹ ở nhà thờ Đức bà ở Sài Gòn.. khóc, anh có nghe vấn đề đó hả?
Anh Tuyên: Dạ có, mà tôi cũng có hình nữa!
Châu Ngọc Thủy: Vậy đó hả, anh nghĩ sao vấn đề đó với vấn đề như... ở đây”
Anh Tuyên: Cái suy nghĩ của tôi là giống như lúc nãy tôi vừa kể.
Châu Ngọc Thủy: Anh có nghĩ là tại sao, anh có đặt câu hỏi là tại sao không xuất hiện hoặc là xảy ra ở các nhà thờ Mỹ hay nhà thờ Mễ hay là nhà thờ nào... Phillippine chẳng hạn mà xảy ra tại nhà thờ Việt Nam, anh nghĩ như thế nào?
Anh Tuyên: Ồ....cái này thì chỉ biết....cái đó thì tôi thiết nghĩ rằng Đức Mẹ sẽ xảy ra với những người nào than phiền nhiều nhất, có thể là nói ra nhiều nhất để cho mọi người đều biết, tôi nghĩ vậy và bởi vì người Việt Nam với người Mễ thì người ta tỏ ra sùng đạo lắm, tôi nghĩ như vậy đó.
Châu Ngọc Thủy: Xin cảm ơn anh Tuyên rất nhiều.
Cũng sáng hôm nay, có một người Mỹ trắng, trước ngực mang bản tên làm cho một công ty về DNA ở Los Angles tới để lấy máu về thử nghiệm, nhưng một vài giáo dân nói là không có vị Linh Mục ở đây, không ai giải quyết chuyện này nên người Mỹ đành tới tượng chụp vài tấm hình rồi đi về.
Chúng tôi không gặp được Linh Mục Nguyễn Ngọc Ban nên không biết ngài định giải quyết ra sao và sự việc đi đến đâu rồi, vì ngày hôm qua Thứ Hai, khi nói chuyện điện thoại với tôi ngài cho biết là lát nữa đây sẽ xuống Tòa Tổng Giám Mục địa phận Sacramento để dự lễ, rồi thảo luận vấn đề này luôn.
Có thêm chi tiết chúng tôi sẽ loan báo cùng quý vị độc giả qua Haivannews.com và Đài Truyền Hình Việt Nam Sacramento sẽ chiếu sự kiện này trong một c trình dài 30 phút trên băng tần 17 thuộc cable Comcast (chỉ chiếu trong Sacramento County mà thôi)vào 8 giờ đến 8 giờ 30 tối Thứ Bảy từan này và được chiếu lại 12 giờ đến 12 giờ rưởi trưa Chủ Nhật và 4 giờ đến 4 giờ 30 sáng Thứ Hai.
, vì ngoài tình láng giềng bây giờ còn dây dưa rễ má kết nghĩa chằng chịt nào anh em hùn bán quán , nào sưphụ - đệ tử , sư tỉ - sư đệ , sư thái -sư điệt ( 
) v.v...
Menu
Clock
Search
Attachments
Newest members
Link to us
Birthdays