

Kiều Giang Nguyên
Kiều Giang Nguyên vừa nhận được tám bài thơ của thi sĩ Hà Huyền Chi, sáng tác nhân dịp du hành Trung Quốc. Ông viết rất nhanh như mì ăn liền, nhưng lại là người rất trân trọng với chữ nghĩa. Nét đặc thù của thơ ông là một pha trộn tài tình, giữa những thi ngữ đầy chất thơ với những dung tục của ngôn ngữ đời thường, được coi như rất bạo. Theo Hà Huyền Chi thì tám bài thơ mới này dược viết dưới dạng thức gọi là "Mượn đầu heo nấu cháo...lòng". Nghĩa là mượn cảnh người để ký thác tâm sự mình.
Thơ sàng lọc từ kho tàng văn sử Trung Hoa, được nối kết rất nhịp nhàng với tâm cảnh của một nhà thơ mặc áo lính Hà Huyền Chi. Kiều Giang Nguyên xin mời các bạn yêu thơ thưởng thức những nét khai phá rực lửa của lãng mạn, bi thiết và hào sảng qua loạt bài này. Khởi đầu là mượn hứng từ bài Phong Kiều Dạ Bạc của Trương Kế. Giang Nguyên nhớ lõm bõm nguyên tác như sau:
Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn San tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền.
Hà Huyền Chi đã kể lại tích xưa qua bài thơ dưới đây:
Bến Phong Kiều
Nhớ Em
Gã tú tài hỏng thi
Đáp thuyền về cố quận
Dạ cầu ngắm trăng khuya
Quên trường đồ mạt vận
Gã vẫy bút đề thơ
Văn sử Tầu thơm ngát
Ngàn sau còn ngẩn ngơ
Với Phong Kiều Dạ Bạc
Chàng thi nhân gốc lính
Hận nước mất nhà tan
Lê mảnh đời vô định
Ghé thăm chùa Hàn San
Nghe chuông trong gió sớm
Lay động vầng trăng xưa
Nhìn dạ cầu sóng gợn
Nhớ đèn chài sương mưa
Tìm bâng khuâng bóng quạ
Soi ngu ngơ bóng đời
Thấy mình như kẻ lạ
Thấy lòng là sông trôi
Xa, Cô Tô diệu vợi
Cũng tà tà ghé thăm
Gần, Sài Gòn Hà Nội
Mà mịt mù sơn lâm
Chàng không thi cũng trượt
Có em mà như không
Ngậm ngùi na tổ quốc
Suốt nửa đời lưu vong.
June, 16 1997
Hà Huyền Chi
SN101
Đoạn 5 là một diễn cảm cao độ của Hà Huyền Chi giữa hồn thơ cũ và nghịch cảnh lưu xứ khiến người đọc bàng hoàng:
Tìm bâng khuâng bóng quạ
Soi ngu ngơ bóng đời
Thấy mình như kẻ lạ
Thấy lòng là sông trôi
Câu thơ thơ nhất trong bài trên là: "Chàng không thi cũng trượt". Khi ghé Dương Châu, thi sĩ đã ghim tên hôn quân Dương Quảng vào thơ. Hắn từng giết cha, giết anh để đoạt ngai vàng. Hắn cho đào một con sông từ Nam Kinh đến Quảng Châu để ngự thuyền rồng du ngoạn, tìm gái lạ.
Hiu Hắt
Nghìn Khuya
Sóng Bạch Đầu
Cơm chiên Dương Châu tại Dương Châu
Mồng tơi xào tỏi, rau rền Tầu
Lính cựu nhớ tù, nhớ cố quận
Rót mãi tràn lênh chén bể dâu
Dương liễu sông đào nhớ Dương Quảng
Thuyền rồng du ca trôi về đâu
Đong đưa đèn lồng soi bội phản
Củi đậu nấu đậu cho lòng đau
Phiến đá sần sùi 72 lỗ
Như trái tim ta bị trọng hình
Dường như em vui nhìn máu đổ
Ta dại khờ nên mãi điêu linh
Voi đá tượng đồng đều bụi phủ
Minh quân, bạo chúa cũng mồ sâu
Còn nửa đời buồn trao em giữ
Hiu hắt nghìn khuya sóng bạch đầu.
Nam Kinh tháng 6, 17-1997
Hà Huyền Chi
SN098
Qua lời dẫn giải của thi sĩ, Kiều Giang Nguyên được biết rằng: "Phiến đá sần sùi 72 lỗ" này là một trong những báu vật của Dương Châu. Loại đá này cần có 4 yếu tố để được coi là đẹp:
1-Phải sần sùi, xấu xí
2-Phải thuôn, có chiều cao
3-Phải có nhiều lỗ
4-Các lỗ phải thông nhau.
---------------------------
Khi ghé thăm Thái Hồ, Hàng Châu, thi sĩ đã nhắc tới một danh sĩ đa tình và thức thời là Phạm Lãi. Sau công thành danh toại, Phạm Lãi đã từ quan để hưởng phước cùng người đẹp Tây thi. (Thuộc tứ đại giai nhân Trung quốc là: Dương Quý Phi,Điêu Thuyền,Chiêu Quân, và Tây Thi) Hà Huyền Chi cũng nhắc tới viên dũng tướng "ngu trung" là Nhạc Phi đã bị gian thần Tần Cối rình rập vu cáo hại bạn phải thác oan:
Anh Hùng / Tần Cối
Ta đến thăm Phạm Lãi
Cũng viếng mộ Nhạc Phi
Nhưng người ta ưu ái
Chỉ là nàng Tây Thi
Phạm Lãi khôn như ranh
Sau chí toại công thành
Từ quan về ở ẩn
Cùng Tây Thi tự tình
Thái Hồ thênh thang gió
Hưởng nhàn cùng giai nhân
Giang sơn là lều cỏ
Công danh là phù vân
Một quốc sắc thiên kiều
Một lá thuyền phiêu diêu
Sau nửa đời báo quốc
Ổng sướng hơn ta nhiều
Nhạc Phi viên dũng tướng
Cũng pháp trường đầu rơi
Bởi Tần Cối cà chớn
Đã vu oan hại người
Ta có nhiều cẩu phi
Lúc tổ quốc lâm nguy
Tướng ngồi thiền, buôn lậu
Đào tẩu nhanh ai bì
Tần Cối vào vạc dầu
Nhục thiên thu vạn đại
Lũ tiểu nhân hoạt đầu
Hại người rồi trời hại
Ta có nhiều Tần Cối
Vỗ ngực xưng anh hùng
Đâm sau lưng đồng đội
Vẫn màu mè thủy chung
Văn thùng rỗng kêu to
Tâm như con thò lò
Chuyên sớm đầu tối đánh
Chuyên đội đèn bưng bô
Lũ Tần Cối tiểu nhân
Cò bót biết bao lần
Quen lạc quyên bá tánh
Quen chụp mũ, ngáng chân
Dối gian là lý tưởng
Phản phúc là phương châm
Bọn bất tài vô tướng
Bọn phi thú phi cầm.
Mậu Binh
Chúng ta từng biết Mậu Binh cũng là bút hiệu khác của Hà Huyền Chi, khi phải dùng những từ thô bạo trong thi ngữ, thế nên bài này được xếp chung vào đây. Thử nhìn quanh ta, không thiếu gì những Tần Cối gian manh. Những tên hoạt đầu chính trị, những nhà văn mạt hạng, tiểu tâm chỉ rình chờ cơ hội ngáng chân, chụp mũ hại người, hại bạn. Những tên tiểu nhân sớm đầu tối đánh lại thường vỗ ngực xưng là anh hùng và không ngớt khoa trương món thuỷ chung mạo hóa.
Thiên An Môn/Ba Đình
Thiên An Môn người đến xem người
Như còn đâu đây nhiều vũng máu tươi
Khi người ngạo nghễ ngăn xe thiết giáp
Người thét tự do, tiếng thét rung trời
Góc quảng trường kia súng đạn phơi bày
Có xác Mao buồn nằm đợi băm thây
Có lãng quên phai trong từng phiến nhớ
Như hạt bụi tan trong biển cát lầy
Quảng trường dựng lên sáu bảng trắng tinh
Sẽ sáu vua quan vô sản dương danh
Bên trong hậu trường tưng bừng thanh lọc
Rồi cũng thú người, người thú nhe nanh
Quảng trường mọc lên đồng hồ điện tử
Đếm lui từng giây lượm lại Hồng Kông
(Non bảy trăm ngàn tích tắc xú sử)
Ốc đảo xanh kia đảng sẽ nhuộm hồng
Quảng trường hôm xưa từng đã đấu trường
Tiếng gào tự do bạt những đường gươm
Triệu tiếng gào câm dội hơn sấm sét
Người đã vì người chẳng tiếc máu xương
Ba Đình của ta thiếu tay hào kiệt
Gạch đá hằn sâu chứng tích đại hèn
Ưng khuyển ngôi cao lương tri rũ liệt
Lãnh tụ con buôn còn đợi bật đèn.
June 19, 1997
Hà Huyền Chi
Đảng Ma Cô
Xưa có người từng nói
Hễ nơi nào có khói
Ắt có tiệm ăn Tầu
Những con buôn cực giỏi
Tần Thủy Hoàng bạo chúa
Cũng đầu tư núi của
Bòn xương máu triệu người
Xây trường thành, binh mộ
Thêm bà Tây Thái hậu
Xây cung điện mùa hè
Kệ thủy binh thô lậu
Mặc bá tánh chửi thề
Vua đầu tư du lịch
Đảng tà tà kiếm ăn
Bạn hữu hay thù địch
Mời vô coi rần rần
Đỉnh ngu thèm nhỏ rãi
Khuếch trương thị trường gái
Lãnh đạo toét mồm mời
Thị Bình xòe chân gãi
Tham nhũng vượt chỉ tiêu
Xi đa lên như diều
Bá tánh vẫn bá thở
Vẫn cuối thang đói nghèo
Đảng hại dân hại nước
Đảng lưu manh côn đồ
Chính quyền rặt kẻ cướp
Chính chuyên toàn ma cô.
Mậu Binh
Đặc điểm khác là sự liên kết hài hòa giữa thơ tình yêu và thơ tình nước, đôi khi là những nét chấm phá thời hài.
---------------------------------------------------------------------
Tử Cấm Thành
Em đừng hỏi anh
Về Tử Cấm Thành
Nơi cung điện nằm trong cung điện
Nơi nhầy nhụa máu tanh
Nơi công, tội và trung, gian thỏa hợp
Gần vua như gần cọp
Sủng ái hôm nay, thất sủng ngày mai
Nơi con người quỳ mọp
Người bẻ cong nhân cách
Lời trình tấu hàng hai
Người Việt thật thà như anh
Cần có trăm cái đầu mọc ở trên vai
Để qua khỏi mùa đọa đầy em tai ngược
Nếu như em chủ trì đất nước
Anh sẽ nát thây khi sàm tấu dông dài
Đâu còn dịp ngu ngơ hưởng phước
Trái ngon cắn dở nhín dâng vua
Được khen tôi trung không quên minh chúa
Khi vua giận đem chuyện xưa tái xử
Khép tội khi quân dâng hiến của dư
Tử Cấm Thành nơi dâm loạn có thừa
Thái tử tằng tịu cùng vợ vua
Hoàng đế với con dâu hành lạc
Mẹ giết con, em giết anh, bạn giết bạn
Lãnh cung cải tạo mút mùa
Hoàng hậu con sen, tế tướng gia nô
Trên long sàng ngự phê quốc sách
Khác chi Việt cộng bây giờ?
Đừng hỏi anh về Tử Cấm Thành
Nơi sân rồng xây chín tầng gạch đá
Với hào lũy vây quanh
Vua khỏi sợ kẻ đào hầm gây họa
Nơi cửa Nam chính điện
Hoàng hậu được qua lần duy nhất trong đời
Bệ kiến
Ngày đăng cơ, hợp cẩn giao bôi
Ngày em ban cho chàng cơn bão biển
Không cửa nào cản ngăn
Quốc khố, công ngân
Em tiêu sài thỏa thích
Xây cung điện mùa xuân toàn ngọc bích
Dát vàng mùa hè, mùa thu nguy nga
Mùa mát dây chạm điện xẩy ra
Khiến lòng chàng băng tuyết
Như lần gặp gỡ đầu tiên
Lần thứ hai là núi lửa cuồng điên
Chàng quýnh quíu như gã trai mới lớn
Đóng lia dấu nổi dấu chìm
Có Tử Cấm Thành nào hơn căn gác nhỏ
Ngai vàng nào hơn trái tim em
Phút bên nhau thế gian này như bỏ
Đất trời chìm trong quên.
July 18, 1997
Hà Huyền Chi
SN104
Người Tầu hôm nay thường hãnh diện khoe Vạn Lý Trường Thành là một kỳ quan trong Đệ Bát Kỳ Quan thế giới. Dưới mắt Hà Huyền Chi thì đó là một biểu tượng đáng cho con người tủi hổ vì đã coi rẻ giái trị người, như một Killing Field ở Căm Bốt, như những cái được gọi là trại cải tạo ở Việt Nam. Và con đưỡng khổ nạn ở tương lai được gọi là xa lộ Trường Sơn của đỉnh ngu Cộng sản Việt Nam.
Vạn Lý Trường Thành
Ta đạp trên Vạn Lý Trường Thành
Sáu ngàn bảy trăm cây số
Triệu bậc đá xám xanh
Chồng chất như những hàng bia mộ
Triệu dân công sống thác đoạn đành
Triệu gia đình tân khổ
Tan tác phân ly
Người hãnh diện và người tủi hổ
Bởi tham vọng điên cuồng
Của những hôn quân bạo chúa
Quen vắt máu mài xương
Làm nền xây chế độ
Ta thương nàng Mạnh Đan
Khóc sập thành lở núi
Nước mắt sầu thành sông thành suối
Liêu có mát thây người chồng mới cưới
Chưa được dịp động phòng?
Rừng khăn sô phấp phới
Triệu đời thiếu phụ héo lòng
Tần Thủy Hoàng có tội hay công
Cũng làm ta muốn ói!
Ta đạp trên Vạn Lý Trường Thành
Đạp trên bạo quyền Cộng sản
Quý tộc đỏ trên ngai vàng xã nghĩa
Cũng vắt máu mài xương
Đem tội ác làm thang giá trị
Đường mòn Hồ Chí Minh
Xương trắng cao hơn chế độ gian manh
Đường thống nhất hòa bình
Lầy máu đồng bào vô tội
Lũ đỉnh ngu toan lội ngược dòng tanh
Dựng xa lộ Trường Sơn
Bằng máu bằng xương
Của ba miền nhân dân khố rách
Vạn Lý Trường Thành
Người có nghe thấy từ cung trăng
Triệu oan hồn rên rỉ
Người có trạnh từ tâm
Sau hăm lăm thập kỷ
Góp lời nguyện cho hồn ma yên nghỉ?
June 1997
Hà Huyền Chi
-----------------------------------------------
Qua tâm sự thì Quế Lâm là chặng chót trong chuyến du hành của thi sĩ Hà Huyền Chi. May thay, ở chặng cuối này Hà Huyền Chi đã có những ghi nhận tươi mát đầy tình người và tình yêu, với nỗi hy vọng ánh lên từ những đám phong lan vẫn "èo uột bám vào lưng đá xảm" để tiếp tục nở những đóa hoa trong hang động tối ám, nghịch cảnh. Thây kệ đám nhện độc hèn mạt ngáng chân chụp mũ:
Ngắm Bất Chợt
Lòng Anh
Nghìn Cửa Động
Sũng mướt như trời đã thật gần
Gió trong máu và mây trong cuống phổi
Mát rượi như khi em làm lành
Sau nắng giận là mưa đền nhiệt đới
Xe chen chúc nhoi lên thành phố nhỏ
Đường cong queo dốc đá tai mèo
Hang động ngoặt ngoèo thắt mở
Động tâm anh từng ngắt véo thương yêu
Từng nhũ đá đâm suốt hồn khai phá
Hạnh phúc đầy như rượu rót tràn ly
Uống cay đắng mà thơm lừng hoa lá
Ngộp trong vui và thanh thỏa dị kỳ
Cỏ èo uột bám vào lưng đá xảm
Nghèo như anh sao vẫn sống hoang đàng
Hoa vẫn nở vách hang sâu tối ám
Hề hấn chi dăm lưới nhện giăng ngang
Đây Quế Lâm đường sông soi bóng núi
Bạt ngàn sen trải miết tới chân trời
Tre đuôi phượng, đá gan gà mời gọi
Bến quạnh hiu lau lách níu chân người
Anh vãn cảnh hay dụng tâm giải độc
Anh yêu em hay chính bởi yêu mình
Ngắm bất chợt lòng anh nghìn cửa động
Nhắc về em từng hốc nhớ điêu linh.
June 1997
Hà Huyền Chi
SN100
Kiều Nguyên Giang hy vọng rằng độc giả yêu thơ đã cùng chia sẻ và thích thú với những dòng thơ óng mượt và bén nhọn, vốn là một đặc thù của văn phong Hà Huyền Chi.
Kiều Giang Nguyên