Saturday, November 08, 2008

Hình chụp một ngôi làng sau khi núi lở. Hàng chục ngàn dân miền Trung đang sống trong cảnh có thể mất mạng bất cứ lúc nào vì sạt lở, lũ quét. (Hình: AFP) Miền Trung (NV) - Tình trạng bờ sông, bờ biển bị xâm thực, chân núi sạt lở đang đe dọa hàng ngàn gia đình ở miền Trung Việt Nam.
Theo tờ Tuổi Trẻ, chính quyền các cấp đã có vô số lời hứa về việc di tản, giúp tái định cư hàng chục ngàn con người mà tính mạng đang bị đe dọa bởi nguy cơ sạt lở chực chờ, song nhiều mùa mưa lũ đã qua mà những dự án như thế, vẫn chưa biết tới bao giờ mới thành hiện thực.
Ông Phan Thanh Phú, ngụ ở phường Hòa Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu, thành phố Ðà Nẵng, một trong 20 gia đình có nhà sát vịnh Nam Ô, đang bị uy hiếp bởi thủy triều xâm thực bờ biển, kể với tờ Tuổi Trẻ: “Bờ biển đã lở đến sát nhà. Biết là nguy hiểm nhưng tụi tôi chịu”.
Theo tờ Tuổi Trẻ, bờ biển Nam Ô và sông Cu Ðê bị xâm thực từ năm 2005. Mỗi mùa mưa lũ, nước biển lại khoét sâu vào bờ và nay đã khoét đến móng của nhiều căn nhà. Những gia đình khá giả đã “bỏ của chạy lấy người”. Ở đây chỉ còn người nghèo, không có khả năng dời đi nơi khác, nên tử thủ bằng cách đóng cọc tre, dùng bao cát dặm móng chờ dự án... làm đê.
Ông Ðàm Quang Hưng, phó chủ tịch quận Liên Chiểu, thừa nhận: “Chẳng riêng dân, cứ tới mùa mưa lũ ngay cả chính quyền địa phương cũng lo ngay ngáy nhưng tụi tôi bất lực!”
Ngoài Ðà Nẵng, ở Quảng Nam, 200 gia đình sống dưới chân núi Ðầu Voi, xã Tiên An, huyện Tiên Phước - khu vực được xác định là có nguy cơ sạt lở cao cách nay ba năm - vẫn đang chờ được hỗ trợ di dời, tái định cư. Ông Nguyễn Phúc, 75 tuổi, kể: “Cứ tới đầu mùa mưa lũ là chúng tôi dắt díu nhau đi lánh nạn vì sợ núi lở. Năm nay chắc cũng vậy!” Ông Lê Văn Luật, phó chủ tịch xã Tiên An, tiết lộ: “Kể từ khi núi đầu Voi bị nứt, tính mạng cả ngàn người của 200 gia đình sống dưới chân núi, giống như bị treo trên những vách đá có thể sụp bất kỳ lúc nào! Do nhà nước chỉ hỗ trợ 3.5 triệu đồng/gia đình nên người nghèo liều ở lại, phó mặc cho may rủi”.
Phóng viên tờ Tuổi Trẻ còn kể thêm rằng, núi Hòn Bằng, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam cũng đã có rất nhiều vết nứt, dù việc sống dưới chân ngọn núi này có thể bị đất đá vùi lấp nếu trời mưa to, lũ lớn song 50 gia đình cư trú tại đây không dời đi nơi khác vì không đủ khả năng tài chính.
Cũng tại Quảng Nam, con sông chảy qua thôn Ðông Bình, xã Duy Vinh, huyện Duy Xuyên đã ngốn hết một nửa diện tích của thôn này nhưng kế hoạch xây dựng kè cách nay sáu năm vẫn còn trên giấy, chưa ai phê duyệt, thực hiện.
Tại Quảng Ngãi, Chi Cục Hợp Tác Xã và Phát Triển Nông Thôn của tỉnh này, cho biết: Quảng Ngãi hiện có 30 khu vực ven sông, ven biển, ven chân núi đang trong tình trạng có thể sạt lở bất kỳ lúc nào và khoảng 2,000 gia đình đang bị lưỡi hái của tử thần kề tận cổ. Từ giữa tháng 10 đến nay, các huyện: Ba Tơ, Sơn Tây, Trà Bồng đã phải tổ chức hàng chục cuộc di tản, đưa dân chúng tạm lánh đi nơi khác do núi lở, lũ quét. Khi trời ngưng mưa, dân chúng lại dắt díu nhau quay về chốn cũ. Họ chẳng còn chỗ nào để đi.
Trả lời câu hỏi vì sao không lo cho dân (?),Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Quảng Nam, phân trần: Trong năm nay, chúng tôi dự tính di tản, tái định cư 500 gia đình với hơn 2,500 người ra khỏi những vùng nguy hiểm nhưng đến nay, vẫn còn khoảng một nửa gia đình không chịu dọn ra khỏi vùng nguy hiểm vì mức hỗ trợ quá thấp, không đủ để họ ổn định cuộc sống!
Ông Bùi Văn Gát, phó phòng nông nghiệp huyện Núi Thành, tiết lộ một nguyên nhân khác: Việc xây dựng một số khu tái định cư quá chậm, hạ tầng quá kém nên dân chúng không màng đến chuyện vào đó!
Miền Trung càng ngày càng bất ổn. Ông Hồ Văn Thế, chủ tịch huyện Trà Bồng, than: “Cứ mưa lớn là lún chỗ này, nứt chỗ kia, sạt lở chỗ nọ”. Ông Thế quên không kể rằng, cách nay một vài thập niên, giới khoa học đã từng cảnh cáo về việc ồ ạt cấp giấy phép khai thác cát, đá, rừng sẽ hủy hoại miền Trung nhưng lúc đó, chính quyền các cấp không màng.
Ðến bây giờ khi ven sông, bờ biển, núi đồi sạt lở, chính quyền các cấp chỉ khuyên dân chờ “trên nghiên cứu”, “trên xem xét”, “trên phê duyệt”. Dự án này tiếp chồng lên lời hứa khác và hàng chục ngàn người dân miền Trung đành đem sinh mạng của chính họ ra trả cho hậu quả không đến từ lỗi của họ. (G.Ð.)








